پەڕتووکخانە پەڕتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان

جۆری گەڕان





گەڕان

گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
     
 kurdipedia.org 2008 - 2023
دەربارە
بابەت بەهەڵکەوت
ڕێساکانی بەکارهێنان
هاوکارانی کوردیپێدیا
بیروڕاکانتان
دڵخوازەکان
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
چالاکییەکان
یارمەتی
بابەتی نوێ
هەنگ و کورد
هەنگ و کورد
ئەوەی لەم پێشەکییەدا ئەمەوێت بینووسم، بابەتێکە بۆ یەکەم جار بە دیدی خوێنەران ئاشنایی پەیدا ئەکات و پاش تێڕوانین و بەدواچوونمدا، لە ڕیشە و ڕەچەڵەکە زمانەوانییەکەوەی کوردەوە هاتوومەتە ناو ف
هەنگ و کورد
کوردۆلۆجی
گۆڤاری مەڵبەندی کوردۆلۆجی
سەرنووسەر: د. ڕەفیق سابیر [1]


کوردۆلۆجی
جەمیل ئاغای گەردی
ناو: جەمیل
نازناو: جەمیل ئاغای گەردی
ساڵی کۆچی دوایی: 1943
شوێنی لەدایکبوون: هەولێر
شوێنی کۆچی دوایی: وڵاتی ئێراق
ژیاننامە
جەمیل ئاغای گەردی سەرۆک عەشیرەتی گەردی لە باشووری کوردستان یەکێک لە ئەن
جەمیل ئاغای گەردی
چیت دەربارەی دەوڵەتی کوردیی شەدادییەکان بیستووە؟
ناونیشانی بابەت: چیت دەربارەی دەوڵەتی کوردیی شەدادییەکان بیستووە؟
ئامادەکردنی: هامنۆ هەورامی

ئایا هیچ زانیارییەکت هەیە لەسەر ئەو دەوڵەتە کوردییەی، کە زیاتر لە سەدەیەک ببووە بەهێزترین ڕکابەر بۆ فە
چیت دەربارەی دەوڵەتی کوردیی شەدادییەکان بیستووە؟
کەژاڵ خالیدیان
ناو: کەژاڵ
نازناو: خالیدیان
ساڵی لەدایکبوون: 1985
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 28-01-2023
شوێنی دەستبەسەرکردن: سنە
ژیاننامە
کەژاڵ خالیدیان تەمەن 38 ساڵ و خەڵکی شاری سنە، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتیی
کەژاڵ خالیدیان
نگین مەحمودی
ناو: نگین
نازناو: مەحمودی
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
نگین مەحمودی هاوسەری قارەمان کەریمی، لە سەرەتاکانی مانگی 11ی ساڵی 2022 پاش بانگێشت کردنی بۆ خانەی دادی شاری پاوە، لەلایەن هێزە چەکدارەک
نگین مەحمودی
بەهای ئافرەت
ناونیشانی پەڕتووک: بەهای ئافرەت (لە ئاینی ئیسلامدا، لە ئاینەکانی تر، لە مێژوودا، لە وڵاتە پێشکەوتووەکان)
ناوی نووسەر: عەبدوڵڵا دارا - مەبەست نەوزاد
ساڵی چاپ: 2023
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
بەهای ئافرەت
عەبدوڵڵا دارا
ناو: عەبدوڵڵا
ناوی باوک: دارا
ڕۆژی لەدایکبوون: 21-09-2002
شوێنی لەدایکبوون: چەمچەماڵ
ژیاننامە
عەبدوڵڵا دارا ، چالاکوان لەبواری ئابووری و پەروەردەدا.
نووسەر لەبواری فکر و مێژوو و ئایینناسی.
یاری
عەبدوڵڵا دارا
پێنج پێشمەرگەی یەکێتیی نیشتمانیی پێش پڕۆسەی ئەنفالی ساڵی 1988
شوێن: شارەدێی قادرکەرەم
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1988
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە، پێنج پێشمەرگەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە ڕیزی پێشەوە، ڕاستەوە: (1- شێخ نەجم شێخ ئیسماعیل - ئەنفالکراو، 2- شێخ ئەمین ش
پێنج پێشمەرگەی یەکێتیی نیشتمانیی پێش پڕۆسەی ئەنفالی ساڵی 1988
ئەحمەد سایب سلێمان
ناو: ئەحمەد
ناوی باوک: سایب سلێمان
ساڵی لەدایکبوون: 2015
ڕۆژی کۆچی دوایی: 01-02-2023
شوێنی لەدایکبوون: بەردەڕەش
شوێنی کۆچی دوایی: لە گوندی گردەپانی شارۆچکەی بەردەڕەش

ژیاننامە
ئەحمەد سایبی تەم
ئەحمەد سایب سلێمان
ستار ئەحمەد مەمەند
ناو: ستار
ناوی باوک: ئەحمەد
ساڵی لەدایکبوون: 1983
ڕۆژی کۆچی دوایی: 31-01-2023
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
شوێنی کۆچی دوایی: سلێمانی

