پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
08-06-2024
سارا سەردار
پەرتووکخانە
ڕاستکردنەوەی رێڕەو، ژانی ژیاندنەوەی حزبایەتی
08-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
بۆ ئەوەی نەبێتە زەمی پاشەملە
07-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
لە غەزەتەوە بۆ غەزای سۆشیال میدیا؛ بەرگی سێیەم: گەڕان بەدوای حەبی ئەسپریندا
07-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
لە غەزەتەوە بۆ غەزای سۆشیال میدیا; بەرگی دووەم: سۆشیال میدیاو دەستەخوشکەکانی
07-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
لە رۆما کەوتە بەرچاوم، کوردستانی عوسمانی و تورکیا
07-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
دەروازەیەک بۆ مێژووی مێژوونووسیی
06-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
مەسەلەی توتنەکە؛ بەرگی سێیەم: پاشەکشێی هەرزان، رۆژگاری سیاسەتی گۆڕان 2008-2010
06-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
لەهەرێمی کوردستاندا ئەزموونی دواخستنی هەڵبژاردن دەوڵەمەندترە لە ئەنجامدانی
06-06-2024
هەژار کامەلا
پەرتووکخانە
چۆن مناڵەکانت پەروەردە ئەکەیت
06-06-2024
کشمیر کەریم
ئامار
بابەت 518,686
وێنە 105,734
پەرتووک PDF 19,411
فایلی پەیوەندیدار 97,455
ڤیدیۆ 1,395
شوێنەکان
دوکان
ژیاننامە
نەجات حەمید ئەحمەد
ژیاننامە
فەیسەڵ عوسمان
ژیاننامە
عائیشە ڕەسوڵ
ژیاننامە
مەلیکە ئاکباش
Lozan Antlaşması’nın 100. Yılında Türkler ve Kürdler-3
بەداخین بۆ قەدەغەکردنی کوردیپێدیا لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی وڵات لەلایەن داگیرکەرانی تورک و فارسەوە
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Türkçe
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Lozan Antlaşması’nın 100. Yılında Türkler ve Kürdler-3

Lozan Antlaşması’nın 100. Yılında Türkler ve Kürdler-3
#Lozan# Antlaşması’nın 100. Yılında Türkler ve Kürdler-3
Yazma ve Hazırlık: #Seîd Veroj#

Lozan Antlaşması’nın imzalanmasından sonra, emperyalist güçlerin bölgedeki sadık müttefiki konumuna gelen Ankara Hükümeti İngiltere, Fransa ve Bolşevik Rusya’nın da yardımıyla 1925 Kürd Milli Hareketi’ni bastırdı; binlerce köy yakılıp-yıkıldı, yaklaşık 800 kişi İstiklal Mahkemelerinde idama mahkûm edildi, binlerce sivil sorgusuz sualsiz infaz edildi, siyasi kadro ve sivil halktan kaçabilenlerin büyük kısmı İngiltere mandası altındaki Irak ve Fransa mandasındaki Suriye’ye sığındı. Hareket sürecinde kurulan İstiklal Mahkemeleri ve çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu’yla aynı zamanda iç muhalefet de bastırılarak yeniden dizayn edildi. 1925 Kürd Milli Ayaklanması bastırıldıktan sonra, Kemalist rejimin şoven ve ırkçı yaklaşımı daha net bir şekilde ortaya çıkmış. Mustafa Kemal, Cumhuriyetin kurucu unsurlardan bahsederken artık şöyle demektedir: “Cumhuriyetimizin asıl unsuru Türk halkıdır.”(1) Haziran 1926’da İngilizlerle Musul meselesi de çözüldükten sonra, Cumhuriyetin kurucu kadroları arasındaki iktidar kavgası da sona ermiştir. “Mustafa Kemal kendisine rakip olan veya olabilecek herkesi tasfiye etmiştir.”(2)
Sevr ve Lozan anlaşmaları, esasında 16 Mayıs 1916’da İngiltere, Fransa ve Rusya gibi güçlü emperyal devletler arasında gizli olarak imzalanan ve Ortadoğu haritasının yeniden çizilmesini amaçlayan Sykes-Picot Antlaşması’na dayanmaktadır. Sevr ve Lozan arasında yaşanan olaylar ve çatışmalar, resmi ideoloji ve tarih yazımı tarafından “Milli Mücadele” ya da “Türk Ulusal Kurtuluş Savaşı” olarak adlandırılmakta ve bu mücadeleyle yedi düvele karşı savaş verildiğini; Sevr Antlaşması’nın tarihin çöplüğüne atılmış olduğu ve Lozan zaferinin kazanıldığı yazılmaktadır. Fikret Başkaya’ya göre ise, “Milli Mücadele, bir veçhesi itibariyle bir Türk-Yunan savaşı, diğer veçhesi itibariyle bir iç savaş ve nihayet üçüncü bir veçhesi de diplomasiyi etkilemeyi amaçlayan politik bir hareketti.”(3)
