چاشتەو خاڎمی
هورگېڵنای و ئاماڎەکەرڎەی: #ئەسعەد ڕەشید#
بەشەی پەڼجا و پەنجەمە
دۆڵەتو ئېرانی کە جە موکریان پاکشېش پەنەکریێبې ئیدارەو موکریانیش دلې میاندواوېنە نیابېرە؛ بە گرڎو تەواناو وېشۆ حۆلې ئانەی دې ئاغایانو وەڵاتی بە وېش دڵوە بکەرۊن. قەڼ و چایی فرەشان پەنەدې، حاکمی شاریش بە عەشیرەتەکا ئەسپارې. دژمەنی سەرسەختی ئا ڕۊزگارەیمان (قەرەنیاغای مامەش) و (عەلیاغای ئێلخانی) بېنې. قەرەنیاغا (زەبیحی)ش گېرت و هەڕەشې کوشتەیش وەنەکەرد، بەڵام ڕووسەکا وەرداو هەڕەشېشا جە قەرەنی ئاغای کەردې.
سەرنام: باسو عەلیاغا و پیاکەیش (بابەکرو سەلیم ئاغای):
دنیا عەشاییر بې. حېزبو کۊمەڵێوە نەبې. پەی سەردای حەمەدەمین حەدادی لوابېنا (کانیەڕەش)؛ لوانې دەس و دیم گېرتەی. وڵەو دیوارو ئاودەسەکەینە دیڎم عەلیاغای ئېلخانی چەنی کابرێوە ئامێ و پاڵشادا پا دیوارەیۆ کە من چۆڎیمشۆ گۊشم پەی قسەکاشا گېرتەبې. عەلیاغا ماچۊ: فرە سڵام جە بابەکری سەلیماغای بکەرە! بواچە: عەلی واچې نەکەرۊ دەخیلش بۊ، هەتیم و مەتیم برېش بەران و کوردایەتی و چېوی چامنە بکەرۊن. گەر ئېمە ئا هەرمانې بکەرمېن ئاگاییمان دەسەنە مشۊن.
جارێشا ڕووسەکې پییا ماقووڵې شاریشا پەی باکۆی چڕیې کە عەلیاغا و قەرەنیاغا و حاجی بابەشېخ و چن ئاغێ تەریچ چا چڕیایا بېنې. کە گېڵێوە ئەژنیمان باغرۆف سەرشالیارگاو ئازەربایجانو ڕووسیای واتەبې چېشتان گەرەکەن پەیتان مەرزنمېرە. یۊ ماچۊ قەڼ، یۊ ماچۊ زینی عرووسی، دەمانچە... من دەمەتەقێوەم سەر نویستې و دلې (نیشتمان)ینە چاپ کریا. تېر گاڵتەم بە ئەقڵیشا کەرڎەبې. عەلیاغا هەڕەشېش کەردېبېنې کە هەر ئا شاعېرەیە مەکشون، ماوێ فرە نەیارېنا دلې دەگاکې ئاڎیرە بلوون و ڕام پەی شارو سابڵاخی فاڕێبې.
ڕووسەکا چەکڎارې کەردیمې و هېزو پېشمەرگەی مەرزیارەو مەشق بە پېشمەرگا کریاو تەمام ژیویایمێ.
جارێشا چەنی مەلا ڕەسووڵ نامێوە کیانیانې کە مەلا خەلیلو گۆڕۆمەری بکەرمې بە لاگیرو شۊڕشی؛ بەڵام هەرچن شېر و ڕواسمان پەی ئاردۆ ملش نەدا، واچې قەسەم واردەی بە ئاڵێ پیای کافر مەکەرۊن و ئەژنیەنم کناچې سەرو جاداوە بە گەل مەویەوران! دمای چڼین حۆلا ڕازیمانکەرد بە قورئان قەسەمش پەی واردیمې کە یاردیمان بڎۊن و هەرگیز خیانەتمان چەنە نەکەرۊن. بەڵام فرە زوو خیانەتش چەنی کەردیمې و قەسەمەکەش ماڕا.
بە شاعېر نامېم زڕیێبې. سەرو داواو ڕەوابیتی فەرهەنگی ئېران و ڕووسی بە وېم و شېعرەکامۆ لوانې پەی تەورېزی. قەرار دریا پەیم چاپ بکەران و پەی زوانی ئازەربایجانیچ تەرجەمەشان بکەران. واتشان دلې مېمانخانێ وەشېنە مەرزنمېتەرەو چەمڎاریت مەکەرمېن کە پیێ ئېرانی زەفەرەت پەنە نەبەران و زەرەرت نەیاونان وەنە؛ قبووڵم نەکەرد. لوانێ پەی ئۊتیلەکې کە سایەو دەنگوەشی هەمزەینە بییەبېنا ڕەفېقو ساحیبەکەیش. بە تەنیا هۊڎێش دانې پەنە و ڕۊنە سەعات هەشت لوېنا پەی لاو (جەعفەر خەندان) شاعیری مەشهووری ئازەربایجانی و تەرجەمەو شېعرەکانم بە فارسی پەی بەرېناو ئاڎیچ فاڕېشا پەی سەرو زوانو ئازەری. ئاڵەکۊکیشان بە کورڎی چاپ کەرڎە. تەرجەمەیچش بە نامې لایلایی بەرکۆت. گەرەکشان بې زەڕو ئا شېعرامە بڎان پەنە، گەرەکم نەبی و واتم دیاری من بۊ پەی ڕووسیای.
چن چېوێ سەرنجکېشېم ئەچا سەفەرەنە ویر مەنېنې:
تەرجەمەو شېعرەکامەنە کە یاوانې ئا بەیتې کە ماچۊ:
بە هەزار وەزنی هەزار شیعری دەگوت
گەیبووە ڕیزی هەژار و پووشکین.
جەعفەر خەندان پەرساش: پووشکینی مەشناسی؟
واتم: هەر ئڼە مزانو شاعېرێ بییەن.
ماچۊ: کوڕم! تۊ هەڵای زاروڵەنی؛ شانازیچ بە شېعری وېت مەکەری. کوردییەکەنە پەیت چاپ کەرمېن؛ بەڵام تەرجەمەش نمەکەرمېن. پووشکین فرە چانەی پایەبەرزتەرەن کە من و تۊ وېما بارمېنە ڕیزش.
فرە تەرېق بییانێ. بەشێ جە کتېبو چێشتی مجێور، نویستەی هەژار موکریانی، هورگېڵنای پەی سەرو زوانی هۆرامی: ئەسعەد ڕەشید.[1]