图书馆 图书馆
搜索

Kurdipedia是世界上最大的为库尔德信息来源!


Search Options





高级搜索      键盘


搜索
高级搜索
图书馆
库尔德人的名字
大事年表
来源
历史
用户集合
活动
搜索帮助吗?
出版
Video
分类
随机项目!
发送
发送文章
发送图片
Survey
你的反馈
联系
我们需要什么样的信息!
标准的属性
条款使用
项目质量
工具
大约
Kurdipedia Archivists
关于我们的文章!
添加到您的网站Kurdipedia
添加/删除电子邮件
访客统计
商品统计
字体转换器
日历转换器
语言和方言的页面
键盘
方便的链接
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
语言
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
我的帐户
登录
会员!
忘记密码!
搜索 发送 工具 语言 我的帐户
高级搜索
图书馆
库尔德人的名字
大事年表
来源
历史
用户集合
活动
搜索帮助吗?
出版
Video
分类
随机项目!
发送文章
发送图片
Survey
你的反馈
联系
我们需要什么样的信息!
标准的属性
条款使用
项目质量
大约
Kurdipedia Archivists
关于我们的文章!
添加到您的网站Kurdipedia
添加/删除电子邮件
访客统计
商品统计
字体转换器
日历转换器
语言和方言的页面
键盘
方便的链接
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
登录
会员!
忘记密码!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 大约
 随机项目!
 条款使用
 Kurdipedia Archivists
 你的反馈
 用户集合
 大事年表
 活动 - Kurdipedia
 帮助
新项目
统计属性
文章 518,616
图片 106,286
书籍 19,200
相关文件 96,788
Video 1,358
传记
塔拉巴尼
的地方
迪亚巴克尔
的地方
埃尔比勒
图像和说明
正在接受割礼的七岁少女,库尔德斯坦
Qetlîama Dersîmê û Mithat Sancar
小组: 文章 | 文章语言: Kurmancî - Kurdîy Serû
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
排名项目
优秀
非常好
平均
添加到我的收藏
关于这个项目,您的评论!
项目历史
Metadata
RSS
所选项目相关的图像搜索在谷歌!
搜索在谷歌选定的项目!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Qetlîama Dersîmê û Mithat Sancar

Qetlîama Dersîmê û Mithat Sancar
Qetlîama Dersîmê û Mithat Sancar
Îbrahîm GUÇLU
(ibrahimguclu21@gmail.com)

