Bibliotheek Bibliotheek
Zoek

Kurdipedia is de omvangrijkste Koerdische informatiebron!


Search Options





Geavanceerd zoeken      Toetsenbord


Zoek
Geavanceerd zoeken
Bibliotheek
Koerdische namen
Chronologie van de gebeurtenissen
Bronnen
Geopende items
Mijn verzamelingen
Activiteiten
Hulp bij het zoeken?
Publikatie
Video
Classificaties
Willekeurig artikel!
Verzenden
Stuur een artikel
Afbeelding verzenden
Survey
Uw mening
Contact
Wat voor informatie hebben wij nodig!
Standaarden
Algemene voorwaarden
Item Kwaliteit
Gereedschap
Over
Kurdipedia Archivists
Artikelen over ons!
Integreer Kurdipedia in uw website
Toevoegen / Verwijderen Email
Bezoekers statistieken
Item statistieken
Converteren van fonts
Converteren van kalenders
Spellingscontrole
Talen en dialecten van de paginas
Toetsenbord
Handige links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Talen
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Mijn account
Aanmelden
Lidmaatschap!
Wachtwoord vergeten!
Zoek Verzenden Gereedschap Talen Mijn account
Geavanceerd zoeken
Bibliotheek
Koerdische namen
Chronologie van de gebeurtenissen
Bronnen
Geopende items
Mijn verzamelingen
Activiteiten
Hulp bij het zoeken?
Publikatie
Video
Classificaties
Willekeurig artikel!
Stuur een artikel
Afbeelding verzenden
Survey
Uw mening
Contact
Wat voor informatie hebben wij nodig!
Standaarden
Algemene voorwaarden
Item Kwaliteit
Over
Kurdipedia Archivists
Artikelen over ons!
Integreer Kurdipedia in uw website
Toevoegen / Verwijderen Email
Bezoekers statistieken
Item statistieken
Converteren van fonts
Converteren van kalenders
Spellingscontrole
Talen en dialecten van de paginas
Toetsenbord
Handige links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Aanmelden
Lidmaatschap!
Wachtwoord vergeten!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Over
 Willekeurig artikel!
 Algemene voorwaarden
 Kurdipedia Archivists
 Uw mening
 Mijn verzamelingen
 Chronologie van de gebeurtenissen
 Activiteiten - Kurdipedia
 Help
Nieuwe item
Bibliotheek
Classificatie Van de Koerdische Muziek
04-08-2022
بەناز جۆڵا
Biografie
Venus Faiq
15-10-2018
هاوڕێ باخەوان
Bibliotheek
De ıraakse Anfal - Campagne tegen de Koerden Feiten en nasleep (1988 - )
08-11-2016
هاوڕێ باخەوان
Biografie
Shwan Rashid Ahmad Gaffaf
23-10-2016
هاوڕێ باخەوان
Biografie
Shene Baban
09-03-2018
هاوڕێ باخەوان
Bibliotheek
Oorlog en Vrede in Koerdistan
29-07-2013
هاوڕێ باخەوان
Bibliotheek
Poëzie uit Koerdistan
16-09-2013
هاوڕێ باخەوان
Bibliotheek
Koerdistan
22-04-2015
هاوڕێ باخەوان
Statistiek
Artikelen 519,053
Fotos 106,653
Boeken 19,286
Gerelateerde bestanden 97,268
Video 1,392
Plaatsen
Mardin
Bewijsstukken
Oproep aan onze politici: d...
Bibliotheek
De ıraakse Anfal - Campagne...
Bibliotheek
21 STRALEN
Bibliotheek
Classificatie Van de Koerdi...
Sazlıköy'de yaşayan Rojhilatlı Kürtler
Kurdipedia archiveert de geschiedenis van verleden en heden voor de volgende generaties!
Groep: Artikkelen | Artikel taal: Türkçe
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Warderen
Uitstekend
Heel goed
Gemiddeld
Armoedig
Slecht
Toevoegen aan mijn verzameling
Schrijf uw commentaar over dit item!
Aanpassingen
Metadata
RSS
Zoek in Google voor een afbeeldingen voor het geselecteerde item!
Zoek in Google voor het geselecteerde item!
کوردیی ناوەڕاست0
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Aydın Söke ilçesine bağlı Sazlıköy beldesi ve Rojhilatlı Kürtler