ژیاننامە
ستار ئەحمەد مەمەند لە دایکبووی ساڵی 1983، لە ماڵەکەی
ستار ئەحمەد مەمەند
قارەمان کەریمی
ناو: قارەمان
نازناو: کەریمی
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 30-10-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: بازگەی بێستوون
ژیاننامە
قارەمان کەریمی، پارێزەری پلەیەکی شاری پاوە، لە ڕۆژی 30-10-2022 کاتژمێر 5ی سەرلەبەیانی کاتێک
قارەمان کەریمی
جریوەی ئەستێرەکان
ناونیشانی پەڕتووک: جریوەی ئەستێرەکان
ناوی نووسەر: هیوا عەبدوڵڵا زڕگوێزی
چاپخانە: چاپخانەی سەردەم
ساڵی چاپ: 2019
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
جریوەی ئەستێرەکان
ئایدا دەروێشی
ناو: ئایدا
نازناو: دەروێشی
ساڵی لەدایکبوون: 2005
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 03-10-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
ئایدا دەروێشی، تەمەن 17 ساڵ و خەڵکی شاری پاوە، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتی
ئایدا دەروێشی
تارای سپی
ناونیشانی پەڕتووک: تارای سپی
ناوی نووسەر: عومەر محەمەدی (مەزهەر)
ساڵی چاپ: 2017
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
تارای سپی
ئەنیس مەقسوودی
ناو: ئەنیس
نازناو: مەقسوودی
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 23-09-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
ئەنیس مەقسوودی، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شاری پاوە دژ بە کوشتنی (مەهسا - ژینا ئە
ئەنیس مەقسوودی
شیرین خسرو
ناونیشانی پەڕتووک: شیرین و خسرو
ناوی وەرگێڕ: عەلی کەمال باپیر ئاغا [1]
شیرین خسرو
دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
ناونیشانی بابەت: دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
ناوی نووسەر: ڕاژان عەبدولڕەحمان پیرۆ

بڕیاری دادگای فیدڕالی ئێراق دژی هەرێمی کوردستان هەم بڕیارێکی سیاسیە و هەمیش نادەستوری، بۆیە بڕیارەکە سیاسی
دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
ناونیشانی بابەت: دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
ئامادەکردن: سەرکۆ یونس

دەرئەنجامی هەندێ کێشەو قەیرانی جیهانی، وەک شەڕی ڕووسیا وئۆکرانیا و زیادبوونی تێچونی بەرهەمهێنان و بەرزی نرخی وزە و کا
دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
پەنجەمۆر و تاوان
ناونیشانی بابەت: پەنجەمۆر و تاوان
ئامادەکردن و وەرگێڕان: تەها محێدین

کەی و چۆن پەنجەمۆر وەک بەڵگەی تاوانی جینایی بەکارهاتووە؟
لە ساڵی 1892 لە یەکێک لە گوندەکانی وڵاتی ئەرجەنتین لەلایەن خانم (فران
پەنجەمۆر و تاوان
یەکە پێوانەییەکان
ناونیشانی بابەت: یەکە پێوانەییەکان
ئامادەکردن: ئیسرا بورهان
ساڵی بڵاوکردنەوە: 2021
[1]
یەکە پێوانەییەکان
نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
ناونیشانی بابەت: نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
ئامادەکردن: هاوژین سەلیم [1]
نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
باج - سوود و زیانەکانی
ناونیشانی بابەت: باج - سوود و زیانەکانی
ئامادەکردن: هاوبەش فەریق - ژیر حەمەجەزا - جیهاد سەیفوڵڵا - شیلان ڕەحیم - شنیار نەجمەدین
سەرپەرشتیار: م. ڕۆشنا عەبدوڵڵا [1]
باج - سوود و زیانەکانی
دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ناونیشانی بابەت: دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ئامادەکردب: هەرێم ساڵح
سەرپەرشتیار: د. سەعید [1]
دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ڕادیۆ
ناونیشانی بابەت: ڕادیۆ
ئامادەکردن: ڕۆمان محەمەد
سەرپەرشتیار: م. ئارام مستەفا [1]
ڕادیۆ
ئامار
بابەت 423,612
وێنە 87,456
پەڕتووک PDF 16,102
فایلی پەیوەندیدار 70,162
ڤیدیۆ 427
میوانی ئامادە 43
ئەمڕۆ 14,796
ڕاپرسی
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
01-02-2004
شەهیدان
ڤیان جاف - ڤیان سۆران
شەهیدان
ژینا ئەمینی
شەهیدان
شەوکەت شێخ یەزدین محەمەد نەبی
کورتەباس
پەروەردە و گرنگینەدان بە زم...
Erebê Şemo
کوردیپێدیا، گەورەترین پڕۆژەی بەئەرشیڤکردنی زانیارییەکانمانە..
پۆل: ژیاننامە | زمانی بابەت: Türkçe
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
  
