Kurdipedia.org
🏠 دەستپێک
EnglishEnglish
📧پەیوەندی
ℹ️دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
زۆرتر
Kurdipedia
English
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
👫 ئەڵماس فەرەج
ئەڵماس فەرەج خێزانی محەمەد رەشید (حەمەی مسگەر) ساڵی 1941 له گەڕەکی سابونکەرانی شاری سلێمانی له دايکبووه
25-09-2020 کۆچی دواییکردووه.
👫 ئەڵماس فەرەج
👫 محەمەد ڕەشيد
محەمەد رەشيد ناسراو به (حەمەی مسگەر) سالی 1921 له شاری سلێمانی لەدايک بووه سەرەتا کۆڵە چيلکەی لە شاخی ئەزمەڕەوه هێناوە. پاشان بووه به شاگرد لای نوری حاجی سەليم سالی 1954 بووه به وەستا دوکانی بۆ خۆی دا
👫 محەمەد ڕەشيد
📖 خەڵاتی موسا عەنتەر بە رۆژنامەڤانان و نووسەران بەخشرا
لە 28\'مین ساڵڕۆژی کوژرانی موسا عەنتەر، نووسەر و رۆژنامەڤانی باکووری کوردستان، خەڵات بەسەر ژمارەیەک رۆژنامەڤان و نووسەردا دابەشکرا.
ساڵانە چالاکیی جۆراوجۆر لە یادی کوژرانی موسا عەنتەر بەڕێوەدەچن. ئێوا
📖 خەڵاتی موسا عەنتەر بە رۆژنامەڤانان و نووسەران بەخشرا
📊 32 تووشبووی دیکەی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان گیانیان لەدەستدا
وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان ئاماری 24 کاژێری رابردووی کۆرۆنای بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوە کردووە، 671 تووشبووی نوێ دەستنیشانکراون و 32 تووشبووش گیانیان لەدەستداوە.
بەپێی راگەیێندراوی وەزارەتی
📊 32 تووشبووی دیکەی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان گیانیان لەدەستدا
📝 ڕاگەیەندراوی ژمارە 217ی وەزارەتی تەندروستی سەبارەت بە ڤایرۆسی کۆرۆنا
دەقی راگەیێندراوەکە
ڕاگەیاندراوی (24) کاتژمێری تایبەت بە نەخۆشی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID19 ژمارە (217)
1. پشکنین: (4979 پشکنینی نوێ)
(1932 هەولێر)
(758 سلێمانی، 168 گەرمیان)
(2085 دهۆک)
(36 هە
📝 ڕاگەیەندراوی ژمارە 217ی وەزارەتی تەندروستی سەبارەت بە ڤایرۆسی کۆرۆنا
👫 سەربەست عوسمان
بەڕیوەبەری ئاوی سلێمانی
👫 سەربەست عوسمان
📝 لە سلێمانی 20%ی هاوبەشانی ئاو پێوەری ئاویان نەبەستووە‏
سەربەست عوسمان، بەڕێوەبەری ئاوی سلێمانی، راگەیاند ماوەی دوو ساڵە دانیشتووانی سلێمانی ئاگادار دەکەنەوە ‏کە پێوەری ئاو ببەستن، بەڵام هێشتا 20%ی هاوبەشەکانیان ‏پێوەری ئاویان نەبەستووە. ‏
بەڕێوەبەری ئاوی
📝 لە سلێمانی 20%ی هاوبەشانی ئاو پێوەری ئاویان نەبەستووە‏
📝 ڕاگەیەندراوی وەزارەتی ناوخۆ دەربارەی مەرجەکانی هاوردەکردنی ئۆتۆمبێل
بەپێی نووسراوێکی وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان و لە ماددەی سێیەمی نووسراوەکەدا ئاماژە بە چەند خاڵێک کراوە کە پێکهاتوون لە:
یەکەم: ئۆتۆمبێل دەبێت بەلایەنی کەم دوو ئێرباک لای شۆفێر و تەنیشت شۆفێر و س
📝 ڕاگەیەندراوی وەزارەتی ناوخۆ دەربارەی مەرجەکانی هاوردەکردنی ئۆتۆمبێل
📄 ژن مەگەزین
گۆڤاری ژن گۆڤارێکی مانگانەیە یەکێکە لە پڕۆژەکانی رێکخراوی پاڵپشتی میدیای نێودەوڵەتی IMS کە تایبەتە بە بەخشینی زانیاری بە ژنان و هەلی گەیشتن بە ویستی خۆیان بە شێوەیەکی تەندروست.
