🏠 دەستپێک
کوردیی ناوەڕاست
Kurmancî - Kurdîy Bakûr
English
کرمانجی - کوردیی باکوور
هەورامی
لەکی
Kurdîy Nawerast - Latînî
عربي
فارسی
Türkçe
עברית
Ελληνική
Française
Deutsch
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
📧پەیوەندی
ℹ️دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زۆرتر
Kurdipedia
English
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
📝 هاوڕێی تێکۆشەر کاک عەبەی فەلاحی ماڵئاوایی لە ژیان کرد
کۆمەڵانی خەڵکی تێکۆشەری کوردستان
ئەندامان و لایەنگرانی کۆمەڵەی یەکسانیی کوردستان
بەداخ و پەژارەیەکی زۆرەوە لە رێکەوتی 16/2/2021ی زایینی هاوڕێ عەبدوڵڵای فەللاحی ناسراو بە کاک عەبە (کاردۆخ)، یەکێک لە
📝 هاوڕێی تێکۆشەر کاک عەبەی فەلاحی ماڵئاوایی لە ژیان کرد
👫 مەلا تەلحەت
ژیاننامەی خوا لێخۆشبوو مامۆستا مەلا تەلحەت، خوا لیخۆشبوو مەلا جبار مەنتک نووسیویەتی لە رۆژنامەی پەیام ژمارە 40 رۆژی یەکشەم ریککەوتی 20-05-2007 بلاو کراوەتەوە.
ئەم زانا بەرزو خەباتگێرِە کە ناوی مەلا ت
👫 مەلا تەلحەت
📖 رۆژنامەی رۆژا وڵات
یوسف ئەحمەد مەنتک
2012
📖 رۆژنامەی رۆژا وڵات
📕 گۆڤاری ئەدەبی کرێکاری: بیبلیۆگرافیا و لێکۆڵینەوە - سلێمانی- کوردستان- 1991
یوسف ئەحمەد مەنتک[1]
ئەلمانیا - 2021
📕 گۆڤاری ئەدەبی کرێکاری: بیبلیۆگرافیا و لێکۆڵینەوە - سلێمانی- کوردستان- 1991
📜 بە تەنها جێم مەهێڵن
بە تەنیا جێ مەهێڵن ئەم شەو زریان دەمچێنێ
تەم و مژ دام دەپۆشێ مانگە شەو دەم ڕفێنێ
کێ دەیزانی مەلی نە ئاوا دەتان تارێنن
باڵی هەزارتان دەبرن شارێکتان دەخنکێنن
کێ دەیزانی بەهاریش شەختەو زریان دەهێنێ
📜 بە تەنها جێم مەهێڵن
📕 چرای رێگای خۆت بە
ناوی کتێب :- چرای رێگای خۆتبە
نووسەر :- ئۆشۆ
وەرگێران لە فارسیەوە :- عەدنان موحەممەد سەعید

ناوەرۆک و کورتەی کتێب...
تەنها شتێک کە پێویست و سەرەکییە بە ئاگا بوونە، بەڵام خەڵکی لەنێو شتە بێ سوودەک
📕 چرای رێگای خۆت بە
📖 کۆمەڵی هونەرو وێژەی کوردی و شانۆگەری کێچ
کارێکی ئاشکرایە، کە کتێبی بیبلۆگرافیای یۆبیلی زێڕینی کۆمەڵەی هونەرە جوانەکانی کورد، 1969 – 2019، کە بۆ شانۆی کوردی ئامادە کراوە، دەبێ بەرلەهەمووشتێک نووسەرەکەی بیر لەوە بکاتەوە، کە ئەم کارەی لە داهاتو
📖 کۆمەڵی هونەرو وێژەی کوردی و شانۆگەری کێچ
📷 کوردۆ عەلی و جەمال نەبەز و حوسێن محەمەد عەزیز
کوردۆ عەلی و جەمال نەبەز و حوسێن محەمەد عەزیز، مانگی یانزەی ساڵی 1981، لە ڤیەننا.
