Pirtûkxane Pirtûkxane
Lêgerîn

Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!


Vebijêrkên Lêgerînê

Cureya lêgerînê



Lêgerîn

Lêgerîna pêşketî      Kilaviya


Lêgerîn
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Dirûstkerê RSS
Tomarkirina babetê
Virrêkirina babetî
Wêneyekê rêke
Nêrîna we
Lêkolîn
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Alav
Em kî ne
Hevkarên Kurdîpêdiya
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tumarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
Ziman
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Hesabê min
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
Lêgerîn Tomarkirina babetê Alav Ziman Hesabê min
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Dirûstkerê RSS
Virrêkirina babetî
Wêneyekê rêke
Nêrîna we
Lêkolîn
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Em kî ne
Hevkarên Kurdîpêdiya
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tumarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
     
 kurdipedia.org 2008 - 2022
Em kî ne
Babeta têkilhev!
Mercên Bikaranînê
Hevkarên Kurdîpêdiya
Nêrîna we
Berhevokên bikarhêner
Kronolojiya bûyeran
Çalakî
Alîkarî
Babetên nû
Mizgîn: Ferhengoka Zarokan a Biwêne
Navê pirtûkê: Mizgîn: Ferhengoka Zarokan a Biwêne
Navê nivîskar: Mihemed Dehsiwar
Cihê çapkirina pirtûkê: Stockholm
Navê çapxaneyê: Newroz
Sala çapê: 1995

Adar (ê):
Adar di salê de meha sisiy
Mizgîn: Ferhengoka Zarokan a Biwêne
Şopa xeterê
Navê pirtûkê: Şopa xeterê
Navê nivîskar: Mihemed Dehsiwar
Cihê çapkirina pirtûkê: Stockholm
Navê çapxaneyê: Apec förlag
Sala çapê: 2017

Merdan Jîyan jî mîna gelek nas û hevalên xwe, demek piştî
Şopa xeterê
Mihemed Dehsiwar
Mihemed Dehsiwar nivîskarek kurd yê ji Bakurê Kurdistanê ye. Ew niha li Swêdê dijî.
M. Dehsiwar di sala 1959an de li Batmanê hatiye dinyayê. Wî xwendegeha pêşî, navî û lîse li wir xwendiye. Hê di xor
Mihemed Dehsiwar
Çiriskên Rizgariyê
Navê pirtûkê: Çiriskên Rizgariyê
Navê nivîskar: Mihemed Dehsiwar
Cihê çapkirina pirtûkê: Stockholm
Navê çapxaneyê: Newroz
Sala çapê: 1996

Li Kurdistanê, van salên dawî gelek bûyerên nuh dibin.
Çiriskên Rizgariyê
Birîn
Navê pirtûkê: Birîn
Navê nivîskar: Ahmedê Hepo
Cihê çapkirina pirtûkê: BAKU
Navê çapxaneyê: Azerneşr
Sala çapê: 1996

Ev roman him ya qewmandinên dîrokêye, him ya efirandariyêye. Kevirên dîwarê
Birîn
Berbangên Newrozê
Navê pirtûkê: Berbangên Newrozê
Navê nivîskar: Edip Polat
Cihê çapkirina pirtûkê: Stockholm
Navê çapxaneyê: Apec förlag
Sala çapê: 01.01.1996

Ew 40 egît in bi sêpêyan ve!
Hêlîn! Êgir wilo bang
Berbangên Newrozê
Di Helbesta Kurdî de Destpêka Rêbaza Romantîzmê û Taybetmendiyên Romantîzma Hacî û Cegerxwîn - In Kurdish Poetry the Beginning of the Method of Romanticism of Haci and Cegerxwin
Di Helbesta Kurdî de Destpêka Rêbaza Romantîzmê û Taybetmendiyên Romantîzma Hacî û Cegerxwîn.
Zülküf ERGÜN.
Kovara Nûbihar Akademî, Jimar 1, Sal 1, 2014. [1]
Di Helbesta Kurdî de Destpêka Rêbaza Romantîzmê û Taybetmendiyên Romantîzma Hacî û Cegerxwîn - In Kurdish Poetry the Beginning of the Method of Romanticism of Haci and Cegerxwin
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 25
Navê pirtûkê: NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 25
Navê nivîskar: Abdusamet Yîgît
Weşanên felsefeyê
Almanya-Berlin
2015. [1]
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 25
Xanînasî
Navê pirtûkê: Xanînasî
Navê nivîskar: 1. Abdulhadi TİMURTAŞ, 2. M. Zahir ERTEKİN, 3. Ayhan TEK (Ayhan Geverî)
Cihê çapkirina pirtûkê: Wan
Navê çapxaneyê: Peywend
Sala çapê: 2021
Hinek nivîskarê
Xanînasî
Mihemed Mîhrîyê Sineyî
Seîd Veroj