“ئەم گۆڤارە کاردەکات
📄 ژن مەگەزین
👩 وەرشەی کار بۆ چۆنیەتی مامەڵەکردنی ميدياکاران لەگەڵ ڕزگاربوانی توندوتيژی لەسەر بنەمای جۆری کۆمەڵايەتی و سێکسی
لە بەروارەی 21-09-2020 رێکخراوی ئيمە بۆ گەشەپێدانی مرۆيی بەپاڵپشتی ڕێکخراوی Medica Mondiale وەرشەیەکی کار ئەنجامدرا بۆ رۆژنامەنوسانی هەولێر و دهۆک بە سەرپەرشتی بەڕێز ئاری ڕەفیق یاریدەدەری بەڕێوەبەری گ
👩 وەرشەی کار بۆ چۆنیەتی مامەڵەکردنی ميدياکاران لەگەڵ ڕزگاربوانی توندوتيژی لەسەر بنەمای جۆری کۆمەڵايەتی و سێکسی
📝 د. جوان ئیحسان:سەڵاح کوێخا نمونەی پێشمەرگەو تێکۆشەری دڵسۆز بوو
بەهۆی کۆچی دوایی پێشمەرگەی پارتیزان و سەرپەرشتیاری پێشووی ئیدارەی گەرمیان سەڵاح کوێخا، د. جوان ئیحسان فوزی سەرۆکی فراکسیۆنی یەکێتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق پرسەنامەیەک ئاڕاستەی بنەماڵە و هاوڕێ و ه
📝 د. جوان ئیحسان:سەڵاح کوێخا نمونەی پێشمەرگەو تێکۆشەری دڵسۆز بوو
📝 پرسەنامەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانیی کوردستان بۆ خانەوادەی سەڵاح کوێخا
بەهۆی کۆچی دوایی پێشمەرگەی پارتیزان و تێکۆشەری دێرینی کوردایەتی و سەرپەرشتیاری پێشووی ئیدارەی گەرمیان هەڤاڵ سەلاحی کوێخاوە، مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پرسەنامەیەک ئاڕاستەی کەسوکارو هاوڕێ
📝 پرسەنامەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانیی کوردستان بۆ خانەوادەی سەڵاح کوێخا
📝 پرسەنامەی قوباد تاڵەبانی بۆ مەرگی ساڵحی کوێخا
ئارام بنوو پیاوە جوامێر و مەردەکەی گەرمیان
هەر کاتێک وشەی جوامێر یان پیاوی مەردم دەکەوێتە بەر گوێ، یەکسەر کاک سەڵاحی کوێخام دێتە بەرچاو. کاک سەڵاح نموونەی مەردایەتی و مێرخاسی و پەرۆشی بوو بۆ خاک و نی
📝 پرسەنامەی قوباد تاڵەبانی بۆ مەرگی ساڵحی کوێخا
💬 مێشێک و گایەکی پێ وەکو یەکە
مێشێک و گایەکی پێ وەکو یەکە
مێش، مەگەز باڵدارێکی بچوکە و زۆر ئیدیۆمی لەسەرهاتۆتەوە، وەک(دڵ مێشە لەسەر گووی دەنیشێت، مێش مێوانیان نییە، مێش لە لێوی خۆی ناکاتەوە، مێشێک دەکاتە گایەک، مێش هیچ نییە بەس ت
💬 مێشێک و گایەکی پێ وەکو یەکە
💬 عەباسە لەدیوەخان چ باسە؟
عەباسە لەدیوەخان چ باسە؟
چیرۆکی ئه و بێ هاوژینەی(بێوەژن) کە حەزی لەشووکردن بووە و چاوەڕوانی داخوازیکەرێک دەکات، بۆیە دوای هەموو میوانێک بەکوڕەکەی دەڵێت کوڕم لە دیوەخان چ باسە؟ مەبەستی ئەوەیە بزانێت ک
💬 عەباسە لەدیوەخان چ باسە؟
💬 دش و درێشە
دش و درێشە
دش، واتە خوشکی مێرد، پێچەوانەیی(شوبرا)یە، درێشە، نوکێکی تیژی وەکو دلیوان و سوژن و بزمار ومێخە، دەسکێکی داری هەیە کڵاش دروو و پینەدۆز و دارتاش بۆ مەبەستی جۆراوجۆری پیشەکەیان بەکاری دەهێنن،
💬 دش و درێشە
📝 روونکردنەوەیەک لە وەزارەتی رۆشنبیری و لاوانەوە دەربارەی سنووردارکردنی ژمارەی سپاردن
بڵاوکردنەوەی فەرمانێکی وەزاریمان بۆ رێکخستنەوەی پێدانی ژمارەی سپاردنی کتێب، نیگەرانی نووسەران و روناکبیرانی کوردستانی لێکەوتەوە، وەک هۆکارێک بۆ بەرتەسکردنەوەی ئازادیی چاپکردنی کتێب لێکیان دایەوە، بۆیە
📝 روونکردنەوەیەک لە وەزارەتی رۆشنبیری و لاوانەوە دەربارەی سنووردارکردنی ژمارەی سپاردن
💬 ڕیخی لەقونێ بدە و بیخە ناو گاڕانێ
ڕیخی لەقونێ بدەیی و بیخەیە ناو گاڕانێ