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
زۆرتر
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS

گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
وەرگێڕان
کوردیی ناوەڕاست2
Kurmancî - Kurdîy Serû1
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
ئەم بابەتە باشتر بکە!
|

Erebê Şemo

Erebê Şemo
Erebê Şemo

Erebê Şemo (Rusça: Arab Şamoyeviç Şamilov (Араб Шамоевич Шамилов; d. 23 Ekim 1897; Kars Oblastı – ö. 21 Mayıs 1978; Erivan), Sovyet Kürdü yazar. İlk Kürtçe roman olan Şivanê Kurmanca’yı (Kürt Çoban) kaleme almıştır. Kürt romanının babası Şemo, latin harflerinden oluşan (SSCB'de) Kürtçe alfabenin de mimarlarından biri olmuştur. Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Emektar Kültür İşçisi (1967) ve Kızıl Bayrak Nişanı gibi ödüllerin sahibidir. 1930'lu yılların başlarında oluşturulan Kürtçe alfabe Şemo-Marogulov alfabesinin hazırlıyıcılarındandır.
Hayatı
1897 yılında Rusya İmparatorluğu'na bağlı Kars Oblastı'nın Susuz köyünde dünyaya geldi. Demiryolu işlerinde çalıştığı dönemde, 1916 yılında ilk kez Erzurum'da Bolşeviklerle tanıştı. Bir mitingde, askerler karşısında yaptığı bir konuşmadan ötürü Rus polisince tutuklandı ve Sarıkamış cezaevine konuldu. Sarıkamış cezaevinden çıktıktan sonra, parti direktifiyle köyüne giderek köylüler arasında parti çalışmas yaptı. Ne var ki, köyde de çarlık müfrezesi peşini bırakmadı ve sonunda gizlice Stavropol'e geçti. 1917-1920 yılları arasında bir Kızıl Muhafız olarak Kuzey Kafkasya’da savaştı ve Ekim Devrimi'nin örgütleyicilerinden biri oldu.
Kürtçe’nin ilk romanının sosyalizmi örgütlemek ve Kürt halkının sosyalizme örgütlenmesini sağlamak amacıyla kaleme alınmış olması ondan sonra çıkacak kitapların çizgisini de belirlemiş oldu. Modern Kürt Edebiyatını usta kalemşorlerinden Mehmed Uzun’dan şair Arjen Arî'ye kadar Şemo’dan sonra verilen tüm eserlerde sosyal bir form ya da mesaj eksik olmamıştır. Kürt edebiyat geleneğinin bu köşe taşının sosyalizan yanı “sosyalist gerçekçi” edebiyat geleneğinin de önünü açmıştır.Yanlarında çalıştığı farklı halklardan ailelerin Kürtçe bilmemelerinden ve farklı çevrelerden tanıştığı insanlardan dolayı da Ermenice, Osmanlıca, Rusça, Gürcüce, Almanca ve Azericeyi anadili gibi konuşup yazmaya başlar. Dünyaya açık bu yanı, onun ileride yaptığı tüm işlerde, edebiyatında ve tüm hayatında hızla ilerlemesini sağlamıştır.
1918 yılının Mayıs ayında Rusya Komünist Partisi’ne üye oldu. 1920-1921 yıllarında Kuba Rayonu'nda (Azerbaycan) Çeka'nın Gizli Operasyonlar bölümünde, 1921-1922 yıllarında Moskova Çeka'da görev yaptı. 1922-1923 yıllarında Transkafkasya Çeka'ya yöneldi. 1920'de Moskova Lazaryan Enstitüsü'ne kaydoldu ve dört yıllık eğitimin ardından Ermenistan'a geri döndü. 1924-1931 yılları arasında Ermenistan Komünist Partisi Merkez Komitesi ulusal azınlıklar bölümünde çalıştı. Devlet Maddî Kültür Tarihi Akademisi'nde (Nikolay Yakovleviç Marr'ın danışmanlığında) lisans üstü (aspirant) eğitimini tamamladı. 1930 - 1931 yılları arasında Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi'ne devam etti. 1931-1932 yılları arasında okuduğu Leningrad Tarih Felsefe Dilbilim ve Edebiyat Enstitüsü'nde Kürdoloji bölümünde doçent oldu. 1927'de Ermenistan Kültür ve Eğitim Komiserliği'nin kararıyla  Kürtler  için  Latince  bir alfabe oluşturulması kararı alındı ve bu iş Erebê Şemo ile Asuri Kürdolog İsahak Marogulov'a verildi. Şemo-Marogulov alfabesi olarak anılan bu alfabe, bir yıl sonra başarıyla tamamlanır ki tarihte ilk Kürtçe Latince alfabenin  Celadet Elî Bedirxan tarafından yapıldığı bilinir, ama bu kanı kesinlikle yanlıştır. Çünkü bu alfabeyle 25 Mart 1930 günü  Riya Teze gazetesi yayın hayatına başlamıştır, oysa Bedirxan, Hawar dergisini Latince alfabeyle 1932'de çıkarmaya başlamıştır.
