پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
پرەنسیپە گشتییەکانی دەستوور
03-03-2024
سەریاس ئەحمەد
پەرتووکخانە
ژیان و بیرەوەرییەکانی شێخ محەمەد بالیسانی
02-03-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
فیزیا-پۆلی دەیەمی زانستی
01-03-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
تەکنەلۆژیای زانیاری-مایکرۆسۆفت ئێکسڵ، قۆناغی ئامادەی و پیشەیی، پۆلی دەیەم
01-03-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ڤیدیۆ
مستەفا دادار دەنگێکی ناوەزەی کورد
01-03-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
بنەماڵەیەکی سەردەشتی دانیشتووی وڵاتی سوییس بە سروودی ئەی ڕەقیب پێشوازیی لە منداڵەکەیان دەکەن
01-03-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ناسر سادقی
29-02-2024
سەریاس ئەحمەد
پەرتووکخانە
بەڵگەنامەی کۆنگرەکانی حیزبی دێموکرات (کۆنگرەی 10 تا کۆنگرەی 17) بەرگی 2
29-02-2024
سەریاس ئەحمەد
پەرتووکخانە
بەڵگەنامەی کۆنگرەکانی حیزبی دێموکرات (کۆنگرەی 1 تا کۆنگرەی 9) بەرگی 1
29-02-2024
سەریاس ئەحمەد
ژیاننامە
ڕزگار حاجی حەمید
29-02-2024
زریان عەلی
ئامار
بابەت 510,834
وێنە 103,135
پەرتووک PDF 18,746
فایلی پەیوەندیدار 92,995
ڤیدیۆ 1,195
شەهیدان
ئیسماعیل ئاغای شکاک
ژیاننامە
شێخ سەلام
ژیاننامە
کەریم خانی زەند
شەهیدان
ژینا ئەمینی
مۆزەخانە
یادگەی نیشتمانیی بارزانی
KURDÎ Û AXAFTINA BI ZIMANÊ BIYANÎ
کوردیپێدیا، دادگا نییە، داتاکان ئامادەدەکات بۆ توێژینەوە و دەرکەوتنی ڕاستییەکان.
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

KURDÎ Û AXAFTINA BI ZIMANÊ BIYANÎ

KURDÎ Û AXAFTINA BI ZIMANÊ BIYANÎ
=KTML_Bold=KURDÎ Û AXAFTINA BI ZIMANÊ BIYANÎ=KTML_End=
Bahadîn Robar

Li gorî lêkolînên zanistî û encamên xebatên arkeolojîk pêşiyên kurdan ji berî zayîna Îsa 10 hezar salan li Mezopotamyayê ji jiyana koçberî derbasî jiyana dêmanî bûne. Ango derbasî serdema gund û çandiniyê bûne. Qewmên ku cara yekem gund ava kirine û çandinî ji xwe re kirine karê debarê bê guman protokurd (dapîr û bapîrên kurdan) in. Kurd ji destpêka gundewariyê li Zagrosan û Mezopotamyayê niştecih bûne. Mezopotamya herêmeke ji hemû aliyan ve gelek dewlemend e. Bi dar û daristanan, bi çem û robaran, bi deşt û zozanan û bi çiya û geliyan weke bihuştê ye. Heta di wê serdemê de Mezopotamyaya Jor weke dîlmûn tê binavkirin, yanî bihuşt. Çar demsalên salê tê de tê jiyandin. Ji bo çandiniya zad û darfêkiyan erdnîgariyeke bêhempa ye.
Piştî bi sedhezaran salan mirovatî ango Homo Sapiensên ku pêşiyên mirovên hemdem in koçberî dikirin û çend caran li dora cîhanê zivirîn, biryar dan ku tu ax û warê ji Mezopotamyayê xweştir û dewlemendtir nîn e, lewre li ser vê erdnîgariyê bi cih bûn û bûn sedema serdemeke nû. Her wiha wan bixwe her tişt afirandin û peyda kir. Ji berî wan tu azmûn û cerebeyên tu zindîweran tune bûn. Her dahênanek (îcad) û afirandineke wan gelek û gelek girîng bû. Ji ber ku ev dahênan û afirînerî di encama keda sedsalan de pêk dihat. Nivîs tunebû, lewre veguhestin û parastina van tiştan jî gelekê zor û zehmet bû.