وتراویشە شیاکەی تێهەڵسوو، بیکەرە گاگەل، (گاوگۆڵ) لە بەهاراندا کە تێر(گیاوگۆڵ)دەخۆن، ڕیخەکەیان شل دەبێت و بەداووتەشکەڵیان دێتەخوارەوە وڕەق دەبێتەوە، ئینجا زۆرجار
💬 ڕیخی لەقونێ بدە و بیخە ناو گاڕانێ
💬 دەڵێی ڕێوی قەمچوغەیە
دەڵێی ڕێوی قەمچوغەیە
چیرۆکێک لەسەر ئه و ئیدیۆمە هەیە دەگێڕنه و ە لە گوندی(قەمچوغە)ی قەزای(دووکان) ڕێوییەک بە مریشک و مراوی ئه و گوندە فێر دەبێت و ووردە ووردە خەریکە مریشک و پەڵەوەڕی ئاوایی تەواو قڕ د
💬 دەڵێی ڕێوی قەمچوغەیە
👫 کەسایەتییەکان
قادر خەبات
👫 کەسایەتییەکان
کەمال رەئوف محەمەد - بابی لالۆ
✌️ شەهیدان
دلێر عوسمان محەمەد
👫 کەسایەتییەکان
بەفرین رەشید
👫 کەسایەتییەکان
بەناز محەمەد عەزیز
👪 دزەییەکان و مێژوویەک لەخەبات بۆ کوردستان | پۆل: هۆز - تیرە - بنەماڵە | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
1 دەنگ 5 ⭐
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!

دزەییەکان و مێژوویەک لەخەبات بۆ کوردستان
مێژووەکەیان بۆ 400 ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوەو ناوەکەیان لەگوندی (دزێ) ی ناوچەی ورمێ هاتووە
هۆزی دزەیی یا بنەماڵەی دزەیی یەکێکە لەهۆزە ناودارەکانی کورد کە ئەندامەکانیان رۆڵی کاریگەریان لەمێژووی کوردو کوردستان هەبووە، بەوتەی رزگار ئەحمەد حەمەدئەمین دزەیی : بەپێی چەند بەڵگەنامەیەکی مێژوویی دروستبوونی ئەو هۆزە بۆ سەدەی حەڤدەیەمی زایینی دەگەڕێتەوە واتا 400 ساڵ بەر لەئێستاو هۆکاری ناونانیشیان بە دزەیی بۆ کۆچکردنیان لەناوچەی سۆرانی باشووری کوردستان بۆ گوندێکی رۆژهەڵاتی کوردستان و نیشتەجێبوونی ئەندامەکانی لەگوندێکی ئەو بەشەی کوردستان و لەنزیک شاری ورمێ‌ بەناوی (دزێ‌) بەر لە چوار سەدە دەگەڕێتەوە کە دوو نەوەی ئەو بنەماڵەیە لەوێ‌ نیشتەجێ دەبن، دواتر بەهۆی زاڵبوونی دەسەڵاتیان لەناوچەکەو ناکۆکیان لەگەڵ شا تەهمازی سەفەوی شای ئێران کە بەلەشکرێک هێرش دەکاتە سەریان، دووبارە دەگەڕێنەوە بۆ باشووری کوردستان و سەرەتا لەناوچەی کۆیەو دواتر لەناوچەی قوشتەپە نیشتەجێ‌ دەبن.
دزەییەکان و میری سۆران
رزگار دزەیی باس لەپەیوەندی دۆستایەتی لەنێوان سەردارانی دزەیی و میر مستەفا بەگی میری ئەمارەتی سۆران دەکات کە لەسەدەی حەڤدەیەمی زایینی دروستبووەو لەوکاتەدا بەشێک لەسوپاو سوارچاکەکانی ئەو میرنشینە لەپیاوانی دزەیی بوونەو لەچەندین جەنگی ئەو میرنشینەش بەشداریان لەشەڕەکان کردووە یەکێک لەو شەڕانە لەدژی سوپای والی بەغدای عوسمانی بوو لەنزیک ناوچەی ئیمام ئەعزەم کاتێک دزەییەکان بەسەرکرداریەتی خان ئاودەل - ی میری دزەییەکان لەیەکێک لەجەنگەکانی ئەمارەتی سۆران بەشداری دەکەن و میر مستەفا بەگی میری سۆران لەشەرەکەدا دەکوژرێت، بۆیە خەڵکی ئەمارەتی سۆران، خان ئاودەلی دزەیی دەکەن بە میری میرنشینی سۆران، دوای چەندین ساڵ لەفەرمانڕەوایەتی میرنشینەکەو کۆچی دوایی کردنی، کورەکەی دەبێتە میری میرنشینی سۆران، بەڵام دوای گەورە بوونی نەوەکانی میر مستەفای سۆران داوای تەختی میرنشینەکە دەکەن، بۆیە دزەییەکان بەشێوەیەکی ئاشتیانە دەستبەرداری میرنشینەکە دەبن و بەرەو ناوچەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان کۆچ دەکەن و دەچنە گوندێک لەنزیک شاری ورمێ‌ و لەوێ‌ نیشتەجێ‌ دەبن کە ئەویش گوندی (دزێ) یە.
