Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
BETWEEN DREAM AND REALITY: THE IRAQI KURDS
03-06-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraq: Politics, Governance, and Human Rights
03-06-2024
Hazhar Kamala
Library
KURDS IN TURKEY 2
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
100 YEARS OF THE MIDDLE EAST
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Jineology: from women’s struggles to social liberation
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
THE FORMATION OF MODERN KURDISH SOCIETY IN IRAN
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Kurdish Women Activists’ Conceptualisation of Feminism and Nationalism
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Effects of Internal Displacement on the Usage of the Kurdish Language in Turkey
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Art and Activism in Iraqi Kurdistan: Feminist Fault Lines, Body Politics and the Struggle for Space
26-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 518,838
Images 105,970
Books 19,372
Related files 97,535
Video 1,395
Library
Political Communication the...
Articles
Female Humiliation versus M...
Articles
Kurdish fighters in Ukraine...
Library
Woman’s role in the Kurdish...
Library
Dialectics of struggle: cha...
کوردستان و باشووری سودان: نەوت و جوگرافیای سیاسی
Kurdipedia guarantees the right to public information for every Kurdish individual!
Group: Articles | Articles language: کوردیی ناوەڕاست
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link1
Ranking item
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
کوردستان و باشووری سودان: نەوت و جوگرافیای سیاسی
Articles

