پەرتوکخانە پەرتوکخانە
لێ گەڕیان

کوردیپیدیا بەرفرەهترین ژێدەرێ زانیاریێن کوردییە!


گەریانا دەست نیشانکری





لێ گەڕیانا هویر      کیبورد


لێ گەڕیان
لێ گەڕیانا هویر
پەرتوکخانە
ناونامە بو زاروکێن کورد
کرونولوژیا ڕویدانا
ژێدەر
پاش
کومکری
چالاکی
چەوا لێ بگەڕهم؟
بەلاڤوکێن کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
دارشتنا پولا
بابەت ب هەلکەفتێ
ڤڕێکرن
ڤڕێکرنا بابەتی
ڤرێکرنا وێنەی
ڕاپرسی
بوچوونێن هەوە
پەیوەندی
کوردیپیدیا پێدڤی ب چ زانیاریانە!
ستاندارد
رێسایێن بکار ئینانێ
کوالیتیا ڤی بابەتی
ئامراز
دەربارێ مە
ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
دەربارەی مە چ گوتیە؟
کوردیپیدیایێ بکە د مالپەرێ خودا
تومارکرن / ڤەمراندنا ئیمێلی
ئامارێن مێهڤانا
ئامارا بابەتا
وەرگێرێ فونتا
گهوڕینا دیرۆکان
کۆنترلکرنا ڕاست نڤیسینێ
زمان و شێوەزارێ لاپەرا
کیبورد
لینکێت پێدڤی
ئێکستێنشنا کوردیپێدیا بو گوگڵ کروم
کوکیز
زمان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هژمارا من
چوونا ژوور
دێ بمە هەڤکارێ هەوە
پەیڤا نهێنە تە ژبیر کریە!
لێ گەڕیان ڤڕێکرن ئامراز زمان هژمارا من
لێ گەڕیانا هویر
پەرتوکخانە
ناونامە بو زاروکێن کورد
کرونولوژیا ڕویدانا
ژێدەر
پاش
کومکری
چالاکی
چەوا لێ بگەڕهم؟
بەلاڤوکێن کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
دارشتنا پولا
بابەت ب هەلکەفتێ
ڤڕێکرنا بابەتی
ڤرێکرنا وێنەی
ڕاپرسی
بوچوونێن هەوە
پەیوەندی
کوردیپیدیا پێدڤی ب چ زانیاریانە!
ستاندارد
رێسایێن بکار ئینانێ
کوالیتیا ڤی بابەتی
دەربارێ مە
ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
دەربارەی مە چ گوتیە؟
کوردیپیدیایێ بکە د مالپەرێ خودا
تومارکرن / ڤەمراندنا ئیمێلی
ئامارێن مێهڤانا
ئامارا بابەتا
وەرگێرێ فونتا
گهوڕینا دیرۆکان
کۆنترلکرنا ڕاست نڤیسینێ
زمان و شێوەزارێ لاپەرا
کیبورد
لینکێت پێدڤی
ئێکستێنشنا کوردیپێدیا بو گوگڵ کروم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونا ژوور
دێ بمە هەڤکارێ هەوە
پەیڤا نهێنە تە ژبیر کریە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارێ مە
 بابەت ب هەلکەفتێ
 رێسایێن بکار ئینانێ
 ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
 بوچوونێن هەوە
 کومکری
 کرونولوژیا ڕویدانا
 چالاکی - کوردیپێدیا
 هاریکاری
بابەتێ نوی
پەڕتووکخانە
ژانێن خەریبییێ
01-05-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
کەسایەتی
دانا جەلال
30-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
پەڕتووکخانە
رەوشنبیرییا کوردی د ناڤبەرا شیانێن تاکی و رێکخستنا جڤاکێ دا
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
پیڤەرێن رێکخستنەڤەیا جاڤاکا هەرێما کوردستانێ
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
گەهنۆم ڤارێبوون ژ بهایان
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
بێهۆدەییا جانی
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
گۆگەمێلا، چەپا کەنیزەکێن پایتۆنان
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
کەسایەتی
عەبدوڵڵا سمایل ئەحمەد
25-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
فەیروز ئازاد
25-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
ڕەمبوسی
24-04-2024
ڤەژەن کشتۆ
ئامار
بابەت 518,701
وێنە 105,961
پەرتوک PDF 19,356
فایلێن پەیوەندیدار 97,437
ڤیدیۆ 1,395
جهـ
تل قەسەب
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
کەسایەتی
ئەڤریم ئالاتاش
کەسایەتی
خالد بەگێ جبری
جهـ
ڕەمبوسی
Techîr û Mişext kirina kurdan a ji aliyê Osmaniyan û dewleta Tirkiyê ve
بەرهەمێن خوە ب ڕێنووسەکە پوخت ژبو کوردیپێدیا بنێرن. ئەم ژبۆ وە دێ ئەرشیڤ کەین و بو هەتاهەتا ل بەرزە بوونێ دپارێزن!