لەبنەماڵەوە بوون بەهۆز
دزەییەکان هەندێجار بە هۆز و هەندێ جاریش بە بنەماڵە یا تیرە بانگیان دەکرێت، بەڵام بەگوێرەی وتەی د. ئەحمەد دزەیی سەرۆکی زانکۆی سەلاحەدین، لەسەرەتادا ئەوان وەک بنەماڵە بوون، بەڵام دواتر بەهۆی زۆربوونی ژمارەیان لەئێستادا وەک هۆز دەناسرێن، بەڵام بەهۆی دروستبوونی کێشە لەنێوان سێ‌ کوڕی ئەو بنەماڵەیە لە زەمانی زوودا کە سێ‌ برا دەبن کە ئەوانیش قەرەنی ئاغا و عیسا ئاغا و پیرداود ئاغان ئێستا ئەو هۆزە بەشێکیان لەدەشتی دزەییاتی پارێزگای هەولێر نیشتەجێن کە لەنەوەی قەرەنی ئاغان و بەشی دووەمیشیان کە بنەماڵەی عیسا ئاغان لەپارێزگای سلێمانی دەژین کە پێیان دەڵێن ئاغای گەورە، بەشی سێیەمیشیان کە بنەماڵەی پیرداود ئاغایە روودەکەنە ناوچەی جەزیرەی بۆتانی باکووری کوردستان و لەوێ‌ نازناوی هەرتووشی - یان وەرگرتووە.
هاتنی قەرەنی ئاغا بۆ هەولێر
رزگار دزەیی ئەوە ئاشکرا دەکات کە بوونی ئەندامانی دزەیی لەسەدەی هەژەیەمی زایینی لەپارێزگای هەولێر بۆ هاتنی قەرەنی ئاغای سەرداری دزەیی بۆ ئەو ناوچەیە دەگەڕێتەوە کە دوای ناکۆکی لەگەڵ براکانی روو لەو پارێزگایە دەکات کە لەمێژوودا باس لە قارەمانێتی و ژیری ئەو پیاوە دەکەن و دەبێتە خاوەن زەویەکی زۆری کشتوکاڵی و ژمارەیەکی زۆری ئاژەڵ کە چوار کوڕی هەبووە کە ئەوانیش مەحمودو ئیبراهیم و خولەو مام زێندین بوون کە توانیویەتی هەریەک لەکوڕەکانی لەشوێنێک جێگیربکات و بیانکات بەئاغای شوێنەکەو دەستیان بەکشتوکاڵ و بەخێوکردنی مەڕو ماڵات کردووەو دوای مردنی قەرەنی ئاغا، مەحمود ئاغای کوڕی سەرۆکایەتی دزەییەکان دەکات و دوای نزیکەی سەدەیەک ئەم هۆزە بوون بەهێزێکی گەورە لەناوچەکwو لە والی بەغدا هەڵگەڕانەوەو باجی ساڵانەیان نەدەدا، بۆیە عوسمانیەکان لەساڵی 1837 بە داود پاشای والی بەغدایان راگەیاند کە مەحمود پاشای بابان راسپێرێت کە لەشکر بنێرێتە سەر دزەییەکان و دەستبەسەر بەروبوومی کشتوکاڵیان و مەڕو ماڵاتەکانیاندا بگرن بۆ ئەم مەبەستەش مەحمود پاشای بابان لەشکرێکی 500 سواری کۆدەکاتەوەو بەرەو هەولێر دەچن هەرچەندە دزەییەکان ژمارەی لەشکرەکەیان زۆر لەبابانەکان کەمتر بوو، بەڵام لەبەر پاراستنی سەرو ماڵیان شەڕێکی مان و نەمان دەکەن کە کاوێسی کوڕی مەلای مەحمود ئاغاو رەحمان کوڕی کاکەخان مەحمود ئاغا سەرۆکایەتی لەشکری دزەییەکان دەکەن، دوای شەڕێکی قورس لەئەنجامدا لەشکری بابان دەشکێن و نەیانتوانی هیچ لەگەڵ خۆیان بەرن، بەمجۆرە دزەییەکان سنووریان فراوانتر دەبێت و زۆربەی گوندەکانی باشووری هەولێر دەگرێتەوەو لەهەر گوندێک نەوەیەکی قەرەنی ئاغا دادەنێن وەک ئاغای گوندەکە کە ئەو ناوچەیە تا ماوەیەکی زۆر بەدەشتی دزەییاتی بەناوبانگ دەبێت تا لەدەیەی شەستەکانی سەدەی بیستەم بەهۆکاری سیاسی ناوی ناوچە کە بۆ دەشتی هەولێر دەگۆڕدرێت و دەشتی دزەییش پێکهاتووە لەسێ‌ ناوچە کە (ملکیە) و (کەندێناوە) و (قەراج) ن و دزەییەکان لەو سێ ناوچەیە خاوەنی زیاتر لە 150 گوند بوون.