📷 کوردۆ عەلی و جەمال نەبەز و حوسێن محەمەد عەزیز
📕 کوردستان و سیاسەتی سۆڤێت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا
نووسینی: خالید مەجید فەرەج [1]
📕 کوردستان و سیاسەتی سۆڤێت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا
📕 هەڵەکانی الحصري
نووسینی: خالید مەجید فەرەج [1]
📕 هەڵەکانی الحصري
📕 حەلاج، ئیبن ڕوشد، حافزی شیرازی
نووسینی: خالید مەجید فەرەج [1]
📕 حەلاج، ئیبن ڕوشد، حافزی شیرازی
📕 دوو هەنگاو تا پێکەنین
دوو هەنگاو تا پێکەنین
کۆکردنەوەو وەرگیران و نوسینی
حەسەن ئادینا زادە - زەهرا حسێنیان - سلماز بهگام - بریار بەکر
246 چیرۆکی زۆر کورت و کەمێک باڵا
کۆمەڵە چیرۆکیک دەربارەی عەشق و خەم و ئەزمون و زە
📕 دوو هەنگاو تا پێکەنین
📕 کوردستان لە رۆژگارە سەختەکاندا؛ کۆمەڵە وتارێکی سیاسی شیکاری رەخنەئامێزە
کامەران مەنتک
2021
📕 کوردستان لە رۆژگارە سەختەکاندا؛ کۆمەڵە وتارێکی سیاسی شیکاری رەخنەئامێزە
📕 2020نامە - وەشانی 1
کڕۆنۆلۆژیای رووداوە گرنگەکانی ساڵی 2020یە کە رێکخراوی کوردیپێدیا بەدەستی هێناوە.
ئامادەکردنی: هاوڕێ باخەوان
25-02-2021
ئەم ساڵنامەیە مێژووی 365 رۆژی ساڵی 2020 لەخۆدەگرێت کە قەبارەکەی 687 لاپەڕەی A4
📕 2020نامە - وەشانی 1
💬 دایتیە بەرداسی
دایتیە بەرداسی
پاڵە و سەپان بە(داس)ی دروێنەی گەنم و جۆیان کردووە، تەبارەیەکی گەورە و فراوانی دەغڵ و دانیان خستۆتە بەرداس و بە سوارە سوارە تەبارەیان دروێنە کردووە و گیشە و گەڵاوێژ و خەرمانیان لێ پێکهێ
💬 دایتیە بەرداسی
💬 لەنێوان دوو نانی گەرمدا بێت
لەنێوان دوو نانی گەرمدا بێت
وتراویشە(لەبەینی دوونانی گەرمدا بێت) لایەنی ڕاستەقینەی ئه و ئیدیۆمە ئەوەیە نانی گەرمی تازە داگیراو لە سێر گەرمە، ئینجا ئەگەر دوو نانی گەرم بخەیتە سەر یەک و لە نێوانیاندا ش
💬 لەنێوان دوو نانی گەرمدا بێت
💬 ئەسپێ لەدەست کۆری نایەته دەرێ
ئەسپێ لەدەست کۆری نایەته دەرێ
ئەسپێ مێرووی وورد و بچوکە، زیندەوەرێکی مشەخۆرە و خوێن مژە لە نێو پرچ و قژ و سەری مرۆڤ دەژی، ئەسپێیەکی پێگەیشتوو، هێندەی قەبارەی تۆوی(کونجی) دەبێت، کۆریش واتە کەسێکی کوێ
💬 ئەسپێ لەدەست کۆری نایەته دەرێ
💬 ئیش گەیشتە نێر گاینێ
ئیش گەیشتە نێر گاینێ
نێر لە خۆڕسکەوە بۆ گاینێ نە خولقێنراوە، ئەوە زانراوە کە مێینە بۆ ئه و کارەی تایبەتە و چ عەیبێکی نییە، بە ڕێ وشوێنی ئادابی و سوننەتی خۆی بۆ ئه و کارەی مەیسەر کراوە، نێر گایین نابا
💬 ئیش گەیشتە نێر گاینێ
💬 مووی ناپسێنێ
مووی ناپسێنێ
هێمن موکریانی شاعیری گەورەی کورد، لە(تاریک ڕوون)دا دەفەرموێت:
ئەمن دەمگوت لە دونیا تا بمێنم
لەبەر کەس ئەستەمە سەردانەوێنم
کەچی ئێستا لە داوی بسکی تۆدا
گرفتارم گوڵم موو ناپسێنم
کەسێ
💬 مووی ناپسێنێ
📕 نەوەیەکی زێڕینی شۆڕش - چەن یاداشتێک لە شۆڕشی هەنگاریا ساڵی 1956
نووسینی: ئادی بڤایڤەر
وەرگێڕانی: محەمەد هەریری
بابەت: یاداشت
📕 نەوەیەکی زێڕینی شۆڕش - چەن یاداشتێک لە شۆڕشی هەنگاریا ساڵی 1956
🏰 ڕەندی خان
ڕەندی خان دەکەوێتە سەر زێی بچووک سەر بە گوندی گۆپتەپەی شەهیدە، دەکەوێتە دامێنی خواروی گوندەکە، جیاواز لە جوانیەکەی و سەرنج راکێشیەکەی، شوێنێکی بەرهەمی کشتوکاڵیە، بەتایبەت لەپێش کیمیای و ژەهر بارانکردن
🏰 ڕەندی خان
😊 موهیم ئەوەیە دەنگت پێبدەن، ئه و شتانە چنیه!
