پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
87 چیرۆکی منداڵان
23-02-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
ئامێدی (عەمادیە) لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا 1811-1920، بەرگی 16
23-02-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
سەفین جەلال فەتحوڵڵا
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
عەباس چنارانی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
شوێنەکان
ئامێدی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ڕێژین دۆسکی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ئەرسەلان ئالانی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ئەرسەلان ئەمیری
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
دلێر محەمەد نوری
23-02-2024
هومام تاهیر
ڤیدیۆ
دەزگای ئاساییشی هەرێمی کوردستان دەستگیرکردنی 30 تیرۆرست ڕادەگەیەنێت
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامار
بابەت 510,123
وێنە 102,929
پەرتووک PDF 18,696
فایلی پەیوەندیدار 92,544
ڤیدیۆ 1,189
ژیاننامە
مێجەر سۆن
ژیاننامە
ماریا سام - ئیمان سامی مەغدید
ژیاننامە
جەوهەر غەمگین
ژیاننامە
ڕێژین دۆسکی
شوێنەکان
ئامێدی
داگیرکردنی تاریکی، ڕۆمانێک شایستەی خوێندنەوەیە
زانیارییەکانی کوردیپێدیا لە هەموو کات و شوێنێکەوەیە و بۆ هەموو کات و شوێنێکیشە!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

داگیرکردنی تاریکی، ڕۆمانێک شایستەی خوێندنەوەیە

داگیرکردنی تاریکی، ڕۆمانێک شایستەی خوێندنەوەیە
ناونیشان: داگیرکردنی تاریکی، ڕۆمانێک شایستەی خوێندنەوەیە
ئامادەکردن: خالید محەمەد عەلی

