المکتبة المکتبة
البحث

کورديپيديا أکبر مصدر کوردي للمعلومات بلغات متعددة!


خيارات البحث





بحث متقدم      لوحة المفاتيح


البحث
بحث متقدم
المکتبة
الاسماء الکوردية للاطفال
التسلسل الزمني للأحداث
المصادر
البصمات
المجموعات
النشاطات
کيف أبحث؟
منشورات كورديبيديا
فيديو
التصنيفات
موضوع عشوائي
ارسال
أرسال موضوع
ارسال صورة
استفتاء
تقييماتکم
اتصال
اية معلومات تحتاج کورديپيديا!
المعايير
قوانين الأستعمال
جودة السجل
الأدوات
حول...
امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
ماذا قالوا عنا!
أضيف کورديپيديا الی موقعک
أدخال \ حذف البريد الألکتروني
أحصاء الزوار
أحصاء السجل
مترجم الحروف
تحويل التقويمات
التدقيق الإملائي
اللغة أو لهجات الصفحات
لوحة المفاتيح
روابط مفيدة
امتداد كوردییدیا لجوجل كروم
كوكيز
اللغات
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
حسابي
الدخول
المشارکة والمساعدة
هل نسيت بيانات الدخول؟
البحث ارسال الأدوات اللغات حسابي
بحث متقدم
المکتبة
الاسماء الکوردية للاطفال
التسلسل الزمني للأحداث
المصادر
البصمات
المجموعات
النشاطات
کيف أبحث؟
منشورات كورديبيديا
فيديو
التصنيفات
موضوع عشوائي
أرسال موضوع
ارسال صورة
استفتاء
تقييماتکم
اتصال
اية معلومات تحتاج کورديپيديا!
المعايير
قوانين الأستعمال
جودة السجل
حول...
امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
ماذا قالوا عنا!
أضيف کورديپيديا الی موقعک
أدخال \ حذف البريد الألکتروني
أحصاء الزوار
أحصاء السجل
مترجم الحروف
تحويل التقويمات
التدقيق الإملائي
اللغة أو لهجات الصفحات
لوحة المفاتيح
روابط مفيدة
امتداد كوردییدیا لجوجل كروم
كوكيز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
الدخول
المشارکة والمساعدة
هل نسيت بيانات الدخول؟
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 حول...
 موضوع عشوائي
 قوانين الأستعمال
 امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
 تقييماتکم
 المجموعات
 التسلسل الزمني للأحداث
 النشاطات - کرديبيديا
 المعاينة
موضوعات جديدة
المکتبة
عفرين تحت الاحتلال-وثائق وتقارير، كشف وفضح الانتهاكات والجرائم-الجزء الرابع
14-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
عفرين: خمس سنين حاجة ظلم ! دراسة استقصائية عن الانتهاكات ضد الكرد والايزيديين في شمال سوريا
14-06-2024
هژار کاملا
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (3)
12-06-2024
هژار کاملا
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (2)
12-06-2024
هژار کاملا
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (1)
12-06-2024
هژار کاملا
المکتبة
سوريا: جروح محفورة في الذاكرة تقرير خاص يسرد أحداث مدينة القامشلي/قامشلو عام 2004 بلسان شهود وضحايا سابقين
12-06-2024
هژار کاملا
المکتبة
المعاهدة العراقیة-الایرانیة الاخيرة خیانة وطنية وقومية كبری
10-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
ٲطول من الحیاة
09-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
جدل كردستاني علی ضفاف دجلة
09-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
قواعد اللغة الكردیة؛ جزء الاول
04-06-2024
کشمیر کەریم
أحصاء
السجلات 518,496
الصور 105,194
الکتب PDF 19,480
الملفات ذات الصلة 97,495
فيديو 1,394
المکتبة
بعيداً عن العدالة - محکمة أ...
بحوث قصیرة
حوار مع الدكتور ميشيل ليزنبيرغ
بحوث قصیرة
إلى الشعب والرفيقات والرفاق...
الشهداء
رينجبر ريباز
السيرة الذاتية
مصطفى سعيد عبدو
مەروێ
يُتيحُ كورديبيديا وزملاؤه لطلبة الجامعات والتعليم العالي المصادر والمراجع اللازمة!
صنف: الأماکن | لغة السجل: کوردیی ناوەڕاست
شارک
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail1
Copy Link1
تقييم المقال
ممتاز
جيد جدا
متوسط
ليست سيئة
سيء
أضف الی مجموعتي
اعطي رأيک بهذا المقال!
تأريخ السجل
Metadata
RSS
أبحث علی صورة السجل المختار في گوگل
أبحث علی سجل المختار في گوگل
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