دزەییەکانی پارێزگای هەولێر لەئێستادا لە هەشت بەرەباب پێکهاتوون کە هەموویان لەنەوەی قەرەنی ئاغای دزەیین کە ئەو بەرەبابانەش بریتین لە بەرەبابەکانی (بایز) و (پاشا) و (فارس) و (کاکەخان) و (کاوێسی مەلا) و (مام زێندین) و (برایم ئاغا) و (خولەیی) کە ئەو بەرەبابانەش لەناو خۆیاندا دەبنە چەند تیرەیەک.
شەڕی برایم ئاغاو عەرەبەکان
یەکێک لەکەسایەتیە دیارەکانی بنەماڵەی دزەیی برایم ئاغای دزەییە کە لەنێوان ساڵانی (1840-1920) ژیاوە کە رۆڵێکی باڵای هەبووە لەبەهێزکردنی پێگەی ئەو هۆزە لەدەشتی دزەییاتی کە دەگێرنەوە هەوڵێکی زۆری داوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی هۆزە عەرەبەکانی ناوچەی مەخموورو نەیهێشتووە ناوچەکە داگیربکەن و شەڕیشی لەدژیان بەرپا کردووەو لەناوچەکە دەریپەڕاندوون و هەندێکیشی لەزێی دیجلە ئاودیو کردووە، هەروەک دەوڵەتی عوسمانی و ئینگلیزەکانیش رۆڵی برایم ئاغای دزەییان لەبەرچاو گرتووەو هەوڵیانداوە پەیوەندیەکی باشیان لەگەڵیدا هەبێت و قەڵای مەخمووریش دروست دەکات و شارۆچکەکەش ئاوەدان دەکاتەوە، دوای کۆتایی هاتنی جەنگی یەکەمی جیهانی و هاتنی ئینگلیزەکان بۆ عیراق کاپتن (دەبلیو. ئاڕ. های) حاکمی سیاسی ئینگلیز لەهەولێر لەپەرتوکەکەی خۆی (دوو ساڵ لەکوردستان) (1918-1920) باسی پەیوەندی خۆی دەکات لەگەڵ دزەییەکان کە رۆڵی سەرەکیان هەبووە لەداڕشتنی سیاسەتی ناوچەکەو پشتگیری سیاسەتی ئینگلیز بوون هەروەها چۆن خۆیان حوکمڕانی ناوچەیەکی فراوانیان کردووە، کاپتن های باس لەپەیوەندیە باشەکانی خۆی و برایم ئاغا دەکاو لەباسی کەسایەتی برایم ئاغادا دەڵێت کەسێکی زیرەک و قسەکەرێکی نایاب بوو و پیاوێکی دنیا دیدەیەو بەکەسایەتی برایم ئاغا سەرسام بووەو هەر لەو سەردەمەدا چەند کەسێکی دزەییەکان بەحاکمی ناوچەو بەڕێوەبەری ناحیە دادەمەزرێنێت.
دزەییەکان و شۆڕشەکانی کورد
دزەییەکان سەرەرای ئەوەی خەڵکی پارەدار بوون، بەڵام لەمێژوودا پاڵپشتی زۆربەی شۆڕشەکانی کوردیان کردووە بۆ نمونە پشتگیری خۆیان بۆ شۆڕشەکانی شێخ مەحموودی حەفید کردووەو لەساڵی 1930 کاتێک دژی پەیماننامەی ئینگلیزەکان لەگەڵ حکومەتی عیراق خۆپیشاندان لەبەردەرکی سەرای شاری سلێمانی ئەنجامدرا دزەییەکان لەڕێگای عەلی مەحمود کاکەخان و خدری پاشا کە دوو سەرداری ئەوکاتی دزەییەکان بوون پاڵپشتی خۆیان بۆ خەڵکی سلێمانی نیشانداوەو عەلی ئاغای دزەیی دۆستی شێخ مەحمود دەبێت و بە شێخ رادەگەینێت کە ئێمەی دزەیی پاڵپشتی تەواوی خۆپیشاندانەکانی شاری سلێمانی دەکەین و خدری پاشاش کە یەکەم ئەندامی کوردی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەبێت لەساتەوەختی خۆپیشاندانەکەی سلێمانی لەساڵی 1930 و لەکاتی هاتنی وەفدێکی دەوڵەتی پاشایەتی لەعیراق پشتگیری خۆی بۆ شێخ مەحمودو خەڵکی سلێمانی بەئەندامانی وەفدەکە رادەگەیەنێت، هەروەک دزەییەکان بەشداری لەحزبەکانی هیواو ژێ کاف و پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستانیش دەکەن و رۆڵی بەرچاویان تێدا هەبووە.
