چن شەوێ چەنی مارسێل پروستی
بەشەی پەنجەمە
چەند ڕوێو پەی دەگای و ئەجا لوا پەی تروویلی. ئەچاگەنە یاوانە حێرس و حەولو ئەشرافیو دو لالئاندی و کاتېوو شازادېو بە چەنەوېیەردەیوە چەنەش مەپەرساش: وەشتان چە هەرمانېوی مەینە بکەرونەش پەیتان؟ کەم تاکو فرێو سەرمەسە مەبییە جە تەجەسۆمو ئینەی کە ئاد چەندە سەرەش سڕ مەمانا ئەر هەقێقەتی جە زوانیشوە بژنەوۆ، وە وێنەو شیرێوی گرڎو تاڵی مەسکەرو ئی تەزادیشە مەچەشت کە پەڕەن شۊخی: تەزاد بەینو ئا چېوە دژوارانە کە دایېمە پەی وەشحاڵیو ئادی ئەنجام دریا بې و چېوێوی وردیکڵەی فرە سادە و فرە مەحاڵێو کە مەتاواش ئاشایسە و سڵامەتی و سەروەشی هۆربگېڵنۆوە پەی ئاڎې و قەومەکانیچش شادێ بکەرۊوە. تامو کوچېو وەشیش تەنیا زەمانێو مەچەشت دلېو ڕەنجبەرەکانشەنە بې، ئادەشان بې ئەندازە وەش مەسیێ و بې هیچ پەرسېو خزمەتشان مەکەرد پەنەش، چوونکای حێسشان مەکەرد خەمینەنە. بېدەنگی قاتی چەنیو ئیحترام و ماتەمینیشان چەنیش جە لالئاندی قسېش مەواتێ. ئی بېدەنگیشە بە لەزەتوە مەچەشت و ئاڎېش هۆرمەنیاینە چاشتەو نیمەڕۆیشان فرەتەر تول بدانە تاکو سەعاتەو یاوای وەروەو ڕەفېقەکانش، کە پەی ئاڎې بە ۋاتاو زۊرە زمێ بې، بگنۊوە دما. گەرەکش بې تامو تەڵخی و شیرینی ماتەمینیو دەور و بەریش، کە لالئاند هۆرخڕنەرش بې، هەر فرەتەر دەمشەنە بازۆنەشوە. دڵش مەواستش کەسانېوی فرەتەر گیرۆدێش ببان، سوکناییش مەئاما جی ئی حسی کە ئا چېوە ئا گرڎو یاگېشە دڵو ئاڎېنە گېرتە بې کەمېو جە دەور و بەریچش بکەرۊنە هنو وېش، دڵش مەواستش ئاژەڵانێوی زرکێ و زیندێش مەبییێنە و دڵوەریو ئاڎې مەئاوەردێنە پایېوە. جاراوەن جارێو، سەرشێویا، دڵش مەواستش نامېش بنویسۆ پەی، یا پەی نویستەی هۊرش بنیۆ، ئاوڕو وېش ببەرۆ، ئیتر هیچ پەیش موهێم نەبې. بەڵام، بە بۊنەو ئەشقێویچوە کە بېنەش، خاستەر بې مەوقعیەتی ئجتماعیش بپارېزنۊ تاکو بتاوۊ ڕوێو زاڵ بییەیو وېش بسپنۆ ملشەرە، ئەر ئەچینە ڕوێو مەیاوانە وەروە. وە تەسەوۆڕش مەکەرد ئەر ڕەفېقیێوی کوڵ چەنیو ئادی دماینەش مەدا بە سەرشێویایێوی کە بییێبێ توششوە، شۊنۊ ئانەیرە ئیتر جە دنیانە هیچ پشت و پەنایېوش نېیەن ( نمەواستش و نمەتاواش دماینەو ئی ئەفسونیە باوڕ یا حەتا ساتێو باوەرۆنەش وەرو دیمەکانش؛ بەڵام هۊشی ژیرتەرش ئی حەتمیەتە دەردینەشە ئۆ دیمو باوڕی هەڵیت و پەڵیتو دڵیشوە بە ڕۊشنی مەوینا). وە ئەر دڵش مەبینا بە کەسێوتەری، ئیتر ئا