مەروێ

مەروێ
گوندی #مەروێ#:
ئەم گوندە دەکەوێتە باکووری شاری #سلێمانی#یەوە، لەسەر هێڵی پانی (36) و هێڵی درێژی (45) 1000م لە ئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، وە لەسەر خاڵی سنووری نێوان باشووری کوردستان و خۆرهەڵاتی کوردستانە، لەگەڵ گوندەکانی ناوچەی خێڵەڕەشی شاری #بانە# هاوسنوورە، وە لە گوندەکانی سەر سنووری شاری #سەردەشت#یشەوە نزیکە، وە پاڵی داوە بە دامێنی چیای سەرکەشی #گمۆ#وە.
لە ئێستادا2024 ئەم گوندە لە ناوچەی #سیوەیل#دا زۆرترین ڕێژەی ماڵ و دانیشتووانی تیادا دەژی، کە حەفتا ماڵە و لە 281 کەس پێکدێت.
لە ڕووی کارگێڕییەوە سەربە شارەدێی #سیوەیل#ە، کە ناوەندی شارەدێکە #باسنێ#یە، ئەمیش سەر بە قەزای #شارباژێڕ#ە، کە ناوەندی ئەمیش شارۆچکەی #چوارتا#یە. هەروەها یەکێک لەو گوندانەی ناوچەی #ئالان# پێکدەهێنێت کە لە چەندین گوندی باشووری کوردستان و خۆرهەڵاتی کوردستانی وەک گوندەکانی سەر سنووری #بانە# و #سەردەشت# پێکدێت.

=KTML_Bold=دووری لە ناوەندی شاری سلێمانییەوە=KTML_End=
ئەم گوندە لە دوو ڕێگەی جیاواز لە یەک بە سلێمانییەوە بەستراوەتەوە:
یەکەم/ ڕێگای #چوارتا#-#کەناروێ#-#باسنێ# کە لێرە نزیکەی 78کم لە شاری سلێمانییەوە دوورە.
دووەم/ ڕێگای #ماوەت# -#ژاژڵە#-#ئاوەکورتێ#یە، لێرەشەوە نزیکەی 84کم لە سلێمانییەوە دوورە.


=KTML_Bold=ڕووبەری پێکهاتەی جوگرافیای گوندەکە بریتییە لە:=KTML_End=
-1368,15 دۆنم #بەراو#
-321,05 دۆنم #دێمەکار#؛ #دێم#
-83 دۆنم #باخ#.
-3 دۆنم #ڕەز#.
-61,21 دۆنم جێ #گوند#؛ ماڵنشین.
-1354 دۆنم #بەردەڵان#؛ سخری.
-800 دۆنم #لەوەڕگا#
-748,09 دۆنم #دارستان#.
کۆی گشتی: 4738,5 دۆنم.

=KTML_Bold=سەرچاوەی ئاو و کانییەکانی:=KTML_End=
#مەروێ# یەکێکە لەو گوندانەی کە خاوەنی #جۆگە# و #کانی# و ئاوێکی زۆری خۆیەتی. بە نزیکەی 9کم لەگەڵ کوردستانی خۆرهەڵات هاوسنوورە، کە نێوانی هەردوو سنوورەکە بریتییە لە چەمی چۆمان.
ئەم #چەم#ە لە سەرو شاری #بانە#وە سەرچاوە دەگرێت و بەناوی شاری #بانە#دا دێتە خوارو لە خوار مەروێ-لەگەڵ چەمی بەنداوی کۆڵەسە کە 8کم لە سنوورەوە دوورە و لە سەرو #سەردەشت# و ڕەبەت سەرچاوە دەگرێت و دێتە خوار یەکدەگرن و تێکەڵ دەبن و لە #ئاوەکورتێ# لەگەڵ چەمی #کونەماسی# یەکدەگرنەوەو #زێی بچووک# پێکدەهێنن، وە لەوێوە بۆ #قەڵادزێ# و پاشان دەڕژێتە بەنداوی #دوکان#ەوە.
وە لەناو گوندەکە خاوەنی چەندین کانی و سەرچاوە ئاوی وەک (کانی کاوڵان -کانی چنار-کانی چناران-کانی سۆمبار-کانی غاڵەب-کانی سەنگاوا-کانی سەربەستان-کانی گەورە-کانی چاوە) یە ئەم کانیانە ڕووبەرێکی زۆری #پێدەشت# و کێڵگەکان #ئاودێر# دەکەن.
سەرەڕای ئەمانە ئەم گوندە خاوەنی جۆگەیەک ئاوی ترە کە لە گوندی #دێرێ#وە سەرچاوە دەگرێت و پێی دەوترێت (جۆی میری) کە هەفتانە شەو و ڕۆژی هەینی ئاوەکەی بۆ مەروێ بەردەدرێتەوە. خاوەنداری ئەم جۆگەیە کاتی خۆی لەلایەن میری مەروێ بووە بۆیە ناونراوە (جۆی میری) وە بەهۆی زۆری سەرچاوەی ئاوی زۆریەوە کاتی خۆی باشترین جۆری #تووتن#ی لێ بەرهەم هاتووە.

=KTML_Bold=دراوسێکانی ئەم گوندە:=KTML_End=
لە باکوور و خۆرهەڵاتەوە لەگەڵ گوندەکانی سەربە شاری #بانە# وەک: #زەڵێ#-#چۆمان#-#بەردەڕەش#-کیوەڕۆ-#گڵەسوورە#-ماڵتە-ماڵەدۆم، هاوسنوورە.
لە باشووری خۆرهەڵاتەوە لەگەڵ #دێرێ#و لە ڕۆژاواشەوە لەگەڵ #شاناخسێ-#هاوسنوورە.