Cumhuriyeti’nin kuruluş dönemindeki biçimlenişi ve Kemalist rejimin niteliğiyle ilgili farklı tanımlamalar yapılmaktadır; “Cumhuriyet-i cebriyye”(4), “askeri cumhuriyet, askeri diktatörlük”(5), “milli şeflik”, “tek adam yönetimi”, “askeri bürokratik diktatörlük” ve “katıksız bir otokrasi” vb. gibi. Aslında “Cumhuriyet” denilen bu yeni rejim, Birinci Dünya Savaşı sonucunda küçülen Osmanlı imparatorluğunun, askeri bürokrasinin yönetiminde yeni bir adla devamı niteliğindedir. Kürdistan da, Cumhuriyet yönetimi dönemi boyunca Umumi Müfettişlikler, Askeri Yönetimler, Örfi İdareler, Sıkıyönetim ve Olağanüstü yönetimlerle yönetilmiştir.
Sevr’den Lozan’a giden süreçte anlaşmaya taraf devletlerin siyasetlerinden bahsederken, Kürd siyasi liderleri ve örgütlerinin konumu ve süreçle ilgili tutumları da ayrıca değerlendirilmelidir. Bu dönemde Kürdler adına çalışmalar yapan, faaliyet yürüten ve Wilson Prensiplerinin Kürdlere de uygulanmasını savunan biricik örgüt, Kürdistan Teali Cemiyeti (KTC) ve ona bağlı diğer örgütlerdir. Fakat Sevr imzalandığı dönemde, KTC kendi içinde bir ayrışma ve bölünme geçirdiği için, aslında meydanda gerekli ve yeterli girişimlerde bulunup Kürdleri temsil eden aktif ve güçlü bir örgütsel yapı yoktu. Örgüt aktif olduğu dönemde, sadece Paris Barış Konferansı’nda, Şerif Paşa KTC’nin desteği ve onayıyla konferansa müdahil olmak üzere temsilci olarak seçilmiş, dönemin Amerika Reisicumhuru Wilson’la bir görüşme yapmış ve Kürd milletinin durumu ve istekleriyle ilgili bir muhtıra takdim etmişti. Yine benzer bir girişimle “Sivas-Zara, İmraniye Kürdistan Teali Cemiyeti şube reisi” imzasıyla Alişêr Efendi tarafından Sevr komitesine hitaben yazılmış ve Şerif Paşa aracılığıyla komiteye iletilmek istenen iki mektup vardır ancak amacına ulaşamamıştır.
Aslında Kürd aydınları ve örgütleri, İstanbul gibi metropollerde yoğunlaşıp Kürdistan coğrafyasında uzak kaldıkları için, halkla yeterli bütünlüğü sağlayamamış ve gerekli desteği alamamışlar. Dolayısıyla I. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulan barış masaları vb. platformlarda güçlü bir halk desteğiyle yer edinememişler ve taleplerini de yeterince ilgili yerlere ulaştıramamışlar. Aynı durum Lozan için de geçerlidir. Türkler bu anlaşmayla önemli bir başarı elde ederek bir ulus devlet şeklinde varlığın İtilaf devletlerine kabul ettirirken; Ķürdler ise birliğini oluşturamamış, büyük güçlerin bölgedeki siyasetini ve politikalarındaki değişimi doğru okuyamamış, iyi niyetleriyle Türklerin vaatlerine kanarak bu yönde gerekli ve yeterli girişimlerde bulunmamışlar, taleplerini ve seslerini yeterince duyuramamışlar. Böylece Lozan Türklere büyük kazanç sağlarken, Kürdleri de uzun bir müddet uluslararası politikanın gündeminden düşürmüştür. Dr. Ahmed Nafiz Bey’in II. Dünya Savaşı’nın bitimiyle birlikte 30.03.1945’te Xoybûn Kürd Cemiyeti adına “Sanfransisko Konferansı”na sunduğu raporda, Lozan Antlaşması sonrası durumu şöyle ifade etmiş, “İlgisiz bir Dünya, Kürdistan’ı ilgili devletlerin ulusal ihtiraslarına sunulan bir parçalanmış av olarak terk etti.”(6)
Lozan Antlaşması’nın 100. yılını tamamladığı bu süreçte gündemde dolaşan bir iddia da, anlaşmanın yüz yılını doldurması nedeniyle geçersiz olacağı zannıdır. Bu iddia ya da zan doğru değildir, böyle bir uluslararası anlaşmada belirli bir süre belirtilmemiş ise, anlaşmayı imzalayan taraflar imzalarını geri çekmediği müddetçe veya Rus devriminden sonra Bolşeviklerin Sykes-Picot Antlasması’ndan çekildiği gibi bir durum oluşmadıkça ya da mevcut dünya nizamını, statükoyu değiştirebilecek büyük bir yeniden yapılanma ve düzenleme olmadıkça bu tür anlaşmalar üzerinden yüz yıl ya da daha fazla süre de geçse, kendiliğinden zaman aşımına uğrayacak anlaşmalar değil ve geçersiz olmazlar.