گورجیێ و ئامادەییێشە نەبېنې کە هەڵای مانای بېنېوە پەیش، ئا هېزێ کە جە هۆرگېڵایوەیشان ڕوەو پاریسی ڕەفېقی چەنیو لالئاندیش فرە ڕەحەت مەکەردوە پەیش. مەکۊشێ جە ئێحساسەکانش فاسڵە بگېرۆ و ئادیشان وێنەو چېوێوی جبەرینی بەڕېسی و تەماشە بکەرۊ، وە چەنیو وېش مەواتش: مەزانۇ بەشەرێوی دماکەوتەن و دایېمە وەی تەورە ویرم کەرڎەنوە. نەزەرەم جەبارەشوە ئینێ بییێنە و نەفاڕیاینەیچ. بە گرڎو بۊحرانێویوە کەوتەنەنە گېیانیم ئی نەزەرێمە نەفاڕیاینە. فرە کەم هەمیەتەن بەڵام گرڎو ژیوایو من پەی ئینەیەن. ژیوایو من پەی ژاک دو لالئاندېیەن! بەڵام گورج هەر ئی نامې مەئاما زوانشەرە بە ئەسەرو یاد ئاوەریێوی ناواستەی و ویر نەکریایوە ئادش مەئاوەردوە نەزەرگاش و توشو ئەچانە وەشی و ئەچانە ئېشێوی مەبییە حسش مەکەرد بې ئەرزشیو ئادی هیچ هەمیەتېوش نېیەن، چېش هەرچېو بې ئادەش توشییارەو ڕەنجان و سەروەشییانېوی مەکەرڎە کە جە وەرانوەرشانوە ماباقی هیچ بې. وە بە ئانەیوە کە مەزانێ ئەر چەنیش فرەتەر ئاشنا ببۆ ئینە گرڎ جەبەین مەشۆ، سەرجەنۊ گرڎو ڕاسی و دەرد و لەزەتیش ئەچی سەراوەنە مەویناوە. جمڵێوەو ئوستادە گۊرانی واچەکان کە جە شەونشینیو پرنسێس ئاینە ئەژنیێش بې لالئاندش هەر فرە وەشتەر مەئاوەردوە زەینش:
ئافەرین پەی حەنجەرەو پەلەوەرێوی کە ئارۊ وانۆ.
بې ئانەیە وېش بزانۆ ئی جمڵێشە کەرڎې بې نیشانېو لالئاندی و ڕوێو کونسرتێوەنە جە تروویلنە بە ئەژنیەیش دەسش کەرد گرەوای. جار جار، بەڵام نە دایېمە هەتا نەکای دڵیش خاو بکەرۊوە، دلېو هۆدەکېشنە بەرەکەی مەبینێ سەرو وېش، مەگنێ دای وەنەو پیانۆیێوی کە واتەبېش ببەرانەش ئاگە، چەمانش مەبینێ تاکو ئادی وەشتەر بوینۆ، وە ئینە تەنیا سەروەشیش بې، ( سەروەشیێوی مەسکەر کە مەبڕیێ بە دڵ سەردیوە)، تریاکێو بې نمەتاواش لاش بدۆ چەنە. جاراوەن جارێو مەمدرا تاکو تۊفو ڕەنجیش بژنەوۆ، ئەپاسە کە مەکۊمیەیمېرە هەتا بە ناڵەو ئەهوەن و دایېمیو چەمېوی گۊش بگېرمێ، بە دوڕیانی دەردینیو خەجاڵەت باریو دماڕۆیش کە سەرشێویاییو قەومەکانش شۊنیشەۋە بې، وە ماتەمیو دایېمیو وېش (ئەر چۊکېش نمەدایرە) ویرش مەکەردوە و وېش لەعنەت مەکەرد جە ئینەی کە جە ئەشقشنە ئەپا سەرەنج و مەهارەتوە میزانەکېو وەشی و ڕەنجیش قاتڵاو کەرڎې بېنې کە نەتاواش ئەوەڵوە ئادی وێنەو ژەحرێوی تاقەت هۆرنەگیری بڕامۆنە، وە نە دماتەر چەنەش وەشە ببۆنێوە.
هورئەوەگېڵنای: مەحمووڎ قادری.[1]