پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
کوورتەیەک لە ژیانی هێمن موکریانی
20-04-2024
زریان سەرچناری
ڤیدیۆ
لاواندنەوەی شێرکۆ بێکەس بۆ ئەنفال
20-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
بەسەرهاتی ڕزگاربوونی فاتیح سەنگاوی لە پڕۆسەی ئەنفالدا
20-04-2024
شادی ئاکۆیی
پەرتووکخانە
نۆهەمین کابینەی حکومەتی هەرێمی کوردستان
20-04-2024
هومام تاهیر
ڤیدیۆ
چەند دیمەنێک لە پاش پڕۆسەی ئەنفالکردنی دۆڵی جافایەتی
19-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
شێخ حسێنی هەزارکانی ئەو پیاوەی لە ئەنفالدا فەرمانی سەدامی شکاند و وتی نامەوێت ئازاد بکرێم
19-04-2024
شادی ئاکۆیی
ژیاننامە
وەزیری ئەشۆ
18-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
هومایۆن عەبدوڵڵا
18-04-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
ئاسکەکانی گەرمیان
18-04-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
کورد خاوەنی کۆنترین شوێنەواری بەریتانیایە
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت 516,844
وێنە 105,293
پەرتووک PDF 19,095
فایلی پەیوەندیدار 95,792
ڤیدیۆ 1,283
شوێنەکان
خانەقین
ژیاننامە
عەلی نووری
ژیاننامە
کاردۆ جەبار عەبدوڵڵا
ژیاننامە
ئەرجان ئیبراهیم
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
Nimûneyên Nîjadperestîya Osmanî, Îran û Komara Tirkî
وێنە مێژووییەکان موڵکی نەتەوەییمانە! تکایە بە لۆگۆ و تێکستەکانتان و ڕەنگکردنیان بەهاکانیان مەشکێنن!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Siddik Bozarslan

Siddik Bozarslan
Nimûneyên Nîjadperestîya Osmanî, Îran û Komara Tirkî
Têkoşîna li ser Kurdistanê (kitêba Halfin)
Profesorê ”Beşa Têkilîyên Navdewletî” ya ”Enstituya Gelên Asyayê” ku girêdayê ”Akademiya Îlmên Sovyetê” li Moskovayê Halfin di derbarê sedsala XIX. ya kurdan da bi navê ”Têkoşîna li ser Kurdistanê” lêkolînek kirîye û ev lêkolîn ji alîyê Weşanxana Komal ve ji erebî hatîye wergerandin bo tirkî û di 1992an (çapa ewil 1976) da wek çapa duyemîn hatîye çapkirin. Pêwistî pê heye ku em ji vê lêkolîna hêja hin numûneyan pêşkêşî we xwendoxên hêja bikin da nejadperestîya dagirkerên welatê me çawa hatîye pêkanîn.
Henri Trotir, di salên 1880 yan da li Kurdistanê Balyozê (konsolosê) Britanyayê bûye û di derbarê jîyana kurdan û rewşa wan a civakî da bi navê ”Kurdên Asya Biçûk”, kitêbek nivîsîye û bê şirove van rêzên jêrîn Halfin jê neqil kirîye ku gelek balkêş in. H. Trotir weha nivîsîye:
”Li Wanê, li ser navê 40 hezar hevwelatîyên kurd 17 reîsên kurd, daxwaznameyek (mazbatayek- muracaetek) amade kiribûn û teqdîmê gelwekîlê sultan kirin ku ew jibo islahata îdarî hatibûn Wanê. Di wê daxwaznameyê da kurdan ji hukumetê xwestibûn ku; bila mekteb werin çêkirin bi şertê ku mesrefên wan kurd didin; bila mecburîyeta kirina eskerîyê li ser wan rabe, wek ku bedêla wê ji xiristîyanan ra hatîye naskirin, divê jibo kurdan jî ew maf were qebûlkirin. Heta ew amade ne ku ji xiristiyanan zêdetir bedêl bidin jibo muafbûna ji eskerîyê. Kurdan, nerehetîya xwe dan xuyakirin ku li hemberî wan bi awayek dijmin muamele dikin û muameleya koleyan bi wan ra tê kirin û di ser da jî eskerîya mecbûrî ji wan tê xwestin. Kurdan nedixwestin ku di şeran da Osmanîyan biparêzin.”