Lozan Antlaşması’nın doğrudan olmasa da, en azından azınlıklarla ilgili bahsi geçen maddeleri dahi uygulanmadığı halde, antlaşmaya taraf devletler, bugüne kadar “Türkiye”nin anlaşmaya aykırı uygulamalarını görmezlikten geldiler. Bugüne kadar Kürdistan aydınları ve siyasi yapıları, değişik zamanlarda Lozan Antlaşması’nın yıldönümlerinde çeşitli toplantılar ve konferanslarla bu süreci farklı boyutlarıyla değerlendirmiş olsalar da, dünya kamuoyunda gerekli ilgiyi uyandırabilecek etkinlikler ve girişimlerde bulunamadılar.
Sonuç olarak, “Uluslararası hukuki açıdan Lozan Antlaşması kuşkusuz Kürd halkının ulusal istemlerine ciddi bir zarar veren anti-Kürt bir olgu olarak”(7) değerlendirilmelidir. Bölgede büyük bir nüfusa sahip olan Kürd milletinin yaklaşık yüz yıldır iradesi dışında, zor ve şiddet kullanılarak ülkesiyle birlikte bölünmesi ve parçalanması, kültürel ve milli haklarından mahrum edilmesi, zorunlu göçlere ve katliamlara maruz kalması Lozan Antlaşmasıyla gerçekleşmiştir. Ortadoğu coğrafyasında çok eski bir geçmişe ve büyük bir nüfusa sahip olan Kürdler, tarihsel toprakları üzerinde kendi kendini yönetme ve egemen olma hakkına kavuşmadığı müddetçe, bu coğrafyada istikrarın ve barışın sağlanması mümkün değildir.
Lozan Antlaşması’nın yüzüncü yılı vesilesiyle, bu anlaşmanın altında imzası olan ülkelerden başta İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya ve Türkiye olmak üzere bütün taraflardan talebimiz odur ki bu anlaşmayla Kürdistan milletinin maruz kaldığı haksızlığın daha fazla sürmeden telafi edilmesidir. Nerdeyse 21. yüzyılın ilk çeyreğini geride bıraktığımız bu zamanda, yukarıda adı geçen taraf devletlerden, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı, uluslararası insan hakları örgütleri vb. gibi demokrasi, insan hakları ve barışı savunan uluslararası kuruluşlardan beklentimiz; bölgede istikrarın sağlanması, uluslararası ölçekte demokrasi ve insan haklarının korunması ve geliştirilmesi için, Kürdlerin self determinasyon hakkı çerçevesinde bir millet olmaktan kaynaklı haklarının tanınması ve iadesi, insan onuruna en yakışır bir tutum ve yaklaşım olacaktır. Bu da ancak Lozan Antlaşması’nın meydana getirdiği haksızlığı ve tahribatı gidermekle mümkün olabilir.
