Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
BETWEEN DREAM AND REALITY: THE IRAQI KURDS
03-06-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraq: Politics, Governance, and Human Rights
03-06-2024
Hazhar Kamala
Library
KURDS IN TURKEY 2
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
100 YEARS OF THE MIDDLE EAST
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Jineology: from women’s struggles to social liberation
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
THE FORMATION OF MODERN KURDISH SOCIETY IN IRAN
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Kurdish Women Activists’ Conceptualisation of Feminism and Nationalism
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Effects of Internal Displacement on the Usage of the Kurdish Language in Turkey
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Art and Activism in Iraqi Kurdistan: Feminist Fault Lines, Body Politics and the Struggle for Space
26-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 518,739
Images 105,894
Books 19,375
Related files 97,463
Video 1,395
Library
Political Communication the...
Articles
Female Humiliation versus M...
Articles
Kurdish fighters in Ukraine...
Library
Woman’s role in the Kurdish...
Library
Dialectics of struggle: cha...
مەڵبەندە کوردنشینەکان پێش دەرکەوتنی ئایینی ئیسلام؛ هەرێمی ئاران
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information! We have archivists and collaborators in every part of Kurdistan.
Group: Articles | Articles language: کوردیی ناوەڕاست
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking item
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

مەڵبەندە کوردنشینەکان پێش دەرکەوتنی ئایینی ئیسلام؛ هەرێمی ئاران

مەڵبەندە کوردنشینەکان پێش دەرکەوتنی ئایینی ئیسلام؛ هەرێمی ئاران
مەڵبەندە کوردنشینەکان پێش دەرکەوتنی ئایینی ئیسلام؛ هەرێمی ئاران
#کەیوان ئازاد ئەنوەر#

ئەم هەرێمە کە (ڕان)یشی پێ دەگوترا، بەڵام زیاتر بە (ئاران) ناسرابوو، کەوتبووە باکووری هەرێمی ئازەربایجان و خۆرئاوای هەرێمی ئەرمەنستان و باکووری خۆرهەڵاتی هەرێمی جزیرە. لە سەردەمێکی کۆنیشەوە بە مەڵبەندێکی کوردنشین ناسرابوو. مێژووی نیشتەجێبوونی کوردیش لە ڕێگای چەندین خێڵ و هۆزی کوردەوە، بۆ هەزارەی دووەمی پێش زایین دەگەڕێتەوە، ئەگەرچی بۆ ئەو سەردەمە (کورد) وەک پێکهاتە و نەتەوەیەک دەرنەکەوتبوو، بەڵکوو وەک چەند خێڵ و هۆزێک دەرکەوتبوون،

بەڵام گومان لەوەدا نییە کە دواتر بە هەموویان و لەگەڵ هاوشێوەکانیان لە ناوچەکانی باشوور و باشووری خۆرئاوای خۆیان، سیمای پێکهاتەی نەتەوەیەکیان دروست کرد، کە لە قۆناغی دواتردا ناوی (کورد)ی لێ نرا. ئەمەو سەرباری هاتنی چەندین خێڵ و هۆزی تری کورد بەهۆی سەرکردایەتیکردنی ئەو خێڵ و هۆزە کوردانەی لە ڕیزی سوپای دەوڵەتانی (ئۆرواتو، ماد، هەخامەنشی، یۆنانی، ئەشکانی، ڕۆم، ساسانی) شەڕیان کردووە و دواتر بەهۆی دەستبەسەراگرتنی ئەو ناوچانە وەک ناوچەی براوەی شەڕ، تێیدا نیشتەجێ بوون و شەڕی مانەوەیان لەسەر کردووە.

هەر بۆیە بە درێژایی هەزارەکانی دووەم و یەکەمی پێش زایین و تا هاتنی سوپای عەرەبی ئیسلامی بۆ ئەو هەرێمە، ئەو خێڵ و هۆزە کوردانە، چەندین شار و قەڵایان دروست کردووە و ئاوەدانییان خستووەتە هەرێمەکەوە. لە دیارترین ئەو مەڵبەند و شارە کوردنشینانەی لەم هەرێمە دەرکەوتن و ناسران، ئەمانە بوون:

1- بەرزعە: کەوتبووە نێوان هەردوو شاری (شەملخە و بابل ئەبواب)، بە شارێکی گەورە و ئاوەدان و بەپیت و کشتوکاڵی و ئاژەڵداری ناسرابوو. وەک تۆمارە مێژووییەکان و گەشتیاران ئاماژەیان پێ داوە، چەندین میوانخانە و گەنجینە و گەرماو لەو شارەدا هەبوو و جێگای سەرنجی ئەو گەشتیارانە بووە، کە ڕوویان لەو شارە کردووە.