Şemo, 1959 yılında ise Rejisörlüğünü C. Jamharyan'ın üstlendiği Ermenistan Kürtleri adlı bir filmin senaryosunu yazmıştır.  Filmde Ermenistan Kürtlerinin son 40 yılda yaşadığı ekonomik, sosyal ve kültürel değişimleri konu alınır. Kanat Кurdoev gibi bazı Kürt şahsiyetleriyle yapılan söyleşilere de yer verilmiştir. Film yayla yaşamıyla başlar ve daha sonra Alagöz köylerine kadar uzanır, burada Kürtlerin yaşadıkları yeni yaşamlar anlatılır.
Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan'da Kürtlerin birleşik bir edebiyat dili oluşturulması için çalıştı. 1930 yılında yayına başlayan ve kuruluşunda önemli bir rol oynadığı “Riya Teze” (Yeni Yol) gazetesinde üç kitabı tefrika edildi: “Emrê Lenîn (Lenin’in Yaşamı), Terîqa Rêvolûsîya Oktyabrê (Ekim Devrimi Tarihi), Kolxoz û Kara Wê Ji Gundîyan re (Kolhoz ve köylülere faydaları)”.Riya Teze gazetesi dışında Doğunun Şafağı (Gürcistan) Sovyet Kürdistanı (Azerbaycan) ve Bakinskiy Raboçiy (Azerbaycan) gazetelerinde de çeşitli tarihlerde makaleleri yayınlandı.  1930 yılının Ağustos ayında Ermenistan Hükûmeti, Transkafkasya SFSC hükûmetinin önerisi üzerine dört yıllık eğitim veren Erivan Transkafkasya Kürt Öğretmen Okulu'nu açmaya karar verdi. 1 Ocak 1931 günü açılan okulun ilk müdürü ünlü yazar Erebê Şemo oldu.  1933-1934 öğretim döneminde okulun öğrenci sayısı 101 kişiye kadar ulaşmıştı. Altı yılda pedagoji okulu 70 öğretmen yetiştirdi. Öğrenciler sadece Ermenistan'dan değil Azerbaycan ve Gürcistan'dan da alınmaktaydı. Bu çalışmalar sayesinde birçok Kürt genci yetişti. 1934 yılında Erivan’da düzenlenen Kürdoloji konferansında da önemli bir misyon üstlendi. Edebî çalışmalarından dolayı 1934 yılında Sovyet Yazarlar Birliği'ne alındı. Yazın işleri dışında siyasetle de iç içe olan Şemo birkaç kez Erivan şehir Sovyeti milletvekiliğine seçildi.  1967 yılında da Moskova'da Kürt halk hikâyelerinden oluşan bir koleksiyon yayınlamıştır.  Şamilov büyük Rus yazarı Maksim Gorki ile de tanışma fırsatı buldu. Gorki Ermenistan'a, başkent Erivan'a geldiğinde Şamilov'un elindeki el yazması romanı “Kürt Çoban”ı değerlendirdi ve roman hakkında “Kürt halkı, kendi yazarı Ereb Şamilov'un diliyle konuşuyor” yorumunu yaptı.
Sürgün yılları
1937 yılında, Ermenistan Komünist Partisi Merkez Komitesi Sekreteri Aşot Hovhannisyan tutuklandı. Tutuklanınca arşivdeki mektupları arasında Erebê Şemo’nun (Ermenistan'daki Kürtlerin kültürünün ve edebiyatının gelişmesine dikkat etmesini istediği bir mektup yazmıştı.) Aşot Hovhannisyan'a yazdığı mektuba istinaden Hovhannisyan'ın yakın arkadaşı olduğuna karar verildi. Bu yüzden Ocak 1937 başlarında Leningrad'da tutuklandı ve Sibirya’ya sürgün edildi. Burada Rus kökenli olan ikinci eşi Mariya Vasilevna ile tanıştı. (ilk evliliğini de bir Almanla yapmıştı) İkinci evliliğinden Asê ve Zinê isimli iki kızı dünyaya geldi. Sibirya'da sürgündeyken, uzun yıllar hapiste yattı. 19 yıl boyunca ölümcül koşullarda angarya işlerde çalıştırılmıştır. Hatta söylenenlere göre Ereb, anadili Kürtçe'yi unutmamak için sürekli kendi kendine Kürtçe hikâyeler anlatır dururmuş. Şemo, Sibirya'daki tüm demiryollarının raylarını döşeme çalışmalarına katıldığını belirterek O bölgedeki tren raylarının yarısı beni eserimdir ifadesini kullanmıştır.  Hayatının en güzel yırmi yılını saçma ve anlamsız nedenlerle sürgünde, büyük bir eziyet ve yoksulluk içinde geçirdiğini söylemiştir. Stalin'in ölümünden sonra 1956 yılında 19 yıl sonra Ermenistan SSC'ye geri dönmesi için izin verilir.Edebi çalışmalarına kaldığı yerden devam eder.  1978 yılında vefat eden Şamilov, Erivan'daki Panteon mezarlığında toprağa verildi. Yaşadığı Abovyan Sokağı üzerindeki evinin duvarına Rusça mermer bir makber yapıldı:Bu evde 1963'ten 1978'e kadar Kürt yazar, kamu çalışanı Arab Şamoeviç Şamilov yaşadı. [1]