Bes di pêşengiya jinan de her tişta ku dihat afirandin û dahênandin di asta pîroziyê de bû. Jibîrkirin, bênirxdîtin, windakirin û dilsarî û xemsariya li hember vê kedê weke bêsincî û bêrêziya li hemberî civakê dihat qebûlkirin. Herwiha ji bo kesên wisa nêzîk bibûna cihê şerm û riswayê bû. Serdem serdema pêşketin û hilberînê bû. Hem hiş û aqil û raman bi pêş diket, hem tevna civakî bi pêş diket, hem alav û amûrên pêwîstiya civakê bi pêş diketin û hem jî bi van xalan re ya herî girîng ziman bi pêş diket.
Her karek, her amûrek, her dahênanek, her riwek û zad û ajalên hatine vedîtin, xwedîkirin û kedîkirin û bikaranîn pêdivî bi navekî hebû û wê civakê jî li gorî taybetî û kêrhatina wan tiştan û vedîtinan nav li wan kirine. Bi vê yekê jî zimanî rehê xwe berdaye nava ax, xweza û civakê. Ji ber ku kurd ji gelên herî pêşî derbasî jiyana gund û çandiniyê bûne, ev keda zor û zehmet wan kiriye.
Serdemên piştre ji aliyê gel û civakên cîran ve navê çand û zimanê kurdî û heval û hevkar û hevparên wî weke ”çand û zimanên Arî” tê binavkirin. Wateya peyva ”Arî” jî bi du awayan tê şîrovekirin. Ya yekem, bi kurtasî mirov dikare bêje; bijarte, pêşketî, sereke û qedirbilind. Ji ber ku gel û neteweyên cîran her tiştên xwe ji wan hîn dibûn. Zana û pêşengên civaka wê serdemê bûn. Ya duyem jî wiha ye; Kesên çandiniyê dikin, xwediyê ga û amûrên çandiniyê ne. Ew jî pîrozî û girîngiya ji bo kedê dide nîşandan lewre ew Arî (arîen, aryen) ne. Ev têgeh bi demê re bû navê beşeke mezin a ku ji heman çand û zimanî çavkaniya xwe wergirtî.
Bingeha zimanên hînd-ewropî li ser vê çand û zimanî bi pêş ket. Ligel ku bi hezaran sal bi ser re derbas bû hê jî gelek peyv û têgehên ku xwendin, nivîsandin û wateya wan heman awayî ne di zimanên vê malbata zimanan de hene. Weke mînak; bi kurdî ”stêrk” bi îngilîzî ”star” bi frensî ”star” bi elmanî ”stern” bi farisî ”star” bi îtalyanî ”stella” bi yewnanî ”asterî” bi romenî ”stea” û hwd. di piraniya zimanên hînd-ewropî de bi vî awayî nêzîkî hev in. Koka wî çand û zimanî di vê xaka qedîm û pîroz de reh berdaye û li cîhanê belav bûye. Ev reh bûye reha jiyanê û bûye reha exlaq û wijdanê. Weke honandin û raçandina ber û konan, zimanê kurdî kêlî bi kêlî, ta bi ta, nefes bi nefes û gav bi gav hatiye lêkirin û honandin.
Ew keda dayikên kurd e, keda mêrên kedkar û dildar e. Lewre di nava gelê kurd de ziman rûmet e, şeref e û namûs e. Gelê kurd êrîş û hewldanên tunekirin û bişaftinê ên li ser zimanê xwe weke bêrûmetî û bênamûsiyê dibîne û wisa jî nêzîk dibe. Ji ber vê helwest û taybetmendiyê jî bi hezaran sal in bêyî ku pergaleke siyasî ya parastinê hebe zimanê kurdî kariye xwe bi hêza xwe ya cewherî biparêze û li ser piyan bigire. Di nava malbatê de, di êl û eşîran de, li kolan û di civatan de axaftina bi zimanê biyanî di nav kurdan de weke şerm û bêrêziyê tê/dihat dîtin. Her çi qas erdnîgariya Kurdistanê ji aliyê çar dewletan ve hatibe parvekirin û polîtîkayên tunekirin û asîmîlasyonê li ser hatibe ferzkirin û meşandin jî kurd ji çand û zimanê xwe dûr neketin û berxwedana pîroz domandin heta roja îro.
