Bibliothèque Bibliothèque
Rechercher

Kurdipedia est des plus importantes sources d'information kurde!


Search Options





Recherche avancée      Clavier


Rechercher
Recherche avancée
Bibliothèque
Noms Kurdes
Chronologie des événements
Sources
Histoire
Collections de l'utilisateur
Activités
Rechercher Aide?
Publication
Video
Classifications
Élément aléatoire!
Envoyer
Envoyer l'article
Envoyer l'image
Survey
Vos commentaires
Contactez
Quel type d'information devons-nous!
Normes
Conditions d'utilisation
Point qualité
Outils
À propos
Kurdipedia Archivists
Articles de nous!
Ajouter Kurdipedia à votre site Web
Ajouter / Supprimer Email
Statistiques des visiteurs
Les statistiques de l'article
Polices Converter
Calendriers Converter
Vérification orthographique
Langues et dialectes des pages
Clavier
Liens utiles
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Langues
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Mon compte
Connexion
L'adhésion!
Vous avez oublié votre mot de passe!
Rechercher Envoyer Outils Langues Mon compte
Recherche avancée
Bibliothèque
Noms Kurdes
Chronologie des événements
Sources
Histoire
Collections de l'utilisateur
Activités
Rechercher Aide?
Publication
Video
Classifications
Élément aléatoire!
Envoyer l'article
Envoyer l'image
Survey
Vos commentaires
Contactez
Quel type d'information devons-nous!
Normes
Conditions d'utilisation
Point qualité
À propos
Kurdipedia Archivists
Articles de nous!
Ajouter Kurdipedia à votre site Web
Ajouter / Supprimer Email
Statistiques des visiteurs
Les statistiques de l'article
Polices Converter
Calendriers Converter
Vérification orthographique
Langues et dialectes des pages
Clavier
Liens utiles
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Connexion
L'adhésion!
Vous avez oublié votre mot de passe!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 À propos
 Élément aléatoire!
 Conditions d'utilisation
 Kurdipedia Archivists
 Vos commentaires
 Collections de l'utilisateur
 Chronologie des événements
 Activités - Kurdipedia
 Aide
Nouvel élément
Bibliothèque
Kurdistan ou Arménie: tyrans ou martyrs
09-09-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biographie
Auguste de Jaba
29-06-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Réception de la littérature européenne dans les romans d\'Orhan Pamuk
02-12-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Qui suis-je, kurde ou français(e)
02-12-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
L\'AUGMENTATION DU TAUX DE SUICIDE CHEZ LES FEMMES KURDES
02-12-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Libérer la vie : la révolution de la femme
20-10-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Temps et espaces de la violence interne: revisiter les conflits kurdes en Turquie à l\'échelle locale
07-09-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
La révolution kurde. Le PKK et la fabrique d\'une utopie
05-09-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Osman Sebrî (Apo): Analyse Bio-bibliographique
24-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Quelles Frontières Pour Le Moyen-Orient ? - II
24-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Statistiques
Articles 518,565
Images 105,230
Livres 19,487
Fichiers associés 97,515
Video 1,394
Bibliothèque
L'Arménie dans le folklore ...
Bibliothèque
Documents du VIème Congres ...
Bibliothèque
Les Kurdes d'Irak
Bibliothèque
L' Homme Debout
Bibliothèque
Documents du VIIème Congres...
حکوومەتی ڕەوادی
Groupe: Articles | Articles langue: کوردیی ناوەڕاست
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Classement point
Excellente
Très bon
Moyenne
Mauvais
Mauvais
Ajouter à mes collections
Donnez votre avis sur ce produit!
Histoire des Articles
Metadata
RSS
Recherche dans Google pour les images liées à l'élément sélectionné!
Recherche dans Google pour l'élément sélectionné!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

حکوومەتی ڕەوادی

حکوومەتی ڕەوادی
حکوومەتی ڕەوادی
#کەیوان ئازاد ئەنوەر#

(ڕەوادی) تیرەیەکی سەر بە هۆزی (هەزبانی) کوردی بوون لە هەرێمی ئازەربایجان و لە سەدەکانی ناوەڕاستدا. وەک ناوێکیش بۆ حکوومەتەکە لەناوی (موحەممەدی ڕەوادی) سەرۆکی ئەم تیرە و دامەزرێنەری ئەم حکوومەتەوە وەرگیرا. ئەوەش دیاردەیەکی ئاسایی بووە، کە ناوی دەسەڵاتێک بەناوی هۆزێکەوە ناو بنرێت، چونکە لە مێژوودا بەشێکی زۆری دەسەڵاتەکان بەناوی هۆز و تیرە و بنەماڵە و مەڵبەندەکانەوە ناو نراون. هەرێمی ئازەربایجانیش، کە ئەم دەسەڵاتەی تێدا دامەزرا، کەوتبووە خۆرئاوای دەریای خەزەر و وڵاتی دەیلەم و خۆرهەڵاتی هەرێمی چیا و باکووری هەرێمەکانی ئەرمەنستان و ڕان. لە گرنگترین مەڵبەندەکانیشی (تەورێز، مەراغە، ئەردەبیل، میانج، ئورمییە، خۆی، سەلماس، سەراو، مەرەند، باجروان، سیسر) بوون. پایتەختی حکوومەتەکەش شاری (تەورێز) بوو.