Di destpêka sedsala 20an de beşek berpirsîyarên kurdan xwe wusa qane kirin ku dema Atatirk û hevalên wan yên Îttîhad Terakkîyê desthilatdarî ji Osmanîya werbigrin, dê rewşa kurdan û Kurdistanê baştir bibe. Ozerkbûna Kurdistanê dê firehtir bibe. Li Kurdistanê neteweya kurd dê zêdetir xwedîyê maf be û desthilatdar û serwer be.
Loma jî di şerê desthilatdarîya Osmanîyan û Ataturk/hevalên wî de, ji Atatirk re piştgirî kirin.
Atatirk û hevalên wî ji bona ku şerê xwe yê desthilatdarî veşêrin, li hemberî Îngilîzan û Dewletên Ewrûpayî şerekî xeyalî û milî çêkirin. Ji Tirkan û kurdan re gotin ku “welat ketiye bin destê kufaran û gawuran, Ola Îslamî jî ji dest diçe.”.
Kurdan û Tirkan jî bi vê derewê bawer kirin piştgiriya Atatirk û hevalên wî kirin.
Tiştekî gelek aşkere hebû ku Atatirk û hevalên wî eleqeya wan bi misilmantîyê re tune bûn. Ji bona vê jî piştî ku bûn desthilatdar, siyaseta wan ya stratejîk li dijî îslamê bû. Di esil de li dijî tevaya Tirkên ne burokratên sıvîl û leşker bûn.
Li Rûsyayê bolşewîkan di encama darbeyeke leşkerî de desthilatdarî di Oktobra 1917an de ji Çar girtibûn. Li Rûsyayê dîktatorîya xwe îlan kiribûn. Li dijî kapîtalîzmê û emperyalîzmê jî di nav şer de bûn. Atatirk û hevalên wî ji bona ku piştgirîya Yekîtiya Sovyetan bigrin, gotin ku “em li dijî emperyalîzmê ne.”.
Lenîn jî di derbarê Atatirk û hevalên wî de pesindar bû. Nivîsand ku “li Rojhilatê (li Şerqê) li dijî emperyalîzmê şerê yekemîn yê milî şerê Atatirk û hevalên wî ne.”
Atatirk bi siyaseta xwe ya dualî serkeftî bû. Ji alîyekî de ji Yekîtiya Sovyetan re dostanî kir, ji alî din jî piştgiriya Îngîltereyê û Ewrûpayê wergirt. Xwe li dijî emperyalîzmê nîşan da, piştgirîya Yekîtiya Sovyetan wergirt. Hîn di nav şerê desthilatdarî de bû, hevalên Yekîtiya Sovyetan û berpirsiyarên Partiya Komûnîst ya Tirkiyeyê Mistefa Sûphî û hevalên wî di behra reş de bi destê Topal Osman dan kûştin.
Atatirk û hevalên wî (yanî burakrasiya sivîl û leşker) piştî ku desthilatdarî ji Osmaniyan girtin, demekî dirêj derbas nebû dîktatoriyek ava kirin. Di vê dîktatoriyê de li dijî piranîya gelê Tirk yên îslam û li dijî neyeweya kurd siyaseteke qirêj û xeter û stratejik ya tunekirinê meşandin.
Rejîma Dîktatorî ya Atatirk, gelek aşkere diyar kir ku Kurdistan tune ye. Kurdistan axa wan e. Loma jî dagir kir. Tunebûna kurdan wek îdeolojîyeke fermî ya dewletê pejirand. Tirkbûna kurdan wek sistem û îdeolojî pêşve ajotin. Ew otonomîya Kurdistanê ya teng ya dema Împaratoriya Osmanî jî, ji holê rakirin. Hemû mafên milî yên neteweya kurd xesip kirin. Ew kesên ku ji neteweya kurd, Kurdistanê, hêjayiyên neteweya kurd qal kirin, siza kirin û kûştin. Gelek aşkere tunekirina kurdan û jenosîdeke xurt meşandin.
Ji bona kurdan xebat û têkoşîna milî ferz bibû. Loma jî di sala 1919an de kurdan li Koçgiriyê ji bona mafên xwe ketin nav têkoşîneke neteweyî. Dewleta Atatirk ew serhildana bi qetlîamê temirand. Pişt re jî Serhildan û Têkoşîna neteweyî ya sala 1925an û Serhildana Agriyê û têkoşînên din yên neteweyî bi qetlîaman temirandin. Serokên wan tevgeran kûştin û îdam kirin. Kurd, ji Kurdistanê dûr xistin. Xwestin ku demaografiya Kurdistanê biguherin û Kurdistanê bikin Tirk.
Lê di ev stratejiya xwe ya qirêj, neînsanî, hov û barbar de bi sernektin. Mezinbûna neteweya kurd û têkoşîna neteweya kurd pêşiya tunekirinê girt.
QETLÎAM/KOMKUJIYA DERSÎMÊ…
Dersîm di nav aramî de jiyana xwe didomand. Xwediyê jiyana otonom û taybet bû.