Mehemed Mîhrî, ramangêreke (mûtefekkîreke) girîng ê milletê kurd e. Dema em kovarên wekî Rojî Kurd, Hetawî Kurd, Jîn, Kurdistan û Kovarî Hetaw* binêrin em dibînin ku gelek nivîsên wî yên
Mihemed Mîhrîyê Sineyî
Reşîd Sofî
Hunermend, dengbêj û awazvanê Kurd ê navdar ku bi deng û qirika xwe ya sofiyane xwe ber dide kûrahiya dilê mirovan û cihekî taybet di nav guhdarên xwe de digire em ê bi we bidin naskirin. Ew hunermend
Reşîd Sofî
Enstîtuya Pêşîgirtina Jenosîdê: Polîtîkayeke berfirehtir a qirkirina Kurd û Suryanan heye
Enstîtuya Lemkin êrişên dewleta Tirk a dagirker wek parçeyekî siyaseteke berfirehtir a qirkirina Kurd û Suryanan bi nav kir.
Enstîtuya Lemkin a Pêşîgirtina Jenosîdê têkildarî êrişên dewleta Tirk ên l
Enstîtuya Pêşîgirtina Jenosîdê: Polîtîkayeke berfirehtir a qirkirina Kurd û Suryanan heye
SÛREYA BEDIRXAN Û GIRÊS MARGARET…GOTÛBÊJEK LI SER GELÊN BÊ SEROK Û ŞEREKÎ BÊ DAWÎ
HISÊN CIMO
Werger ji erebî: Heysem Mislim
Di payîza sala 1928an de, Ehmed Sûreya Bedirxan, bi keşteyekê ber bi Amerîkayê ve diçû, ew ji neviyên malbata mîrên Kurd ên navdar e, ku di medyayê de bi n
SÛREYA BEDIRXAN Û GIRÊS MARGARET…GOTÛBÊJEK LI SER GELÊN BÊ SEROK Û ŞEREKÎ BÊ DAWÎ
JI RÛSTEM TA HUSÊN…NIRXANDEK LI SER ÇAND Û WÊJEYA DESTANÎ LI ÎRANÊ
HISÊN CIMO
Werger ji erebî: Kendal Cûdî
Xwepêşandên ku îro li dijî rejîma Îranê çêdibin, çîrokeke dîrokî ya dûbarekirî vedibêje. Qêrîna yekemîn ji herêma Rojhilatê Kurdistanê derket; Şoreşên herî bi
JI RÛSTEM TA HUSÊN…NIRXANDEK LI SER ÇAND Û WÊJEYA DESTANÎ LI ÎRANÊ
Bêwar Tekbaş: “Ez herî zêde wextê stranan bi zimanê xwe dibêjim azad im”
vBêwar Tekbaşî demeke berê bi navê Nav Dilistanê straneke nû weşand. Çavkaniya vê stranê Hesen Şerîf e. Beriya niha jî wî bi navê Barê Giran, Yarê û Temo Lawo weşandibû. Bi gotina Tekbaşî bandora hune
Bêwar Tekbaş: “Ez herî zêde wextê stranan bi zimanê xwe dibêjim azad im”
Prometheusê Rojavayê
Cîran (Neighbours) ji aliyê derhêner Mano Xelîl di 2021an da li Başûrê Kurdistanê hate çêkirin. Her çiqas fîlm li gundekî Qamişloyê yê nêzî sînor derbas bibe jî ji bela şert û mercan li Başûr hate kiş
Prometheusê Rojavayê
Ebas Mûsa
Nivîskar, wergêr, rojnameger û çalakvanê çandî, bi Kurdî û Erebî dinivîse. Di navbera zimanên Erebî, Kurdî û Farisî de wergerê dike. Kurteçîrok, bexşan, lêkolîn û nivîsarên girêdayî wêjeyê dinivîse. H
Ebas Mûsa
Ehmed Hesen Tahir
Nivîskar û helbestvan Ehmed Hesen Tahir
Di sala 1967an de, ji gundê Dekşûriya bakurê Rimêlan, herêma Dêrika Hemko, hatiye dinê. Xwendina xwe ya seretayî li gundê Kanî Kerkê xwend û xwendina amadayî û
Ehmed Hesen Tahir
Rojîn Mihemed Mûsa
Nivîskar û çîroknivîs Rojîn Mihemed Mûsa
Rojîn Mihemed Mûsa, ji gundê Şora Rojhilat ya girêdayî bajarokê Zirgan e. Zirgan, di navçeya gelek bajaran de cih digre, mîna li ser xeta Serê kaniyê, Tilt
Rojîn Mihemed Mûsa
Kovara Temaşe cara 7’an derçû
Kovara bi navê “Temaşe” a sînemayê ku dijîtal tê weşandin, bi hejmara xwe ya 7’an careke din derket pêşberî sînemahezan. Kovara “Temaşe” jî berga vê hejmara xwe weke gelek kovarên Kurdî vê mehê derçûn
Kovara Temaşe cara 7’an derçû
Çapxaneyên Bakur û Rojava li Silêmanî ne
Nûnerên çapxaneyên Rojavayê Kurdistan û Bakurê Kurdistanê ên tevlî Pêşangeha Navnetewî ya Pirtûkan a Silêmaniyê bûn, derbarê tevlîbûna pêşangehê de axivîn. Rêveberê çapxaneyeke ji Rojavayê Kurdistanê
Çapxaneyên Bakur û Rojava li Silêmanî ne
Serpêhatiya Meryem Xanê ya rasteqîn
Digotin Meryem Xan ji Dêrgûlê ye, 12 salan li Zaxoyê maye û bûye bûka Bedirxaniyan. Lê bi vê lêkolînê ev tev pûç bûn. Me dît ku Meryem Xan ne wekî ku hatiye nivîsandine. Em pirr kêfxweş bûn ku me jiya
Serpêhatiya Meryem Xanê ya rasteqîn
Şanoya klasîk li Amedê ye
Bernameya meha Kanûnê ya Şanoya Bajêr a Amedê eşkere bû. Şanoya Bajêr dê di navbera 2 û 24’ê Kanûnê de bi lîstikên xwe derkeve pêşberî şanohezan. Di bernameyê de vê mehê lîstikên ji klasîkên şanoyê yê
Şanoya klasîk li Amedê ye
Nivîskariya Kurdî bi ser siyasetê neketiye
Hevserokê PENa Kurd Omer Fîdan der barê wêjeya Kurdî de destnîşan kir ku dengê nivîskariya Kurdî bi ser siyasetê neketiye û got, “40 sal e şerek li vir heye, em hemû şahidên vî şerî ne û em hemû jî di
Nivîskariya Kurdî bi ser siyasetê neketiye
Nîgaşên hebûna Kurdî
Hunermendên hunerê hevçax ên Kurd li Lehistanê beşdarî pêşangeha bi navê “Kurdistan Images of Existence” dibin. Kuratorê pêşangehê dibêje: Ax û welatê xelkê heqîqeta wê civakê nîşan didin. Heger axa m
Nîgaşên hebûna Kurdî
jimare
Babet 410,812
Wêne 83,801
Pirtûk PDF 15,674
Faylên peywendîdar 66,946
Video 398
Mêhvanên amade 45
Îro 14,695
Kurtelêkolîn
Li Dêrsimê agir bi daristan...
Kurtelêkolîn
XUDANÊ DENGÊ DEWRANEKÊ (Ji ...
Kurtelêkolîn
Ji ber stran kurdî ceza lê ...
Pirtûkxane
Jina eminî navê serhildana ...
Kesayetî
MARÛF XEZNEDAR
Ziya Gökalp'ın büyük çilesi KÜRTLER ve Türklere kurmuş olduğu tuzak! -2
Pol, Kom: Kurtelêkolîn | Zimanê babetî: Türkçe
Par-kirin
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
  