Li vir bala mirov tê kişandin ku wan 17 reîsên kurd, çima bixwe mekteb çênekirine ku li gora daxwaznameya wan ew dikaribûne bixwe çêkin û mamosta jî peyda bikin bo perwerdekirina zarûkên xwe. Welê xuya dibe ku ew ji wê zanînê dûr bûne û zîrek nebûne ku hin şolên xwe yên herêmî bixwe çareser bikin û hêvîya navenda Stanbolê nemînin. Mirov daxwazên wan ên dayîna bacê û şola eskerîyê fam dike ku şolên navenda hukumeta Stanbolê bûye.
Halfin, nîşan dide ku gelek kesên esker, diplomat, misyoner, nûnerên hukumetan ku li ser navên Amerika, Almanya, Britanya, Rusya û dewletên dî hatine Kurdistanê; notên wan, bîranînên wan, raporên wan di derbarê kurdan û dîroka wan da rastîyan nedane zanîn û bi vî awayî ew ji rastîyan dûr ketine. Hindik kesan rastîyan gotine, lê li hemberî van rastîyan yên dî wê şolê di çarçoveya menfeetên dewletên xwe da girtine dest. Wek numûne Halfin, behsa lêkolîna Felçifiskî kirîye ku wî weha gotîye:
”Hemîyan bi awayek korefam jibo şola kurdî eleqeder bûn. Tu kes ji wan bi awayeke ciddî nexebitîn.” (Halfin, kitêba ku li jor navê wê hatibû nivîsîn- knd -, r. 14-15)
Eşîrên Kurdên Koçer, maneya sînoran naxwazin nas bikin. Car caran ew ji alîyek diherin alîyê dî û bi vî awayî cîyê cîwarbûna xwe diguherînin. Ev hilbijartin, li gora başîya jîyana wan carna li alîyê Îranê û carna li alîyê Osmanî hatîye guhartin. Lê van eşîran ji ber ku li ser erdê xwe bûne, xwe qet biyanî hîs nekirine; belam her du alîyên sînor jî Kurdistan bûye. Ev rewş bi sed salan jibo kurdên herêmê neguherîye. Loma Balyozê Ingiliz Taylor vê tespîta kirîye:
”Di navbera Îran û Osmanî da gelek caran şolên sînorî çêbûne û jibo van şolan têkoşîna wan xwe nîşan dane; ji ber ku kurd carna derbasî alîyekî sînor bûne û bûne hevwelatîyê wî alî û carna jî berewajê wê. Digel şola sînorî jibo her du dewletan berdewam kiribe jî; lê kurdan her tim xwe di welatê xwe da hîs kirine û ew şol jibo wan çênebûne, wan jibo başîya jîyana xwe sînor guhartine.” (Halfîn, knd, r. 21)
Emidyo Cobir, wek temsîldarê Napolyon di 1805-1806an da seyahata Îranê kirîye da ku bi Şahê Îranê ra biaxife. Ew jibo kurdan weha dibêje:
”Gel, cîyên ku rêwî li wir derbas dibin, digel mî an berxa ku jibo mêvanan şerjêbikin, girtine nik xwe û rûniştîne û li benda mêvanan in. Yên ku li van deran rêwîtî kirine, pê dizanin û ne xerîbê wî tiştî ne. Ew ji ber ku ji nîyeta xelkê bawer in, ji wan kesên ku bibin mêvanên wan natirsin. Dema xerîbek (bîyanîyek) were, kurd nêzîkî wan dibin û; ”Ehlen we sehlen. Xwe li mala xwe bihesibîne, em li vir benda mêvanan in ku wan biezimînin û xizmetê bikin” dibêjin. Piştî wê, ew mêvan û heywanê wî dibin hundur û pêdivîyên pêwist pêşkêşî mêvanê xwe dikin. Mêvan dema ji wir bi rêkeve jî xwarin û vexwarinên pêwist jibo rêwîtîyê didinê û wî bi rêdikin.” (Cobir, Kurdistan, r.181, jêder, Halfîn, eynê eser r. 27)