Roman
Şivanê Kurmanca (Kürt Çoban) - İlk Kürtçe roman - 1935 Erivan (Kürtçe), 1931 Moskova (Rusça)
• Berbang (Şafak) - (1958)
• Dimdim (Kela Dimdim - Dimdim Kalesi) - (1966)
• Jiyana Bextewar (Mutlu Hayat) - (1959)
• Hopo - (1969)

Hikâye
• Hikayetên Gelê Kurd (Kürt Halk Hikâyeleri) - (1967)
• Kurdên Elegezê (Alagöz Kürtleri) - (1936)

Tiyatro Oyunu
• Koçekê Derewîn (1930)
Makale
• Pırsa Derheqa Feodalizme Nava Kurda da (Kürtler Arasındaki Feodal İlişkiler Üzerine) - (1936)
• Terîqa Rêvolûsîya Oktyabrê (Ekim Devrimi Tarihi) - (1930)
• Çirûskên Şoreşa Oktobirê (Ekim Devrimi'nin Kıvılcımları) - (1972)
• Kolxoz û Kara Wê Ji Gundîyan re (Kolhoz ve köylülere faydaları) - (1930)
• Şerê Tarîlka - (1972)
Senaryo
• Kurdên Ermenistanê (Ermenistan Kürtleri) - (1959)
Biyografi
• Emrê Lenîn (Lenin’in Yaşamı) - (1930)
Diğer eserleri
• Kürt Dilinin İzafiyeti, 1933 (Kanat Кurdoev ve İ. Tsukerman ile)
• Kurdên Qefqasya (Kafkasya Kürtleri) - (1930)
• Ekim Devrimi'nden önce Kürtlerin sosyal durumu (1934)
• Berevok - (1976)
• Gotinên Pêşiyên Kurdan (Kürt Atasözleri)
• Derweşen Kurd (Kürt Dervişleri) - (1930)
• Alav (Yayımlanmayan kitabı)
1929 yılında ise Sovyetler Birliği'nde İsahak Marogulov ile Kürtçe'nin ilk latin alfabesini hazırladılar.
Ödülleri
• Kızıl Bayrak Nişanı
• Halk Kardeşliği Nişanı (1977)
• Vladimir İlyiç Lenin'in 100. doğum yıldönümü anısına Madalyası
• SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 50. yılı Madalyası
• Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Emektar Kültür İşçisi (1967)
Ayrıca 1997'de Ermenistan Yazarlar Birliği tarafından adına ödül töreni düzenlendi.
ئەم بابەتە بەزمانی (Türkçe) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Bu madde (Türkçe) dilinde yazılmış olan, orijinal dilinde öğeyi açmak için simgesini tıklayın!
ئەم بابەتە 1,139 جار بینراوە
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | Vikipedia
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
پۆل: ژیاننامە
زمانی بابەت: Türkçe
ڕۆژی لەدایکبوون: 23-10-1897
ڕۆژی کۆچی دوایی: 21-05-1978 (81 ساڵ)
جۆری کەس: (ئەکادیمی)
جۆری کەس: ڕاگەیاندکار
جۆری کەس: چیرۆکنووس
جۆری کەس: کورد(ناس)
جۆری کەس: ڕۆماننووس
زمان - شێوەزار: ڕووسی
زمان - شێوەزار: کرمانجیی سەروو
شوێنی نیشتەنی: هەندەران
لەژیاندا ماوە؟: نەخێر
نەتەوە: کورد
وڵات - هەرێم (کۆچی دوایی): ئەرمەنستان
ڕەگەزی کەس: نێر
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
 30%-39%
خراپ
 40%-49%
خراپ
 50%-59%
خراپ نییە
 60%-69%
باش
 70%-79%
زۆر باشە
 80%-89%
زۆر باشە
 90%-99%
نایاب
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا کامەلا )ەوە لە: 18-01-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 18-01-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 18-01-2022 باشترکراوە
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 1,139 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.1103 KB 18-01-2022 سارا کامەلاس.ک.