پول: کورتەباس | زمانێ بابەتی: Kurmancî - Kurdîy Serû
هەڤپشکی کرن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
هەلسەنگاندنا بابەتی
نایاب
گەلەك باشە
ناڤنجی
خراب نینە
خراب
بو ناڤ لیستا کومکریا
ڕایا خو دەربارەی ڤی بابەی بنڤێسە!
گهوڕنکاریێن بابەتی!
Metadata
RSS
گووگلا وێنا بو بابەتێ هەلبژارتی!
گوگل دەربارەی بابەتێ هەلبژارتی!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Techîr û Mişext kirina kurdan a ji aliyê Osmaniyan û dewleta Tirkiyê ve

Techîr û Mişext kirina kurdan a ji aliyê Osmaniyan û dewleta Tirkiyê ve
=KTML_Bold=Techîr û Mişext kirina kurdan a ji aliyê Osmaniyan û dewleta Tirkiyê ve=KTML_End=

Jakop Kunzler, dikare bê gotin şahidekî nêzîk ê Qirkirina ermenan û Techîra Kurd e. Dibe ku take şahid be. Tiştên ku jiyan kirine û çavdêriyên xwe di sala 1920ê de nivîsandina wî gelek bi nirx e.
Kurdshop – Li ser mişext kirin û ji cîh û warê xwe derxistina kurdan a ji aliyê dewletên dagirker ve bi taybet di destpêka sedsala 20emîn de ji aliyê Osmaniyan ve û piştre jî wek berdewamiya wê dewleta Tirkiyê ve gelek ziyanên mezin gehandiye gelê kurd û ew siyaset bi armanca guhertina demografiya Kurdistanê û ji aliyê din ve bi armanca bişaftin û qirkirina çand û nasnameya gelê kurd hatine birêve birin.
Vê derbarê de bi taybet nivîskar û sosyolog û dostê gelê kurd Pfofesor Dr. #Îsmaîl Beşîkçî# gelek lêkolîn li ser vê mijarê pêkanîne û dibêje: Di dîroka kurdan de hin dem hene ku tê xwestin bi awayekî mayîn veşartî bimîne, di tariyê de bimîne û neyê ronî kirin. Heta hin serdem ji bo ku di tariyê de bimînin hewldanên taybet hene. Mirov dikare bibêje mişext kirina kurdan a sala 1916ê jî serdemekî bi wî awayî ye.
Beşîkçî dibêje: Salên 1914-1915 ji bo gelê ermen salên gelek giring in. Di wan salan de komkujî û qirkirina ermeniyan hat kirin û eger li Tirkiyê nebe jî, lê li welatên rojava li ser bingehê belgeyên bi hûrgilî lêkolîn li ser hatine kirin. Herwaha di wan 10 – 15 salên dawiyê de li Tirkiyê jî di vê mijarê de gelek xebatên giring hatine weşandin û ew xebat hîn jî berdewam dikin. Lê mişext kirin û techîra gelê kurd a sala 1916ê ne li Tirkiyê, ne jî li welatên rojava rastî eleqeya pêwîst nehatiye. Ji bo ku ew dem di tariyê de bimîne xebat û hewldanekî taybet tê birêve birin. Ew mişext kirina kurdan a mezin rastî operasyonên derveyî tomarê hatiye.