2- گەنجە: کەوتبووە نێوان شارەکانی (بەرزعە و شەمکور). بە شارێکی دڵگیر و بەپیت بووە. ئەوەش وای کردووە، خەڵکێکی زۆر ڕووی تێ بکات و تێیدا نیشتەجێ ببێت. بەهۆی ئەوەشەوە ئاوەدانی ڕووی کردووەتە ئەوێ و بایەخ و ناوبانگێکی زیاتری بە شارەکە بەخشیوە.

3- شەماخی: کەوتبووە خۆرهەڵاتی شاری (بەرزعە) و بە شارێکی بازرگانی و ئاوەدانیی هەرێمەکە ناسراو بوو.

4- ئانی: کەوتبووە خۆرئاوای شاری گەنجە و بە شارێکی ئاوەدان و بەپیت و مەڵبەندێکی گەورەی کوردنشینی هەرێمەکە ناسراو بوو.

دیارە سەرباری ئەوەی هەرێمەکە بە چەندین مەڵبەندی کوردنشین ناسرابوو، بەڵام پێکهاتە و نەتەوەی تریشی تێدا دەژیان، وەک (ئەرمەنی، ئازەری، ئاسووری، ڕۆمانی، چەرکەسی). خودی هەرێمەکەش بەهۆی پێگە جوگرافییەکەی مەڵبەندی پێکدادانی سەربازی و ململانێی سیاسیی زلهێزەکانی سەردەمەکە بوو.

ئەوەش سەرباری ئەوەی چاوی تەماعی ئەو زلهێزانەی خستبووە سەر و ناوبانگێکی بۆ پەیدا کردبوو، هۆکاری نائارامی و پشێوی و وێرانکاری بوو بۆ ناوچە و شار و گوندەکانی. ئەمە و سەرباری بوونی دەیان ئایین و باوەڕی ئایینیی لەو هەرێمە، هەر لە بتپەرست، تا باوەڕدارانی (ئێزدی، جوو، زەردەشتی، مەسیحی، بیروباوەڕی ناوچەیی).

ئەو جۆراوجۆرییەش لە باوەڕی ئایینی، کە کوردی هەرێمەکەشی گرتبووەوە، سەرباری ئەوەی ئاسانکاریی بۆ هێنانی دەستی داگیرکەران کردبوو، ململانێی ناوخۆیشی توندتر کردبووەوە. بۆ نموونە، تورکە بتپەرستەکان بەهۆی هاوباوەڕیيان لەگەڵ خێڵی بتپەرستەکانی خۆرهەڵات و باکووری هەرێمەکە، تا بە یۆنانییەکان دەگات، هۆکاری ئەوە بوون، بۆ لێدانی لایەنی بەرامبەر لە پەیڕەوانی ئایینەکانی تر، زەمینەسازی بۆ هاتنیان بکەن.

کاتێکیش هەخامەنشی و ئەشکانی و ساسانییەکان یەک لەدوای گەیشتنە دەسەڵات بۆ پشتیوانیی لە پەیڕەوانی زەردەشتیی هەرێمەکە شاڵاوەکانیان لەسەری توند کردەوە. هەر بۆیە لەلایەن کوردە زەردەشتییەکانی هەرێمەکەوە پشتیوانی کران. پەیڕەوانی مەسیحییش لەدوای ساڵی (313ز) بوونە پشتیوانیی ئیمپراتۆڕیی بێزەنتی و هاوکاریی هەر شاڵاو و هێرشێکی ڕۆمە بێزەنتییەکانیان کرد بۆ هەرێمەکە. ئەو دۆخە بەدرێژایی هەزارەی یەکەمی پێش زایین، تا نیوەی یەکەمی زایینی درێژەی هەبوو.