کەسایەتیە دزەییەکان
دزەییەکان چەندین کەسایەتی دیارو سەردارو ئاغایان لەناودا دەرکەوتووە کە رۆڵی گرنگیان لەمێژووی کوردو هۆزکەشدا هەبووە لەوانە (عەلی مەحمود کاکەخان) و (خدری پاشا) و (ئەحمەد پاشا) و (برایم ئاغای بایز) و (ئەحمەد حەمەدەمین دزەیی) و (موحسین دزەیی) و (هۆمەر دزەیی) و (موشیری برایم ئاغا) و (هاوار برایم ئاغا) و (خورشیدی بایز) و (حسێنی مەلای) و (مەعروفی حاجی پیرداود) و (قەرەنی ئاغا) و (هادی ئاغای پونگینەیی) و (دکتۆر ئەرسەلان بایز) و (سەلیم ئاغای) و چەندین کەسایەتی تری دزەیی.
رزگار ئەحمەد حەمەدەمین دزەیی باس لەوەش دەکات کە لەئێستادا پەرتوکێک بۆ دیاریکردنی سەرجەلەو رەچەڵەکی بەرەباب و خانەوادەی ئەندامانی دزەییەکان نوسراوە کە بەر لە 40 ساڵ لەمەوبەر لەلایەن مەلا خالیدی مورتکەیی نوسراوە، بەڵام لەئێستادا ئەو پەرتوکە بەشێوەیەکی باشترو فراوانتر دوبارە نوسراوەو چاپکراوە کە تێیدا ناوی رەگەزی نێری زۆربەی ئەندامانی هەشت بەرەبابەکەی دزەیی تێدا نوسراوە کە ناوی 2200 کەسی دزەییەکان لەخۆدەگرێت.
دزەییەکان و زوو رۆشنبیر بوون
دزەییەکان بەوە ناسراون کە خەڵکانی زۆر کراوەو رۆشنبیر بوونەو لەپارێزگای هەولێر بەر لەئەندامانی هەموو هۆزەکانی تر خۆیان لەگەڵ گۆڕانکاری ژیان و ژیانی مۆدێرن گونجاندووە لەوبارەیەوە د. ئەحمەد دزەیی دەڵێت : ئەم زوو رۆشنبیریەی دزەییەکان بەهۆی دەسەڵاتداری سەردارەکانیان و خاوەن موڵک و ماڵێکی زۆرو ئارەزووکردنیان بووە لەفێربوونی خوێندەواری و خۆ رۆشنبیرکردن کە لەسەدەی بیستەمدا دزەییەکان بەر لەهەموو هۆزەکانی تری بوون لەناوچە گوندنشینەکانی پارێزگای هەولێر قوتابخانە لەگوندەکانیان بکەنەوە.
دزەیی و ئاغایەتی
لەرابردووداو ئێستاش هەموو کەسایەتییە دزەییەکان بە ئاغا ناوزەد دەکران کە ئەمەش بەهۆی خاوەنداریەتی زەوی و زاری کشتوکاڵی بوو، چونکە بەوتەی دزەییەکان هیچ ئەندامێکیان کاری رەنجبەری و زەحمەتی ئەنجام نەداوەو بەردەوام خەڵکی هۆزەکانی تر جوتیاری ئەوان بوون، بۆیە هەر کاتێک ناوی دزەییەکان بێت ئەوا نازناوی ئاغاشی بەدوادا دێت.
هۆمەر دزەیی روونی دەکاتەوە کە ئەندامانی بنەماڵەی دزەییەکان لەکۆندا بەکاری کشتوکاڵی و ئاژەڵداری سەرقاڵ بوونەو سەڕەرای ئەوەش لەسەدەی بیستەمدا کاری بازرگانیشیان ئەنجامداوەو زەویەکی زۆری کشتوکاڵیشیان هەبووە، بۆیە زۆربەی ئەندامانی پارەدارو خاوەن موڵک و ماڵێکی زۆر بوونەو بەردەوام بەخەڵکی دەوڵەمەند ناسراون.
دوای دەرچوونی یاسای چاکسازی زەوی کشتوکاڵی عیراق لەساڵی 1958 ی دوای شۆڕشی 14 ی تەمموز، بەشێکی زۆری زەویە کشتوکاڵیەکانی عەشیرەتی دزەیی بەر ئەو یاسایە کەوت و بەشێکی زۆری لەخاوەنەکانیان سەندرایەوە، بۆیە ئێستا دزەییەکان خاوەنی ئەو زەویە کشتوکاڵیە فراوانە نین کە بەر لەساڵی 1958 خاوەنداری بوون و زۆربەیان موڵکداریەکەی بۆ میری گەڕایەوە.
