بەشێ جە کتېبو ئاوەڎانییەکۍ هۆرامانی
ئاماڎەکەرڎەی و هۊرئەوەگېڵنای: #ئەسعەد ڕەشید#
بەشۍ سەڎ و هەشتاهەمە
1-چاشتەتشۍ: ئی چاشتۍ دلۍ زەماۋڼەو پیرشالیارینە ئاماڎۍ کریۊ، کاک ڕەئوف مەحموود پوور دلۍ کتېبو (جەژنێ پەی پیری) بە بایەخۆ چی چاشتۍ دوان. کەرەسەکېش (ۋڵۊشەی کاڵە، نەخۆشەر، تشەهەنار، سووجگەرو حەیوانی)، ئی چاشتۍ کۊنەنەو ئیسەیچ ئامراز و کەرەسە تازەکۍ نەتاوانشان کارش وەنە بکەران. ئی چاشتۍ دمای ئاماڎەکەرڎەیش و کەرڎەرەیش، دابەشەکریۊن ملو جەمبەستەکارە دلۍ یانەو پیرینە، گرڎ چەنەش موەران، بڎیە چانەیە کە گرڎ پېسە یۊی و یەک جۊر واردە، دوور جە ژیوای فیرعەونانەی.
2-مامۊسا ئەیوب ڕوسەم دلۍ کتېبو هۆرامانەکەیشەنە باسو بنەهارگێ و شاقوڵیاغەی کەرۊن، (بنەهارگا) خوراکێن بە نامەگرفترە دیارەن نریان بنە و بوومو هارگێکېوە، کەرەسەکېش (ئاردی، مەژگە، پیازی وشکۍ ئەنجنیێ)، ئاردەکۍ بە هەمیر کریانو مەژگە و پیازەکېش سەرەرە کریان، منریان دلۍ بنەو سۊبەی، بە خەڵووز پۊژیۊرە تاکو برېژیۊ، ئیتر مەوریۊن.
(شاقوڵیاغە)یچ جە (ساوەر و شەلەمینە و هەڵووچە وشکا) ئاماڎۍ کریۊن، پېوەرە مەگریان تاکوو هەسۍ مەباوەو پشکەش مەکریان. ئیتر واردۍ تەرۍ تامڎارۍ هەنۍ پېسە (خۊشاوۍ و کەشکەکی و گېتەمەژگا)، ئینۍ ئا خوراکېنۍ پەی ئاماڎەکەرڎەیشان ئایېرشان گەرەکەن، (لەپارۍ و کوتە)یچ دوۍ خوراکۍ زوو سازېنۍ و دەمو شۆنشینیۆ گرڎکەس مەتاوۊن وەشېشان بکەرۊن، گەرمۍ و وزە بەخشېنۍ.
لەپارۍ: تفە ۋشکۍ چەنی کەمێ مەژگەی دلۍ (هاوانېنە) مەکۊیان، بە شېوەو قاڵبی بەرشان ماران و پېسە لوقما دابەشېشان مەکەران.
کوتە: کەرەسەکېش عەینو کەرەسا لەپارېنۍ، بەڵام ئېڎ (بەنەمشک)ش تېکەڵ کریۊن و چەنیش هاڕیۊن، مەکریان پېسە لوولۍ یام خڕۍ مەکریاوە.
هەڵەبجەئەشناسای: دیارتەرین ئا گەمۍ کامۍ بیېنۍ (وەرزشی، فولکلۆری، کەلتووری) کە شەوېنە یام ڕۊنە کریېنۍ؟
هۊمایۆن صاحب: من گرڎ گەمێ نمەزانو، تۊ خوڎا با ئی پەرسۍ تەرک کەروون، تۊیچ دەرەجېم چەنە ماڕە.
هەڵەبجەئەشناسای: دلۍ هەڵەبجەینە ڕاوکەرڎەی بییەن، تەنانەت شاعېرۍ و شۆڕشگېڕۍ و نەجیبزاڎۍ و دۊڵەمەڼەکۍ ئاژەڵ و باڵدارېشان قڕۍ کەردۍ پەی گۊشتی و پەی تام و لەزەتی، هۆرامانەنە ئی مەسەلۍ چەنی کۆتېنۆ؟
هۊمایۆن صاحب: ڕاوکەرڎەی مەراقێ کۊن و وەڵینەو مروڤیەن، وەڵۍ کشتیاری مروڤ ئەقڵش پەی ڕاوکەرڎەی لوان، پەی کوشتەی ئاژەڵ و باڵداری، دماتەر ویرش جە ماڵی کەرڎەی و لینی کەرڎەی گیانەوەر و باڵدارە سووڎبەخشەکا کەرڎەنۆ. دیاردێ جیامەنەن و هەر تیرە و هۊز و نەتەوێوە پەی وېش مەراقێش هەن پەی ڕاوکەرڎەی.
پېسە میللەتو کورڎیچ هەر ناوچێوە کوردەواری فەرهەنگێ وېشانەش پەی ڕاوەشکاری هەن، کۊنەنە دیاردەکە ویژدانانەتەر بییەن، تەنانەت میرزا و خۊڼەوارەکېچ لوێنۍ پەی کەشی، دلۍ ئەدەبو شېعرېنە بە فرەیی مەوینمېش، دلۍ هونەرو ناوچەکەینە بەزمو گورانیێ هەن بە نامۍ (صەیاڎ)ی:
کەڵێ پەی کەڵا بەردەن نزانی صەیاڎی کەڵکوش مەردەن بە جوانی.
وەشبەختانە ئەچاگە صەیاد (بکۊش) مەحکومو مەرگی مەبۊوەو نێچیر هەواڵو شاڎیی و ڕزگاری جە دەسو جەلادی بەیان کەرۊن، ئیتر گېڵای کەڵەکا بېخەم و ئازاڎانەتەرەن، ئا واتە و گۊشگېرتەیە میانو ڕاوچی و کەڵەکانە داراو داڎگێوە ویژدان ئامېزیەنو ئەژنەو لاگیری جە سرووشتو ئازاڎی کەڵەکا مەکەرۊن و خەم پەی مەرگو ڕاوچی نمەوەرۊن.
پەوکەی ڕاوکەرڎەی هەر دەم جە لاو ڕاوچیەکاوە پەسینیانو ئەوۍ تەرۍ ڕەخنەشان بییەن، بەڵام پېسە واتم بە تەرزێ جینوسایدانەیچ نەبییەن، بەڵکوم تەنیا پەی ژەمەخوراکێ و پەی تام و لەزەتی بییەن. بەشێ جە کتېبو ئاوەڎانییەکۍ هۆرامانی، نویستەی: هیدایەت گوڵپی، فاڕای پەی سەرو زوانی هۆرامی: ئەسعەد ڕەشید.[1]