Aydın Söke ilçesine bağlı Sazlıköy beldesi ve Rojhilatlı Kürtler
$Sazlıköy'de yaşayan Rojhilatlı Kürtler$
Ağrı Ayaklanmasının bastırılmasından sonra İran’dan göç eden Xalikan Aşireti, Türk devleti tarafından kamplarda ve sürgün yollarında katliama maruz kaldı. Ege ve Marmara bölgesinin farklı yerlerinde dağınık bir şekilde sürgüne tabi tutulan Xalikanlılar, tüm engellemelere rağmen Aydın Söke ilçesine bağlı Sazlıköy beldesinde tekrar bir araya gelmeyi başardı.
Cumhuriyet tarihi boyunca Kürt halkının maruz kaldığı soykırım, sürgün ve asimilasyon, yıllara yayılan bir politika olarak uygulandı. Biroyê Heskê Telî’nin (İbrahim Ağa) devlete başkaldırması ile başlayan Ağrı İsyanı'na, sürgünde kurulan Xoybûn Örgütü müdahil oldu. Xoybûn, Berzenci Aşiretine mensup Seyîd Resûl ile askeri olarak ayaklanmaya müdahil oldu. Daha sonra Kürt aşiret reisleri ve siyasi şahsiyetleri, İhsan Nuri Paşa’nın komutasında yıllarca süren bir savaşı Ağrı Dağı merkezli yürüttü. Türk ordusunun tüm saldırılarına direnen ve birçok cephede karşı saldırı ile Türk ordusunu bozguna uğratan Kürt savaşçılar, Türk ve İran devletlerin anlaşması sonucu dağılmayı ve yenilgiyi yaşadı. Bu yenilgi aynı zamanda Kürt halkı için yeni bir trajedinin başlangıcı oldu. Kürt ayaklanmaların bastırılmasından sonra sivil halka yönelik katliam, sürgün ve asimilasyon işgalci devletlerin temel bir politikası olarak gelişti. Kürtler her ayaklanmadan sonra yaşam yerlerini terk edilmeye ve uzak yerlerde zorunlu ikamete tabi tutuldu.

Ağrı ayaklanmasından sonra zorunlu göçe maruz kalan aşiretlerden biri de, Kurdistan’ın Rojhilat (İran) bölgesinde Makû şehrinde yaşayan Xalikan Aşiretidir. Celali Konfederasyonu'nun 6 kolundan biri olan Xalikanlılar, Ağrı ayaklanması sırasında sınır hatlarında Kürt savaşçılara aktif destek verip lojistik sağladı. Ayaklanma süresince de İran ordusuna asker vermeyi reddetti. Türk ve İran devletlerinin anlaşması sonucu özellikle sınır hatlarında yaşayan halk üzerindeki zulümler de giderek arttı. Ağrı ayaklanmasına aktif destek sunan Xalikanlar, İran’ın baskıları sonucu Türkiye ve Rusya’ya göç etmeye karar verdi. Türk devletinin güvence vermesi sonucu aşiret mensuplarının bir kısmı Ağrı’ya göç etti. Ancak Türk devletin aşirete verdiği sözün, intikam almak için bir aldatmaca olduğu kısa bir zaman içinde anlaşılacaktı.

Bursa ovasında esir kampı
Türk devleti, aşiret yetkililerine, onları Bursa ovasına yerleştireceğini ve onlara tarım arazileri vereceğinin güvencesini verdi. Ancak aşiretin bir kısmı Türk devletine güvenilemeyeceğini öngördüğünden Sovyetler Birliği'ne göç etti. Aşiretin büyük bir kısmı ise Türkiye’ye göç etmeye karar verdi. İran’dan kafileler halinde Ağrı’ya gelen aşiret mensupları Türk ordusu tarafından bir kış boyunca Ağrı Dağı eteklerinde bir askeri kampta tutuldular. Nazi kamplarını andıran bu kampta onlarca çocuk, yaşlı ve hasta yaşamını yitirdi. Aşiret mensuplarının insanlarla temasını kesen ve kampta zorunlu kalmaya mecbur tutan Türk devleti, yaşlı, hasta bakmaksızın esir tutuğu aşiret mensuplarını yaya olarak Trabzon’a götürdü.

Trabzon’dan Ege’ye sürgün
Türk askerleri nezaretinde esir tutulan Xalikanların ileri gelenlerinden bazıları, ayaklanmaya destek verdiği için yolda kurşuna dizilerek katledildi. Esir tutulan ve vahşetin sınırlarını zorlayan uygulamalara maruz bırakılan Xalikanların ileri gelenleri katledilirken, geri kalanları ise Trabzon’dan gemilerle Ege ve Marmara yöresine sürgüne gönderildi.

Türk devleti her bir aileyi bir köye, kasabaya ya da şehir merkezine yerleştirerek, aşiret mensuplarını dağınık bir şekilde zorunlu ikamete mecbur tuttu. Yolda ve Ağrı’daki kamptan kaçmayı başaran bazı aşiret mensupları ise Kurdistan’ın farklı şehirlerine kaçarak izlerini kaybettirmeyi başardı.

Dağınık bir şekilde zorunlu ikamete tabi tutulan aşiret mensuplarının birbirini ziyaret etmesi yasaklandı. Ziyaret için birbirine gidip gelenler cezai işlemlere tabi tutuldu. Türk devleti, bu uygulamayla Kürtleri tecrit ederek Türk nüfusu içinde eritmeyi esas aldı. Bu uygulama 1950 yılına kadar sürdü. Yüzlerce akraba birbirinden koparıldı. Aileler de aynı uygulamayla aile fertlerinin her birini başka yerlere sürdü. Bu şekilde bir halka insanlık tarihinin en ağır asimilasyon politikaları ve tecrit koşulları dayatıldı.