Di pirtûka Jakop Kunzler (1871-1949) a bi navê ‘’Li welatê Xwîn û Rondikên Çava, Di Dema Şerê Cîhanê de li Mezopotamyayê Tiştên hatine jiyan kirin di navbera salên 1914-1918ê de (Ev pirtûk ji aliyê Weşanxaneya Belge ve hate belav kirin û ji aliyê Perîm Ozan ve di sala 2012ê de li Stenbolê wergêra wê hate kirin. Di wê pirtûkê de rewş bi awayekî balkêş hatiye vegotin. Jakop Kunzlerdi salên 1899 -1922yê de li Rihayê, ser bi mîsyona Almanya Rojhilat di nexwaşxaneyekî Swîsrê ya li deverê wek çavdêrê nexwaşan kar kiriye. Di sala 1915ê de Qirkirina Ermeniyan û di sala 1916ê de jî Mişextkirina Kurdan ango techîra kurdan ji nêzîk ve şopandiye û tiştên ku wî bixwe dîtine û jiyan kirine di sala 1920ê de nivîsandine.
Jakop Kunzler, dikare bê gotin şahidekî nêzîk ê Qirkirina ermenan û Techîra Kurd e. Dibe ku take şahid be. Tiştên ku jiyan kirine û çavdêriyên xwe di sala 1920ê de nivîsandina wî gelek bi nirx e.
Jakop Kunzler dibêje, Qirkirina Ermeniya li welatên rojava bi awayekî berfireh li ser lêkolîn hatine kirin, lê ti kesek destwerdanê li mişext kirina kurdan nake û vê derbarê de waha dibêje:
‘’Tirkên nijadperest dixwest li aliyekî koka ermeniyan biqelîne, lê li aliyên din jî kurdên ku heman li ser ola wan ên îslamî jî bûn ji cîh û warên wan kirin, lê ti rojnameyekî Ewrupayê ev tişta nenivîsand. Di serî de tişta bi serê ermeniyan hate kirin, bi bahaneya ku kurd jî ne cîhê baweriyê ne û dibe ku derbasî aliyê Rûsyayê bibin kurd jî mişext kirin. Ez nizanim kurd çend bûn sedem ku tirk bigehin wê baweriyê. Lê tişta ez dizanim ên hatin techîr û mişext kirin di nav wan de, di destpêka şerê dijî Rûsyayê de li qada şer kurdan bi wêrekî şer kirin, tişta ku tirkan li hember wan kir, bê wefayî û nankoriya bê hempa bû û nav wan de efserên kurd jî hebûn ku wisa kirin.’’
‘’Di zivistana sala 1916ê de kurdên li herêmên Cabahcur, Palu, Mûş û herwaha ji parêzgehên Erzerom û Bedlîsê hatin mişext kirin. Derdora 300 hezar kurd ber bi başûr ve hatin mişext kirin. Destpêkê ber bi Bakurê Mezopotamya, piştre jî zêdetir derdora Rihayê hatin bicîhkirin. Lê li rojava jî derdora Dîlok û Mereşê jî yên bicîh bibûn hebûn. Di havîna sala 1917ê de hemû ber bi deşta Konya ve hatin veguhestin. Niyeta tirkên ciwan, kurd ji welatê xwe qutkirin û dûrxistin bû. Hêdî hêdî li Anatolya navîn kurdan têkelî nav tirkan bike û gav bi gav hebûna kurdan nehêle.’’
Ji karwanên mişext ên kurdan re reftara ku hatiye kirin ji reftara ji ermeniyan re hatî kirin gelek cuda be. Di rê de ti zehmetiyek ji bo wan çênekirin, ti kesekî xwe têkel wan nekir, lê tişta herî metirsîdar ji welatê wan dûrxistin di demsala zivistanê de destpê kir. Dema bi şev karwanên kurdan digeheşte gundekî tirkan, gundiyan ji tirsa deriyên xwe dadixistin. Ji ber wê jî ew mirovên belengaz şev di bin baran û befrê de derbas dikirin. Lê roja din gundî derdikevtin ji bo kesên ku ji sermayê de qufilîne û mirine ji bo wan gorên komî dikulan.’’