شانۆی ڕووداوەکانی تورکیایی نوێ لەنێوان ساڵانی (1945— 1978) و ھەوڵی سڕینەوەی زمان و کەلەپورو و شوناسی نەتەوەیەک، بووەتە کەرەستەی ڕۆمانەکەی بەختیار عەلی کە زۆر لێزانانە ! واقع و خەیاڵاتی تێکەڵ بەیەکدی کردووە ، دواجار شاکارێکی وەک داگیرکردنی تاریکی ھاتۆتە بوون کە دابەش بووە بەسەر 84 بەش و 716 لاپەڕەدا. سەرەتا: عسمت ئۆکتایی کە تورکێکی ڕاسیزمە و ئەندامێکی چالاکی گرووپی گورگە بۆرەکانە، یەکێکەلە کارەکتەرە سەرەکییەکانی ڕۆمانەکە، کە لە دەستپێکەوە تا کۆتا شانۆ جێناھێڵێت. بەوە دەست پێدەکات کە بەیانییەک بەخەبەر دێت و ئەبینێت تووشی دەردێکی کوشندە بووە کە زمانی تورکی بیردەچێتەوە و بە کوردییەکی پاراو قسەدەکات. لێرەوە ڕەوتی
ڕووداوەکان دەبێتە دوو تەوەرە لە مێژوو، یەکەم: ساڵانی 1945 بەدواوە کە وەک پاشخانێکی مێژووی بەکارھێنراوە بۆ ڕووداوەکانی ئێستای ناو ڕۆمانەکە. کە بە ناردنی (تاریق ئاکانسۆی) تورک پەرست بۆ خۆرھەڵاتی ئەنادۆڵ واتە؛ کوردستانی باکوور بە دیاری کراویی بۆ #ئامەد# (دیاربکر) ، بە مەبەستی سڕینەوەی زمانی کوردی و کەلەپورەکەی. تەوەرەی دووەم: ساڵانی 1977 بەدواوە تووش بوونی (عسمت ئۆکتایی) و ئەوانی تریش بە لەبیرچونەوەی زمانی تورکی لە کاتێکدا کە تارق ئاکانسۆ لە ڕابردودا ھەوڵی جدی دا بوو کە زمانەکە بسڕێتەوە. تا لە کۆتایدا بە شێوەیەکی لێزانانە ئەم دوو مێژوە لە ساڵی 1978 بەیەک دەگەن.
بەھای مێژووی ڕۆمانەکە:
ڕۆمانێکە گرنگییەکی تایبەتی داوە بە مێژووی ڕووداوەکانی تورکیا و کێشەی کورد، داوی جەنگی دووەمی جیھانی بەدەستی کەمالیستەکان، لە ڕێگەری کاراکتەری تاریق ئاکانسۆیی ھاوڕێی عسمت ئینینۆی سەرۆکی کۆمار. وەک ئاشکرایە داوی ڕاسپاردنی عصمت لەلایەن ئەتاتورکەوە بۆ گەڕان بەناوچەکانی خۆرھەڵاتی ئەنادۆڵ و ئامادەکردنی ڕاپۆرتێک کە ناونرا ( سیاسەتی سەرپەرشیکردنی گشتی ) ، بە ئامانجی تورکاندنی ناوچەکە و گێڕانەوەی دەسەڵاتی دەوڵەت. لەسەر بناغەی پراکتیزەکردنی ڕاپۆرتەکەی ئینینۆی دەوڵەتی تورکیا کەوتە کار، ئەمەش کەشی ڕەخساند بۆ چەند شۆڕشێکی چەکداری کورد وەک؛ ئاگری داخ و ئارارت و ئیحسان نووری.
نووسەر ئەم مێژوەی لە تاریق ئاکانۆسۆدا بەرجەستە کردووە. وە پێمان دەڵێت: ئەم سیاسەتە بەردەوامە دەرماف بە کورد و کەمە نەتەوایەتییەکانی تر.
لە مێژوی دوای عیصمەت ئینینۆی و ھاتنی جلال بایار لە (1950—1960) وە حوکمەتەکەی عدنان مندریس لەھەمان ساڵداو ئینجا کودەتا و لەسێدارەدانی لە (1961) دا و پاشان حوکمەتە سەربازیەکەی (جەمال گورسیل) لە چوار جەنەراڵە خانەنشینەکەی سوپادا بەرجەستەکراوە لە ڕۆمانەکەدا.
ھەموو ئەمانە دەبنە ھەوێنی درووست بوونی ڕێکخراو و گرووپی چەکداری کوردی، کە خۆیی دەبینێتەوە لە ( ڕێکخراوی زمانی دووی نیوە شەو) و کوشتنی (عەلی ئیحسان ئاکانسۆ) .
ئەمەش یەکەم پەیامی ڕێکخرواو بوو بۆ ھێرشی پێچەوانەی کوردەکان، دەرماف بە زمان و کلتوریان.
بەھای نەتەوەیی ڕۆمانەکە:
دیارە پرسی نەتەوایەتی کورد لە باکووری کوردستان زیاتر دەگەڕێتەوە بۆ دوای جەنگی یەکەمی جیھانی و ھاتنی کەمالیەکان بۆ سەر حوکم و بەرزکردنەوەی دروشمی یەک زمان یەک ئاڵا و یەک نیشتمان و دامەزراندنی دەوڵەتی تورکیایی نوێ و گرتنەدەستی دەسەڵات لەلایەن مستەفا کەمال ئەتاتورک و کارکردن بۆ سڕینەوەی پرسی نەتەوایەتی و بە تورکاندنی گشت کەمە نەتەوایەتییەکانی تر. لەگەڵ ئەمانەشدا نووسەر لایەنی مرۆڤایەتییەکەی زاڵترە، واتە ئەم چەوساندنەوەیە ھەموو تورکێک بەشدار نییە.تیایدا بەڵکوو لەناو ئەوانیشدا خەڵکان ھەن کە ئەم ستەم و زۆداریەیان قبووڵ نییە. ئەوتا (ئارسین ئاکانسۆ) نایەوێت بەشداربێت لەو زوڵم و زۆرداریەیی باوکیدا و لەماڵ ھەڵدێت و ماڵە کوردێکی پاک و بێگەرد بەناوی (جەوھەر سیزار) لە لادێیەکی دورە دەستدا داڵدەیی دەدەن و وەک کوڕی خۆیان پەروەدەی دەکەن. ئەم کاراکتەرە کەسێکی یاخیە لە ستەم و زۆداری، کە دەتوانین ئارسین ئاکانسۆ وەک یەشار کەمال و عەزیز نەسین و ئیسماعیل بێشکچی و ئەوانی تر لێی بڕوانین. ئاکانسۆیی باوکیش وێنایی ھەموو ناشۆنالیستەکان و حوکمەت و جەنەڕالەکانی سوپا و دیوە قێزنەوەنەکەی تری سیاسەت دەکات.
پاشان نەخۆشخانەی ئالازیک و کۆشکەکەی ئاکانسۆ، وێنایی ئەو حوکمەت و پەڕڵەمانەیە کە پێیی وایە دەبێت ھەموو ئەوانەی لە چوارچێوەی دەوڵەتی تورکیادان لە بۆتەی تورک بووندا بتوێنەوە، وە ئەگەرنا کەواتە تۆ نەخۆشیت و پێویستە چارەی مەرگ وەربگریت.
دواجا ئەو نەخۆشخانەیەی کە بۆ نەخۆشییە دەروونییە.ان ھەیە، دەبێتە لانکەی درووست بوونی بیری ئازادی لە کۆت و بەندیی یەک زمان و یەک ئاڵا و یەک نەتەوە.
دەرئەنجام ئەوەمان پێ دەڵێت:
• دیکتاتۆرەکان و ھەموو ئەوانەی کە پێیان وایە توندوتیژی جێگای لەیەک تێگەیشتن دەگرێتەوە ھەڵەن.
• ئەم ڕۆمانە زۆر لەوە زیاتر ھەڵدەگرێت کە بە نووسینێک گوزارشتی لێ بکرێت.
• مرۆڤ بوون حاڵەتێکی زاتییە و لە پێشینەی ھەموو کارە باشەکانە.
• بیروڕا بەپێی کات و شوێن گۆڕانکاری بەسەردا دێت.
• مرۆڤ بوونەوەرێکی سەرە ڕۆیە، ئەگەر بێتوو سیستەم و ڕێساو یاسایەک بەری پێ نەگرێت.
• خۆزیا ئەم شاکارە وەردەگێڕدرایە سەر زمانی تورکی و کرمانجی ژوروو، ئەوکاتە دەبوە جۆرێکی تری شۆڕش. [1]
ئەم بابەتە 242 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی ئاوێنە - 08-07-2023
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 2
پەرتووکخانە
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
ڕۆژی دەرچوون: 14-07-2022 (2 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: ڕانانی پەرتووک
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: کرمانجیی ناوەڕاست
وڵات - هەرێم: باشووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکووکی )ەوە لە: 08-07-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( شادی ئاکۆیی )ەوە لە: 08-07-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( شادی ئاکۆیی )ەوە لە: 08-07-2023 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە 242 جار بینراوە