ئەوەی ماوە سەرنجی بخەینە پاڵ ئەوەیە، کە خانووەکانی شار و گوندەکانی ئەم هەرێمە لە گەچ و بەرد دروست کرابوون. گوندەکان بەدەست دەرەبەگ و خاوەن موڵکەکانەوە بوون. شارەکانیش لەلایەن ئەو کەسانە بەڕێوە دەبرا کە کاربەدەستی ئەو دەسەڵاتدارانە بوون، هەرێمەکەیان بەڕێوە دەبرد. ئەوەش دەسەڵاتداری خۆماڵیی هەرێمەکە بووبن، لە هەندێک قۆناغدا، یان والیی یەکێک لە دەوڵەتە سەردەستە و زلهێزەکانی ئەو ماوەیە بووبن. کۆی سیستەمی کۆمەڵایەتیی هەرێمەکەش خێڵەکی و هەر ناوچە و شار و تەنانەت هەندێک لە گوندەکانیش بە دەست تیرەیەک، یان هۆز و خێڵێکەوە بوون.[1]
This item has been written in (کوردیی ناوەڕاست) language, click on icon to open the item in the original language!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
This item has been viewed 304 times
HashTag
Sources
[1] Website | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی باسکورد - 16-04-2022
Linked items: 5
Group: Articles
Content category: History
Document Type: Original language
Language - Dialect: Kurdish - Sorani
Publication Type: Born-digital
Technical Metadata
Item Quality: 90%
90%
Added by ( Zryan Ali ) on 23-08-2022
This article has been reviewed and released by ( Aras Eilnjaghi ) on 23-08-2022
URL
This item according to Kurdipedia's Standards is not finalized yet!
This item has been viewed 304 times
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Biography
KHAIRY ADAM
Biography
Shilan Fuad Hussain
Library
Iraq: Politics, Governance, and Human Rights
Articles
The Fictive Archive: Kurdish Filmmaking in Turkey
Biography
Havin Al-Sindy
Library
100 YEARS OF THE MIDDLE EAST
Biography
Jasmin Moghbeli
Archaeological places
Cendera Bridge
Articles
Colors by Kurdish Lens - Endless Journey
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Library
Jineology: from women’s struggles to social liberation
Biography
HIWA SALAM KHLID
Archaeological places
Hassoun Caves
Library
KURDS IN TURKEY 2
Biography
Ayub Nuri
Image and Description
Yezidi boys 1912
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Library
BETWEEN DREAM AND REALITY: THE IRAQI KURDS
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Biography
Abdullah Zeydan
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Articles
A STUDY ON THE HUMAN RIGHTS SITUATION IN KIRKUK
Articles
Feminism, gender and power in Kurdish Studies: An interview with Prof. Shahrzad Mojab
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Biography
Nurcan Baysal
Biography
Antonio Negri
Articles
After the Earthquake – Perpetual Victims

Actual
Library
Political Communication the Kurdish Parties Patriotic Union Of Kurdistan as a sample
08-05-2022
Rapar Osman Uzery
Political Communication the Kurdish Parties Patriotic Union Of Kurdistan as a sample
Articles
Female Humiliation versus Male Glorification in the Discourse of Kurdish Proverbs
15-11-2022
Rapar Osman Uzery
Female Humiliation versus Male Glorification in the Discourse of Kurdish Proverbs
Articles
Kurdish fighters in Ukraine? SDF denounced Fake news from Russland
25-07-2023
Hazhar Kamala
Kurdish fighters in Ukraine? SDF denounced Fake news from Russland
Library
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
25-04-2024
Hazhar Kamala
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
26-05-2024
Hazhar Kamala
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
New Item
Library
BETWEEN DREAM AND REALITY: THE IRAQI KURDS
03-06-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraq: Politics, Governance, and Human Rights
03-06-2024
Hazhar Kamala
Library
KURDS IN TURKEY 2
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
100 YEARS OF THE MIDDLE EAST
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Jineology: from women’s struggles to social liberation
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
THE FORMATION OF MODERN KURDISH SOCIETY IN IRAN
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Kurdish Women Activists’ Conceptualisation of Feminism and Nationalism
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Effects of Internal Displacement on the Usage of the Kurdish Language in Turkey
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Art and Activism in Iraqi Kurdistan: Feminist Fault Lines, Body Politics and the Struggle for Space
26-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 518,739
Images 105,894
Books 19,375
Related files 97,463
Video 1,395
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Biography
KHAIRY ADAM
Biography
Shilan Fuad Hussain
Library
Iraq: Politics, Governance, and Human Rights
Articles
The Fictive Archive: Kurdish Filmmaking in Turkey
Biography
Havin Al-Sindy
Library
100 YEARS OF THE MIDDLE EAST
Biography
Jasmin Moghbeli
Archaeological places
Cendera Bridge
Articles
Colors by Kurdish Lens - Endless Journey
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Library
Jineology: from women’s struggles to social liberation
Biography
HIWA SALAM KHLID
Archaeological places
Hassoun Caves
Library
KURDS IN TURKEY 2
Biography
Ayub Nuri
Image and Description
Yezidi boys 1912
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Library
BETWEEN DREAM AND REALITY: THE IRAQI KURDS
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Biography
Abdullah Zeydan
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Articles
A STUDY ON THE HUMAN RIGHTS SITUATION IN KIRKUK
Articles
Feminism, gender and power in Kurdish Studies: An interview with Prof. Shahrzad Mojab
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Biography
Nurcan Baysal
Biography
Antonio Negri
Articles
After the Earthquake – Perpetual Victims
Folders
Biography - Gender - Male Genocide - Gender - Male Biography - Nation - Kurd Genocide - Nation - Kurd Articles - Country - Province - Iran Articles - Country - Province - Kurdistan Biography - People type - Writer Biography - People type - Artist - Painter Biography - People type - Photographer Biography - People type - Caricaturist

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.58
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.875 second(s)!