Bi taybetî dayikên kurd zimanê xwe di dilê xwe de, di stran û lorînên xwe de parastin. Heke carinan hin kes bi zimanê biyanî biaxiviyana û ew hatibe dîtin û bihîstin, weke ku sûc û gunehên gelek mezin kiribe hatine şermezarkirin û riswakirin. Heta min bi xwe gelek caran bihîstiye di nava gel de digotin; kurê filankes li filan derê bi yekî re zimanê tirkî diaxivî, ji rê derketiye bavo! Beriya ji qalikê xwe der e! An jî digotin; keçê rebenê, kezîkurê keça filankes di kolanê de bi zimanê tirkûmanî diaxivî, weyla li min û vê ecêbê. Di nava malan û civatan de dibûn dengûbehs û kesayeta wan dihat nîqaşkirin. Weke îxanetkar û jixweder li wan dihat nêrîn. Lewre kurd qewmekî gelek girêdayê çand û zimanê xwe ye. Fikir û ramanên cuda jî hebin û li dijî tevger û fikir û ramanên hev ûdin jî bin dîsa bi zimanê dayikê diaxivin û xwe bi zimanê xwe pesin didin.
Li vir dixwazim serpêhatiyekê ji we re pêşkêş bikim. Camêrekî li gundekî Gevera Colemêrgê mamostetî dikir. Serpêhatiya xwe wiha ji min re vegot ; ”Ez mamosteyê gund bûm piraniya gundiyan cerdevan bûn. Kurdiya min gelek qels bû û tenê min hin peyv fêm dikirin lê hema bêje min qet nedikarî ez bi kurdî biaxivim. Hinekî devoka Amed û Colemêrgê jî ji hev cuda bû lewre min qet ji kurdiya wan fêm nedikir. Rojekê ez di kolaneke gund re diçûm min dît jinekê tenûr dadaye û nanî dipêje. Dema ez nêzîk bûm min ew nas kir û min bi zimanê tirkî gotê; qewet bê ji te re. Wê jî bi tirkî bersiva min da û got rehmet li dê û bavê te. Û min gotê; ka ew bênamûsê hevjînê te li ku ye? Dema min welê gotê pir bi hêrs bû û got; çima tu jî mêrê min re dibêjî bê namûs? Min jî gotê hevjînê te cerdevan e, ma ne bê namûs e? Dîsa jinikê bi hêrs got; hema çawa be ne weke te ye, qet nebe ew bi zimanê xwe kurdî dizane û diaxive lê tu bi zimanê xwe yê zikmakî nizanî û bi zimanê tirkî diaxivî lewre tu mafê te nîn e ku tu gotinên sar û dijûnan bidî hevjînê min. Ew ji min re bû ders û azmûnekexurt ku ez hînî zimanê xwe yê zikmakî bibim.”
Piştî hingê ev mamoste bi taybetî peywira xwe ji bo Cizîrê dixwaze û peywira wî dikeve Cizîrê. Dostek li min geriya û got peywira hevalekî min ê mamoste ketiye Cizîrê da tu jê re bibî alîkar wê baş be. Welhasil em jê re bûn alîkar û li Cizîrê bi cih bû û qeyda xwe ji bo qursa zimanê kurdî li komeleya Lêkolîn û Pêşvebirina Zimanê Kurdî (KURDÎ-DER) çêkir. Wê demê ez serokê wê komeleyê bûm û di heman demê de min mamostetiya zimanê kurdî jî dikir. Ew camêr di hundirê salekê de bû weke bilbilekî, ew qasî kurdiyeke nazik û paqij hîn bû û diaxivî. Û piştre jî ji bo çanda kurdî kete nava xebatan û gelek xebatên çandî yên giranbiha jî kirin.
Tenê di vê sedsala komarê de bi polîtîkayên asîmîlasyonê yên dijwar û amûrên dîtbarî, guhdarî û nivîskî yên weke rojname, kovar, tv, radyo, torên medya civakî û hwd. ên pergalê kariye heta astekê bandorek neyînî li ser zimanê kurdî bike. Tenê bi polîtîkayên asîmîlasyonê jî sînordar nemane, her wiha bi zagon û hiqûqê xwe jî guvaşeke mezin li ser zimanê kurdî dane meşandin û hê jî didin meşandin. Li gel ku ev qas dijwarî û guvaş li ser zimanê kurdî hene jî li gorî lêkolîneke kovara frensî (2008) ya bi navê ”Le Français Dans Le Monde” li cîhanê di rêzkirina zimanên herî bibandor de zimanê kurdî di rêza 31. de cih digire. Dîsa li gorî ferhenga dijîtal a bi navê Wîkîpediya di nava zimanên herî zêde xwedî peyv de zimanê kurdî bi 721.599 peyvan di rêza nehemîn (9.) de cih digire.