Nirxandina Gotarê
Nayab
Gelek başe
Navîn
Xirap nîne
Xirap
Zêdetir
Li Koleksîyana min zêde bike
Raya xwe li ser vî babetî binivîsin!

Dîroka babetê
Metadata
RSS

Li googlê li wêneyan girêdayî bigere!
Li ser babeta hilbijartî li Google bigerin!
Wergêran
کوردیی ناوەڕاست0
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
Kurdîy Nawerast - Latînî0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
Vê babetê baştir bike
|

Yahya Munis

Yahya Munis
Türk milliyetçiliğini azdıracak seviyede alevlendireceğim. Böyle olunca bırakın Kürtlerin hak-hukuklarını kabul edip vermesini, varlığını bile inkar edecekler. Başlarını ezdirecek seviyesine geldiğinde bu sefer Kürtler çaresiz bir vaziyette isyan edecekler. O zaman Kürtlük milli şuuru oluşacak ve uluslaşma safhası başlayıp ayrılma ihtiyacını hissedecekler.
Gökalp'ın “Kürtler üzerine kafa yoruşu ve incelemeleri, süreklilik niteliğini hiç bir zaman yitirmedi. Nitekim ölmeden bir kaç ay önce bile, 1924 yılında Cumhuriyet Gazetesinde yazmış olduğu makalede: Eskiden beri zihnimi meşgul eden bir mesele var: KÜRTLER... diyerek, Kürtlerin geleceğine ilişkin görüşlerini aktarır.
“Geçirdiğim dehşetli buhranı burada uzun uzun yazacak değilim” diye devam eden Ziya Gökalp’in, hem fiziksel yaşamını, hem düşünce dünyasını önemli ölçüde etkileyecek olan bu olaya dikkat çekmektedir. (Rohat; Ziya Gökalp'ın büyük çilesi KÜRTLER kitabı, sayfa: 11)
Hatta Türkçülüğe geçiş yapmadan önce, Kürtleri siyasallaştırıp onlara bir ulus bilincini oluşturması için, “Kürtçülüğün esasları” adı altında kitap yazma gereğini bile duyuyor ve yazıyor.
Fakat tüm bu uğraşlara rağmen kendini Kürtlere kabul ettiremiyor. Kabul ettiremeyince de bu işi tersine yapmaya karar veriyor.
Ziya Gökalp’ın yakın arkadaşı ve hemşehrisi Diyarbakır Paşazadelerden Kadri Cemil Paşa bu konuyla ilgili Ziya Gökalp’la anısını mealen şu şekilde anlatıyor:
“Ziya Gökalp’la beraber İstanbul’da kalıyorduk. Beraber Kürtçülükle uğraşıyorduk. Ziya, Kürtleri kendi başkanlığında bir araya getirerek bir Kürt devleti kurmak için var gücüyle çalışıyordu. Bunun için Diyarbakır ile İstanbul arasında mekik dokuyordu. Fakat bir türlü muvafık olamıyordu.
Bir gün bana, bu konuyla ilgili son bir defa Diyarbakır'a gideceğim. Muvaffak olursam oldum, olamasam bu konuda stratejimi değiştireceğim” deyince,
“nasıl bir strateji düşünüyorsun?” diye sorduğumda,
Bana; “bu işi tersine yapacağım” dedi ve hayretle, “nasıl yani?”
“Anladığım kadarıyla Kürtlere telkinle, anlatmakla Kürtlük milli şuurunu aşılamak, özellikle “bir Kürdün” ağzıyla çok zor. Çünkü Kürtler, “onları ulusallaştırma ve ulusal değerlere ulaştıracak milli kahramanlarına, yani “kendi milli değerlerine” değer veren bir yapıya sahip olmadığı için, genel olarak Kürt toplumu uluslaşmanın önemini anlama kapasitesi bakımından hazır değildir. Bunun için bu işi tersine yapmayı düşünüyorum. O da Türk milliyetçiliğini körüklemekten geçer.”
Bu konuyu daha detaylandırmak için yine sordum.
“Nasıl yani?” Konuyu şöyle açıkladı;
“Türk milliyetçiliğini azdıracak seviyede alevlendireceğim. Böyle olunca bırakın Kürtlerin hak-hukuklarını kabul edip vermesini, varlığını bile inkar edecekler. Başlarını ezdirecek seviyesine geldiğinde bu sefer Kürtler çaresiz bir vaziyette isyan edecekler. O zaman Kürtlük milli şuuru oluşacak ve uluslaşma safhası başlayıp ayrılma ihtiyacını hissedecekler.”
Gerçekten böyle yaptı. Diyarbakır dönüşünde, (Türlere karşı inandırıcı olması için,) “Kürtlük izini ortadan kaldırması için, Kürtlükle ilgi elinde ne kadar materyal varsa hepsini yaktı. Ve azılı bir Türk milliyetçi hareketi başlattı.” Nitekim daha sonra bu konularda beraber çalıştığı Halil Hayali ve diğer Kürtçü arkadaşları bu çalışmaların dokümanlarını kendisinden istediğinde; bunların hepsini yaktım cevabını veriyor. (Rohat; Ziya Gökalp'ın büyük çilesi KÜRTLER kitabı, sayfa: 46-50)
Ve bildiğimiz Ziya Gökalp ortaya çıkmış oldu.
Nitekim “Diyarbekir’de görevli bir Türk Subayı olan Binbaşı Halit” bey de, 1900’ların başında “Kürtçülüğün Kâbesi” olarak bilinen Diyarbekir’de doğmuş olan Ziya Gökalp’in, otoriter Türk milliyetçiliğini benimsemiş bir rejimin fikir babası olma sürecini başlatan, ilgilenenler için (merak konusu olması gerekmez mi? Nitekim bunun farkına varanlar için) hep merak konusu olagelmiştir.”