ڕۆژەڤ
01-02-2004
باشووری کوردستان
- کاتژمێر نزیکەی 11ی سەرلەبەیانی: دوو هێرشی تیرۆریستیی خۆکوژی بۆ سەر لکی دووی پارتی و مەڵبەندی سێی یەکێتی لە هەولێر، ئەم هێرشانە بووە هۆی کوژرانی سامی عەبدولرەحمان و دوو کوڕی، شەوکەت شێخ یەزدین، ئەکرەم مەنتک، مەهدی خۆشناو و کوڕەکانی، سەعد عەبدوڵڵا، مەحمود هالۆ و هیجران بارزانی لەلای پارتی و شاخەوان عەباس، خەسرەو شێرە، محەمەد بەحرکە، بەهرۆز قەشقە و دیدەوان لەلای یەکێتی و زۆری دیکە. سەرجەمی کوژراوەکان نزیکەی 100 کەس زۆرترە و بریندارەکانیش نزیکەی 200 کەسن. ئەم ڕووداوە ڕێکەوتی یەکە
01-02-2004
ڤیان جاف - ڤیان سۆران
لەیلا والی حسێن ناسراو بە ڤیان جاف و ڤیان کارۆخ و ڤیان سۆران لە ساڵی 1981 لە شاری سلێمانی چاوی بەژیان هەڵهێناوە، هەر لەم شارەدا قۆناخەکانی سەرەتایی و ناوەندی خوێندووە و یەکێک بووە لەخوێندکارە دیار و هەڵکەوتووەکانی قوتابخانە و هەمیشە نموونە بووە بۆ هاوڕێکانی. شەهیدی نەمر هەر لەمنداڵییەوە دەرکی بەزوڵم و ستەمی سیستەمی کۆمەڵایەتی کردووە و پێی پەسندنەکراوە، هەربۆیە هەمیشە ڕووبەڕووی ئەو ئەقڵییەتە کۆنە بۆتەوە کە ژنی کۆتگیر و بێ ئیرادە کردووە.
لەئاکامدا هەرچەندە یەکێک بووە لەخوێندکارە هەرە زیرەک و زرنگ
ڤیان جاف - ڤیان سۆران
ژینا ئەمینی
ناو: ژینا
نازناو: ئەمینی
ناوی باوک: ئەمجەد ئەمینی
ناوی دایک: موژگان
ساڵی لەدایکبوون: 2000
ڕۆژی کۆچی دوایی: 16-09-2022
شوێنی لەدایکبوون: سەقز
شوێنی کۆچی دوایی: تاران

ژیاننامە
ژینا ئەمینی ناسراو بە (مەهسا ئەمینی) لە دایکبووی ساڵی 2000 لە شاری سەقزی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لە میانەی گەشتێکیان بۆ تاران لەگەڵ خێزانەکەیدا لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر کراوە بەهۆی باڵاپۆش نەبوونی، وە دایکی ژیناش ئاماژەی بەوەداوە کە ژینا باڵاپۆش بووە، وە بەهۆی ئەشکەنجەدرانییەوە بە سەختی بریندار بووە و ب
ژینا ئەمینی
شەوکەت شێخ یەزدین محەمەد نەبی
ناو: شەوکەت
ناوی باوک: شێخ یەزەدین محەمەد نەبی
ڕۆژی لەدایکبوون: 1954
ڕۆژی شەهیدبوون: 01-02-2004
شوێنی لەدایکبوون: یەکێتیی سۆڤێتی پێشوو و ڕووسیا
شوێنی شەهیدبوون:شاری هەولێر
ژیاننامە
ساڵی 1954 لە شاری تاشقەندی پایتەختی کۆماری ئۆزبەکستان‌ لە دایکبووە، شێخ یەزدین محەمەد نەبی (1925-1999) ی باوکی، ساڵی 1947 یەکێک بووە لە هەڤاڵانی مستەفا بارزانی (1903 - 1979) لە ڕێڕەوە مێژووییەکە بەرەو یەکێتی سۆڤێتدا. دایکی لە نەتەوەی تاتاری نیمچە دورگەی کەریمەی سەر دەریای ڕەشە و لە جەنگی جیهانی دووەم بەر شاڵاو
شەوکەت شێخ یەزدین محەمەد نەبی
پەروەردە و گرنگینەدان بە زمانی دایک
ناونیشانی بابەت: پەروەردە و گرنگینەدان بە زمانی دایک
ئامادەکردن: ڕەئوف ئالانی