ئەوە (سەعدی پیرە) کاندید بوو بۆ پەرلەمانی عێراق، لە هەولێر بانگەشەی هەڵبژاردنی دەکرد، مامە غەفە فەرماندەی دێرینی یەکێتی لە قەزای خەبات لەناو جەماوەری یەکێتی وتاری دەدا، بەلای خۆی کاک سەعدی دەناسێنێ و
😊 موهیم ئەوەیە دەنگت پێبدەن، ئه و شتانە چنیه!
👫 نازەنین ئیبراهیم
نازەنین ئیبراهیم، لە ساڵی 1982 لە ئێران لەدایک بووە. قوناغی سەرەتایی لەوێ تەواو کردووە.
لە ساڵی 2013دا سیناریۆی کورتە فیلمی بەرەو پیرەکەم-ی نووسیوە.
لە 2020 یشدا یەکەمین ڕۆمانی بە ناوی ڕووحە سەروەشە
👫 نازەنین ئیبراهیم
📕 ڕووحە سەروەشەکان
نازەنین ئیبراهیم
2021
ڕوحە سەروەشەکان دڵۆپێکە لە دەریای پڕ لە نەهامەتی ئێمەی کورد، باس لە ڕو داوێک ئەکات هەرچەند وەک خەیاڵێک بەرجەستەم کردووە بەڵام ئەوە ڕاستیەکی تاڵی ژیانی ئێمەی کوردە، پیاوکان ناچا
📕 ڕووحە سەروەشەکان
👫 کاوە پیشداد
یەک لە موزیکژەن و ئاوازدانەرەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە، پێشکەشکاری بەرنامەی هونەرییە، لە ڕادیۆی زاگرۆس.
کاوە پیشداد دەرچووی موزیک بەشی مەستڕ
بە هیوایە بۆ موسیقای کوردی ئارشیفێکی باش دروست بکات و ڕێک
👫 کاوە پیشداد
👫 کەسایەتییەکان
شێخ سەلام
👫 کەسایەتییەکان
کورده نەقشبەندی
🏰 شوێنەکان
کەبان
👫 کەسایەتییەکان
یوسف خەیاڵۆغڵوو
👫 کەسایەتییەکان
عەبدوڵڵا فەلاحی - عەبەی فەلاحی
📖 زارا محەمەدی.. نموونەی تواندنەوەی زمانی کوردی لە ئێراندا | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
📋 Copy Link to Clipboard
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

زارا محەمەدی.. نموونەی تواندنەوەی زمانی کوردی لە ئێراندا
نزیکەی دوو مانگ لەمەوبەر، زارا محەمەدیزارا محەمەدی، مامۆستای زمانی کوردی، لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە بە 10 ساڵ بەندکردن سزادرا، کە بە بڕوای شرۆڤەکاران ئەمە رەنگە نموونەیەکی بچووکی سیاسەتی بێت ئێران کە لە دژی نەتەوە جیاوازەکان بەکاریدەهێنێت.
لای زۆر کەس، رووداوەکەی زارا، وەک هەر رووداوێکی دیکە تێپەڕی، بەڵام لە پشت ئەم رووداوەوە، هەڵمەت و کارکردنێکی پلان بۆ داڕێژراو، بەخشکەیی کاردەکات بۆ سڕینەوەی زمانی کوردی لە ئێراندا.