پێشتر نازناوی تریان هەبووە
دزەییەکان بەهۆی ئەوەی چەند سەدەیەک لەمەوبەر بەهۆی کۆچ کردنیان بۆ گوندی (دزێ) ی ناوچەی ورمێ‌ ئەو ناوە یان لێنراوە، بۆیە بەپێی کتێبی نوسەری عیراقی عەبدوڵڵا عەزاوی کە لەسەر هۆزەکانی عیراق نوسیویەتی دەڵێت لەوانەیە دزەییەکان پێشتر لەئەندامانی هۆزی (پیران) ی باکووری کوردستان بوونە، بەپێی چەند سەرچاوەیەکی تری مێژوویی کوردیش لەوانەیە دزەییەکان پێشتر سەر بەهۆزی (زەرزا) ی ناوچەی شنۆ - ی رۆژهەڵاتی کوردستان بوونە، هەر بەپێی سەرچاوەی تری مێژوویی دەوترێت لەوانەیە دزەییەکان سەر بەهۆزی (بڵباس) بووبن.
هێزو دەسەڵاتی دزەییەکان
رزگار دزەیی باس لەوەش دەکات کە دزەییەکان لەمێژووی خۆیاندا هەردەم دەسەڵاتدارو بەهێز بوونەو لەهەموو سەردەمەکاندا دەوڵەتەکانی ناوچەکە رۆلی ئەوانیان لەبەرچاو گرتووەو پۆستی باڵایان لەحوکمڕانی ناوچەکە هەبووە لەوانە پۆستی وەزیر لەحکومەتی عیراق و وەزیر لەحکومەتی هەرێمی کوردستان و پۆستی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق و سەرۆکی پەرلەمان و ئەندامی پەرلەمانی کوردستان، باس لەوەش دەکرێت کە هۆکاری بەهێزی دزەییەکان بە بەراورد بەهۆزەکانی تر بەهۆی پارەداری و خاوەن موڵکێکی زۆر لەلایەک و لەلایەکی تر بەهۆی زیرەکی سەردارەکانیان لەسیاسەت کردن و هەبوونی هێزێکی زۆری سوارچاکی و چەکداری ئەو پێگە بەهێزەیان بەدەستهێناوەو تەنانەت یەکێک لە والیەکانی عوسمانیەکان بەمەبەستی دروستکردنی پەیوەندی لەگەڵ دزەییەکان نازناوی پاشا دەبەخشێتە ئەحمەد حسێن عەلی ئاغا کە ئەویش نەوەیەکی قەرەنی ئاغایەو هەر لەو ساوە ئەو تیرەیە بە بەرەبابی ماڵی پاشا ناسراون.
خورشیدی بایزو ویلایەتی موسڵ
لەکاتی روخانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانیەکان لەدوای جەنگی یەکەمی جیهانی و هاتنی ئینگلیزەکان بۆ عیراق، کێشەی ویلایەتی موسڵ لەنێوان ئینگلیزەکان و تورکەکان دروست دەبێت، بۆیە یەکێک لەو کەسانەی کە هەوڵ بۆ نە لکاندنی ئەو ویلایەتە بۆ دەوڵەتی تازەی عیراق و دەوڵەتی تورکیای کۆماری دەدات، خورشید ئاغای بایزی دزەیی دەبێت کە لەگەڵ ئەحمەد عوسمانی یەکەم موتەسەریفی هەولێر هەوڵ بۆ گێڕانەوەی ئەو خاکە بۆ نەتەوەی کورد دەدەن، بەڵام هەوڵەکەیان سەرکەوتوو نابێت.
بزووتنەوەی جوتیارانی دزەیی
هۆمەر دزەیی ئاشکرای دەکات کە لەساڵی 1953 بزوتنەوەی جوتیارانی دزەیی لەدەشتی دزەییاتی دەرکەوت کە ئەو بزوتنەوەیە بەهۆی سەرهەڵدانی ئایدۆلۆژیای چەپ گەرایی لەو ناوچەیە سەریهەڵدا کە ئەندامانی ئەو بزووتنەوەیەش لە کوڕە ئاغاکانی دزەیی بوون کە ئەمەش بەهۆی خوێندەواریان بوو کە تەنیا ئەوان خوێندنیان لەقوتابخانەکان خوێندبوو کە تێیدا پشتگیری خۆیان بۆ خەڵکی چەوساوەو جوتیاران دەردەبڕی، بۆیە زۆرجار ئەو کوڕە ئاغایانەی دزەیی جووتیارو رەنجبەرانی ناوچەکەیان لەدژی باوکە ئاغاکەی خۆیان هاندەدا کە ئەمەش لەناو هۆزەکاندا کارێکی بێ وێنە بوو.