ئەوەی بۆتەجێی سەرنجی زۆربەی دڵسۆزانی زمانی کوردی و ڕۆشنبیران بەگشتی، ڕۆژانە لەم هەرێمەی ئێمە دەرگیری کێشەیەکی گەورەی نەتەوەیی دەبینەوە، ئەویش بەریەککەوتنی خەڵکی بیانییە، واتە ئەوکەسانەی لە نەتەوەی کورد نین و زمانی دایکیان بێگانەیە بە ئێمە، ئەمە کارێکی ئاساییە و هەموو میوانێک پێویستە ڕێزی لێبگیرێت، من لەوتارێکیترمدا، لەڕابردوودا باسی ئەوەم کردووە کە گومان دەخرێتە سەر کەسێتی تاکی کورد، بۆچی خۆی و زمانەکەی بەکەمدەزانێ
پەروەردە و گرنگینەدان بە زمانی دایک
بابەتی نوێ
هەنگ و کورد
هەنگ و کورد
ئەوەی لەم پێشەکییەدا ئەمەوێت بینووسم، بابەتێکە بۆ یەکەم جار بە دیدی خوێنەران ئاشنایی پەیدا ئەکات و پاش تێڕوانین و بەدواچوونمدا، لە ڕیشە و ڕەچەڵەکە زمانەوانییەکەوەی کوردەوە هاتوومەتە ناو ف
هەنگ و کورد
کوردۆلۆجی
گۆڤاری مەڵبەندی کوردۆلۆجی
سەرنووسەر: د. ڕەفیق سابیر [1]


کوردۆلۆجی
جەمیل ئاغای گەردی
ناو: جەمیل
نازناو: جەمیل ئاغای گەردی
ساڵی کۆچی دوایی: 1943
شوێنی لەدایکبوون: هەولێر
شوێنی کۆچی دوایی: وڵاتی ئێراق
ژیاننامە
جەمیل ئاغای گەردی سەرۆک عەشیرەتی گەردی لە باشووری کوردستان یەکێک لە ئەن
جەمیل ئاغای گەردی
چیت دەربارەی دەوڵەتی کوردیی شەدادییەکان بیستووە؟
ناونیشانی بابەت: چیت دەربارەی دەوڵەتی کوردیی شەدادییەکان بیستووە؟
ئامادەکردنی: هامنۆ هەورامی

ئایا هیچ زانیارییەکت هەیە لەسەر ئەو دەوڵەتە کوردییەی، کە زیاتر لە سەدەیەک ببووە بەهێزترین ڕکابەر بۆ فە
چیت دەربارەی دەوڵەتی کوردیی شەدادییەکان بیستووە؟
کەژاڵ خالیدیان
ناو: کەژاڵ
نازناو: خالیدیان
ساڵی لەدایکبوون: 1985
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 28-01-2023
شوێنی دەستبەسەرکردن: سنە
ژیاننامە
کەژاڵ خالیدیان تەمەن 38 ساڵ و خەڵکی شاری سنە، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتیی
کەژاڵ خالیدیان
نگین مەحمودی
ناو: نگین
نازناو: مەحمودی
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
نگین مەحمودی هاوسەری قارەمان کەریمی، لە سەرەتاکانی مانگی 11ی ساڵی 2022 پاش بانگێشت کردنی بۆ خانەی دادی شاری پاوە، لەلایەن هێزە چەکدارەک
نگین مەحمودی
بەهای ئافرەت
ناونیشانی پەڕتووک: بەهای ئافرەت (لە ئاینی ئیسلامدا، لە ئاینەکانی تر، لە مێژوودا، لە وڵاتە پێشکەوتووەکان)
ناوی نووسەر: عەبدوڵڵا دارا - مەبەست نەوزاد
ساڵی چاپ: 2023
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
بەهای ئافرەت
عەبدوڵڵا دارا
ناو: عەبدوڵڵا
ناوی باوک: دارا
ڕۆژی لەدایکبوون: 21-09-2002
شوێنی لەدایکبوون: چەمچەماڵ
ژیاننامە
عەبدوڵڵا دارا ، چالاکوان لەبواری ئابووری و پەروەردەدا.
نووسەر لەبواری فکر و مێژوو و ئایینناسی.
یاری
عەبدوڵڵا دارا
پێنج پێشمەرگەی یەکێتیی نیشتمانیی پێش پڕۆسەی ئەنفالی ساڵی 1988
شوێن: شارەدێی قادرکەرەم
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1988
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە، پێنج پێشمەرگەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە ڕیزی پێشەوە، ڕاستەوە: (1- شێخ نەجم شێخ ئیسماعیل - ئەنفالکراو، 2- شێخ ئەمین ش
پێنج پێشمەرگەی یەکێتیی نیشتمانیی پێش پڕۆسەی ئەنفالی ساڵی 1988
ئەحمەد سایب سلێمان
ناو: ئەحمەد
ناوی باوک: سایب سلێمان
ساڵی لەدایکبوون: 2015
ڕۆژی کۆچی دوایی: 01-02-2023
شوێنی لەدایکبوون: بەردەڕەش
شوێنی کۆچی دوایی: لە گوندی گردەپانی شارۆچکەی بەردەڕەش

ژیاننامە
ئەحمەد سایبی تەم
ئەحمەد سایب سلێمان
ستار ئەحمەد مەمەند
ناو: ستار
ناوی باوک: ئەحمەد
ساڵی لەدایکبوون: 1983
ڕۆژی کۆچی دوایی: 31-01-2023
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
شوێنی کۆچی دوایی: سلێمانی