Lê Dersîmê bi awayekî bêdeng jiyan û sîstem û dîktatoriya Kemalîstan nepejirand. Ew sîstemna qebûl nekir.
Wê demê Dewleta Atatirk biryar da ku Dersîmê terbîye bike û teslîm bigre. Loma ji bona dest bi hereketeke leşkerî ya xurt bike, amadekarî kir. Rapor amade kirin. Ajan/sixûrên xwe şandin Dersîmê.
Piştî amadekarîyeke mezin li Dersîmê tevger û hereketek leşkerî ya dewletê dest pê kir. Raste rast dest bi qetlîamê kirin. Li Dersîmê jin û mêr, kal û pîr , ciwan û zarok bi metodekî barbarî û hov bi kar anîn.
Ji bona ku ev qetlîama xwe jî rewa û meşrû nîşan bide, diyar kir ku li Dersîmê serhildanek û îsyanek li hemberî Dewleta Atatirk heye.
Gelek aşkere bû ku li Dersîmê serhildanek û îsyanek tune bû. Dewleta Atatirk ji bona ku Dersîmê teslîm bigre, bike cîwarê Dewleta Atatirk resen dest bi tevger û hereketa leşkerî kiribû.
Hemû belge û helwesta serok Seyîd Riza û hevalên wî jî vê rastiyê nîşan didin. Eger niyeta Seyîd Riza hevalên wî serhildan û îsyan bibûya, wê demê ji bona ku pirsê çareser bikin nediçûn Erzîncanê û dîl nedahat girtin.
Lewra helwesta wî ya darvekirinê jî diyar dike ku ew kurdekî û serokekî çiqas eqit û bê tirs e. Heger serhildan hebûya, wî wê demê li çiyayên Dersîmê mirin û şehîdbûn dida berçav, li dijî Dewleta Atatirk serhildana xwe didomand. Di çiyayên Dersîmê de jî Dewleta Tirk ya wê demê nedikarî ku wî teslîm bigre.
Di şertên teknolojî de Dewleta Tirk 50 sale ku li Dersîmê nikare zora çend îsyankara bibe.
Ji bona ku Dewleta Atatirk li Dersîmê qetlîam bike raporên dewletê bi xwe hene.
Di van salên dawî de serokwezîrê Dewleta Tirk R.T. Erdogan jî diyar kir ku li Dersîmê serhildanek tune bû, lê dîsa jî dewleta wê demê li Dersîmê qetlîam çê kir.
Beşek dîrokzanê dewletê dibêjin ku di qetlîama Dersîmê de biryar û rola Ataturk, an jî ya Îsmet Înonu tune ye.
Ev nêrîna dereweke mezin e û ji aliyê bûyer û belgeyan de jî derewîn derdikeve.
Keça Atatirk ya menewî Dersîm bi teyyareyê bombabaran kir.
Înonu, bi xwe li Dersîmê kontrola (mûrakabeya) tevgera qetlîamê dike.
Di navbeyna Înonu û Ataturk de di mesela kurdan de cûdabûnek tune bû.. Nekokiyên wan li ser pirsên aborî bûn..
Dîktatorîya Atatirk ji bona ku li Dersîmê jî serhildanekê provake bike, gelek planên xirab çêkirin. Ew jî diyar bûne û derketine holê.
Ew nêrînan di TRT Kurdî û di gelek telewîzyonên Tirk de min anîne ser zimên, bi gelek kesan re niaqaşe me bûye. Gelek kesan jî piştgirîya nêrînên min kirine.
Serokê Neteweya Kurd Seyîd Riza, di 5 Îlon 1937an de dema ku ji bona aşitîyê diçû Erzîncanê, ew û 37 hevalên xwe dîl hatin girtin. Salên wî hat biçûk kirin, ew di 15.11.1937an de li Elazîzê li Qada Bazara Genim hat derve kirin. Heman rojê kurên wî yê delal jî salên wî ji hat mezin kirin, hat derve kirin.
Wek Serok Seyîd Riza gotîye, ji vê yekê mezintir zilûm, hovîtî, barbarî nabe.
EW KESÊN PIŞTGIRIYA NÊRÎNÊN KEMALÎSTAN Û DÎROKZANÊN DEWLETÊ DIKIN, JI KURDAN RE ÎXANET DIKIN: MÎTHAT SANCAR VÊ YEKÊ DIKE..
Dewletê li kurdistanê xirabiyên mezin kir, qetlîam û komkujî pêk anî, lê ev yeka gelek bi hêsanî veşart. Bûyer manîpule kirin. Piştî demekê ji bona xwe dîrokzan çê kirin. Dîrokzanên dewletê rastî teorîze kirin. Ji bona xirabiyên dewletê, ji bona komkujî û qetlîamên li Kurdistanê îdeolojiyeke fermî ava kirin.
Di perwerdeyê de jî ev îdeolojiya fermî û dîrokzanîya fermî û dewletê, teoriyê ne li ser rastiyê ava bibûn xistin serê her xwendevanekî. Beşek jî ji van kurd bûn.