دزەییەکان و ژن و ژنخوازی
یەکێک لە دابونەریتەکانی دزەییەکان کە جیاوازی هەبوو لەگەڵ هۆزەکانی تر، ژن و ژنخوازی بوو کە لەکاتی کچ بەشوودانیان کچی خۆیان تەنیا بە کوڕانی بنەماڵەی دزەیی دەداو هەر ژن و ژن خوازیەکەیان لەدەرەوەی ئەندامانی هۆزەکەیان رەتدەکردەوە، بەڵام ئیستا ئەو دابوونەریتە بەهۆی گۆڕانکاری لەژیانی ئێستادا نەماوەو ژن و ژنخوازی لەگەڵ خەڵکانی تری دزەییش ئەنجام دەدەن.
ئامادەکردنی: رەوەست نەوزاد،کوردستانی نوێ
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️رەوەست نەوزاد
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🏙 شار و شارۆچکەکان: ♖ هەولێر
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 76% ✔️
76%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
76%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Nov 2 2015 7:57PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Nov 2 2015 9:42PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 5,258 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.151 KB Nov 2 2015 7:57PMمانو بەرزنجی
📚 پەڕتووکخانە
  🕮 لەپێناو کوردستان
  🕮 مێژووی دەبیرستانی ئێرا...
  🕮 لەبارەی خوداوە بۆتان د...
  🕮 گرنگی دوعا لە ژیانی مر...
  🕮 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 30-09-2020
  🗓️ 29-09-2020
  🗓️ 28-09-2020
  🗓️ 27-09-2020
  🗓️ 26-09-2020
  🗓️ 25-09-2020
  🗓️ 24-09-2020


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
قادر خەبات
فەرماندە و پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلول و مەفرەزە سەرەتاییەکانی شۆڕشی نوێ قادر خەبات رائەگەیەنین، قادر خەبات لە ساڵی 1937 لە گوندی خەزێنەی بناری چیای قەندیلیی دەڤەری باڵەکایەتی لەدایکبووە. ساڵی 1955 چۆتە ریزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان. لەگەڵ هەڵگیرسانی شۆڕشی ئەیلول لە ساڵی 1961 بووەتە پێشمەرگە و چەندین پلەی پێشمەرگایەتی بڕیوە. دوای نسکۆی شۆڕشی ئەیلول قادر خەبات وەک پێشمەرگەیەک لە چیای قەندیل دەمێنێتەوە و درێژە بەخەبات دەدات.
لە سەرەتای شۆڕشی نوێدا، لەسەر داوای سەرکردایەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستا
قادر خەبات
کەمال رەئوف محەمەد - بابی لالۆ
ژیاننامە
لە 17-01-1942 لە سلێمانی لەدایکبووە.
ڕۆژنەمەنووس (سەرپەرشتی رۆژنامەی هاوکاریی:1970) و رادیۆناس و وەرگێرو بێژەرو موخریج(سەرپەرشتی رادیۆ) و نوێنەری رادیۆ..لێ کۆڵی رۆشنیریی.
کەمال ڕەئووف محەمەد، وەک خۆی لە ل525 کتێبی گەڕان بۆ ڕاستیدا خۆی دەناسێنێ و دەڵێ:
(لە دایکەوە، حەفسە بەکر محێددین قەساب)، خوێندکاری دەست بەرداری بەشی درامای فێرگەی هونەر جوانەکانی بەغداد 1959-1960و 1960-1961. وەرگێڕ و ببژەر و یێکەم ڕێژەر و نوێنەری ڕادیۆی کوردی بەغداد 1966- 1982 (سەرۆکی ڕادیۆکە بۆ چەند مانگێک 1971).
کەمال رەئوف محەمەد - بابی لالۆ
دلێر عوسمان محەمەد
لەساڵی 1965 لە شاری سلێمانی لە دایکبووە. لەساڵی 1983 پەیوەندی کردووە بە کەرتی رێکخستنی کۆڕەک و لە ساڵی 1985 بۆتە پێشمەرگە لە کەرتی 1ی تیپی 31ی سلێمانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان.
هەروەها ئەندامی کۆمەڵەی رەنجدەرانی کوردستان بووە لە رۆژی 30-09-1989 بە کارەساتێکی دڵ تەزێن شەهید بووە.
دلێر عوسمان محەمەد
بەفرین رەشید
هونەرمەندی شێوەکار، بەفرین رەشید لە دایکبووی شاری سلێمانیە، وەک خۆی باسیدەکات، لە خێزانێکی هونەرمەندو هونەر دۆست پەروەردەبوم، باس لەوەد ەکات، کە خولیای ئەو بۆ هونەر یی شێوەکاری و پەیکەرتاشی دەگەڕێتەوە بۆ تەمەنی زۆر منداڵی و لاوێتی.
بەفرین رەشید
بەناز محەمەد عەزیز
ساڵی 1988 لە چوارقوڕنە لەدایک بووە. دەرچووی بەشی کارگێڕی بانکی پەیمانگای تەکنیکی دوکانە، لە ساڵی 2015ەوە دەستی بە نووسینی هۆنراوە کردووە.
بەناز محەمەد عەزیز

Kurdipedia.org (2008 - 2020) version: 12.10
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0,156 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574