Ji aliyê din ve pirtûka Celal Temel a Techîra Kurd a 1916ê hat belav kirin û navê pirtûkê bi temamî jî waha ye: Di Salên Şerê Cîhanê de Techîr a Kurd û Îtîhat û Terakkî Mişextî û Siyaseta Nifûsê (1913-1918)
Li gor Îsmaîl Beşîkçî, Celal Temel di pirtûka xwe de ew pirtûka Jakop Kunzler baş lêkolîn kiriye û ew jî li ser heman mijaran rawestaye.
Celal Temel di wê lêkolîna xwe de, mişetkirin û techîra kurd a di salên 1916-1917ê ya di salên Şerê Cîhanê de pêkhatiye bi belgeyan ve tîne ziman û zêdetirî 800 hezar kurd rastî techîrê hatine. Ji wan pir kêm kesan kariye bigehe Anatolya Navîn û Başûr û li qadên mişextbûnê bicîhbûne. Vê rewşa trajîk Hîzanîzade Kemal Fevzî jî di nivîseke xwe ya ‘’Jîn’’ a roja 3yê Îlon a 1919ê hejmara 24ê de waha tîne ziman:
‘’Belê Ew! Ji Bedlîsê, Mûşê, Wanê, Erzeromê diyar bi diyar koçber kirin û ewên ku hatin mişextkirin hene? Aha ew! Li ser axa Rihayê bi awayekê bêdawî rawestayî û kesên bêxwedan ên ku ji bo xwe dilxweşiyekî digerin. Ax belê ew! Herêmekî perîşan, bêxwedî, bê welat û bê ku zarokên wan pariyekî nan bibînin canê xwe ji dest dan. Ew derdê wan ji bo me wekî yadgarî bicîh hêlan xilas nabin û dê xilas jî nebe.’’
Celal Temel, ev qîrêna Hîzanîzade Kemal Fevzî daniye destpêka lêkolîna xwe.
Celal Temel di pêşgotina lêkolîna xwe de agahiyekî waha jî belav dike: ‘’Di vê pirtûkê de, ji aliyê desthilatiya Osmaniyan a Îtîhad û Terakî ve di salên şerê cîhanê yê yekem de, gelek tiştên ku derveyî tomarê mane, hatine veşartin, nayê zanîn yan jî pir kêm tên zanîn, rastiyekî wek Tehcîra Kurd a dramatîk heye. Ji bo ev rastî bê famkirin, berî her tiştî pêwîstbû ez dirêj û dirêj binivsînim û ez dibêjim xwandina vê pêşgotinê dê bi sûd be.
Celal Temel di lêkolîna xwe ya Tehcîr a Kurd a 1916ê de, Tehcîr û bûyera mişextkirinê hemû aliyan ve lêkolîn dike. Amadekariyên Tehcîr a Kurd a Mezin û di vê derbarê de nivîsandinên fermî û biryara pêkanîna mişext kirinê, bi awayekî bi hûrgilî vekolînê li ser dike. Herwaha dibêje Tehcîr a Kurd a Mezin di sala 1917ê de berdewam kiriye. Rêberên kurd bi taybet mişext kirina wan mijarekî giring e. Ev hemû jî bi awayekî bi hûrgilî li ser fikirandin çêbûye û hatiye plan kirin.
Husên Paşayê kor, Ebdulmecîd Begê Sipkanî, malbata nivîskar Yaşar Kemal, oldar Sedredîn Yuksel, malbata nivîskar Hesen Kiyafet, Hozan Ruhî Su, herwaha gundiyên gundê Burunagil ên li navçeya Kulu ya Konyayê jî di nav wan mişextan de ne.
Lêkolînê de tê gotin, ew qadên ji ermen û kurdan tên vala kirin, di cîha wan de ji Qefqas û Balkanan ew koçberên ku hatine û wan malbatan li deverê bicîh dikin.
Herwaha piştî mişext kirina kurdan û piştî şer û tehcîrê ew dram û êşên ku hatine dîtin bi awayekî bi bandor tê vegotin.
Hem Qirkirina Ermeniyan, hem Tehcîr a Kurd a Mezin 1916ê, ku welatên rojava Osmanî wek ‘’Zilamê Nexweş’’ pênase dikirin, lê pêkhatina wan karesatan di serdemekî waha de gelek balkêşe. Zilamê Nexweş hem ermenan, hem jî li hember kurdan operasyonekî waha kûr plan dike, bi awayekî berfireh, hemû planên xwe çawa karî derbasî jiyanê bike? Ev jî mijara lêkolînê ye.