=KTML_Bold=ناوی مەروێ لە چییەوە سەرچاوەی گرتووە؟=KTML_End=
لە ڕاستیدا سەرچاوەیەکی نووسراوی فەرمی و باوەڕپێکراوی وا لە بەردەستدا نییە کە پێمان بڵێت ئەم ناوە لە چییەوە هاتووە، تەنیا گەڕانەوەمان لەبەردەستدایە بۆ زاری کەسانی بەتەمەن و پێشین، کە ئەوانیش دوو ڕای جیاواز لەیەکن، بەڵام تاڕادەیەک نزیک لە یەکیان هەیە.
یەکەم/ پێیان وایە کە کاتی خۆی فەرمانڕەوایەک لەم گوندەدا فەرمانڕەوایەتی کردووە کە ناوی (مەروان)بووە، بووەتە مەروانی و لەوێشەوە بووەتە مەروێی ئێستا.
دووەم/ ڕای ئەمان ئەوەیە کە فەرمانڕەواکەی ناوی (مەروا)بووە و بووەتە (مەروایی)و پاشان مەروێی ئێستا، بەڵام دیارە پێشتر ناوی هەر هەبووە. شایەنی باسە گەڕیدەیەکی وەک -مستەر ڕیچ-لە ساڵی 1820ی زاینی هاتۆتە ئەم گوندە و ئەویش هەر بە مەروێ ناوی بردووە.

=KTML_Bold=مێژووی گوندەکە:=KTML_End=
بەپێی ئەو هەڵکەوتە جوگرافییەی کە هەیەتی لە قەڵا و گۆڕستانی جۆراوجۆر 24 گۆڕستانی تیایە، ئاماژەیەکی ڕاستەوخۆن کە کاتی خۆی زۆر لە ئێستا دانیشتووانی زیاتر بوون. وە دۆزینەوە کەلوپەلی شوێنەواری کۆن لە گۆزە و کوپەڵە و مووروو و زیو هێمایەکی بەرچاوە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ پێش ئیسلام.
بەڵام تا ئێستا لەلایەن هیچ کەس و دەزگایەکەوە کنەو پشکنینی بۆ نەکراوە. بۆیە هەر جۆرە قسەکردنێک لەسەری بەبێ سەرچاوەیەکی پشت پێبەستوو زانستی نییە و زیاتر ڕا و سەرنجە.

=KTML_Bold=خوێندن و خوێندەواری:=KTML_End=
بەهۆی دوورەدەستی ئەم گوندە و دەست بەسەرا ڕانەگەیشتنی حکوومەتی ناوەندی خوێندن تا ساڵی 1957 لەم گوندەدا نەبووە، بەڵام لەم ساڵەدا (عومەر عەلی) پارێزگاری ئەوسای سلێمانی سەردانی دەکات و داوا دەکات تا ئەو کاتەی قوتابخانە و مامۆستای بۆ دیاری دەکەن مەلای گوندەکە (مەلا ئەحمەد) بە مووچەی میریی وانە بە منداڵەکان بڵێتەوە و ئەویش دەستبەکار بوو. لە سەرەتای شەستەکانەوە بە فەرمی قوتابخانەی تیادا بووە، تا لەدوای ڕاپەڕینەوە جارێکی تر کە گوندەکان ئاوەدان کرانەوە. لەم گوندەشدا قوتابخانەیەکی سەرەتایی و بە شێوەیەکی زۆر سەرەتایی دەست پێ دەکاتەوە و لێرەوە خوێندن دەست پێ دەکاتەوە، بەڵام بەداخەوە لە ئێستادا تەنیا قۆناغی بنەڕەتی تیادایە. ئەمەش وای کردووە زۆرینەی ئەو قوتابییانە بەهۆی نەبوونی قۆناغەکانی دواتر دەستبەرداری خوێندن دەبن.

=KTML_Bold=پێکهاتەی کۆمەڵایەتی و پێکەوە ژیان:=KTML_End=
بەهۆی بەرفراوانی ڕووبەری جوگرافیای ئەم گوندە و گرنگی هەڵکەوتەی جوگرافیایی و سەرسنووری و لەباری بۆ ژیانی #ئاژەڵداری# و کشتوکاڵ کردن، وای کردووە کە هەمیشە ئامێزی کراوە بێت بۆ لەخۆگرتن و داڵدەدانی کەسانێک بۆ مەبەستی بژێوی ژیان و وە یان خۆڕزگارکردن لە کێشە و #ئاریشە#ی کۆمەڵایەتی جۆراوجۆر ڕوویان تێ کردووە. بۆیە ڕێژەی دانیشتووانی لە #بنەچە#دا پێکهاتەیەکی #ناجۆر# و دوور لە یەکن، بەڵام ویستی بە یەکەوە ژیان وای کردووە هەموویانی لە یەک بۆتەدا ئاوێتەی یەکدی کردووە، بە تایبەت لە ئێستادا خاڵی جیاوازی لە یەکتر تەواو بەرەو کاڵبوونەوە چووە. لێرە باسی عەشیرەت و هۆزگەرایی لە ئارادا نییە، زیاتر خۆپاڵدانە بە گوند و ناوچەکەوە، تا ڕادەیەکی زۆر ئاشتی کۆمەڵایەتی تیایدا بەرقەرارە، وە لەدوای ڕاپەڕینەوە جیاوازییەکان بەرەو کاڵبوونەوە چوون. لە ڕووی هاوسەرگیرییەوە کەمترین تەڵاق و لێکجیابوونەوەی تیایە بە بەراورد بە زۆر ناوچەی تر.