ماڵپەری ئۆپن دیموکراسی راپۆرتێکی لە ئامادەکردنی حەیدەر خەزری، مامۆستای یاریدەدەر لە زانکۆی سەنتراڵی فلۆریدا بڵاوکردەوە، کە تێیدا تیشکی خستووەتە سەر ئەو جوداکاری و چەوساندنەوەیەی کەمینە نەتەوەیی و ئاینییەکان، لە نێو ئێراندا رووبەڕووی دەبنەوە. ئەو تیشکی خستووەتە سەر کوردی ئێران و باس لەوە دەکات، چۆن سیاسەتەکانی ئەو وڵاتە بەشێوەیەکی پلان بۆ داڕێژراو، کار بۆ کوشتنی لەسەرخۆی زمانی کوردی دەکەن. ئەو دەڵێت ئەوەی لە پشت پەردەوە روودەدات، بە تووندترین شێوە سزادانی ئەوانەیە کە زمانی کوردی فێردەکەن یان فێردەبن.
یەکێک لەوانەی ئەو جۆرە سزایانەیان بەسەردا سەپێنرا، زارا محەمەدی بوو، دادگای شۆڕشی ئیسلامی لە 14ی تەمووزدا، زارای بە دە ساڵ بەندکردن سزادا، زارا یەکەمجار لە شاری سنەسنەی شوێنی لەدایکبوونی لە 23-05- 2019 دەستگیرکرا.
دێوەزمەی لێکۆڵینەوەکان:
بەپێی راپۆرتەکە، زارا بەر لە دەستگیرکردنی، چەندینجار بانگهێشتی لێکۆڵینەوە کراوە، لەلایەن دەزگای هەواڵگریی سەر بە سوپای پاسداران، دواتر لە 02-01-2019دا بە دەستەبەری ئازادکرا. دوای ئەوەی ماوەی 6 مانگ لە بەندیخانە مایەوە و لەو ماوەیەدا وەک خۆی ئاشکرایکردووە رووبەڕووی لێپێچینەوەی سەرکوتکارانە بووەتەوە. هەروەها ناچارکراوە دانپێدانانی درۆ بکات.
راپۆرتەکە دەپرسێ: تاوانەکەی زارا چیبوو؟ نووسەری راپۆرتەکە دەڵێ ئەو ماوەی دە ساڵ بوو، زمانی کوردی (زمانی دایک)ی فێری خەڵک دەکرد، وا دیارە بۆ هەر ساڵێک فێرکردنی ئەو زمانە، دادوەرەکە ساڵێک بەندکردنی بۆ بڕیوەتەوە.
لە دوای ئاشکرابوونی سزاکەی، زارا لە گرتەیەکی ڤیدیۆییدا دەرکەوت، کە لە سەر 'ئینستاگرام'ی خۆی بڵاویکردووەتەوە و باسی تاوانەکانی دەکات کە بریتییە لە فێرکردنی زمانی دایک، هەروەها دابەشکردنی شیرینی لەسەر شەقامەکان، بەبۆنەی رۆژی جیهانیی زمانی کوردییەوە، جیا لەوەش هاوکاریکردنی ئەو ماڵباتانەی لە لافاوەکانی شاری لوڕستانلوڕستاندا، زیانیان بەرکەوت.
لە ماوەی بەرگریکردنیدا لە خۆی لەبەردەم دادگادا، زارا داوای لە دادگاکرد، هەر بەڵگەیەکی دیکە لە دژی بخەنەڕوو، کە بیسەلمێنێت ئەو جگە لە فێرکردنی زمانی کوردی بە ئەندامە پەراوێزخراوەکانی نەتەوەی کورد لە ئێراندا، هیچ تاوانێکی دیکەی کردبێت، یان کارێکی کردبێت پێچەوانەی یاسا بێت.
بەتاوان ناساندنی زمانی کوردی:
نووسەری راپۆرتەکەی ماڵپەری ئۆپن دیموکراسی دەڵێ زمانی فارسی لە ئێراندا، کە نوێنەرایەتی فارسەکان دەکات، تاکە زمانی بەفەرمی ناسێنراوی وڵات و فێرکردنە لە قۆناخی سەرەتاییەوە تاوەکو خوێندنی زانکۆ. هەر لەبەرئەوە کەمە نەتەوایەتییەکانی دیکە - هاوشێوەی عەرەبی زۆنگاوەکان، تورکە ئازەرییەکان، بەلووچ، کورد و تورکمان، رووبەڕووی جیاکارییەکی گەورە دەبنەوە.