Nitekim Robat’da adı geçen “Ziya Gökalp'ın büyük çilesi KÜRTLER kitabında; “Türkçülüğün esaslarını belirleyen birisinin Kürtler arasından çıkması da, bana daima kocaman bir paradoks (çelişki) olarak görüldü.”
Doğrudur, Kürtler açısında, “Gökalp’in düşüncelerinin yarattığı yıkımın sonuçları ortadadır.” Fakat yukarda belirttiğimiz gibi, Kürtlerin ulusal bince varması için Gökalp’ın bunu amaçlayıp göze aldığını yazmamışmıydık?
“Kürt kimliğini inkar etmesi ve Turan hayallerine kapılması Ziya Gökalp’i bayağı rahatsız edecektir.” Kürt Ziya ile Türk Ziya’nın çekişmesi, onu hem ruhsal olarak, hem de fizik olarak önemli ölçüde yıpratır. Henüz 48 yaşında olmasına rağmen, bu şokun etkisinden bir türlü kurtulamayarak, genç yaşta ölür. (Rohat, age)
Fakat evvelden Kürtlerin ulusal bince ulaşması için yapmış olduğu planlama gereği bunu göze aldığını görüyoruz. Ve bir nevi kendini feda ediyor.
“Kürd Teavün ve Terakkî Cemiyeti (KTTC),”
“1908 yılında II. Meşrutiyet ilan edilince, sürgünde bulunan meşrutiyet taraftarı Kürt aydınlardan bir kısmı İstanbul’a döner ve “Kürt Teavün ve Terakkî Cemiyeti (KTTC)” isimli bir dernek kurarlar. KTTC’nin, Diyarbekir Müftüsü Subhi Efendi’nin başkanı olduğu Diyarbekir şubesi 13.000 kişilik halkın yoğun katılımı ile açılışı gerçekleşir.
Aynı dönemde Diyarbekir’de ortaya çıkan bir başka dernek, “Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti (İTC) Diyarbekir Şubesi” ismini taşımakta ve başında Mehmed Ziya Bey (Ziya Gökalp) bulunmaktadır. II. Meşrutiyet’in başlarında Ziya Gökalp’in KTTC ve Kürt siyasi oluşumları ile ilişkileri iyidir. KTTC’nin yayın organı olan Kürd Teavün ve Terakki Gazetesi’nde (KTTG) Ziya Gökalp’in bir şiiri yayımlanmıştır…
Meşrutiyet’in ilanı, Diyarbekir ve Kürdistan’ın genelinde olumlu bir atmosfer meydana getirir. Diyarbekir’de İTC yöneticileri ve Osmanlı zabitlerinin bir kısmı açıkça “artık okullarda Kürt dili ile öğrenim yapılacağını” ifade ederler.
Diyarbekir Cezaevinden 79 kişinin tahliye edildiği gün yaptığı konuşmada Yüzbaşı Mazhar Efendi;
“… bundan böyle Kürtçe kitapların yazılacağını, Kürtçe gazetelerin neşir olunacağını, mekteblerde Kürt lisanıyla ilim ve ma’rifet öğretileceğini” söyler. Aynı konuşma Kürtçe olarak da Peymân Gazetesi imtiyaz sahibi Şükrü Efendi tarafından da yapılır. Sonra bu konuşma Türkçe ve Kürtçe olarak Peymân Gazetesi’nde yayımlanır. Peymân’ı, Ziya Gökalp yönetmektedir ve Malmîsanij’a göre bu konuşma Ziya Gökalp’in kaleminden çıkmıştır. Kürdistan’da bir gazetede yayımlanan ilk Kürtçe yazı olan bu metin Ziya Gökalp’in, İTC’nin Selanik’teki kongresine katılmadan önceki son yazısıdır.
Ziya Gökalp’in o dönem Kürt ulusçuluğu ve Kürt ulusalcıları ile ilişkisini anlamak için iki önemli bilgi daha var:
Birincisi; Ziya Gökalp’in dayısının oğlu Pirinççizade Feyzi 1909’da Kürd Teavün ve Terakki Gazetesi KTTG’ye yazdığı bir mektupta Kürt dili ile ilgili çalışmalardan bahseder. Mektup’ta Ziya Gökalp’in “on yıllık çalışmaları sonunda hazırladığı Kürtçe atasözleri ile dilbilgisini ve bir Kürtçe sözlüğü” yakında yayımlayacağı da yazılıdır.
Bu bilgiyi doğrulayan başka bir bilgi de var, şöyle ki: Musa Anter Hatıralarım isimli kitabında, Halil Hayali’den aldığı dokümanın içinde Ziya Gökalp’in kendi eliyle yazdığı Kürtçe Gramer’in de bulunduğunu, fakat Diyarbakır Sıkıyönetim Mahkemesi’nin başka belgelerle birlikte buna da el koyduğunu, sonra yakıldığının kendisine bildirildiğini anlatır.
Pirinççizade Feyzi’nin mektubunda Ziya Gökalp’in bu çalışmaları Hanili Salih Bey (Salih Begê Hênî) ile birlikte yürüttüğü de yazılıdır. Ziya Gökalp’in bir zamanlar en iyi arkadaşlarından olan ve bir müddet Maden müftülüğü de yapmış olan Salih Beg, daha sonra 1925 (Şeyh Said İsyanı) Kürt Ayaklanması’nda yakalanarak idam edilir.”
Mahkemede kendisine; “Kürt İstiklâli fikrinin” nereden geldiğini sorulurken, “Meşrutiyet devrinden önce Diyarbekir’de mukim oldukları sırada, sonradan Türk milliyetçisi olan şair ve mütefekkir bir zat (Ziya Gökalp) ve başka arkadaşlarla buluşup şiir, edebiyat, ilim muhasebelerinde bulunduklarını, bir gün Kürt şairlerden Ehmedê Xanî’nin şiirlerini okudukları sırada o zatın (Gökalp) ‘lisanı olan ve edebiyatı bulunan bir milletin neden istiklâli olmasın’ dediğini, Kürtlük için çalışmayı böylece kararlaştırdıklarını” söyler. (http://www.duzceyerelhaber.com/Reha-RUHAViOGLU/7299-Kurtculugun-Kbesinden-Turkculugun-Kalesine-Ziya-Gokalp)