ژیاننامە
ستار ئەحمەد مەمەند لە دایکبووی ساڵی 1983، لە ماڵەکەی
ستار ئەحمەد مەمەند
قارەمان کەریمی
ناو: قارەمان
نازناو: کەریمی
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 30-10-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: بازگەی بێستوون
ژیاننامە
قارەمان کەریمی، پارێزەری پلەیەکی شاری پاوە، لە ڕۆژی 30-10-2022 کاتژمێر 5ی سەرلەبەیانی کاتێک
قارەمان کەریمی
جریوەی ئەستێرەکان
ناونیشانی پەڕتووک: جریوەی ئەستێرەکان
ناوی نووسەر: هیوا عەبدوڵڵا زڕگوێزی
چاپخانە: چاپخانەی سەردەم
ساڵی چاپ: 2019
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
جریوەی ئەستێرەکان
ئایدا دەروێشی
ناو: ئایدا
نازناو: دەروێشی
ساڵی لەدایکبوون: 2005
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 03-10-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
ئایدا دەروێشی، تەمەن 17 ساڵ و خەڵکی شاری پاوە، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتی
ئایدا دەروێشی
تارای سپی
ناونیشانی پەڕتووک: تارای سپی
ناوی نووسەر: عومەر محەمەدی (مەزهەر)
ساڵی چاپ: 2017
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
تارای سپی
ئەنیس مەقسوودی
ناو: ئەنیس
نازناو: مەقسوودی
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 23-09-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: پاوە
ژیاننامە
ئەنیس مەقسوودی، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شاری پاوە دژ بە کوشتنی (مەهسا - ژینا ئە
ئەنیس مەقسوودی
شیرین خسرو
ناونیشانی پەڕتووک: شیرین و خسرو
ناوی وەرگێڕ: عەلی کەمال باپیر ئاغا [1]
شیرین خسرو
دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
ناونیشانی بابەت: دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
ناوی نووسەر: ڕاژان عەبدولڕەحمان پیرۆ

بڕیاری دادگای فیدڕالی ئێراق دژی هەرێمی کوردستان هەم بڕیارێکی سیاسیە و هەمیش نادەستوری، بۆیە بڕیارەکە سیاسی
دادگای فیدڕالی یان سەنگەری دژایەتی؟
دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
ناونیشانی بابەت: دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
ئامادەکردن: سەرکۆ یونس

دەرئەنجامی هەندێ کێشەو قەیرانی جیهانی، وەک شەڕی ڕووسیا وئۆکرانیا و زیادبوونی تێچونی بەرهەمهێنان و بەرزی نرخی وزە و کا
دابەزینی بەهای دینار و هەڵاوسانی بازاڕ
پەنجەمۆر و تاوان
ناونیشانی بابەت: پەنجەمۆر و تاوان
ئامادەکردن و وەرگێڕان: تەها محێدین

کەی و چۆن پەنجەمۆر وەک بەڵگەی تاوانی جینایی بەکارهاتووە؟
لە ساڵی 1892 لە یەکێک لە گوندەکانی وڵاتی ئەرجەنتین لەلایەن خانم (فران
پەنجەمۆر و تاوان
یەکە پێوانەییەکان
ناونیشانی بابەت: یەکە پێوانەییەکان
ئامادەکردن: ئیسرا بورهان
ساڵی بڵاوکردنەوە: 2021
[1]
یەکە پێوانەییەکان
نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
ناونیشانی بابەت: نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
ئامادەکردن: هاوژین سەلیم [1]
نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان لە پیاواندا
باج - سوود و زیانەکانی
ناونیشانی بابەت: باج - سوود و زیانەکانی
ئامادەکردن: هاوبەش فەریق - ژیر حەمەجەزا - جیهاد سەیفوڵڵا - شیلان ڕەحیم - شنیار نەجمەدین
سەرپەرشتیار: م. ڕۆشنا عەبدوڵڵا [1]
باج - سوود و زیانەکانی
دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ناونیشانی بابەت: دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ئامادەکردب: هەرێم ساڵح
سەرپەرشتیار: د. سەعید [1]
دەرونزانی تاقیکاریی (ئەزموونی)
ڕادیۆ
ناونیشانی بابەت: ڕادیۆ
ئامادەکردن: ڕۆمان محەمەد
سەرپەرشتیار: م. ئارام مستەفا [1]
ڕادیۆ
ئامار
بابەت 423,612
وێنە 87,456
پەڕتووک PDF 16,102
فایلی پەیوەندیدار 70,162
ڤیدیۆ 427
میوانی ئامادە 43
ئەمڕۆ 14,796
ڕاپرسی
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!

Kurdipedia.org (2008 - 2023) version: 15.02
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 12.703 چرکە!