کوردستان و باشووری سودان: نەوت و جوگرافیای سیاسی
Articles

#فەرید ئەسەسەرد#

لەنێوان ئێڕاق و #سۆدان# خاڵی هاوبەش زۆرن. گرنگترینیان ئەوەیە کە هەردوو دەوڵەت بەو سنوورەی هەیانە، زادەی هەوڵی بەریتانیان و بەم پێودانگە، نە ئێڕاق دەوڵەتێکی نەتەوەیی لێ پێک هات نەسۆدان. یەکێ لەم دوو دەوڵەتە کەسۆدانە نزیکەی شەش مانگی تر ڕیفراندۆمێک لە هەرێمی باشوور بۆ بڕیاردان لەسەر چارەنووسی سیاسی ڕێکدەخا و پێشبینی دەکرێ باشوور لەم ڕیفراندۆمەدا بڕیاری جیابوونەوە بدات.
ئەو پرسیارەی زۆر لە کوردستان دەوروژێنرێت ئەوەیە کەچی وای کردووە باشووری سۆدان بە مافی بڕیاردانی چارەنووس بگات و کوردی ئێڕاق پێی نەگەن؟
ئەوەی کەزۆرتر ڕێی تێدەچێ ئەوەیە کەئەم مەسەلەیە لەژێر کاریگەریی دوو فاکتەردایە کە یەکێکیان ئابوورییەو ئەوی تر جوگرافیای سیاسی. هەر بەراوردکردنێک لەنێوان ڕەوشی کوردستان و ڕەوشی باشووری سۆدان جیاوازییەکی زۆر لەنێوانیاندا نیشان دەدا.
تا ساڵی1927 ئێڕاق بەیەکێ لەدەوڵەتە هەژارەکانی دنیا دەژمێردرا بەڵام پاش دۆزینەوەی نەوت لەچاڵە نەوتی باباگوڕگوڕ لە کەرکووک لەو ساڵەدا و دەست کردن بە بەرهەم هێنانی نەوت بەشێوەیەکی بازرگانی لە ساڵی 1934 بەدواوە و ناردنی نەوت لەڕێی هەردوو بۆریی گواستنەوەی نەوتی کەرکووک بۆ حەیفا لەفەلەستین و بۆ تەرابولس لەلوبنان، ئێڕاق بەداهاتی زۆرو زەوەندی نەوت لەماوەیەکی کورتدا بوو بەیەکێ لەدەوڵەتە هەرە دەوڵەمەندەکان. بەڵام بەپێچەوانەی ئەوەی کەچاوەڕوان دەکرا، بەقەد ئەوەی کەداهاتی نەوت بۆ عەسکەرتارکردنی ئێڕاق بەکار هات، بەقەد ئەوە بۆ پەرەپێدانی ئابووری سوودی لێ وەرنەگیرا، بەتایبەتی لە ساڵی 1958 بەدواوە.
بەم پێودانگە، نەوت ئێڕاقی کردە زلهێزێکی ناوچەیی و ڕۆڵێکی کارای لەپێوەندیی نێودەوڵەتان و ئابووریی جیهاندا پێ بەخشی. سۆدان بە بەراورد لەگەڵ ئێڕاقدا، لەبەر ئەوەی دەوڵەتێکی نەوتی نەبوو، نەیتوانی داهاتێکی زۆر بۆ خۆچەکدارکردن تەرخان بکاو لەم سۆنگەیەشەوە وەک دەوڵەتێکی خاوەن سوپایەکی لاواز مایەوە. لەم ڕوانگەیەوە، لەکاتێکدا کورد شەڕی دەوڵەتێکی بەهێزی کردووە، باشووری سۆدان شەڕی دەوڵەتێکی بێهێزی کردووە.
پارتی کۆنگرەی نیشتمانیی دەسەڵاتداری سۆدان بەسەرۆکایەتیی جەنرال عومەر بەشیر ئەگەر بەقەد حزبی بەعس داهاتی نەوتی لەبەر دەست بوایە، هەرگیز لە ساڵی 2005دا لەنیافاشا ڕێککەوتننامەی ئاشتیی لەگەڵ جۆن گارانگ ئیمزا نەدەکردو هەرگیز دانی بەمافی بڕیاردانی چارەنووسی باشووردا نەدەنا. هەر دەوڵەتێکی تری بێ نەوت ئەگەر بەقەد ئێڕاق بەجەنگی کوردستانەوە سەرقاڵ بوایە، هەرگیز یەکپارچەیی خۆی پێ نەدەپارێزرا.
فاکتەری دووەم ئەوەیە کەجوگرافیای سیاسیی باشووری سۆدان لەجوگرافیای سیاسیی کوردستان باشترە. لەکاتێکدا کوردستان وەک نیشتمانێکی نەتەوەیی، درێژبوونەوەی بۆ ناو دەوڵەتە دراوسێکان هەیە، باشووری سۆدان هیچ درێژبوونەوەیەکی بۆ ناو دەوڵەتانی دراوسێ نییەو ئەمە بۆتە هۆی ئەوەی کەدراوسێکانی لارییان لەجیابونەوەی نەبێ، بگرە بەپێچەوانەوە، بەشێک لەدەوڵەتانی ناوچەکە بەتایبەتی ئەسیوپیاو کینیاو ئۆگەندا وای بۆ دەچن کەجیابوونەوەی باشووری سۆدان لەبەرژەوەندییاندایەو هەموو دەوڵەتانی حەوزی نیل، سۆدان و میسری لێ دەرچێ، بەلێکترازانی سۆدان زەرەرمەند نابن و پێیان وایە ئەم جیابوونەوەیە دەبێتە مایەی پتەوکردنی هەڵوێستیان سەبارەت بەڕەت کردنەوەی ڕێککەوتننامەی دابەشکردنی ئاوی نیل کەساڵی 1929 بریتانیا بەقازانجی چاندنی لۆکە لەمیسر و سۆدان بەسەر دەوڵەتانی حەوزی نیلی سەپاندوە. ئەمە بەو مانایە دێ کەدراوسێکانی سۆدان لەرۆژهەڵات و باشوور دەشێ لەجیابوونەوەی باشووری سۆدان سوودمەند بن. ئەمەش بەپێچەوانەی جوگرافیای سیاسیی کوردستانە کە وای کردووە دراوسێکان بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان پێ لەسەر یەکپارچەیی ئێڕاق داگرن و دژی جیابوونەوەی کوردستان بوەستنەوە.
گرنگترین خاڵ لەم بوارەدا ئەوەیە کەجیابوونەوەی باشووری سۆدان بۆ ناوچەکە مایەی نیگەرانی نییە، بەتایبەتی کەجیابوونەوەکە بەشێوەیەکی ئاشتییانەو لەچوارچێوەی یاسا لۆکاڵەکانی سۆداندا بەڕێوە دەچێ.
بەپێچەوانەی مۆدێلی باشووری سۆدانەوە، جوگرافیای سیاسی هێشتا لەناوچەکەماندا بۆ بەدەست هێنانی شتێکی زۆرتر لەوەی کەکورد بەدەستی هێناوە، دەست نادا.
ئەمەش کارێکی وا دەکا بەراوردکردنی ڕەوشی سیاسیی کوردستان بەڕەوشی سیاسیی باشووری سۆدان کارێکی زۆر گونجاو نەبێ و لەهەمان کاتدا ئەوەش دەردەخا کەهەر ڕەوشێک تایبەتمەندیی خۆی هەیە و مەرج نییە بوونی خاڵی لێکچوو سەرەنجامی لێکچووی لێ بکەوێتەوە.[1]
This item has been written in (کوردیی ناوەڕاست) language, click on icon to open the item in the original language!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
This item has been viewed 708 times
HashTag
Sources
[1] Website | کوردیی ناوەڕاست | www.gulanmedia.com
Linked items: 6
Group: Articles
Publication date: 10-08-2010 (14 Year)
Content category: Politic
Content category: Political Criticism
Content category: Kurdish Issue
Country - Province: Sudan, South
Country - Province: Kurdistan
Document Type: Original language
Language - Dialect: Kurdish - Sorani
Publication Type: Printed
Technical Metadata
Item Quality: 88%
88%
Added by ( Hazhar Kamala ) on 18-12-2022
This article has been reviewed and released by ( Ziryan Serchinari ) on 25-12-2022
This item recently updated by ( Ziryan Serchinari ) on: 25-12-2022
URL
This item according to Kurdipedia's Standards is not finalized yet!
This item has been viewed 708 times
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Biography
Shilan Fuad Hussain
Articles
Feminism, gender and power in Kurdish Studies: An interview with Prof. Shahrzad Mojab
Library
KURDS IN TURKEY 2
Image and Description
Yezidi boys 1912
Library
Iraq: Politics, Governance, and Human Rights
Archaeological places
Hassoun Caves
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Biography
KHAIRY ADAM
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Library
BETWEEN DREAM AND REALITY: THE IRAQI KURDS
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Articles
A STUDY ON THE HUMAN RIGHTS SITUATION IN KIRKUK
Biography
Nurcan Baysal
Biography
HIWA SALAM KHLID
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Havin Al-Sindy
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Ayub Nuri
Library
Jineology: from women’s struggles to social liberation
Biography
Antonio Negri
Articles
Colors by Kurdish Lens - Endless Journey
Biography
Jasmin Moghbeli
Library
100 YEARS OF THE MIDDLE EAST
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Articles
After the Earthquake – Perpetual Victims
Articles
The Fictive Archive: Kurdish Filmmaking in Turkey
Biography
Abdullah Zeydan
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari

Actual
Library
Political Communication the Kurdish Parties Patriotic Union Of Kurdistan as a sample
08-05-2022
Rapar Osman Uzery
Political Communication the Kurdish Parties Patriotic Union Of Kurdistan as a sample
Articles
Female Humiliation versus Male Glorification in the Discourse of Kurdish Proverbs
15-11-2022
Rapar Osman Uzery
Female Humiliation versus Male Glorification in the Discourse of Kurdish Proverbs
Articles
Kurdish fighters in Ukraine? SDF denounced Fake news from Russland
25-07-2023
Hazhar Kamala
Kurdish fighters in Ukraine? SDF denounced Fake news from Russland
Library
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
25-04-2024
Hazhar Kamala
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
26-05-2024
Hazhar Kamala
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
New Item
Library
BETWEEN DREAM AND REALITY: THE IRAQI KURDS
03-06-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraq: Politics, Governance, and Human Rights
03-06-2024
Hazhar Kamala
Library
KURDS IN TURKEY 2
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
100 YEARS OF THE MIDDLE EAST
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Jineology: from women’s struggles to social liberation
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
THE FORMATION OF MODERN KURDISH SOCIETY IN IRAN
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Kurdish Women Activists’ Conceptualisation of Feminism and Nationalism
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Effects of Internal Displacement on the Usage of the Kurdish Language in Turkey
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Art and Activism in Iraqi Kurdistan: Feminist Fault Lines, Body Politics and the Struggle for Space
26-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 518,838
Images 105,970
Books 19,372
Related files 97,535
Video 1,395
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Biography
Shilan Fuad Hussain
Articles
Feminism, gender and power in Kurdish Studies: An interview with Prof. Shahrzad Mojab
Library
KURDS IN TURKEY 2
Image and Description
Yezidi boys 1912
Library
Iraq: Politics, Governance, and Human Rights
Archaeological places
Hassoun Caves
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Biography
KHAIRY ADAM
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Library
BETWEEN DREAM AND REALITY: THE IRAQI KURDS
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Articles
A STUDY ON THE HUMAN RIGHTS SITUATION IN KIRKUK
Biography
Nurcan Baysal
Biography
HIWA SALAM KHLID
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Havin Al-Sindy
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Ayub Nuri
Library
Jineology: from women’s struggles to social liberation
Biography
Antonio Negri
Articles
Colors by Kurdish Lens - Endless Journey
Biography
Jasmin Moghbeli
Library
100 YEARS OF THE MIDDLE EAST
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Articles
After the Earthquake – Perpetual Victims
Articles
The Fictive Archive: Kurdish Filmmaking in Turkey
Biography
Abdullah Zeydan
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Folders
Biography - Gender - Male Martyrs - Gender - Female Biography - Nation - Kurd Library - Country - Province - Outside Articles - Country - Province - Kurdistan Articles - Country - Province - United States Biography - People type - Writer Biography - People type - Actor Biography - People type - Singer Biography - People type - Religious

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.58
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.766 second(s)!