=KTML_Bold=لە ڕووی تەندرووستییەوە:=KTML_End=
بەداخەوە کاتی خۆی بەهۆی دواکەوتوویی و دوورەدەستی و نەبوونی پزیشک و بنکەی تەندرووستی نەخۆشی جۆراوجۆری وەک (ئاوڵە-لەرز و تا-سوورێژەو ... هتد). قوربانی زۆری لێکەوتۆتەوە، بەڵام لە دوای ساڵانی شەستەکانەوە پێکوتە کران و هاتوچۆی شار وگۆڕانی بارودۆخی ژیان بۆ ئاستێکی باشتر وردەوردە ئەو نەخۆشییانەش نەمان. لە ڕووی تەندرووستییەوە خەڵکەکەی زۆر باشەو حاڵەتی نابینایی و کەڕولاڵی تێدا تۆمار نەکراوە، بەڵام لەدوای ڕاپەڕینەوە بەهۆی #مین#ەوە کۆمەڵێ کەمئەندامی لێکەوتەوە.

=KTML_Bold=مزگەوتەکەی:=KTML_End=
مێژووی مزگەوتەکەی وەک مێژووی گوندەکە کۆنە، چەندجارێک #نۆژەن# کراوەتەوە، زەوی و زارێکی زۆری نیشتەجێ بوون و زەوی کشتوکاڵی لەسەر #وەقف# کراوە، کاتی خۆی مزگەوت لە دوو بەش پێکهاتووە #میحراب# کە نزیکەی 150 کەسی لەخۆدەگرت. لێرەدا تەنیا نوێژ دەکرا، لە تەنیشتییەوە #دیوەخان#ی مزگەوت هەبووە کە وەک ڕێزێک بۆ مزگەوت میحراب خەڵکی بۆ قسەکردن و پشوو و لەخۆگرتنی میوان و ڕێبوار تەرخانیان کردبوو. سەرپەرشتی وەقفەکانیش ساڵانە لە ڕێگای (متولی) مزگەوتەکەوە دەبێت کە خەمڵاندن بۆ زەوی و زارەکانی دەکەن و هەر ئەوانیش بۆ مزگەوتی سەرف دەکەنەوە. بە هەمان شێوە خانووی مامۆستای مزگەوت دیاریکراوە، بە درێژایی مێژووش ئێستاشی لەگەڵ بێت نوێژی هەینی تیادا ئەنجام دەدرێت.

=KTML_Bold=بژێوی ژیان لەم گوندەدا:=KTML_End=
وەک ئاماژەمان پێدا بەهۆی زۆری زەوی و ئاوی لەبار و دار و درەختی زۆریەوە خەڵکەکەی هەر بە ئاژەڵداری و کشتوکاڵەوە خەریک بوون، بەڵام هەمووی هەر بۆ بژێوی ژیان بووە و لەو ئاستە سەرنەکەوتوون.
کەمتر کەڵک لە سەرسنوور بوونی گوندەکە وەرگیراوە بۆ بازرگانی کردن و ئاڵوگۆڕی کاڵا، چەند کەسێکی کەم بەم کارە هەستاون و کە زۆر ئاستی ژیانیان لەسەرەوە بووە، بەڵام لە ئێستادا شتەکە پێچەوانە بووەتەوە، زۆرینەی هێزی کاریان خەریکی دامەزراندن لە وەزیفەی میرین و بە شوێن مووچەوەن، کشتوکاڵکردن و ئاژەڵداری لە ئاستێکی تەواو نزمدایە.