https://www.rudaw.net/turkish/opinion/06082023
(1) Tekin Alp, Türkleştirme, say. 8, Resimli Ay Matbaası, İstanbul, 1928
(2) Seyfi Öngider, Kuruluş ve Kurucu, Aykırı Tarih, İstanbul, 2003, s. 285
(3) Fikret Başkaya, BÎR (Araştırma İnceleme Dergisi), Sayı: 11, Diyarbakır, 2009, s. 161-176
(4) A. Uçman, Bir 150’liğin Mektupları, Kitapevi Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2012
(5) Mevlanzade Rıfat, İttihat Terakki İktidarı ve Türkiye İnkılabının İçyüzü, Yedi İklim Yayınları, İstanbul, 1993, s. 425
(6) Mehmet Bayrak, Kürtlere Vurulan Kelepçe Şark Islahat Planı, Özge Yayınları, 2. Baskı, Ankara, 2013, s. 62
(7) M. S. Lazarev, Emperyalizm ve Kürt Sorunu (1917-1923), Öz-Ge Yayınları, Ankara, s. 253
[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Türkçe) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Bu makale (Türkçe) dilinde yazılmıştır, makaleleri orijinal dilinde açmak için sembolüne tıklayın!
ئەم بابەتە 128 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Türkçe | https://kovarabir.com/ 10-04-2024
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 10
زمانی بابەت: Türkçe
ڕۆژی دەرچوون: 07-08-2023 (1 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: مێژوو
پۆلێنی ناوەڕۆک: دۆزی کورد
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: تورکی
وڵات - هەرێم: فڕەنسا
وڵات - هەرێم: تورکیا
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری )ەوە لە: 10-04-2024 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 10-04-2024 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 10-04-2024 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 128 جار بینراوە
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
کورتەباس
ڕووەکە پزیشکی یەکان
ژیاننامە
مژدە عەبدولحەمید
ژیاننامە
شەم سامان
کورتەباس
شوورەی مێژوویی خوڕەم ئاباد نۆژەن دەکرێتەوە
ژیاننامە
توانا موتیع جەباری
ژیاننامە
سابات محەمەد ساڵح
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
کورتەباس
زانا (شیروان عبدالرحمن موفتی) و دۆزینەوەی نهێنی یەکی گرنگ لەبواری گەردوون ناسیدا
وێنە و پێناس
باخی بەختیاری لە سلێمانی ساڵی 1970
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
ژیاننامە
نیشتمان عەبدولقادر ئەحمەد
کورتەباس
چەند تێبینییەک لەبارەی (زوحاک) و دوا پاشای مادەوە
ژیاننامە
دانا موتیع جەباری
ژیاننامە
فاتیح عەبدولکەریمی مودەریس
پەرتووکخانە
بۆ ئەوەی نەبێتە زەمی پاشەملە
پەرتووکخانە
لە رۆما کەوتە بەرچاوم، کوردستانی عوسمانی و تورکیا
ژیاننامە
سروە ساڵەیی
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
کورتەباس
لاوانەوەی کوردی و دەوری (رۆدینکۆ) لە تۆمارکردنیدا
وێنە و پێناس
دوو گەنجی ئامێدی ساڵی 1950
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
لە غەزەتەوە بۆ غەزای سۆشیال میدیا؛ بەرگی سێیەم: گەڕان بەدوای حەبی ئەسپریندا
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
وێنە و پێناس
قەڵای شێروانە ساڵی 1962
پەرتووکخانە
لە غەزەتەوە بۆ غەزای سۆشیال میدیا; بەرگی دووەم: سۆشیال میدیاو دەستەخوشکەکانی
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
ڕاستکردنەوەی رێڕەو، ژانی ژیاندنەوەی حزبایەتی
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
ژیاننامە
شاهۆ غەفور حسێن
وێنە و پێناس
وێنەی( مارف ئاغایی، شێرکۆ بێکەس، دکتۆر قوتبەدین سادقی)
ژیاننامە
مەلا سەید ئەحمەدی فەیلەسوف
وێنە و پێناس
مامۆستایانی قوتابخانەی ئابڵاخ
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان

ڕۆژەڤ
شوێنەکان
دوکان
29-11-2009
هاوڕێ باخەوان
دوکان
ژیاننامە
نەجات حەمید ئەحمەد
11-01-2010
هاوڕێ باخەوان
نەجات حەمید ئەحمەد
ژیاننامە
فەیسەڵ عوسمان
13-12-2011
هاوڕێ باخەوان
فەیسەڵ عوسمان
ژیاننامە
عائیشە ڕەسوڵ
07-06-2021