Ev jî nîşaneya çandparêzî û zimanparêziya kurdan nîşan dide. Vêca kurd ji bo zimanê xwe di nava berxwedan û têkoşînek mezin de ne. Hê jî li Botanê bajarên weke Cizîr, Silopiya û Hezex dema du kes (kurd) pev re bi zimanekî biyanî diaxivin derdor bi çavên ne baş li wan dinêrin û ji wan aciz dibin. Ez ê bi gotineke diya xwe vê mijarê temam bikim. Ligel ku çend salan em li bajarê Antalyayê dijiyan ku bajarek şêniyên wî ji % 95 tirkîaxêv in jî diya min qet nexwest hînî zimanê wan bibe û hîn nebû jî. Hemû danûstandinên xwe bi kurdî dikir. Ji ber ku şerm dikir bi tirkî biaxive. Vêca dema kesek bi zimanê biyanî diaxiviya diya min digot; hey filankes ’ev çi şildî bildiya te ye’ û bi vî awayî berteka xwe nîşan dida.
Weke encam bêyî ku pêdiviya mirov pê hebe yanî bêyî ku muxetabê mirov zimanaxivê zimanekî biyanî be axaftina bi zimanek biyanî ya du aliyên kurd a pev re şerm e, guneh e û bêrêzî ye li hember hemû cangorî û têkoşêran. Zimanê dayikê nîşaneya şerefê ye ku bi gerdena axivêran ve ye. Kî vê nîşanê ji gerdana xwe derxe bavêje bêşerefî jê re pîroz be. [1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Kurmancî - Kurdîy Serû) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە 685 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://www.kurdiskainstitutet.org/ - 17-08-2023
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 52
بەڵگەنامەکان
پەرتووکخانە
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
کورتەباس
زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
ڕۆژی دەرچوون: 09-07-2023 (1 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: زمانەوانی و ڕێزمان
پۆلێنی ناوەڕۆک: وتار و دیمانە
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ئاراس حسۆ )ەوە لە: 17-08-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 18-08-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 18-08-2023 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 685 جار بینراوە

ڕۆژەڤ
شەهیدان
ئیسماعیل ئاغای شکاک
08-11-2008
هاوڕێ باخەوان
ئیسماعیل ئاغای شکاک
ژیاننامە
شێخ سەلام
26-11-2008
هاوڕێ باخەوان
شێخ سەلام
ژیاننامە
کەریم خانی زەند
15-12-2008
هاوڕێ باخەوان
کەریم خانی زەند
شەهیدان
ژینا ئەمینی
17-09-2022
شەنە ئەحمەد
ژینا ئەمینی
مۆزەخانە
یادگەی نیشتمانیی بارزانی
15-05-2023
سارا سەردار
یادگەی نیشتمانیی بارزانی
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
پرەنسیپە گشتییەکانی دەستوور
03-03-2024
سەریاس ئەحمەد
پەرتووکخانە
ژیان و بیرەوەرییەکانی شێخ محەمەد بالیسانی
02-03-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
فیزیا-پۆلی دەیەمی زانستی
01-03-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەرتووکخانە
تەکنەلۆژیای زانیاری-مایکرۆسۆفت ئێکسڵ، قۆناغی ئامادەی و پیشەیی، پۆلی دەیەم
01-03-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ڤیدیۆ
مستەفا دادار دەنگێکی ناوەزەی کورد
01-03-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
بنەماڵەیەکی سەردەشتی دانیشتووی وڵاتی سوییس بە سروودی ئەی ڕەقیب پێشوازیی لە منداڵەکەیان دەکەن
01-03-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ناسر سادقی
29-02-2024
سەریاس ئەحمەد
پەرتووکخانە
بەڵگەنامەی کۆنگرەکانی حیزبی دێموکرات (کۆنگرەی 10 تا کۆنگرەی 17) بەرگی 2
29-02-2024
سەریاس ئەحمەد
پەرتووکخانە
بەڵگەنامەی کۆنگرەکانی حیزبی دێموکرات (کۆنگرەی 1 تا کۆنگرەی 9) بەرگی 1
29-02-2024
سەریاس ئەحمەد
ژیاننامە
ڕزگار حاجی حەمید
29-02-2024
زریان عەلی
ئامار
بابەت 510,834
وێنە 103,135
پەرتووک PDF 18,746
فایلی پەیوەندیدار 92,995
ڤیدیۆ 1,195

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.33
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.453 چرکە!