=KTML_Bold=خواردن و خواردنەوەی خەڵکی گوند:=KTML_End=
ڕاستە ئەم باسە پەیوەستە بە ئاستی ژیان و توانای دارایی خێزانەوە، بەڵام تا 16-5-1978 کە ئەم گوندە ڕاگوێزراوە بۆ ئۆردوگا زۆرەملێکان، کۆی گشتی خەڵکەکەی ئاستی ژیان و بژێوییان جگە لە چەند کەسانێکی کەمی خاوەن موڵک نەبێت ئەوا ئاستی ژیانیان لە یەکەوە نزیک بووە. خواردنی سەرەکی ئەوە بووە کە لە کێڵگەکانی خۆیان بەرهەمیان هێناوە، وەک: نیسک-نۆک-گەنمەشامی-ماش و...هتد.
ئەمانە لەگەڵ گەنمە کوتراو و #ترخێنە# و #کەلانە# و ڕۆن و شلکێنە و #ناوساجی# کەم تا زۆر خواردنی سەرەکی ماڵەکان و بگرە دەعوەت و میوانداریش بوون. برنج ئەو کاتە زۆرتر لە بۆنەکانی وەک جەژنەکان و مەولودخوێندنەوە و شاییدا خوراوە. لە کۆتایی و ناوەڕاستی زستاندا خواردنی #سەمەنی# کە لە #گەنم# درووست دەکرێت و لە ئێران و ئەفغانستان و تاجیکستان دەخورێت لێرەش خوراوە. ئەوان پێی دەڵێن (سەمانلو).
سەبارەت بە خواردنەوەش ئەوە تا نزیکەی ناوەڕاستی ساڵانی چلی سەدەی ڕابردوو قاوە خوراوەتەوە، بەڵام وردەوردە قۆری و پیاڵە جێی بە قاوە لێژ کردووە و چاخواردنەوە هاتۆتە پێش.
خەڵکەکەی زۆر بە تامەزرۆیی پێش نانخواردن و دوای نانخواردن چایان خواردۆتەوە، بەڵام چای ڕوون و کەمڕەنگ و دیژلەمەیان خواردۆتەوە. خواردنەوەیەکی تریان هەبووە پێی وتراوە #خۆشاو# ئەمەش بریتییە لە میوەی وشک کراوو و وردکراوی وەک (قەیسی-هەرمێ-هەنجیر-هەڵوژە و سێو)، کە بە یەکەوە کوڵێنراوە کە سارد بووەتەوە وەک بەشێک لە #شەوچەرە# و میوانداری خوراوە.

=KTML_Bold=شێوەزاری قسەکردنیان:=KTML_End=
ئاخاوتنی ئەم گوندە هەمان ئاخاوتنی شێوەزاری کرمانجی خواروو و سلێمانییە، پێشتر تا جادە نەهاتبوو گوند و گوندەکان ڕانەگوێزرابوونە کۆمەڵگە زۆرەملێیەکان. لە ساڵی 1978دا بەهۆی تێکەڵاوی و هاتۆچۆی شاری# بانە# و گوندەکانی کاریگەری زۆری ئەوێی بەسەرەوە بووە، بەڵام لە 1978 تاوەکوو ڕاپەڕین و دواتر ئاسانکاری هاتوچۆ بۆ سلێمانی و خوێندن و دەزگاکانی ڕاگەیاندنەوە زۆرێک بەو چەمک و دەستەواژانەی ئەوان لە هزری نەوەی نوێدا سڕانەوە و بەکارناهێنرێت، بەڵام گوندەکانی ڕۆژاوای مەروێ -زیاتر لەژێر کاریگەری شێوەزاری #سەردەشت#-#قەڵادزێ# دان.

قورئانەکەی (مەلا ئیبراهیمی مەروێ) کارێکی دانسقە و بلیمەت:
ئەم قورئانە ساڵی 1203ی کۆچی (واتە بەر لە 239ساڵ لەمەوپێش) لەلایەن (مەلا ئیبراهیمی مەروێی)یەوە بۆ یەکێک لە میرەکانی بابان نووسراوەتەوە، بەڵام پێش ئەوەی مامۆستا قورئانەکە تەواو بکات میرەکە کۆچی دوایی کردووە، ئەمەش بەڵگەی گەیشتنی ئەو بایەخدانەیە بە چڵەپۆپەی توانای ئەو سەردەمە، لەگەڵ ئەوەشدا بەڵگەی لێهاتوویی و بلیمەتی مامۆستایەکی کوردە لەم بوارەشدا وەک گەلێک بواری دیکە. ئەم شێوە نووسینەوەیە لایەنێکی موعجیزەیی و لە توانای ئادەمیزاد بەدەری مانا و مەبەست و شێوە و ڕەسمی قورئان دەردەخات. بە ئاشکرا بە هەموو کەس دەڵێت کێ دەتوانێت (خوا نەبێ) کاری وا بکات!؟
چۆنێتی نووسین و خەتی قورئانەکە:
ئەم دەستوخەتە هەر لاپەڕەیەکی 15 دێڕی تێدایە و بە خەتێکی جوان نووسراوەتەوە، دوو لاپەڕەی یەکەم و دووەمی زێڕکەفت و نەخش کراوە. ئەوەی لەم قورئانە دەستوخەتەدا جگە لە جوان نووسینەوە و نەخش و نیگارەکەی جێگای سەرسووڕمانە شێوە نووسینەوە و ڕێکخستنی دێڕ و وشەکانی هەموو لاپەڕەکانێتی تا کۆتایی دەستوخەتەکە، بەم شێوەیە هەموو لاپەڕەیەک 15 دێڕی تیادا نووسراوە.
سەرەتای دێڕی یەکەمی هەموو لاپەڕەیەک چ پیتێک بێت دوا دێڕی هەمان لاپەڕە بە هەمان پیت دەست پێ دەکات.
سەرەتای دووەم دێڕ چ پیتێک بێت، سەرەتای دێڕی پێش دوادێڕ هەر لەو لاپەڕەیەدا بەو پیتە دەست پێ دەکات. بەو شێوەیە دەڕوات تا دەگاتە سەردێڕی هەشتەم، واتە دێڕی یەکەم لەگەڵ دوا دێڕو وە دێڕی دووەم لەگەڵ دووەم دێڕی خوارەوە گەر بەرەو سەرەوە حساب بکرێت، سێیەم لەگەڵ سێیەم و چوارەم لەگەڵ چوارەم تا سەردێڕی هەشتەم کە دەگاتە دێڕی هەشتەم ئەو دێڕە بە چ پیت دەست پێ دەکات دێڕی هەشتەمی لاپەڕەکەی بەرانبەری بە هەمان حەرف دەست پێ دەکات. بەم شێوەیە تا کۆتایی قورئانەکە پەیڕەو کراوە و جگە لەمەش کۆتایی هەموو لاپەڕەیەک کۆتایی ئایەتەو سەرەتای هەموو لاپەڕەیەک سەرەتای ئایەتێکی تازەیە.
مامۆستا مەلا ئیبراهیم جگە لەوەی ئەم هونەرە کەموێنەیە یان بێ وێنەیە یان لە نووسینەوەی سەرانسەری قورئانەکەدا پەیڕەوی کردووە و وردەکارییەکی زۆر وردی وەستایانەو هونەرمەندانەشی ڕەچاو کردووە، بە جۆرێک تا لێی ورد ببیتەوەو بیر لە هونەرەکەی بکەیتەوە پلەی تواناو زیرەکی ئەو پیاوەت لەلا بەرزترو بەڕێزتر دەبێت. بۆ نموونە ئەو پیتانەی سەرەتای دێڕەکان لەگەڵ حەرفەکانی دیکەدا هونەری نەخشی لاپەڕەکان تەواو دەکەن هەموویان بە مەرەکەبی سوور نووسراون. دێڕەکان لە ڕێکەوتی سەرەتای جزمەکانن بە هەمان شێوە بە مەرەکەبی سوور جیاکراونەتەوە.
چوارچێوەی لاپەڕەکان و کۆتایی ئایەتەکان کە ئەستێرەیان بۆ دانراوە بە ئاوی #تەڵا# نەخشێنراون، شایەنی باسە ئێستا ئەم قورئانە دەستنووسە دانسقەیە لە (دار سەدام للمخێوێات)ی بەغدا بە ژمارە 5655 پارێزراوە.