هەرچەندە ئێران واژۆی لەسەر رێککەوتننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان تایبەت بە مافەکانی منداڵ کردووە لە ساڵی 1989دا، جیا لەوەی کە مادەی ژمارە 15 لە دەستووری کۆماری ئیسلامیی ئێران، ماف دەدات بە بەکارهێنانی زمانەکانی دیکەی جگە لە فارسی: بۆ فێربوونی ئەدەب بە زمانەکانی خۆیان لە خوێندنگەکاندا، بەڵام فێربوون و فێرکردنی زمانی کوردی و ئەدەبی کوردی لە ئێراندا، رووبەڕووی سزای تووند بووەتەوە. تەنانەت دەستووری ئێران، زمانە نافارسییەکانی ئێران بە دەستەواژە سەیرەکانی وەک زمانی کەمایەتییەکان و هۆزەکان ناودەبات.
لە نموونە هێنانەوە بۆ سزای تووندی ئێران لە دژی زمانی کوردی، نووسەرەکە ئاماژە بە لەسێدارەدانی چوار بەندکراوی کورد دەدات، لە 09-05-2010. لە نێو ئەو چوار کەسەدا فەرزاد کەمانگەر هەبوو کە مامۆستای زمانی کوردی بوو. رۆژنامەی 'واشنتن پۆست' ئەوکات گوتی، تاوانی ئەو مامۆستایە تەنیا ئەوە بووە کە کورد بووە و لەکاتی مامۆستایەتی لە قوتابخانەیەکی سەرەتایی، لە شاری کامیاران لە باکووری رۆژئاوای ئێران، وانەی کوردی گوتووەتەوە و ئەندامی یەکێتیی مامۆستایانی کوردستان بووە. چەندین بڵاوکراوەی نهێنی لەبارەی مافەکانی مرۆڤەوە نووسیووە و وانەی کوردیی بە خوێندکارەکانی داوە بە زمانە قەدەخەکراوەکەی خۆیان، هەروەها چیرۆکی لەبارەی کولتوور و مێژووی نەتەوەکەیەوە بۆ منداڵەکان گێڕاوەتەوە.
دۆخی نامرۆییانەی بەندکردنی کەمانگەر و لەسێدارەدانەکەی، دواتر سەرکۆنەی نێودەوڵەتی بۆ سەر ئێران هێنا لە چەندین رێکخراوەوە، لەوانەش یونیسێف و رێکخراوی فێرکردنی نێودەوڵەتی و ئەمنستی ئینتەرناشناڵ.
رێکخراوی لێبووردنی نێودەوڵەتی، لە پێداچوونەوەی دۆخی مافەکانی مرۆڤدا لە ئێران دەڵێ، حکومەتی ئێران بەردەوامبووە لە پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لە دژی دانیشتووانی کوردی وڵاتەکە و نەتەوەکانی دیکەش. ئەوان تائێستاش رووبەڕووی هەمان دۆخ دەبنەوە و ئەوەش وایکردووە هەلی فێربوونی زمانی دایکیان لەدەست بچێت.
دەسەڵاتدارەکانی دەرەوەی یاسا:
راپۆرتەکە ئاماژەی بەوەداوە زۆرینەی ئەو بەرپرسانەی وڵاتەکە، کە گوماندەکرێت لە کارەکانی کوشتنی بەکۆمەڵی کەمینە نەتەوەیی و ئاینییەکانەوە گلابن لە دەرەوەی دادگا، هێشتا پۆستی باڵایان لە سیستمی دادوەریی ئێراندا هەیە.
عەلی رەزا ئاڤایی ساڵی 2017 بووە وەزیری داد، هەروەها خامنەیی (رێبەری باڵای وڵات) ئیبراهیم رەئیسی، کردە سەرۆکی دەسەڵاتی دادوەری لە ئێران لە ساڵی 2019دا، لە کاتێکدا رەئیسی و ئاڤایی و مستەفا پور محەممەدی کە لە 2013 تا 2017 وەزیری دادی ئێران بوو، هەموویان ئەندامی 'لیژنەکانی مردن' بوون کە ساڵانی هەشتاکان فەرمانی کوشتنی هەزاران بەندکراویان دەرکرد لە دەرەوەی دادگا، کە لە نێویاندا چەندین کورد هەبوون.