Nivîskarê Ermenî yê mezin Xaçator Abofîyan, di nav kurdan da zêde jîyaye û wek lêkolînerekî li ser xisûsîyetên kurdan weha nivîsîye:
”Eger kurd sozê bide (sond bixwe) ku malê kesekî/e biparêze ango sira kesekî veşêre, ew jîyana xwe dide lê xîyanetê nake. Gelek caran kurdekî xizan, xwarin an cilên xwe daye yekê ku ji wî xizantir bûye û lazimîya wî/wê pê hebûye. Kurd ji neteweyên dî ku li rojhilat dijîn, zêdetir rûmeta jinê dizanin. Eger kurdan keys û firsenda jîyaneke daîmî û nûjen bidîtana, di maneya temamî ya wêjeyê da wê kurd bibûna qehremanê rojhilatê.” (Xaçator Abofiyan , Kurdan, r. 226-228, Jêder, Halfin, Eynê eser, r. 27)
Dîsa di 1840an da lêkolînerê Rûsî Ditil ji Musulê weha behs dike:
”Kurdekî ku bi tawanbarîya li dijî dewletê hatîye, li meydana bajêr kirin nav sacek ku li ser agirê vêketî bû, vî kurdî bi zindîtî li ser agir şewitandin. Dîsa kurdekî ku ketibû nav serhildanê, xistin nav ava kelandî û bi şikenceyê kuştin. ”
Ditil wexta di 1840î da seyahat bo Îranê kirîye weha gotîye:
”Zumreyeke cilqetandî ku li ser milên wan îşaretên sipî hene. Evana hêzên hukumetê ne ku ji wan ra serbaz dibêjin, evana esker in ku tu kes cesaret nake li hemberî wan raweste û evana parêzvanên milet in û xwedanê mafên bêsînor in. Van serbazan rîyan dibirin, dizî dikin, şêlandinê dikin. Ev dibin semedên bêkarîyê, tiralîyê, xizanîyê (feqîrîyê) û birçîbûnê. Gundîyên ku bikaribin xwe ji van û ji cendirmeyên Osmanîyan ku li ser sînor in biparêzin, zar û zîçên xwe û alavên xwe yên ku dikarin digel xwe bibin, digirin û direvin da ku li hin deran xwe veşêrin. Ev eşqîyayên dewletê jî bax û bîstanên ku dikevin navê xesp dikin, talan dikin, her tiştên çinandinê ji cî radikin. Eskerên Osmanî jî li herêmên xwe heman tiştên ku eşqîyayên Şahê Îranê dikin, ji wan kêm namînin. Ew tirsê belav dikin derên ku dikevin wir û her tiştên bi qîmet ku dibînin, bi zorê dest datînin ser û dibin. ” (28)
Di 1879an da dema Balyozxana Rusî li Dîyarbekrê vedibe, Balyozê Dîyarbekrê Yakimaniski ji Elçîyê Rusyayê yê Stanbolê ra weha nivîsîye:
”Gelê ku li vir dijî, ne karê wan hene û ne jî garantîya ewleyîya jîyana wan. Mekanizmayek tune ku kesayetan li hemberî tundutûjîyê (tecawizê) biparêze. Nîzama derebegî, hişkîtîya dînî, zordarîya milkdaran, hestîyên pişta vî gelî diterikîne û ji her tiştî ra dibe asteng ku geşbûnek jibo qencîya wan çêbe. Xelkê vir bi şexsîyeta xwe, bi ked û malbata xwe ve di bin teserufa desthilatîya zilmê da ne.” (r. 27)
Konsulê Britanyayê yê Erzurumê di 1838an da jibo welatê xwe weha nivîsandîye:
”Rêvebirîya li vir pir xirab e û li ser navê ewlekarîyê fesadî, bertîl û şêlandina xezîneyê, qerekterên Împaratorîyên Osmanî û Îranê ne ku hînbûyî ne. Zehmetîyên ku ji xirabîya nîzama dewletê çêbûne di stûyê xelkê da maye. Car caran rêvebirên Îranî an Osmanî ku ketine nav hewildanên serastkirinê (islahatê), ew jî emirkin dibin û di nav sînorên teng da dimînin. Ango islahatên weha yên li ser kaxiz dimînin ango li pêşberî astengkirinên çîna serdest tên. Hin kesên ku silametîya dewletê û welat dixwazin û jibo wê dikevin nav hewildanan, serên wan tên jêkirin.” (Halfin, r. 23)