=KTML_Bold=گەشتەکەی مستەر ڕیچ بۆ گوندی مەروێ:=KTML_End=
(مستەر ڕیچ)ی کارمەندی کۆمپانیای هیندی ڕۆژهەڵاتی لە 12/ ئەیلولی/1821ز دوای ئەوەی لە شاری بانەوە لە گەشتە دوورودرێژەکەی دەگەڕێتەوە، لە ڕێگادا دەپەڕێتەوە بەشی باشووری کوردستان لادەداتە مەروێ.
وە لە لاپەڕە 249دا دەڵێت:
(لە یەک و چل و پێنج دەقیقەدا گەیشتینە گوندی مەروێ لە ناوچەی ئالان، ئیتر لێرە کوردی ڕاستەقینە پێشوازییان لێکردین. بۆم هەیە بڵێم ئێستا چاوەڕێ دەکەم بحەسێمەوە... گوندەکە لە جێگەیەکی جواندا بە لاپاڵی شاخێکەوەیەو بە جێگایەکەوەیە و زۆر لە چەمەکەوە بەرز نییە، لەوبەریشەوە کێوی (بێ لوو)مان دەدی کە ڕووەو باکوور و کەمێکیش بەلای خۆراوادا کشاوە. لەوێوە چاڵێک (خەرەندێکی لێژی بەردەڵانی ڕووتەن هەبوو پێی دەوترا بری...... لە ئاقاری (مەروێ)وە توتنێکی زۆر دەکرێت، کە ئێستا گوندنشینەکان بە بەنییەوە دەکەن بۆ وشک کردن.
هەر بۆ تاقیکردنەوە توتنەکەم کێشا هەستم کرد مامناوەندییە. لەم ناوچانە ماشێکی زۆر دەکرێت و مەزراو سەوزەکانیشی دیمەنێکی جوانیان هەیە، لەنێوان ئەم کێوانەدا گژوگیای کێویش بە تایبەتی لەم ناوچەدا زۆرن، کە وەک نەخش بەسەر ڕووی زەوییەوەن).