Demeke dirêj piranîya wan kurdan bawerî bi nazarî û teoriyên fermî yên Dewleta Kemalîst anîn.
Beşek kurd jî ji tirsan re nikarî li dijî van teoriyên dewletê û îdeolojiya fermî derkevin.
Hîç şik tune ye ku beşek kurd jî, ji bona berjewendiya xwe ya burokratîk û akademîk û aborî û wekî din, ev nêrîn û teoriyên dewletê û îdeolojiya fermî parastin. Heta îro jî parastina wan dom dike.
Piştî salên 1965-69an ew derewên Dewleta Kemalîst û teoriya wan a fermî û îdolojiya wan a ji aliyê kurdperwer û rewşenbîrên kurd, rêxistinê û siyasetmedarên Kurdistanê ve hatin teşhîr kirin. Rastîya dîrokî derxistin derve. Lê dîsa jî dewletê û hevalbendên wan dev ji ev teorî û îdeolojiya xwe ya fermî ber neda.
Ew teorî û îdeoljiya dewletê ya fermî, xirabîyên li neteweya Kurd kiribûn jî, di telewîzyonên Tirkan de raste rast, bi taybetî jî ji aliyê min de hat ser zimên. Kirinên dewleta Kemalîst hat rexne kirin. Hat teşhir û protesto û şermazar kirin.
Di van rojên dawî de di 20ê Nîsana 2020an de di avabûna sedsaliya Meclîsa Tirkan de Hevserokê HDPê Mithat Sancar bi nêrînên xwe bi her awayî li neteweya kurd xiyanet kir.
Lewra dema ku ji Atatirk pozîtîf qal dike, ji serîhildanên neteweyî re, ji serokên serhildanên neteweyî re xiyanetê diyar dike.
Wî gelek aşkere tez û teoriya dîroka fermî û dîrokzanên dewletê parastin.
Herkes baş dizane ku Rejîma Atatirk û Kemalîstan Dîktatoriya faşîst, ototorîter û totalîter û li dijî demokrasiyê bû.
Wî got ku Rejîma Atatirk demokrat bû.
Tê zanîn ku Rejîma Atatirk li dijî kurdan û mafên kurdan bû. Meclîsê tu wext neteweya kurd temsîl nekirîye.
Wî got ku ‘‘Ataturk ji bona ku meseleya kurd çareser bibe, gelek hewil da, xwest ku reforman çê bike,‘‘ bi awayekî dizî got ku ‘serhildanên kurdan nehişt ku Atatirk karê xwe bike.‘
Gorî Mithat Sancar `karên Atatirk yên li kurdastanê kirine, meşrû ne û serhildanên kurdan ne meşrû û ne heq in.`
Wî muahaseba Atatirk û Meclîsa wî nekir ku wan li Kurdistanê biryara komkujî û qetlîamê wergirtine.
Wî pensnê Atatirk daye û Atatirk wek qehremanekî neteweyî diyar kiriye.
Dîrokzanên ku nêrînên dewletê naecibînin yên Tirk jî dibêjin ku Atatirk dîktator e. Atatirk tu dem qiymet nedaye serwerîya netewî..
Mithat Sancar dibêje ku Ataturk ji serwerîya gelan re rêzgirtibû û Meclîsa wî jî serweriya gelan temsîl dikir.
Divê kurd êdî îzin nedin ev teorî û nêrînên dewletê yên nav xwe.
Loma jî divê her kurdek her dem Mithat Sancar şermazar bikin û telîn bikin û rexne bikin.
[1]
此项目已被写入(Kurmancî - Kurdîy Serû)的语言,点击图标,以在原来的语言打开的项目!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
此产品已被浏览384
HashTag
来源
[1] | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://portal.netewe.com/ - 11-06-2023
挂钩项目: 3
小组: 文章
Publication date: 08-05-2020 (4 年份的)
Publication Type: Born-digital
书: 历史
城市: Dersim
文件类型: 原文
普罗旺斯: 北库尔德斯坦
Technical Metadata
项目质量: 99%
99%
添加( ئاراس حسۆ 11-06-2023
本文已被审查并发布( سارا ک )on12-06-2023
此产品最近更新( ئاراس حسۆ ):21-07-2023
URL
此产品根据Kurdipedia的美元尚未敲定!
此产品已被浏览384
Kurdipedia是世界上最大的为库尔德信息来源!
图像和说明
正在接受割礼的七岁少女,库尔德斯坦

Actual
传记
塔拉巴尼
20-10-2013
هاوڕێ باخەوان
塔拉巴尼
的地方
迪亚巴克尔
20-10-2013
هاوڕێ باخەوان
迪亚巴克尔
的地方
埃尔比勒
20-10-2013
هاوڕێ باخەوان
埃尔比勒
图像和说明
正在接受割礼的七岁少女,库尔德斯坦
20-10-2013
هاوڕێ باخەوان
正在接受割礼的七岁少女,库尔德斯坦
新项目
统计属性
文章 518,616
图片 106,286
书籍 19,200
相关文件 96,788
Video 1,358
Kurdipedia是世界上最大的为库尔德信息来源!
图像和说明
正在接受割礼的七岁少女,库尔德斯坦

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.5
| 联系 | CSS3 | HTML5

| 页面生成时间:秒!