دامەزراندنی رەئیسی، هەموو ئومێدێکی بۆ بەربوونی بەندکراوە سیاسییەکان لە ناوبرد، بەتایبەت ئەوانەی سەر بە کەمینە نەتەوەیی و ئاینییەکان بوون. چونکە وەک سەید هادی غائیمی، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سەنتەری مافەکانی مرۆڤ لە ئێران دەڵێت: دەستنیشانکردنی رەئیسی بۆ لوتکەی دەسەڵاتی دادوەریی، پەیامێکی روونە کە دەڵێ، سەروەریی یاسا لە ئێراندا مانای نییە، بەڵکو هەر کەسێک بەشداری کوشتنی بەکۆمەڵ بکات، پاداشت دەکرێت.
راپۆرتەکە دەڵێ دەستنیشانکردنی رەئیسی، پاش دەنگدانی زۆرینەی کەمینەکان بەتایبەت کورد بە حەسەن رووحانی هات، لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ساڵی 2017دا.
تواندنەوە و کوشتنی لەسەرخۆی زمانی کوردی:
زمانی کوردی لە ئێراندا، لە دوای شۆڕشی ساڵی 1979ەوە وەک ئەوەی جەعفەر شەیخولئیسلام ناویناوە، لە دۆخێکی چاوپۆشیلێکراو و کۆنترۆڵکراودایە. هەرچەندە ساڵی 2014 بۆ یەکەمجار لە زانکۆی کوردستان لە ئێران، بەشی زمان و ئەدەبی کوردی کرایەوە، بەڵام چەندین توێژەری ئەو بوارە لە نموونەی جیم کۆمێنز، تۆف سکۆتتاب کانجاس و شەیخولئیسلام، دڵەڕاوکێی خۆیان بەرامبەر زمانی کوردی لە ئێراندا پێشاندا، لەبەرئەوەی رووبەڕووی پووکانەوە دەبێتەوە، چونکە هۆکارێک نییە بۆ فێرکردنی ئەو زمانە، بەتایبەت لە خوێندنی قۆناخی بنەڕەتیدا.
حەیدەر خەزری، نووسەری راپۆرتەکە زیاتر دەڵی، لە 29-05-2019 و هەفتەیەک دوای دەستگیرکردنی زارا، رەزوان حەکیمزادە، جێگری وەزیری فێرکردنی ئێران، لە بڕیارێکدا رایگەیاند لێهاتوویی لە زمانی فارسیدا، مەرجێکە بۆ وەرگرتنی هەموو منداڵێک، لە باخچەکانی منداڵان لە سەرانسەری ئێراندا.
بەپێی ئەو بڕیارە، ئەگەر منداڵە نافارسەکان لە تاقیکردنەوەی لێهاتوویی زمانی فارسیدا و لە تەمەنی پێنج ساڵیدا دەرنەچوون، وەک کەسانی کەمئەندام، یان خاوەن پێداویستی تایبەت مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت، لە هاوشێوەی لاوازیی بینین، یان گوێ قورسی، یان کەمتوانایی لە فێربوون، یان فێربوون بەزەحمەت.
راپۆرتەکە دەڵێت، ئەم سیاسەتەی حکومەت کە ئامانج لێی منداڵانی نەتەوە نافارسەکانە، کارەکانی وڵاتە کۆڵۆنیالییەکانمان بیر دەخاتەوە کە بۆ سڕینەوەی شوناسی نیشتمانیی وڵاتە کۆڵۆنییەکانیان و دانیشتووان و کەمایەتییەکانی ناوی، دەیانگرتەبەر.
لەسایەی ئەو یاسا قەدەخەکارییەدا، فێربوونی زمانی کوردی پشت بە هەوڵە تاکەکەسییەکان دەبەستێت، لە رێگەی خۆبەخشەکانی وەک زاراوە. لەسەرەتای ئەمساڵدا، جەمال حەبیبوڵڵا فەرەج بدار، مامۆستای خانەنشین، لە ماوەی چەند مانگێکدا قورئانی بۆ سەر زمانی کوردی - شێوەزاری هەورامی وەرگێڕا، ئەمەش وەک پەنایەک بۆ پاراستنی شێوەزارەکەی، کە یونیسکۆ لە ریزی ئەو زمانانەدا دایناوە، کە هەڕەشەی گەورەی پووکانەوەیان لەسەرە.