Zapitê (Binbaşî) ingiliz Rawlinson, di derbarê Serhildana Rewanduzê (1835- 1837) da behsa kurdên ku pê ra axifîne dike û weha dibêje: ”Em bi hemî hêza xwe di tevaya rojê da dixebitin, lê gepek (parîyek) nan ku dikeve destê me, ew bes nîne ku zikê me têr bibe. Em, zarûkên me, jinên me (eyalên me), em hemî pêxwas in, birçî ne.” (Halfin, r. 55)
Qehremanîya Serokeşîretek Jibo Nasnameya Kurdevînîyê!
Serokeşîrekî kurd, derdora 30 salî di 1837an da ji Hafiz Paşa ra weha gotîye: ”Ez tu car qebûl nakim ku yekî nekurd bibe efendîyê (serokê) vî miletî!”
”Kesê ku hatibû dîlkirin, kurdekî derdora 30 salî xuya dikir; xortekî çeleng, rûyê wî xweşik, reîsê (serokê) eşîretekê bû. Bi awayeke kemilî û bi heybet diaxifî û weha digot: ”Ez tu car qebûl nakim ku yekî nekurd bibe efendîyê (rêberê- serokê) vî miletî!” Hevdîtin û gengeşe du roj dom kir û di dawîyê da Hafiz Paşa biryara xwe da. Li meydanê sîtilek ava kelandî amade kirin û vî xortî xistin nav ava kelandî û kuştin. Ev zilma Hafiz Paşa li ser vî xortî qet tesîra tirsê çênekir. Ev xort heta nefesa xwe ya dawîyê cixara xwe kişand.” (Minorski, end. R. 62-63)
Ev bûyer di dereceya hovîtîyê da li pêşberî çavên gerokê fransiz Pojoulat qewimîye. Bûyer di 1837an da ji alîyê Hafiz Paşa ve hatîye bicîkirin. Bûyer, ji devê Pojoulat derketîye û Minorski jî nivîsîye.
Axiftina gotinek kurdî, 5 quruş ceza bûye
Bifikirin ku di salên 1920-1930yan da li herêma Kurdistanê, dervayê %3- 4ê nufûsê, yanê %97- 96ê nufûsê kurd in û piranîya wan jî xwendin û nivîsîna wan jî tuneye; lê hukmê Kemalizmê cezayê peredayînê danîye pêşîya xelkê ku divê bi tirkî biaxifin û kurdî neaxifin. Hem jî vê cezayê bi qanûnekê dane pejirandin ku li gora wê jibo her gotineka kurdî 5 quruş ceza divê were dayîn. Loma dewletê ferman daye memurên xwe ku li xelkê ceza bibirin dema ew kurdî biaxifin. Wê demê – yanî 1930- buhayê mîyek 50 quruş bûye. Dema gundîyek ku qet tirkî nizane, ji gundê xwe here bajêr da ku hin alavên xwe bifroşe û hin tiştên pêwist ji bajêr bistîne bo mala xwe; eger ew rastê memûr û qolçîyan were, jibo hevokek an du hevokên kurdî axiftinê, mecbûr e ku jibo 10 gotinan 50 quruş ceza bide. Di vî derbarî da Waliyê Erzincanê Alî Kemalî Beg, di kitêba Erzincanê da behsa vê sosret û hovîtîyê kirîye. (Ali Kemali, Erzincan Tarihi 1932)