Sedemê serekî yê Tehcîra Kurd a Mezin çibû?
Sedemê serekî yê wan mişext kirin û tehcîra kurd siyaseta dewletê ya bişaftinê ango asîmîlasyonê ye û di wê çarçoveyê de ew daxwazên wê yên tine kirinê ne. Ango kurd bi awayê tirk asîmîle kirin e û ew siyaset di dema Îtîhad û Terakî de hatiye ava kirin. Tehcîra Kurd a 1916ê pêkanîna wê siyasetê ye. Di dema Komara Tirkiyê de jî ew siyaset û pêkanîn bi awayekî bi biryardarî û bi berdewamî hatine meşandin. Kurd li Anatolya Navîn li qadên hatine mişext kirin jî di gundan de sedî 10ê nifûsê, li hin gundan jî sedî 5ê nifûsê pêktînin û bi wî awayî bi zanayî hatine bicîh kirin. Ew pêkanîn wek bingehekî guncaw ê ji bo asîmîlasyon û bişaftinê hatiye danîn. Ji aliyê din ve di serdema Komara Tirkiyê de jî ew mişext kirina kurdan di sala 1934ê bi zagona 2510 a niştecîhkirinê de ew pîvanên li jor ên sedî 10 an jî sedî 10 li berçav hatiye girtin.
Di serdema Komara Tirkiyê de dewletê siyaseta wê ya herî giring derbarê kurdan de qedexe kirina kurdî ye. Qedexeyên kurdî, bi operasyonên pêwîst ên ji bo bişaftin û asîmîlasyonê li gel yek tên birêve birin. Di salên 1930ê de li hin bajaran, li bazarê gundiyên ku kurdî diaxiftin bi cezayê pare ve dihatin hember hev û ev rastî ji aliyê piraniya kurdên wê demê de tê ziman.
Îro gelek nivîskarên kurd, rewşenbîr dema raboriyê dinirxînin, dibêjin dema ku min dest bi dibistanê kir, yek peyv tirkî min nedizanî. Me zarokên kurd, bi lêdan, bi dijûn û sivikayî bi malbatên me hate kirin û bi wî awayî zimanê tirkî fêrî me kirin. Ji bo ku kurdî bidin jibîrkirin her cure operasyon dihatin kirin.
Herî dawiyê de jî nivîskar û Sosyolog û dostê kurd Profesor Dr. Îsmaîl Beşîkçî dibêje pirsa esasî divê ev be: Opozîsyona kurd a di salên 1960, 1970 û 1980yan û herwaha piştî wê û heta roja me ya îro, rêxistinên kurd û siyasetmedarên kurd daxwaza wan a serekî divê çibe? Divê kîjan daxwazan ve derkevin pêş? Dewlet ji bo ku kurdî jibîr bibe, nebe zimanekî ku êdî tê axaftin hewldanekî gelek cîdî birêve dibe. Di wan mercan de rêxistinên kurd, ji bo kurdî jiyan bike û bidin jiyan kirin divê çi bikin?
Li gor hin belgeyan hejmara kurdên ku hatine mişext kirin zêdetirî milyonek kesan e.
Herwaha tê gotin di dema tehcîr û mişext kirina kurdan de herî kêm heta 7 - 8 hezar kesan jiyana xwe ji dest dane.
Tehcîr û mişext kirina kurdan heta roja me ya îro wek siyasetekî dewletê ya Komara Tirkiyê berdewam dike û herî kêm heta naha zêdetirî 10 milyon kurd ber wê siyaseta techîr û mişextbûnê ketine.
Hejmara kurdên ji ber wê siyaseta techîr û mişext kirin û siyaseta qirkirinê de jiyana xwe ji dest dane zêdetirî milyonek kesan e.