ئێستا زمانی کوردی و زمانەکانی دیکەش لە ئێراندا، لە هیچ بۆنەیەکی فەرمیدا بوونیان نییە، دەوڵەت نە پشتگیرییان دەکات و نە پەرەیان پێدەدات.
پشتگیرییەکی سیمبولیکییانە تاوەکو توانەوەی یەکجاری:
زانایانی زمانی کوردی لە رۆژهەڵاتی کوردستان، هەست بەوە دەکەن کە بەکارهێنانی دەستەواژە جیاوازە ناکوردییەکان و پابەندییە هەمەجۆرەکان بە ئاستی قسەکردن و پاشەکشە لە بەکارهێنانی زمانی دایک لە بواری زانستیدا، تەنانەت پەرچەکردارەکانی سزادان لە بەکارهێنانی ئەو زمانە، کێشەی زۆر بۆ زمانەکە دروستدەکات.
جیم کۆمینز یەکێک لە دیارترین پشتگیریکەرانی فێرکردنی فرە زمان، هۆشداری لەو بارەیەوە دەدات و دەڵێت لەوانەیە کۆمەڵە دەستگرتووەکان بەسەر وڵاتدا، هەندێک هاوکاریی سیمبۆلیکی پێشکێشی زمانی کەمینەکان بکەن، بەڵام ئەوان باشدەزانن کە ئەو پشتگیرییە سیمبۆلیکییە و هیچ کاریگەرییەک دروست ناکات.
کۆمێنز دەڵێ: ئەگەر بۆقێک بخەیتە ناو ئاوێکی گەرمەوە، دەستبەجێ بازدەدات، بەڵام ئەگەر خستتە ناو ئاوێکی ساردەوە و دەستتکرد بە گەرمکردنی ئاوەکە، ئەو لەگەڵ زیادبوونی لەسەرخۆی گەرمییەکەدا رادێت، دواتر لەگەڵ کوڵانی ئاوەکەدا دەمرێت، مەبەستم ئەوەیە کە بڵێم، ئەگەر تواندنەوەی زمان لەسەرخۆ بکرێت، خەڵک هەستی پێناکەن تاوەکو ئەوکاتەی دەمرێت.
نووسەرەکەی 'ئۆپن دیموکراسی' لە کۆتایی راپۆرتەکەیدا دەڵێ: ئێران چەندین دەیەیە پەیڕەوی ئەم سیاسەتە دەکات، سزادانی زاراش بەبەندکردن بۆ ماوەی دە ساڵ، باشترین بەڵگەیە لەسەر ئەوەی کە ئاوەکە گەیشتووەتە قۆناخی کوڵان.[1]


🗄 سەرچاوەکان
[1] 📡 ماڵپەڕ | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 07-09-2020
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️02-01-2019
2.👁️07-09-2020
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️زارا محەمەدی
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📅 رۆژی دەرچوون: 07-09-2020
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: 📜 راپۆرت
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊷ وەرگێڕدراو
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ سنە
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ لوڕستان
🗺 وڵات - هەرێم: ➡️ رۆژهەڵاتی کوردستان
🌐 وەرگێڕدراو لە زمانی: 🇬🇧 ئینگلیزی

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Sep 7 2020 3:17PM تۆمارکراوە
👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Sep 7 2020 6:30PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Sep 7 2020 6:30PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 411 جار بینراوە

📚 پەڕتووکخانە
  📖 گەڕان بە دوای باپیرەمدا
  📖 گۆڤاری ئەدەبی کرێکاری:...
  📖 چرای رێگای خۆت بە
  📖 کوردستان لە رۆژگارە سە...
  📖 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 02-03-2021
  🗓️ 01-03-2021
  🗓️ 28-02-2021
  🗓️ 27-02-2021
  🗓️ 26-02-2021
  🗓️ 25-02-2021
  🗓️ 24-02-2021


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
شێخ سەلام
ساڵی 1892 لەدێی عازەبان هاتۆتە ژیانەوە، لەشەش ساڵییەوە هەموو نووسراوێکی فارسی خوێندۆتەوە.