ئەم دەسەڵاتە وەک یەکەم خۆڕێبەریی کوردی لەم قۆناغە مێژووییەدا، کەوتە نێو ناوان. هۆکاری دەرکەوتنیشی بەهۆی لاوازیی دەسەڵاتی خەلافەتی عەباسی و تێکچونی باری ئابووری و بەڕێوەبردنی دەوڵەتی خەلافەتەوە بوو، لەپاڵ دووریی هەرێمەکە لە پایتەختی دەوڵەتی خەلافەت، کە شاری (بەغدا) بوو.

دامەزرێنەری ئەم حکوومەتەش (موحەممەدی کوڕی حوسێنی ڕەواد) و یەکەمین فەرمانڕەوای بوو. ئه و لە ساڵی (893ز) دەسەڵاتێکی خۆجێیەتیی لە شاری (تەورێز)و دەوروبەری دامەزراند و تا ساڵی (1070ز) بەهۆی (شەش) ئەندامی بنەماڵەکەیەوە فەرمانڕەوایەتیی بەشێکی گرنگی هەرێمی ئازەربایجانیان کرد. له و ماوەیەشدا سەرباری ئەوەی پەیوەندییەکانیان لەگەڵ خەلافەتی عەباسی ئاسایی کردەوە، لەبەرامبەر دانپێدانی خەلیفەکانی عەباسی بۆ میرەکانی ئەم حکوومەتە، کەچی پەیوەندییەکانیان لەگەڵ حکوومەتەکانی (سالاری) لە بەری خۆرهەڵاتی ئازەربایجان و (هەزبانی) لە ناوچەی هەولێر و (شەدادی) لە ناوچەی ئاران لەوپەڕی گرژی و ململانێی توندا بوو. واتە لەبری ئەوەی میرنشینە کوردییەکان لەم قۆناغەدا یەکڕیز و و تەبا بن، تا ڕووبەڕووە دوژمنەکانیان بوەستن، کەچی نەیار و پەرتەوازە بوون. ئەوەش وای کرد هاتنی (غەزەکان) وەک هۆزێکی گەورەی تورکی ناوەڕاستی ئاسیا، کە لەسەدەی دوازدەیەمی زایینی دەرکەوتن و پەلاماری سنووری خەلافەتی عەباسییاندا، پەلاماری شاری (مەراغە) بدەن و سەرەڕای ئەوەی شارەکەیان داگیر کرد، مزگەوتی گەورەی شارەکەشیان سووتاند و ژمارەیەکی زۆریشیان لە کوردی ڕەوادی و هەزبانی کوشت و مەترسییان بۆ حکوومەتەکە دروست کرد، تا ئەوەی دواجار بەهۆی شاڵاو و سیاسەتی ئەم هێزەوە ڕووخا.

له و ماوەیەشدا ئەم حکوومەتە ڕۆڵی لە چەندین بواری تردا بینی و کاریگەریی لەسەر سەردەمەکەی دروست کرد. جارێک لە ڕووی سیستەمی سیاسی و کارگێڕییەوە دەسەڵات لەسەر بنەمای پشتاوپشت و لە باوکەوە بۆ کوڕ بوو. لەکاتێکیشدا ئەگەر فەرمانڕەوای ڕەوادی خاوەنی کوڕ نەبوایە بۆ برا دەگوێزرایەوە. ناسناوی (ئەمیر)یش ناسناوی فەرمانڕەواکانی ڕەوادی بوو، کە لەڕاستیدا ناسناوێکی سیاسی و کارگێڕی و سەربازیش بوو. پایەی وەزیریش گەرچی لەلایەن سەرچاوەکانەوە ئاماژەی پێ نەکراوە، بەڵام پێناچێت ئه و پایەیە نەبووبێت، چونکە ئەگەر دەسەڵاتداران و خاوەن موڵکەکانی سەر به و حکوومەتە نامە و نووسراوە ڕەسمییەکانیان بە (زێڕ) مۆر کردبێت و بایەخیان بە پۆستە و گەیاندن دابێت، تا کاروباری ڕۆژانەیانی پێ ڕایی بکەن، نابێت خاوەن کەسایەتییەک بە ناو و پلەی وەزیر یان لانی کەم ڕاوێژکاری نەبووبێت.