=KTML_Bold=چنارە گەورەکەی گوند:=KTML_End=
ناکرێت یەکێک لە جوانییەکانی ئەم گوندە لە کاتی خۆیدا کە بوونی دارچنارێکی بەرز بوو لەیاد بکرێت. بەرزایی ئەم دارچنارە کە لەسەر کانی چنار ڕووا بوو پانزە مەتر زیاتر بووە لەگەڵ ئەوەشدا پانتاییەکی زۆریشی هەبوو، بە چواردەوری خۆیدا سێبەرێکی زۆری هەبوو، قەدی دارچنارەکە زۆر گەورە بوو، لە ناوەوە کلۆر بوو، قەوسێکی تێدابوو وەک دەرگا وابوو لە ناوەکەیدا جێگای 6-7 پیاو دەبووەوە، کاتی خۆی کە دەستگێڕ و وردەواڵە فرۆش (هەجیج)ی دەهاتنە گوند لە وێدا باروبنەیان دەخست و دەمانەوە. لە چنارە گەورەکەی چوارتا گەورەتر بوو. محەمەد ڕۆوف توکلی لە پەرتووکی (جوگرافیاو تأریخی بانە) دا دەڵێت کاتی خۆی خالیدی کوڕی وەلید لەژێر سێبەری ئەم دارەدا پەیماننامەی نووسیوە. بەداخەوە ئەم درەختە گەردن کەشە لە 16/9/1978 لە کاتی ڕاگواستنی گوندەکە بۆ ئۆردوگا زۆرەملێکان بە TNT تەقێنرایەوە. [1]
دون هذا السجل بلغة (کوردیی ناوەڕاست)، انقر علی ايقونة لفتح السجل باللغة المدونة!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
تمت مشاهدة هذا السجل 2,413 مرة
هاشتاگ
المصادر
الملفات ذات الصلة: 3
السجلات المرتبطة: 3
الدولة - الأقلیم: جنوب کردستان
اللغة - اللهجة: ک. جنوبي
المدن: سليمانية
المکان: قرية
تضاريس: جبلية
البيانات الوصفية الفنية
حصلت کوردیپیدیا علی حق النشر لهذا السجل من قبل صاحب(ة) السجل!
جودة السجل: 99%
99%
تم أدخال هذا السجل من قبل ( هاوري باخوان ) في 28-07-2014
تم تعديل هذا السجل من قبل ( کشمیر کەریم ) في 29-05-2024
عنوان السجل
لم يتم أنهاء هذا السجل وفقا لالمعايير کورديپيديا، السجل يحتاج لمراجعة موضوعية وقواعدية
تمت مشاهدة هذا السجل 2,413 مرة
الملفات المرفقة - الإصدار
نوع الإصدار اسم المحرر
ملف الصورة 1.0.140 KB 28-07-2014 هاوري باخوانهـ.ب.
کورديپيديا أکبر مصدر کوردي للمعلومات بلغات متعددة!
المکتبة
عفرين: خمس سنين حاجة ظلم ! دراسة استقصائية عن الانتهاكات ضد الكرد والايزيديين في شمال سوريا
المواقع الأثریة
قلعة كركوك
السيرة الذاتية
عبد العزيز قاسم
بحوث قصیرة
الفرار و التعریب: تحلیل مقارنة لعدد السكان في المناطق الكردیة الٲصلیة في سوریا
بحوث قصیرة
مؤسسات الثقافة والفن في آمد: لا تلتزموا الصمت أمام الظلم
السيرة الذاتية
جوهر فتاح
السيرة الذاتية
حليمة شنگالي
المواقع الأثریة
قلعة جوامير آغا في مدينة قصر شرين
السيرة الذاتية
أسما هوريك
السيرة الذاتية
شكري شيخاني
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (3)
المکتبة
عفرين تحت الاحتلال-وثائق وتقارير، كشف وفضح الانتهاكات والجرائم-الجزء الرابع
المواقع الأثریة
قلعة خانزاد في أقليم سوران 1825م
صور وتعریف
بعض الثوار الكورد 1920
صور وتعریف
النبيل الكوردي إبراهيم بك مرواني؛ سنة 1920
بحوث قصیرة
الثقافة هي هوية وأساس المجتمع
السيرة الذاتية
حسين الجاف
المواقع الأثریة
ناعورة الرشيدية في الشدادي حضارة عريقة وتاريخ يشهد
المکتبة
شهدائنا في حرب ضد الدولة الاسلامية - داعش، الطبعة 2
المواقع الأثریة
قصر حسين قنجو في محافظة ماردين، 1705م
السيرة الذاتية
هيفين عفرين
صور وتعریف
مؤتمر الطلاب الكورد هلسنكي 1962
السيرة الذاتية
جوردي تيجيل
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (2)
بحوث قصیرة
واقع المرأة الكردية السورية وبدعة النسوية الآبوجية نافذة الحركة النسوية
السيرة الذاتية
فرست زبیر محمد روژبیانی
بحوث قصیرة
قرية كلوتيه.. بين أوابدها التاريخية ثقافة للمقاومة ونموذج للمجتمع الطبيعي
صور وتعریف
لوحة لإجتماع في كردستان الجنوبية 1899
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (1)
صور وتعریف
آغا كوردي في القرن التاسع عشر
السيرة الذاتية
منى بكر محمود
المکتبة
دور احداث شنكال في تطوير القضية الكردية