باوکی شێخ سەلام هاوەڵێکی نزیکی مەحمود پاشا بووەتا ساڵی 1915 لەسلێمانی خوێندوویەتی، شێخ سەلام کەمەلایەتی خوێندووە لەساڵی 1924 کراوەتە قازی هەڵەبجە ساڵێک دواتر کراوەتە قازی سلێمانی.
شێخ سەلامی شاعیری نیشتیمانپەروەری کورد لەساڵی 1959 لەدێی دۆلان سەربە ناوچەی قەرەداغ کۆچی دوای کردوە و لەگردی سەیوانی شاری سلێمانی بەخاک سپێردراوە.[1]
شێخ سەلام
کورده نەقشبەندی
کوردە کچی کاکە شێخ ی کوڕی شێخ محەمەد بەهائەدین ی کوڕی شێخ عوسمان ی تەوێڵە و لە شێخانی نەقشبەندی هەورامانە، دایکی کچی مەلا نەجمەدین ی کوڕی مەلا نەزیرە، کوردە لە 01-07-1930 لە گوندی بیاوێڵە لە نزیک شاری هەڵەبجە، هاتۆتە دنیاوە، دوو خوشک و چوار برای هەبووە. خوشکەکانی فاتمەخان و ئامینەخان و براکانیشی شێخ محەمەد ئەمین ناسراو بە کاردۆخی ی شاعیر، شێخ صەفادین، شێخ مەحموود و شێخ حەمە ڕەشید
هێشتا کوردە لە تەمەنی مناڵیدایە کە دایکی کۆچی دوایی دەکات و پاش ماوەیەکی زۆر کەم، باوکیشی وەفات دەکات، چاوی پێیان نا
کورده نەقشبەندی
کەبان
یەک لە ناوچەکانی مەزاری خارپێت - ئەلعەزیزی باکووری کوردستانە. ڕووبەرەکەی 543کم2. بەرزیی لە ڕووی دەریاوە 780مەترە.
ژمارەی دانیشتوانی لە ناوسەنتەرەکەی بەپێی سەرژمێری ساڵی (2000)، 6.577 کەس و گوندەکانی 9.210 کەسە.
ژمارەی گوندەکانی 30 گوندن، زۆرینەیان کوردنیشنن.
ئابوورییە ناوچەی کەبان، لەسەر ئاژەڵداری و چاندن و ماسی و هەنگو بەخێوکردنە.
کەبان
یوسف خەیاڵۆغڵوو
یوسف خەیاڵۆغڵوو، شاعیر و هونەرمەندی کورد، ساڵی 1953 له ناوچەی مامەکی که ئێستا به پارێزگای دێرسیم ناودێر کراوە له کوردستانی باکوور له دایک بووه. ساڵی 1972 زەماوەندی کردووه و خاوەنی سێ منداڵه. ئه و برای گولتەن کایا هاوسەری ئەحمەد کایایه، ساڵی 1986 که ساڵی زەماوەندی گولتەن لەگەڵ ئەحمەد کایا بوو خاڵێکی وەرچەرخان بوو له ژیانی یۆسف دا. زۆربەی شێعرەکانی ئەم شاعیره له لایەن ئەحمەد کایا و کۆمەڵێکی تر له گۆرانی بێژان کراوەته گۆرانی. یوسف خەیاڵۆغڵوو 03-03-2009 به هۆی نەخۆشی شێرپەنجەی سیپەلاک له نەخۆشخانەی
یوسف خەیاڵۆغڵوو
عەبدوڵڵا فەلاحی - عەبەی فەلاحی
ساڵی 1953 لە شاری سەقز لەدایکبووە.
لە زانکۆی تاران ئەندازیاریی خوێندووە. زیندانی سیاسی و چالاکێکی سیاسی و رۆشنبیریی دیار بووە لە سەقز و لەناو ریزەکانی کۆمەڵەی یەکسانیی کوردستان. ژمارەیەکی زۆر نووسین و وەرگێڕانی هەیە. هەندێکیانی بەناوی کاردۆخ-ەوە بڵاوکردووەتەوە.
رۆژی 16-02-2021 بەهۆی نەخۆشییەوە لە بەریتانیا کۆچی دوایی کردووە.
عەبدوڵڵا فەلاحی - عەبەی فەلاحی

Kurdipedia.org (2008 - 2021) version: 13.03
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0,281 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574