Burada bir not daha ilave edelim: Ziya Gökalp, 1926 yılında Giresun’da yayınlanan Giresun gazetesinde çıkan makalesinde, Ortadoğuda Arap dili de dahil olmak üzere Kürtçeden daha geniş bir dil yoktur diye yazar.
Bu anlatımlar çerçevesin de olaya bakacak olursak, gerçekten de Avrupaların ve onların yetiştirmiş oldukları Ziya Gökalp’ın, Türlere kurmuş olduğu tuzağa her kesimden Türkler tarafından fazlasıyla rağbet edildi. Özellikle dindar ve muhafazakar Türk kesimi, Osmanlının parçalamasını getiren bu zehirlemeden ders almadan, bir nevi şanlı Türk ulusu sloganına kapılarak, arkası ve ne getireceği düşünmeden bir nevi bu tuzağa balıklama” atladılar. Üstelik Türkler bunu övünç kaynağı da yapmaktan da geri durmadılar.
Etki-tepki kuralı gereğince, Türklüğe paralel olarak “Kürtlük” ve o günden beri de “Kürtçülük” hareketi de başlamış oldu.
Nitekim Ziya Gökalp Malta adasında sürgündeyken Ali Kemal’a hitaben yazdığı şiirinde,
“Türklüğe çalıştım sırf zevkim için
Ummadım bu işten asla mükafat
Bu yüzden bin türlü felaket çektim.”
Ziya Gökalp’ın bu konuda yaptığı faaliyetlerinde, (kendisi dindar olmamasına rağmen, bir nevi çalışmalarını meşrulaştırmak ve Türk halkının ezici çoğunluğu oluşturan dindar - muhafazakar kesimi bu sahaya çekmek için “İslam’ı millî bilinci oluşturmanın aracı olarak yorumlamasına” ve kullanmasına azami derecede itina göstermiştir.
“Millet, ümmet, muasırlaşma gibi kavramlara yüklediği yeni anlamlar ve İslam’ı millî kültürün payandası yaparak muasır medeniyet ile ilişkilendirme çabaları onun çabasıyla bu fikir ve kavramlar cumhuriyet ideolojisinin önemli bir etkeni kılınmıştır.”
Tayip Erdoğan’ın bu konuda kelime kelimesine sürekli “esip gürlemesi” referansını nereden aldığının kanıtı olsa gerek.
Bence, pek çok insan fark etmese de şu anda, Türkiye de “ikinci bir İttihat Terakki” ve “ikinci bir Talat Paşa” olayı yaşanmaktadır.
İşin ironi yanı sözüm ona “ümmetçi” geçinen dindar ve Osmanlı torunu olmakla övünenlerin bu işin başını çekmeleri. Oysa bunlar, bu “Türk milliyetçiliğin İslam Ümmetini ve koca Osmanlı imparatorluğunu parçalayan en büyük etken” olduğunu bilmelerine rağmen bu tuzağa gönüllü olarak düşmelerinde bir beis görmemeleri şaşırtıcı değil mi?
Bu nedenden dolayı, yani bir zamanlar dünyanın yarısına egemen olan Türklerin bu egemenliklerine rağmen “Türk milliyetçiliğine sarılıp ve üstelik egemenliklerinde bulunanları, Kürtler gibi baskı altına almaları neticesinde, bu halkların da “kendi milli duygularına” sarılmaları ve Milliyetçi olmalarından daha doğal ne olabilir? Tıpkı Türklerin Türkiye’yi, Farsların İran'ı veya Fransızların Fransa’yı sevmesi kadar “Kürtlerinde Kürdistan'ı sevip ona bağlanmaları” kadar doğal bir şey olamaz ve nitekim oluyor, olmaya devam da edecektir de.[1]
Ev babet bi zimana (Türkçe) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
Bu madde (Türkçe) dilinde yazılmış olan, orijinal dilinde öğeyi açmak için simgesini tıklayın!
Ev babet 160 car hatiye dîtin
Çavkanî - Jêder
[1] Mallper | کوردیی ناوەڕاست | nerinaazad1.com
Faylên peywendîdar: 1
Gotarên Girêdayî: 4
Pol, Kom: Kurtelêkolîn
Zimanê babetî: Türkçe
Dîroka weşanê: 02-09-2022
Cureya belgeyê: Zimanî yekem
Cureya Weşanê: Born-digital
Pirtûk: Doza Kurd
Welat- Herêm: Tirkiya
Ziman - Şêwezar: Turkî
Meta daneya teknîkî
Kalîteya babetê: 99%
99%
 30%-39%
Xirap
 40%-49%
Xirap
 50%-59%
Xirap nîne
 60%-69%
Navîn
 70%-79%
Gelek başe
 80%-89%
Gelek başe
 90%-99%
Nayab
99%
Ev babet ji aliyê: ( Sara Kamela ) li: 02-09-2022 hatiye tomarkirin
Ev gotar ji hêla ( Raper Usman Uzêrî ) ve li ser 02-09-2022 hate nirxandin û weşandin
Ev gotar vê dawiyê ji hêla ( Raper Usman Uzêrî ) ve li ser 02-09-2022 hate nûve kirin
Dîroka babetê
Navnîşana babetê
Ev babet li gorî Standardya Kurdîpêdiya bi dawî nebûye, pêwîstiya babetê bi lêvegereke dariştinî û rêzimanî heye!
Ev babet 160 car hatiye dîtin
Pelên pêvekirî - Versiyon
Cûre Versiyon Navê afirîner
Dosya wêneyê 1.0.124 KB 02-09-2022 Sara KamelaS.K.