Eger gundîyek mîyek bibe bajêr û bi 50 quruşî bifroşe û ji neçarîyê wek li Dîyarbekrê, li Derê Mêrdînê hatîye jîyandin, gundîyê reben hemî pereyên xwe dide qolçî da ku heta êvarê bi awayeke azad bi kerê xwe ra kurdî biaxife. Gundîyekî weha, eşkera ye ku perên mîya xwe hemî wek ceza dide dewleta dagirker û jibo mala xwe nikare tiştek jî bistîne û destvala vedigere gundê xwe. Eşkera ye ku cezayekî weha jibo axiftina zimanekî, dibe ku li seranserê cîhanê numûneyeke weha qet nehatibe dîtin. Lê em behsa hukmê Kemalizmê dikin ku ev Sistema Ankarê mirov nikare tenê bi faşistîyê ango kolonyalizmê jî îzah bike. Karanînên faşistîyê û kolonyalizmê li ber karanînên Sistema Ankarê pir sivik dimînin. Loma Sistema Ankarê, jibo neteweya kurd û yên dî yên dervayî tirk, tam barbarî ye, yanî hovîtî ye.[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Kurmancî - Kurdîy Serû) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە 847 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://portal.netewe.com/ - 04-06-2023
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 17
زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
ڕۆژی دەرچوون: 23-06-2021 (3 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: وتار و دیمانە
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ئاراس حسۆ )ەوە لە: 04-06-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 04-06-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 04-06-2023 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 847 جار بینراوە
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
وێنە و پێناس
گەنجانی ڕانیە ساڵی 1973
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
ژیاننامە
ئاشتی شێرکۆ سلێمان
ژیاننامە
مهناز کاوانی
ژیاننامە
ڕێناس ڕزگار
پەرتووکخانە
نۆهەمین کابینەی حکومەتی هەرێمی کوردستان
وێنە و پێناس
وێنەیەکی مەلا مستەفا بارزانی ساڵی 1971 لە حاجی ئۆمەران
پەرتووکخانە
حوکمی بنەماڵە لە عێراق و ئەو ئاڵنگاڕییانەی لەبەردەم حکومەت و دیموکراسیدان
کورتەباس
وەرگێڕان زانستەو هونەر
پەرتووکخانە
دوو شاعێری ئوکراینی؛ تاراس شێڤچێنکۆ-لێسیا ئوکراینکا
ژیاننامە
شەرمین وەلی
کورتەباس
وەفایێک بۆ یادەوەری مەلا جەلالی مەلا ئەحمەدی نەقشبەندی
پەرتووکخانە
گوڵبەهارێک لەم پاییزی عومرەمدا دەڕوێت
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
پەرتووکخانە
کوورتەیەک لە ژیانی هێمن موکریانی
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
مێهرداد عەبدوڵڵازادە
وێنە و پێناس
کاتی نمایشکردنی شانۆیی گۆرانی چایکا ساڵی 1988
وێنە و پێناس
مامۆستا و قوتابییانی قوتابخانەی کۆزەبانکە لە دیبەگە ساڵی 1968
کورتەباس
گیر و گرفتەکانی قسەکردن و چارەسەریان
ژیاننامە
بەناز عەلی
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
کورتەباس
بەزەیی یەک بە زاراوەکانی بە کوردی خوێندندا
کورتەباس
ڕەنج لە پەندی پێشینانی کوردی دا
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای حەسەن ئاباد
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
ئومێد سەیدی
شوێنەوار و کۆنینە
کۆشکی کەلات
ژیاننامە
هومایۆن عەبدوڵڵا
ژیاننامە
سەفیەدینی ئورمی
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
وێنە و پێناس
کوردناس و نووسەرە کوردەکانی یەریڤان 1966
شوێنەوار و کۆنینە
گەرماوی موفتی
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار

ڕۆژەڤ
شوێنەکان
خانەقین
23-07-2009
هاوڕێ باخەوان
خانەقین
ژیاننامە
عەلی نووری