لە ڕووی هێزی سەربازیشەوە ئاماژە بەوە کراوە، کە کاتێک (ئەبولهیجای ڕەوادی) لە ساڵی (987ز) پەلاماری (ئەبی دەلف)ی فەرمانڕەوای (کوڵتن)ی داوە کە، خاوەنی (سەد هەزار) سەرباز بوو، بەسەریدا سەرکەوت. ئەوەش ڕادەی دەسەڵاتی ئه و فەرمانڕەوایە و بایەخی بەهێزی سەربازیی دەرخست.

لە بواری ئابووریشدا کشوکاڵ بنەمایەکی ئابووریی گرنگی بوو، کە ڕۆڵی خۆی لە بەهێزبوونی پێگەی ئابووریی حکوومەتەکەدا هەبوو، چونکە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی ئەم حکوومەتە لە ڕووی بەروبومی کشتوکاڵی و دانەوێڵە و میوەوە دەوڵەمەند بوو. بەتایبەت شارەکانی (تەورێز، ئەردەبیل، مەراغە) لە شارە دەوڵەمەندەکانی حکوومەتەکە بوون. هەروەها ئه و شارانە لە ڕستن و چنین و نموونەی جوانی پۆشاکدا ناسرابوون. هەریەک لە شارەکانی (ورمێ، سەڵماس، خۆی)ش بنەمای ئابووریی باشیان بۆ حکوومەتەکە هەبوو. بازرگانیی نێوان شارەکانی حکوومەتەکە و پەیوەندیی بازرگانیی (تەورێز و ورمێ) لەگەڵ دەرەوەی هەرێم و حکوومەتەکە زیاتر قورسایی یان بە بنەمای ئابووری بەخشیبوو. (سامانی ئاژەڵ و هەنگوین و گوێز) لە شاری ورمێ و ناردنی بۆ شارەکانی (موسڵ و جزیرە) ناوبانگی ئەم دەسەڵاتە بە دەرەوەی ناساندبوو.

لە بواری ئاوەدانکردنەوەشدا ڕۆڵی خۆی هەبوو، بەوەی شارەکانی هەرێمی ئازەربایجان بە قەڵا و شوورای بەهێز قایم کرابوون، تا لەبەردەم شاڵاوی داگیرکەراندا خۆڕاگر بێت، بەتایبەت لەبەردەم شاڵاوی بیزەنتییەکان و تورکە خەزەر و ڕووس و کەرەجەکاندا. لەم بوارەشدا شارەکانی (سەڵماس و مەراغە) بە قەڵا سەختەکانیان و شاری (ورمێ)ش بە (قەڵای تەڵا) واتە (قەڵای ئاڵتوونی) بەناوبانگ بوو. شارەکانی (سەڵماس، مەراغە، ئەردەبیل)یش بە شوورای بەهێز و بەرز دەورە درابوون. ئەمانە و سەرەڕای چەندین مزگەوتی گەورە له و شارانە و بەتایبەت شاری (تەورێز)ی پایتەخت، ئاوەدانییەکی باشیان بە و حکوومەتە بەخشیبوو. سەرەڕای دروستکردنی چەندین خوێندنگا، کە سەرجەم ئه و کارانە ئاوەدانی و خزمەتگوزارییانە بە هەوڵی فەرمانڕەوایانی ڕەوادی و دانیشتوانی حکوومەتەکە بەئەنجام گەیشتن.

لەلایەکی ترەوە وتاری هەینی، کە ئەرکێکی ئایینی و نەریتێکی باوی سەردەمەکە بوو، لەلایەن فەرمانڕەواکانەوە بایەخی تایبەتی پێ درا. لە وتاری هەینیشدا ناوی فەرمانڕەوایانی ڕەوادی لەدوای ناوی خەلیفەی عەباسییەکان دەخوێنرایەوە. کاتێکیش (تۆغرۆل بەگی سەلجوقی) لە ساڵی (1054ز) شاری (تەورێز)ی داگیر کرد و سەرەتا حکوومەتەکەی بەفەرمی ناسی، لە وتارەکانی ڕۆژانی هەینیدا دوای ناوی ئه و سوڵتانەی سەلجوقی، ناوی میرەکانی ڕەوادی خوێنرایەوە. ئه و نەریتەش مایەوە، تا ئه و کاتەی دەسەڵات لەدەست بنەماڵەی ڕەوادیدا مایەوە.[1]