[1]
ئەڤ بابەت ب زمانا (Kurmancî - Kurdîy Serû) هاتیە نڤیساندن، کلیک ل ئایکۆنا بکە ژ بو ڤەکرنا ڤی بابەتی ب ڤی زمانا کو پی هاتیە نڤیساندن!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەڤ بابەتە 350 جار هاتیە دیتن
هاشتاگ
ژێدەر
[1] ماڵپەڕ | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://kurdshop.net/ - 16-12-2023
بابەتێن پەیوەستکری: 6
زمانێ بابەتی: Kurmancî - Kurdîy Serû
روژا تمام کرنێ: 22-06-2023 (1 سال)
جوڕێ دۆکومێنتێ: زمانی یەکەم
جوڕێ وەشانێ: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: ک. باکوور ت. لاتین
وەڵات - هەرێم: باکووری کوردستان
وەڵات - هەرێم: تورکیا
کاتەگۆریا ناڤەڕۆکێ: مێژوو
کاتەگۆریا ناڤەڕۆکێ: کۆمەڵایەتی
کاتەگۆریا ناڤەڕۆکێ: وتار و دیمانە
تایبەتمەندی یێن تەکنیکی
کوالیتیا ڤی بابەتی: 99%
99%
ئەڤ بابەتە ژ لایێ: ( ئاراس حسۆ ) ل: 16-12-2023 هاتیە تومارکرن
ئەڤ بابەتە ژ ئالێ: ( سارا کامەلا ) ل : 20-12-2023 پێداچوون ژبوو هاتییە کرن و ڕەها بوویە
ئەڤ بابەتە بو دویماهیک جار ژ لایێ: ( سارا کامەلا )ڤە: 20-12-2023 هاتیە ڕاست ڤەکرن
ناڤ و نیشانێن بابەتی
ئەڤ بابەتە ب ستانداردی کوردیپێدیا هێشتا نە دروستە و پێدڤی ب داڕشتنەکا بابەتی و زمانی هەیە!
ئەڤ بابەتە 350 جار هاتیە دیتن
فایلێن پەیوەست کری - ڤێرشن
جور ڤێرشن ناڤێ تومارکەری
فایلا وێنەیی 1.0.130 KB 16-12-2023 ئاراس حسۆئـ.ح.
کوردیپیدیا بەرفرەهترین ژێدەرێ زانیاریێن کوردییە!
کورتەباس
نەڤسیا ژنبابی
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها سارتکە
کەسایەتی
سەرهات ناریمان خەمۆ
وێنە و پێناس
کۆمەڵەکا دانعەمرێن ئێزدی ل لالش، ساڵا 1976
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها کوردا
وێنە و پێناس
زەلامێن کورد ل دەمێ یاریا تاولێ ل باژێڕۆکێ کۆیە، ساڵا 1963
پەڕتووکخانە
پیڤەرێن رێکخستنەڤەیا جاڤاکا هەرێما کوردستانێ
کەسایەتی
فادیا فێسەڵ ڕەڤۆ حسێن
کەسایەتی
عەبدوڵا ساڵح ئاکرەیی
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
پەڕتووکخانە
بێهۆدەییا جانی
کەسایەتی
خەیری ئادەم
شوینوار و جهێن کەڤنار
پرا دەلال
کورتەباس
تۆسنێ رەشید دەنگکی هەلبەستڤانێ گەش ژ کوردێن سۆڤێتێ
کەسایەتی
عەیشان هەسن دەروێش حەمۆ
کەسایەتی
عیسا هادی شکور فارس
کەسایەتی
عەیشان مجۆ بەرکات جۆمەر
پەڕتووکخانە
رەوشنبیرییا کوردی د ناڤبەرا شیانێن تاکی و رێکخستنا جڤاکێ دا
پەڕتووکخانە
ژانێن خەریبییێ
کورتەباس
مەردینی ب دلی یە نە ب مالێ یە
کورتەباس
گەنجینەکا زێڕین
وێنە و پێناس
مستەفا بارزانی ل دەمێ پێشکێشکرنا گۆتارەکێ ل کۆیە، ساڵا 1963
کەسایەتی
بلند محەمەد
پەڕتووکخانە
گەهنۆم ڤارێبوون ژ بهایان
وێنە و پێناس
لالش ل ساڵا 1976
شوینوار و جهێن کەڤنار
شکەفتا گوندێ گوندکی ل ئاکرێ
کەسایەتی
فایزا دربۆ حسێن
کورتەباس
ئوسمان سەبری چیڤانوکا خێر و شەڕان د باهوو زێدا
وێنە و پێناس
نەورۆزا ساڵا 1972

روژەڤ
جهـ
تل قەسەب
01-02-2024
ڤەژەن کشتۆ
تل قەسەب
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
21-02-2024