ڕۆژگار کەرکووکی
عائیشە ڕەسوڵ
ژیاننامە
مەلیکە ئاکباش
22-06-2022
سروشت بەکر
مەلیکە ئاکباش
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
08-06-2024
سارا سەردار
پەرتووکخانە
ڕاستکردنەوەی رێڕەو، ژانی ژیاندنەوەی حزبایەتی
08-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
بۆ ئەوەی نەبێتە زەمی پاشەملە
07-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
لە غەزەتەوە بۆ غەزای سۆشیال میدیا؛ بەرگی سێیەم: گەڕان بەدوای حەبی ئەسپریندا
07-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
لە غەزەتەوە بۆ غەزای سۆشیال میدیا; بەرگی دووەم: سۆشیال میدیاو دەستەخوشکەکانی
07-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
لە رۆما کەوتە بەرچاوم، کوردستانی عوسمانی و تورکیا
07-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
دەروازەیەک بۆ مێژووی مێژوونووسیی
06-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
مەسەلەی توتنەکە؛ بەرگی سێیەم: پاشەکشێی هەرزان، رۆژگاری سیاسەتی گۆڕان 2008-2010
06-06-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
لەهەرێمی کوردستاندا ئەزموونی دواخستنی هەڵبژاردن دەوڵەمەندترە لە ئەنجامدانی
06-06-2024
هەژار کامەلا
پەرتووکخانە
چۆن مناڵەکانت پەروەردە ئەکەیت
06-06-2024
کشمیر کەریم
ئامار
بابەت 518,686
وێنە 105,734
پەرتووک PDF 19,411
فایلی پەیوەندیدار 97,455
ڤیدیۆ 1,395
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
کورتەباس
ڕووەکە پزیشکی یەکان
ژیاننامە
مژدە عەبدولحەمید
ژیاننامە
شەم سامان
کورتەباس
شوورەی مێژوویی خوڕەم ئاباد نۆژەن دەکرێتەوە
ژیاننامە
توانا موتیع جەباری
ژیاننامە
سابات محەمەد ساڵح
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
کورتەباس
زانا (شیروان عبدالرحمن موفتی) و دۆزینەوەی نهێنی یەکی گرنگ لەبواری گەردوون ناسیدا
وێنە و پێناس
باخی بەختیاری لە سلێمانی ساڵی 1970
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
ژیاننامە
نیشتمان عەبدولقادر ئەحمەد
کورتەباس
چەند تێبینییەک لەبارەی (زوحاک) و دوا پاشای مادەوە
ژیاننامە
دانا موتیع جەباری
ژیاننامە
فاتیح عەبدولکەریمی مودەریس
پەرتووکخانە
بۆ ئەوەی نەبێتە زەمی پاشەملە
پەرتووکخانە
لە رۆما کەوتە بەرچاوم، کوردستانی عوسمانی و تورکیا
ژیاننامە
سروە ساڵەیی
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
کورتەباس
لاوانەوەی کوردی و دەوری (رۆدینکۆ) لە تۆمارکردنیدا
وێنە و پێناس
دوو گەنجی ئامێدی ساڵی 1950
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
لە غەزەتەوە بۆ غەزای سۆشیال میدیا؛ بەرگی سێیەم: گەڕان بەدوای حەبی ئەسپریندا
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
وێنە و پێناس
قەڵای شێروانە ساڵی 1962
پەرتووکخانە
لە غەزەتەوە بۆ غەزای سۆشیال میدیا; بەرگی دووەم: سۆشیال میدیاو دەستەخوشکەکانی
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
ڕاستکردنەوەی رێڕەو، ژانی ژیاندنەوەی حزبایەتی
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
ژیاننامە
شاهۆ غەفور حسێن
وێنە و پێناس
وێنەی( مارف ئاغایی، شێرکۆ بێکەس، دکتۆر قوتبەدین سادقی)
ژیاننامە
مەلا سەید ئەحمەدی فەیلەسوف
وێنە و پێناس
مامۆستایانی قوتابخانەی ئابڵاخ
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان
فۆڵدەرەکان
وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - ڕۆژهەڵاتی کوردستان پەرتووکخانە - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان پەرتووکخانە - پۆلێنی ناوەڕۆک - ئایین و ئاتەیزم پەرتووکخانە - زمان - شێوەزار - کرمانجیی ناوەڕاست پەرتووکخانە - جۆری دۆکومێنت - وەرگێڕدراو پەرتووکخانە - فایلی PDF - بەڵێ کورتەباس - پۆلێنی ناوەڕۆک - پزیشکی - تەندروستی کورتەباس - جۆری دۆکومێنت - زمانی یەکەم کورتەباس - جۆری وەشان - دیجیتاڵ کورتەباس - زمان - شێوەزار - کرمانجیی ناوەڕاست

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.58
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1.14 چرکە!