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
مێجەر سۆن
26-11-2008
هاوڕێ باخەوان
مێجەر سۆن
ژیاننامە
ماریا سام - ئیمان سامی مەغدید
07-03-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
ماریا سام - ئیمان سامی مەغدید
ژیاننامە
جەوهەر غەمگین
14-11-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
جەوهەر غەمگین
ژیاننامە
ڕێژین دۆسکی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڕێژین دۆسکی
شوێنەکان
ئامێدی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامێدی
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
87 چیرۆکی منداڵان
23-02-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
ئامێدی (عەمادیە) لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا 1811-1920، بەرگی 16
23-02-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
سەفین جەلال فەتحوڵڵا
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
عەباس چنارانی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
شوێنەکان
ئامێدی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ڕێژین دۆسکی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ئەرسەلان ئالانی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ئەرسەلان ئەمیری
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
دلێر محەمەد نوری
23-02-2024
هومام تاهیر
ڤیدیۆ
دەزگای ئاساییشی هەرێمی کوردستان دەستگیرکردنی 30 تیرۆرست ڕادەگەیەنێت
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامار
بابەت 510,123
وێنە 102,929
پەرتووک PDF 18,696
فایلی پەیوەندیدار 92,544
ڤیدیۆ 1,189

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.25
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.078 چرکە!