زریان سەرچناری
سەبریا هەکاری
کەسایەتی
ئەڤریم ئالاتاش
14-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
ئەڤریم ئالاتاش
کەسایەتی
خالد بەگێ جبری
14-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
خالد بەگێ جبری
جهـ
ڕەمبوسی
24-04-2024
ڤەژەن کشتۆ
ڕەمبوسی
بابەتێ نوی
پەڕتووکخانە
ژانێن خەریبییێ
01-05-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
کەسایەتی
دانا جەلال
30-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
پەڕتووکخانە
رەوشنبیرییا کوردی د ناڤبەرا شیانێن تاکی و رێکخستنا جڤاکێ دا
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
پیڤەرێن رێکخستنەڤەیا جاڤاکا هەرێما کوردستانێ
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
گەهنۆم ڤارێبوون ژ بهایان
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
بێهۆدەییا جانی
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
گۆگەمێلا، چەپا کەنیزەکێن پایتۆنان
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
کەسایەتی
عەبدوڵڵا سمایل ئەحمەد
25-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
فەیروز ئازاد
25-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
ڕەمبوسی
24-04-2024
ڤەژەن کشتۆ
ئامار
بابەت 518,701
وێنە 105,961
پەرتوک PDF 19,356
فایلێن پەیوەندیدار 97,437
ڤیدیۆ 1,395
کوردیپیدیا بەرفرەهترین ژێدەرێ زانیاریێن کوردییە!
کورتەباس
نەڤسیا ژنبابی
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها سارتکە
کەسایەتی
سەرهات ناریمان خەمۆ
وێنە و پێناس
کۆمەڵەکا دانعەمرێن ئێزدی ل لالش، ساڵا 1976
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها کوردا
وێنە و پێناس
زەلامێن کورد ل دەمێ یاریا تاولێ ل باژێڕۆکێ کۆیە، ساڵا 1963
پەڕتووکخانە
پیڤەرێن رێکخستنەڤەیا جاڤاکا هەرێما کوردستانێ
کەسایەتی
فادیا فێسەڵ ڕەڤۆ حسێن
کەسایەتی
عەبدوڵا ساڵح ئاکرەیی
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
پەڕتووکخانە
بێهۆدەییا جانی
کەسایەتی
خەیری ئادەم
شوینوار و جهێن کەڤنار
پرا دەلال
کورتەباس
تۆسنێ رەشید دەنگکی هەلبەستڤانێ گەش ژ کوردێن سۆڤێتێ
کەسایەتی
عەیشان هەسن دەروێش حەمۆ
کەسایەتی
عیسا هادی شکور فارس
کەسایەتی
عەیشان مجۆ بەرکات جۆمەر
پەڕتووکخانە
رەوشنبیرییا کوردی د ناڤبەرا شیانێن تاکی و رێکخستنا جڤاکێ دا
پەڕتووکخانە
ژانێن خەریبییێ
کورتەباس
مەردینی ب دلی یە نە ب مالێ یە
کورتەباس
گەنجینەکا زێڕین
وێنە و پێناس
مستەفا بارزانی ل دەمێ پێشکێشکرنا گۆتارەکێ ل کۆیە، ساڵا 1963
کەسایەتی
بلند محەمەد
پەڕتووکخانە
گەهنۆم ڤارێبوون ژ بهایان
وێنە و پێناس
لالش ل ساڵا 1976
شوینوار و جهێن کەڤنار
شکەفتا گوندێ گوندکی ل ئاکرێ
کەسایەتی
فایزا دربۆ حسێن
کورتەباس
ئوسمان سەبری چیڤانوکا خێر و شەڕان د باهوو زێدا
وێنە و پێناس
نەورۆزا ساڵا 1972

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.58
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| دروستکرنا لاپەری 1.203 چرکە!