$سەرچاوەکان$
ابی الحسن عزالدین أبن الاثیر: الکامل فی التاریخ.
محمد أمین زکی بک: تاریخ الدول و الامارات الکردیة فی العهد الاسلامی.
Cet article a été écrit en (کوردیی ناوەڕاست) langue, cliquez sur l'icône pour ouvrir l'élément dans la langue originale!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Cet article a été lu fois 452
HashTag
Sources
[1] | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی باسکورد - 04-01-2022
Les éléments liés: 2
Groupe: Articles
Livre: Histoire
Publication Type: Born-digital
Type de document: Langue originale
Technical Metadata
Point qualité: 90%
90%
Ajouté par ( زریان عەلی ) sur 23-08-2022
Cet article a été examiné et publié par ( ئاراس ئیلنجاغی ) sur 23-08-2022
Cet article a récemment mis à jour par ( ئاراس ئیلنجاغی ) sur: 23-08-2022
URL
Cet article selon Kurdipedia de Normes n'est pas encore finalisé!
Cet article a été lu fois 452
Attached files - Version
Sorte Version Nom de l'éditeur
Fichier de photos 1.0.150 KB 23-08-2022 زریان عەلیز.ع.
Kurdipedia est des plus importantes sources d'information kurde!
Bibliothèque
L'AUGMENTATION DU TAUX DE SUICIDE CHEZ LES FEMMES KURDES
Articles
La Question kurde au Moyen-Orient: entre dynamiques régionales et reprises en main nationales
Bibliothèque
Qui suis-je, kurde ou français(e)
Biographie
Hamit Bozarslan
Articles
Les Kurdes en Irak : une communauté linguistique qui protège son identité nationale
Articles
Province de Bitlis (1908-1915)
Bibliothèque
Libérer la vie : la révolution de la femme
Bibliothèque
Réception de la littérature européenne dans les romans d'Orhan Pamuk
Articles
Insurrection urbaine dans l’espace kurde et Écologie sociale
Bibliothèque
Kurdistan ou Arménie: tyrans ou martyrs
Articles
Les Kurdes et la construction d’une contre-mémoire du génocide arménien

Actual
Bibliothèque
L\'Arménie dans le folklore Kurde
17-02-2014
هاوڕێ باخەوان
L\'Arménie dans le folklore Kurde
Bibliothèque
Documents du VIème Congres du PDK-I
28-01-2014
هاوڕێ باخەوان
Documents du VIème Congres du PDK-I
Bibliothèque
Les Kurdes d\'Irak
11-04-2014
هاوڕێ باخەوان
Les Kurdes d\'Irak
Bibliothèque
L\' Homme Debout
14-10-2016
هاوڕێ باخەوان
L\' Homme Debout
Bibliothèque
Documents du VIIème Congres du PDK-I
31-08-2017
هاوڕێ باخەوان
Documents du VIIème Congres du PDK-I
Nouvel élément
Bibliothèque
Kurdistan ou Arménie: tyrans ou martyrs
09-09-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biographie
Auguste de Jaba
29-06-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Réception de la littérature européenne dans les romans d\'Orhan Pamuk
02-12-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Qui suis-je, kurde ou français(e)
02-12-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
L\'AUGMENTATION DU TAUX DE SUICIDE CHEZ LES FEMMES KURDES
02-12-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Libérer la vie : la révolution de la femme
20-10-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Temps et espaces de la violence interne: revisiter les conflits kurdes en Turquie à l\'échelle locale
07-09-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
La révolution kurde. Le PKK et la fabrique d\'une utopie
05-09-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Osman Sebrî (Apo): Analyse Bio-bibliographique
24-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliothèque
Quelles Frontières Pour Le Moyen-Orient ? - II
24-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Statistiques
Articles 518,565
Images 105,230
Livres 19,487
Fichiers associés 97,515
Video 1,394
Kurdipedia est des plus importantes sources d'information kurde!
Bibliothèque
L'AUGMENTATION DU TAUX DE SUICIDE CHEZ LES FEMMES KURDES
Articles
La Question kurde au Moyen-Orient: entre dynamiques régionales et reprises en main nationales
Bibliothèque
Qui suis-je, kurde ou français(e)
Biographie
Hamit Bozarslan
Articles
Les Kurdes en Irak : une communauté linguistique qui protège son identité nationale
Articles
Province de Bitlis (1908-1915)
Bibliothèque
Libérer la vie : la révolution de la femme
Bibliothèque
Réception de la littérature européenne dans les romans d'Orhan Pamuk
Articles
Insurrection urbaine dans l’espace kurde et Écologie sociale
Bibliothèque
Kurdistan ou Arménie: tyrans ou martyrs
Articles
Les Kurdes et la construction d’une contre-mémoire du génocide arménien
Folders
Bibliothèque - PDF - Oui Bibliothèque - Livre - Kurde émission Bibliothèque - Livre - Histoire Bibliothèque - Type de document - Langue originale Bibliothèque - Publication Type - Scanned Document Bibliothèque - Dialect - Française Bibliothèque - Published more than once - Yes Bibliothèque - Province - Egypt Bibliothèque - Livre - Literary Bibliothèque - Province - France

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.58
| Contactez | CSS3 | HTML5

| Page temps de génération: 0.438 seconde(s)!