Rast
Li Dêrsimê agir bi daristanê ket
Li navçeya Pulurê ya ser bi parêzgeha Dêrsimê ya Bakurê Kurdistanê ve agir bi daristanê ketiye û heta niha hewldanên agirvemirandinê berdewamin.
Parêzgariya Dêrsimê ragihandiye, roja Duşembê 5ê Îlona 2022ê demjimêr 16:00an li nêzîk gundê Kirmilê yê ser bi navçeya Pulurê ve ji ber sedemeke nayê zanîn agir bi daristanên navçeyê ketiye.
Li gor daxuyaniya parêzgariyê, tîmên girêdayî Şaxa Dêrsimê ya Rêveberiya Daristan û Parkên Neteweyî (DKMP) bo midaxeleyê çûne herêmê.
Parêzgarî dibêje ji bo agir
Li Dêrsimê agir bi daristanê ket
XUDANÊ DENGÊ DEWRANEKÊ (Ji bo bîranîna Keremê Seyad)
XUDANÊ DENGÊ DEWRANEKÊ (Ji bo bîranîna Keremê Seyad)
Dengê te mîna ceweke zelal
Wê bixulxule gelek-gelek sal,
Derav û kanîyê serda zêdebin
Û cewê bibe çemekî mezin.

Ev xetên helbestvanê meyî gelêrîyî mezin Fêrîkê Ûsiv tê bêjî rîya jîyana xudanê dengê dewranekê – bêjer û serokê beşa radyoya Ermenîstanêye kurdî, rojnamevanê emekdar, rewşenbîr û welatparêzê navdar Keremê Seyad tam tînine ber çavan, yê ku 27-ê adara sala 2021-ê li Yêrêvanê di 82 salîya temenê xwe da konê xwe ji nava konên çan
XUDANÊ DENGÊ DEWRANEKÊ (Ji bo bîranîna Keremê Seyad)
Ji ber stran kurdî ceza lê birîn
Kurdekî bi navê Yusuf Guneş straneke bi kurdî li nav tora civakî belav kir lê ji ber vê stranê salek, 6 meh û 22 roj cezayê hepsê lê birîn.
Li gor nûçeya Ajansa Mezopotamyayê Guneş par li tora 3 caran tiştin belav kirine. Li ser vê yekê Serdozgeriya komarê ya Elezîzê der barê wî de doz vekiriye. Di 4\'ê avrêla 2022\'yan de Guneş li Stenbolê hatiye binçavkirin û piştî îfadeya li Midûriyeta Stenbolê hatiye berdan. Dozgeriyê bi îdîaya Propagandaya rêxistinê roja 15\'ê avrêla 2022\'yan doz lê vekiriye.
Ji ber stran kurdî ceza lê birîn
Jina eminî navê serhildana jin, jîyan, û azadiyê
Navê pirtûkê: Jina eminî navê serhildana jin, jîyan, û azadiyê
Navê nivîskar: Abdusamet Yîgît
Sala çapê: 2022
[1]
Jina eminî navê serhildana jin, jîyan, û azadiyê
MARÛF XEZNEDAR
MARÛF XEZNEDAR: Nivîskar û akademisyen û lêkolînerê kurd e. Di sala 1930\'yî de li Hewlêrê tê dinyayê. Li Hewlêrê û Kerkukê perwerdehiya seretayî û amadehiyê dibîne. Li Zanîngeha Bexdeyê Be şa Wêjeyê dixwîne û di sala 1957\'an de des- tûrnameya lîsansê ya Wêje û Zimanê Erebi werdigire. Di navbera salên 1957-1959\'an de li Kerkukê wekî mamosteyê lîseyê dest bi kar dike. Di sala 1960\'î de bûrsa Enstîtuya Rojhilat a Akademiya Zanistan li Lenîngradê bi dest xist. Di sala 1963\'an de doktoraya Wêjeya Kur
MARÛF XEZNEDAR
Babetên nû
Mizgîn: Ferhengoka Zarokan a Biwêne
Navê pirtûkê: Mizgîn: Ferhengoka Zarokan a Biwêne
Navê nivîskar: Mihemed Dehsiwar
Cihê çapkirina pirtûkê: Stockholm
Navê çapxaneyê: Newroz
Sala çapê: 1995

