Nav û Paşnav: Emîne Elî
Nasnav: Sara Dilsoz
Cihê Jidayikbûnê: Reqa
Navê Dayik – Bav: Uveyş – Abdulkadîr Xelef
Cih û Dîroka Şehadetê: #18-03-2020# / Avaşîna

SARA DILSOZ
Ereb ku yek ji gelên herî qedîm ê Rojhilata Navîn e, bi dilsoziya xwe ya bi ziman, çand û herî girîng jî xaka xwe tê zanîn. Dilsoziya gelê Ereb a bi xaka wê re, li erdên rast jî kiriye xwedî tecrube. Ku erdên rast di aliyê leşkerî de dezavantaj e. Çi dibe bila bibe ji bo mayîna li xaka ku kok lê danîne, israr kir û hebûna xwe parastiye. Dîroka têkoşînê ya gelê Ereb, bi hezaran çîrokên cuda yên ku vê rastiyê îspat dikin tejî ye. Berxwedêrî di karakterê gelê Ereb de şîn bûye û bûye taybetmendiyeke mirovî ya jêneveger. Lewma tevî ku modernîteya kapîtalîst û hêzên wê yên hegemonîk Rojhilata Navîn di aliyê leşkerî de gelek caran fetih kir, bi ti rengî hegemoniya xwe ya îdeolojîk û çandî nekariye ava bike. Sedemê vê yê herî girîng ew e ku gelên Ereb, Kurd, Fars, Ermenî, Asurî, Suryanî, Durzî û gelên din ên Rojhilata Navîn mejî û dilê xwe ji koka xwe qut nekirin û li dijî êrîşên modernîteya kapîtalîst li ber xwe dan.
Hevrêya me Sara weke ferdek a gelê Ereb ê berxwedêr li bajarê Reqa yê Sûriyeyê hate dinê. Li aliyekê çanda serwer a civaka kevneşopî, li aliyekê îdeolojiya Baas a ku faşîzmê ferz dike, li aliyê din jî rû bi rûyê êrîşên modernîteya kapîtalîst ên li ser çanda gelan ma û bi vî rengî mezin bû. Weke jineke ciwan ji ber ku dilê wê bi daxwaza azadiyê tejî bû, ti paşverûtiyê nekarî li ser hevrêya me Sara hakimiyetê çêbike. Li dijî zihniyeta desthilatdar a mêr ket nava lêpirsînê, aliyê hovane yê vê zihniyetê yê ku jinê kole dike, pir zû ferq kir. Bi vê fikrê berê xwe da lêgerîna jiyana azad, her cure tahakkûma ku xwest li ser ruh û bedena wê hakimiyetê çêbike red kir. Sala 2011’an dema li Rojhilata Navîn bihara gelan çêbû, bajarê Reqa yê ku hevrêya me Sara lê dijiya, ji van geşedanan bandor bû. Destpêkê demek tarî ya hêzên hegemonîk û desthilatdaran qewimî. Her hêzek mêtinger hewl da gelê Sûriyeyê ji bo berjewendiyên xwe bi kar bîne, pêvajoyeke bi xwîn bi salan dom kir. Hevrêya me Sara li Reqayê şahidî ji van hemûyan re kir û neçar ma ku bi hovîtiya DAÎŞ’ê ya bûyî bela serê hemû mirovahiyê re bijî. Ji ber ku çeteyên DAÎŞ’ê bajarê Reqa ji bo xwe weke paytext diyar kiribûn û hovîtiya xwe ya herî dermirovî ji bo çewisandina gelê Reqa bi kar anîbû. Sala 2017’an Hêzên Sûriyeya Demokratîk a Bakur û Rojhilatê Suriyeyê ji bo zuhakirina kokê DAÎŞ’ê û rizgarkirina Reqayê operasyon pêş xistin. Dema operasyon bi serketî qedandin, gelê Reqa azad bû. Jinên Reqayî yên ku bi kefenê reş hatibûn hepskirin û tevahiya bajarê Reqa, bi rengê azadiyê hatin boyaxkirin. Hevrêya me Sara bû şahidê vê pêşketina şoreşgeriyê ya mezin. Rizgarbûna Reqayê ya ji tarîtiya DAÎŞ’ê, dît. Hingî ku şervanên azadiyê şopand û nas kir, heyrantiya wê zêde bû û bi hestek minetdariyê ya mezin sembolên azadiyê yên fedayî yên serdema me ji xwe re mînak girt. Lêgerîna azadiyê ya di dilê wê de û hezkirina jiyana azad, di sekna bi heybet a yekîneyên jinên azad de bersiva xwe dît.
Hevrêya me Sara çawa ku Rêber Apo yê îlhama azadiyê, îdeolojiya wê û derfetê têkoşînê daye nas kir, bû ferdekî vê têkoşînê. Bêyî teredut û bi hezkirin ber bi vê jiyana azad ve meşiya. Di sala 2018’an de ji Reqayê heya çiyayên azad ên Kurdistanê bi rê ket. Navê kadroya jina pêşeng a destpêkê ya Tevgera Apoyî Sara – Sakîne Cansiz li xwe kir û mîna wê bû şerker û şopdara jiyaneke evîndara azadiyê. Hevrêya me Sara pir zû fêrî çiyayan bû, li Herêmên Parastinê yên Medyayê perwerdeya gerîla ya destpêkê dît û li Avaşînê tevlî pratîkê bû. Xwe pir bi şans dît ku tevlî jiyana azad a Tevgera Apoyî, PKK û PAJK’ê bûye û hewl da heqê vê jiyanê bide. Jiyan û kesayeta xwe bi azadiyê hûnand û bû jineke Ereb a bi wêrek a li çiyayên Kurdistanê bûye pispor. Bi saya tecrubeya ku ji gerîlatiya YJA Starê girtî, bû xwedî cesareteke ku li dijî hemû artêş û zihniyeta desthilatdariya mêr têbikoşe. Li eyaleteke mîna Avaşînê ku derfetên wê kêm e û şert û mercên wê zehmet e, gerîlatî kir, xwe pêş xist û bû xwediyê kedek mezin. Mil da milê jinên Kurd ên bi wêrek û têkoşîna wê girêdanên kûr û dîrokî yên di navbera gelê Ereb û Kurd de hîn xurttir kir.
Ewlada hêja ya gelê me yê Ereb, jina bi wêrek û şervana azadiyê hevrê Sara, 18’ê Adara 2020’an li qada Dola Şîvê ya Avaşînê şehîd bû. Hevrêya me Sara bi bedewî, milîtanî û têkoşîna xwe tam li gorî çiyayên Kurdistanê bû. Şehadeta wê ya zû em êşandin. Em soz didin ku têkoşîna wê ya ji bo azadiya gelan û jinan teqez bi ser bixînin. Li ser vî bingehî, di serî de malbata wê ya hêja em ji gelê Ereb ê welatparêz re sersaxiyê dixwazin. [1]