20-04-2017
هاوڕێ باخەوان
عەلی نووری
ژیاننامە
کاردۆ جەبار عەبدوڵڵا
22-04-2017
سەریاس ئەحمەد
کاردۆ جەبار عەبدوڵڵا
ژیاننامە
ئەرجان ئیبراهیم
12-06-2023
سروشت بەکر
ئەرجان ئیبراهیم
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
17-04-2024
زریان عەلی
فەیروز ئازاد
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
کوورتەیەک لە ژیانی هێمن موکریانی
20-04-2024
زریان سەرچناری
ڤیدیۆ
لاواندنەوەی شێرکۆ بێکەس بۆ ئەنفال
20-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
بەسەرهاتی ڕزگاربوونی فاتیح سەنگاوی لە پڕۆسەی ئەنفالدا
20-04-2024
شادی ئاکۆیی
پەرتووکخانە
نۆهەمین کابینەی حکومەتی هەرێمی کوردستان
20-04-2024
هومام تاهیر
ڤیدیۆ
چەند دیمەنێک لە پاش پڕۆسەی ئەنفالکردنی دۆڵی جافایەتی
19-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
شێخ حسێنی هەزارکانی ئەو پیاوەی لە ئەنفالدا فەرمانی سەدامی شکاند و وتی نامەوێت ئازاد بکرێم
19-04-2024
شادی ئاکۆیی
ژیاننامە
وەزیری ئەشۆ
18-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
هومایۆن عەبدوڵڵا
18-04-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
ئاسکەکانی گەرمیان
18-04-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
کورد خاوەنی کۆنترین شوێنەواری بەریتانیایە
18-04-2024
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت 516,844
وێنە 105,293
پەرتووک PDF 19,095
فایلی پەیوەندیدار 95,792
ڤیدیۆ 1,283
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
وێنە و پێناس
گەنجانی ڕانیە ساڵی 1973
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
ژیاننامە
ئاشتی شێرکۆ سلێمان
ژیاننامە
مهناز کاوانی
ژیاننامە
ڕێناس ڕزگار
پەرتووکخانە
نۆهەمین کابینەی حکومەتی هەرێمی کوردستان
وێنە و پێناس
وێنەیەکی مەلا مستەفا بارزانی ساڵی 1971 لە حاجی ئۆمەران
پەرتووکخانە
حوکمی بنەماڵە لە عێراق و ئەو ئاڵنگاڕییانەی لەبەردەم حکومەت و دیموکراسیدان
کورتەباس
وەرگێڕان زانستەو هونەر
پەرتووکخانە
دوو شاعێری ئوکراینی؛ تاراس شێڤچێنکۆ-لێسیا ئوکراینکا
ژیاننامە
شەرمین وەلی
کورتەباس
وەفایێک بۆ یادەوەری مەلا جەلالی مەلا ئەحمەدی نەقشبەندی
پەرتووکخانە
گوڵبەهارێک لەم پاییزی عومرەمدا دەڕوێت
ژیاننامە
فەیروز ئازاد
پەرتووکخانە
کوورتەیەک لە ژیانی هێمن موکریانی
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
مێهرداد عەبدوڵڵازادە
وێنە و پێناس
کاتی نمایشکردنی شانۆیی گۆرانی چایکا ساڵی 1988
وێنە و پێناس
مامۆستا و قوتابییانی قوتابخانەی کۆزەبانکە لە دیبەگە ساڵی 1968
کورتەباس
گیر و گرفتەکانی قسەکردن و چارەسەریان
ژیاننامە
بەناز عەلی
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
کورتەباس
بەزەیی یەک بە زاراوەکانی بە کوردی خوێندندا
کورتەباس
ڕەنج لە پەندی پێشینانی کوردی دا
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای حەسەن ئاباد
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
ئومێد سەیدی
شوێنەوار و کۆنینە
کۆشکی کەلات
ژیاننامە
هومایۆن عەبدوڵڵا
ژیاننامە
سەفیەدینی ئورمی
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
وێنە و پێناس
کوردناس و نووسەرە کوردەکانی یەریڤان 1966
شوێنەوار و کۆنینە
گەرماوی موفتی
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1.188 چرکە!