Adar (ê):
Adar di salê de meha sisiy
Mizgîn: Ferhengoka Zarokan a Biwêne
Şopa xeterê
Navê pirtûkê: Şopa xeterê
Navê nivîskar: Mihemed Dehsiwar
Cihê çapkirina pirtûkê: Stockholm
Navê çapxaneyê: Apec förlag
Sala çapê: 2017

Merdan Jîyan jî mîna gelek nas û hevalên xwe, demek piştî
Şopa xeterê
Mihemed Dehsiwar
Mihemed Dehsiwar nivîskarek kurd yê ji Bakurê Kurdistanê ye. Ew niha li Swêdê dijî.
M. Dehsiwar di sala 1959an de li Batmanê hatiye dinyayê. Wî xwendegeha pêşî, navî û lîse li wir xwendiye. Hê di xor
Mihemed Dehsiwar
Çiriskên Rizgariyê
Navê pirtûkê: Çiriskên Rizgariyê
Navê nivîskar: Mihemed Dehsiwar
Cihê çapkirina pirtûkê: Stockholm
Navê çapxaneyê: Newroz
Sala çapê: 1996

Li Kurdistanê, van salên dawî gelek bûyerên nuh dibin.
Çiriskên Rizgariyê
Birîn
Navê pirtûkê: Birîn
Navê nivîskar: Ahmedê Hepo
Cihê çapkirina pirtûkê: BAKU
Navê çapxaneyê: Azerneşr
Sala çapê: 1996

Ev roman him ya qewmandinên dîrokêye, him ya efirandariyêye. Kevirên dîwarê
Birîn
Berbangên Newrozê
Navê pirtûkê: Berbangên Newrozê
Navê nivîskar: Edip Polat
Cihê çapkirina pirtûkê: Stockholm
Navê çapxaneyê: Apec förlag
Sala çapê: 01.01.1996

Ew 40 egît in bi sêpêyan ve!
Hêlîn! Êgir wilo bang
Berbangên Newrozê
Di Helbesta Kurdî de Destpêka Rêbaza Romantîzmê û Taybetmendiyên Romantîzma Hacî û Cegerxwîn - In Kurdish Poetry the Beginning of the Method of Romanticism of Haci and Cegerxwin
Di Helbesta Kurdî de Destpêka Rêbaza Romantîzmê û Taybetmendiyên Romantîzma Hacî û Cegerxwîn.
Zülküf ERGÜN.
Kovara Nûbihar Akademî, Jimar 1, Sal 1, 2014. [1]
Di Helbesta Kurdî de Destpêka Rêbaza Romantîzmê û Taybetmendiyên Romantîzma Hacî û Cegerxwîn - In Kurdish Poetry the Beginning of the Method of Romanticism of Haci and Cegerxwin
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 25
Navê pirtûkê: NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 25
Navê nivîskar: Abdusamet Yîgît
Weşanên felsefeyê
Almanya-Berlin
2015. [1]
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 25
Xanînasî
Navê pirtûkê: Xanînasî
Navê nivîskar: 1. Abdulhadi TİMURTAŞ, 2. M. Zahir ERTEKİN, 3. Ayhan TEK (Ayhan Geverî)
Cihê çapkirina pirtûkê: Wan
Navê çapxaneyê: Peywend
Sala çapê: 2021
Hinek nivîskarê
Xanînasî
Mihemed Mîhrîyê Sineyî
Seîd Veroj