فعلي
المکتبة
بعيداً عن العدالة - محکمة أمن الدولة العليا في سوريا
12-10-2011
هاوري باخوان
بعيداً عن العدالة - محکمة أمن الدولة العليا في سوريا
بحوث قصیرة
حوار مع الدكتور ميشيل ليزنبيرغ
06-04-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
حوار مع الدكتور ميشيل ليزنبيرغ
بحوث قصیرة
إلى الشعب والرفيقات والرفاق والعائلة.. رسائل من الفدائيتين روكن وسارا
03-11-2022
اراس حسو
إلى الشعب والرفيقات والرفاق والعائلة.. رسائل من الفدائيتين روكن وسارا
الشهداء
رينجبر ريباز
17-01-2023
أفين طيفور
رينجبر ريباز
السيرة الذاتية
مصطفى سعيد عبدو
05-07-2023
اراس حسو
مصطفى سعيد عبدو
موضوعات جديدة
المکتبة
عفرين تحت الاحتلال-وثائق وتقارير، كشف وفضح الانتهاكات والجرائم-الجزء الرابع
14-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
عفرين: خمس سنين حاجة ظلم ! دراسة استقصائية عن الانتهاكات ضد الكرد والايزيديين في شمال سوريا
14-06-2024
هژار کاملا
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (3)
12-06-2024
هژار کاملا
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (2)
12-06-2024
هژار کاملا
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (1)
12-06-2024
هژار کاملا
المکتبة
سوريا: جروح محفورة في الذاكرة تقرير خاص يسرد أحداث مدينة القامشلي/قامشلو عام 2004 بلسان شهود وضحايا سابقين
12-06-2024
هژار کاملا
المکتبة
المعاهدة العراقیة-الایرانیة الاخيرة خیانة وطنية وقومية كبری
10-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
ٲطول من الحیاة
09-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
جدل كردستاني علی ضفاف دجلة
09-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
قواعد اللغة الكردیة؛ جزء الاول
04-06-2024
کشمیر کەریم
أحصاء
السجلات 518,496
الصور 105,194
الکتب PDF 19,480
الملفات ذات الصلة 97,495
فيديو 1,394
کورديپيديا أکبر مصدر کوردي للمعلومات بلغات متعددة!
المکتبة
عفرين: خمس سنين حاجة ظلم ! دراسة استقصائية عن الانتهاكات ضد الكرد والايزيديين في شمال سوريا
المواقع الأثریة
قلعة كركوك
السيرة الذاتية
عبد العزيز قاسم
بحوث قصیرة
الفرار و التعریب: تحلیل مقارنة لعدد السكان في المناطق الكردیة الٲصلیة في سوریا
بحوث قصیرة
مؤسسات الثقافة والفن في آمد: لا تلتزموا الصمت أمام الظلم
السيرة الذاتية
جوهر فتاح
السيرة الذاتية
حليمة شنگالي
المواقع الأثریة
قلعة جوامير آغا في مدينة قصر شرين
السيرة الذاتية
أسما هوريك
السيرة الذاتية
شكري شيخاني
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (3)
المکتبة
عفرين تحت الاحتلال-وثائق وتقارير، كشف وفضح الانتهاكات والجرائم-الجزء الرابع
المواقع الأثریة
قلعة خانزاد في أقليم سوران 1825م
صور وتعریف
بعض الثوار الكورد 1920
صور وتعریف
النبيل الكوردي إبراهيم بك مرواني؛ سنة 1920
بحوث قصیرة
الثقافة هي هوية وأساس المجتمع
السيرة الذاتية
حسين الجاف
المواقع الأثریة
ناعورة الرشيدية في الشدادي حضارة عريقة وتاريخ يشهد
المکتبة
شهدائنا في حرب ضد الدولة الاسلامية - داعش، الطبعة 2
المواقع الأثریة
قصر حسين قنجو في محافظة ماردين، 1705م
السيرة الذاتية
هيفين عفرين
صور وتعریف
مؤتمر الطلاب الكورد هلسنكي 1962
السيرة الذاتية
جوردي تيجيل
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (2)
بحوث قصیرة
واقع المرأة الكردية السورية وبدعة النسوية الآبوجية نافذة الحركة النسوية
السيرة الذاتية
فرست زبیر محمد روژبیانی
بحوث قصیرة
قرية كلوتيه.. بين أوابدها التاريخية ثقافة للمقاومة ونموذج للمجتمع الطبيعي
صور وتعریف
لوحة لإجتماع في كردستان الجنوبية 1899
المکتبة
سوريا: دور الاتفاقيات الدولية في عمليات التهجير القسري (1)
صور وتعریف
آغا كوردي في القرن التاسع عشر
السيرة الذاتية
منى بكر محمود
المکتبة
دور احداث شنكال في تطوير القضية الكردية
ملف
بحوث قصیرة - الدولة - الأقلیم - کوردستان بحوث قصیرة - اللغة - اللهجة - عربي بحوث قصیرة - تصنيف المحتوى - القضية الكردية بحوث قصیرة - تصنيف المحتوى - مقالات ومقابلات بحوث قصیرة - نوع الأصدار - ديجيتال بحوث قصیرة - نوع الوثيقة - اللغة الاصلية بحوث قصیرة - تصنيف المحتوى - طبي بحوث قصیرة - نوع الوثيقة - ترجمة بحوث قصیرة - الدولة - الأقلیم - جنوب کردستان بحوث قصیرة - ترجم من اللغة - ک. جنوبي

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.58
| اتصال | CSS3 | HTML5

| وقت تکوين الصفحة: 1.329 ثانية