Mehemed Mîhrî, ramangêreke (mûtefekkîreke) girîng ê milletê kurd e. Dema em kovarên wekî Rojî Kurd, Hetawî Kurd, Jîn, Kurdistan û Kovarî Hetaw* binêrin em dibînin ku gelek nivîsên wî yên
Mihemed Mîhrîyê Sineyî
Reşîd Sofî
Hunermend, dengbêj û awazvanê Kurd ê navdar ku bi deng û qirika xwe ya sofiyane xwe ber dide kûrahiya dilê mirovan û cihekî taybet di nav guhdarên xwe de digire em ê bi we bidin naskirin. Ew hunermend
Reşîd Sofî
Enstîtuya Pêşîgirtina Jenosîdê: Polîtîkayeke berfirehtir a qirkirina Kurd û Suryanan heye
Enstîtuya Lemkin êrişên dewleta Tirk a dagirker wek parçeyekî siyaseteke berfirehtir a qirkirina Kurd û Suryanan bi nav kir.
Enstîtuya Lemkin a Pêşîgirtina Jenosîdê têkildarî êrişên dewleta Tirk ên l
Enstîtuya Pêşîgirtina Jenosîdê: Polîtîkayeke berfirehtir a qirkirina Kurd û Suryanan heye
SÛREYA BEDIRXAN Û GIRÊS MARGARET…GOTÛBÊJEK LI SER GELÊN BÊ SEROK Û ŞEREKÎ BÊ DAWÎ
HISÊN CIMO
Werger ji erebî: Heysem Mislim
Di payîza sala 1928an de, Ehmed Sûreya Bedirxan, bi keşteyekê ber bi Amerîkayê ve diçû, ew ji neviyên malbata mîrên Kurd ên navdar e, ku di medyayê de bi n
SÛREYA BEDIRXAN Û GIRÊS MARGARET…GOTÛBÊJEK LI SER GELÊN BÊ SEROK Û ŞEREKÎ BÊ DAWÎ
JI RÛSTEM TA HUSÊN…NIRXANDEK LI SER ÇAND Û WÊJEYA DESTANÎ LI ÎRANÊ
HISÊN CIMO
Werger ji erebî: Kendal Cûdî
Xwepêşandên ku îro li dijî rejîma Îranê çêdibin, çîrokeke dîrokî ya dûbarekirî vedibêje. Qêrîna yekemîn ji herêma Rojhilatê Kurdistanê derket; Şoreşên herî bi
JI RÛSTEM TA HUSÊN…NIRXANDEK LI SER ÇAND Û WÊJEYA DESTANÎ LI ÎRANÊ
Bêwar Tekbaş: “Ez herî zêde wextê stranan bi zimanê xwe dibêjim azad im”
vBêwar Tekbaşî demeke berê bi navê Nav Dilistanê straneke nû weşand. Çavkaniya vê stranê Hesen Şerîf e. Beriya niha jî wî bi navê Barê Giran, Yarê û Temo Lawo weşandibû. Bi gotina Tekbaşî bandora hune
Bêwar Tekbaş: “Ez herî zêde wextê stranan bi zimanê xwe dibêjim azad im”
Prometheusê Rojavayê
Cîran (Neighbours) ji aliyê derhêner Mano Xelîl di 2021an da li Başûrê Kurdistanê hate çêkirin. Her çiqas fîlm li gundekî Qamişloyê yê nêzî sînor derbas bibe jî ji bela şert û mercan li Başûr hate kiş
Prometheusê Rojavayê
Ebas Mûsa
Nivîskar, wergêr, rojnameger û çalakvanê çandî, bi Kurdî û Erebî dinivîse. Di navbera zimanên Erebî, Kurdî û Farisî de wergerê dike. Kurteçîrok, bexşan, lêkolîn û nivîsarên girêdayî wêjeyê dinivîse. H
Ebas Mûsa
Ehmed Hesen Tahir
Nivîskar û helbestvan Ehmed Hesen Tahir
Di sala 1967an de, ji gundê Dekşûriya bakurê Rimêlan, herêma Dêrika Hemko, hatiye dinê. Xwendina xwe ya seretayî li gundê Kanî Kerkê xwend û xwendina amadayî û
Ehmed Hesen Tahir
Rojîn Mihemed Mûsa
Nivîskar û çîroknivîs Rojîn Mihemed Mûsa
Rojîn Mihemed Mûsa, ji gundê Şora Rojhilat ya girêdayî bajarokê Zirgan e. Zirgan, di navçeya gelek bajaran de cih digre, mîna li ser xeta Serê kaniyê, Tilt
Rojîn Mihemed Mûsa
Kovara Temaşe cara 7’an derçû
Kovara bi navê “Temaşe” a sînemayê ku dijîtal tê weşandin, bi hejmara xwe ya 7’an careke din derket pêşberî sînemahezan. Kovara “Temaşe” jî berga vê hejmara xwe weke gelek kovarên Kurdî vê mehê derçûn
Kovara Temaşe cara 7’an derçû
Çapxaneyên Bakur û Rojava li Silêmanî ne
Nûnerên çapxaneyên Rojavayê Kurdistan û Bakurê Kurdistanê ên tevlî Pêşangeha Navnetewî ya Pirtûkan a Silêmaniyê bûn, derbarê tevlîbûna pêşangehê de axivîn. Rêveberê çapxaneyeke ji Rojavayê Kurdistanê
Çapxaneyên Bakur û Rojava li Silêmanî ne
Serpêhatiya Meryem Xanê ya rasteqîn
Digotin Meryem Xan ji Dêrgûlê ye, 12 salan li Zaxoyê maye û bûye bûka Bedirxaniyan. Lê bi vê lêkolînê ev tev pûç bûn. Me dît ku Meryem Xan ne wekî ku hatiye nivîsandine. Em pirr kêfxweş bûn ku me jiya
Serpêhatiya Meryem Xanê ya rasteqîn
Şanoya klasîk li Amedê ye
Bernameya meha Kanûnê ya Şanoya Bajêr a Amedê eşkere bû. Şanoya Bajêr dê di navbera 2 û 24’ê Kanûnê de bi lîstikên xwe derkeve pêşberî şanohezan. Di bernameyê de vê mehê lîstikên ji klasîkên şanoyê yê
Şanoya klasîk li Amedê ye
Nivîskariya Kurdî bi ser siyasetê neketiye
Hevserokê PENa Kurd Omer Fîdan der barê wêjeya Kurdî de destnîşan kir ku dengê nivîskariya Kurdî bi ser siyasetê neketiye û got, “40 sal e şerek li vir heye, em hemû şahidên vî şerî ne û em hemû jî di
Nivîskariya Kurdî bi ser siyasetê neketiye
Nîgaşên hebûna Kurdî
Hunermendên hunerê hevçax ên Kurd li Lehistanê beşdarî pêşangeha bi navê “Kurdistan Images of Existence” dibin. Kuratorê pêşangehê dibêje: Ax û welatê xelkê heqîqeta wê civakê nîşan didin. Heger axa m
Nîgaşên hebûna Kurdî
jimare
Babet 410,812
Wêne 83,801
Pirtûk PDF 15,674
Faylên peywendîdar 66,946
Video 398
Mêhvanên amade 45
Îro 14,695

Kurdipedia.org (2008 - 2022) version: 14.12
| Peywendî | CSS3 | HTML5

| Dema çêkirina rûpelê: 0.843 çirke!