O yıllarda birbirine yakın köylere yerleşen akrabalar, geceleri gizlice birbirini ziyaret etmeyi sürdürdü ancak bu ziyaret esnasında yakalanan kişiler köy odalarında falakaya yatırıldı ya da ciddi hapis cezalarına çarptırıldı. Kürtçe konuşmak ise tümden yasaktı. Kürtçe konuştuğu için şikâyet edilenler bir jandarmayı sırtında taşıyarak teşhir edilirdi. Para cezasına çarptırılırdı ve işkence edilirdi.

Mala Temo ve Sazlıköy
1947 yılında Adnan Menderes’in iktidarı döneminde İskân mecburiyeti kalktıktan sonra farklı bölgelerde zorunlu ikamete tabi tutulan Xalikanlılar, aile büyüklerin ikamet ettiği yerlerde toplanmaya başladı. Bu toplanma yerlerinde en belirgin olan yerleşim yeri Sazlıköy oldu. Sazlıköy'e ilkin aşirete mensup Mala Temo (Karademir ailesi) yerleştirildi. O bölgede köylere dağıtılan Xalikanlıların bir kısmı Mala Temo etrafında Sazlıköy'de toplanmaya başladı. Zamanla köyün büyük bir bölümünü İran’dan sürgün edilen Xalikanlılar oluşturmaya başladı. Bunu engellemek için Türk devleti, Bulgaristan ve Yunanistan’da göç edenleri buraya yerleştirerek, nüfusu dengelemeye çalıştı. Ancak 1980’lerle birlikte Kurdistan’dan batıya doğru başlayan ekonomik göç sonucu Sazlıköy'e çok sayıda Kürt gelip yerleşti. Özellikle Siverek’ten ciddi anlamda bir göç yaşandı. Öyle ki köy nüfusunun yüzde 70’inden fazlasını Kürtler oluşturdu.

Apê Haso’nun ailesi
Sürgün yollarında kaçmayı başaran ve Xelikanlılar içinde unutulmayan bir yaşanmışlık da Apê Haso’nun hikayesidir. Apê Haso’nun İran’daki evliliğinden olan çocukları Ege’de farklı yerlerde yaşamaya mecbur edilir. Ancak Apê Haso, sürgün yollarında kaçmayı başarıyor. Sınır hattına yakın yaşayarak, memleketine gitmek için yıllarca uğraşır. Van’ın Erciş’ ilçesinde tekrar evlenir. Apê Haso’nun İran’daki evliliğinden olan kızı Gülizar, daha çocuk iken başka bir aileye evlatlık olarak verilir. Gülizar, yıllar sonra Sazlıköy'de akrabalarına kavuşmayı başarır. Akrabalarının yanına gelen Gülizar burada akrabası olan Reşit ile evlenip yaşamını sürdürür. Apê Haso’nun Mehmet ismindeki çocuğu da Sazlıköy'de zorunlu ikamete tabi tutuluyor. Diğer oğlu Yusuf, mecburi askerliğini Söke’de yapar. Çocukluğundan beri babasından ailesi ile ilgili duyduğu hikayeleri unutamayan Yusuf, araştırmaları sonucu Sazlıköy'de abisi Mehmet’i ve diğer kardeşlerini bulmayı başarır.

HADEP belde teşkilatını kurdular
Sazlıköy'de tekrar bir araya gelen Xalikanlılar asimilasyon politikalarına karşı dillerini ve geleneklerini uzun süre yaşatarak, özgünlüklerini korumayı başardılar. Ege’de yerleşik halk ile uyum sorununu yıllarca aşamayan Xalikanlılar, arkasında uzun bir ipin bağlı olduğu yöresel fistan giyen kadınlardan dolayı Aydın yöresinde ‘Kuyruklu Kürtler’ olarak da biliniyor. Xalikanlılar, yıllarca memleketlerine dönme umuduyla yaşadılar.

Sazlıköy'de yaşayan Xalîkanlılar, yeni göçlerle birlikte Kürtlerle daha çok yakınlaştı. Nüfusun çoğunluğunu oluşturan Kürtler, 1970’lerden beri gelişen sol ve Kürt siyasi hareketlere ilgili duydu. Kürt derneklerin Sazlıköy'de kurulmasına öncülük ettiler. Köyde kültürel anlamda faaliyet yürüten onlarca dernek kuruldu. Sol hareketin efsanevi liderlerinden Deniz Gezmiş’in, arandığı yıllarda Sazlıköy'de saklandığı da köylüler tarafından belirtiliyor.

Ancak 1980 darbesinden sonra Sazlıköy'de yaşayan Rojhilatlı Kürtler bir dönem siyasi faaliyetlerden uzak durdu. Kürt siyasetin Türkiye’de yükselmesinden etkilenen köy sakinleri, kendi aralarında örgütlenip 2000’li yıllarda HADEP Belde Teşkilatını kurdu. Belde teşkilatını kitlesel bir coşku ile açmalarıyla ilgi odağı oldular. Legal Kürt siyasi hareketin Aydın’da yıllarca en çok kabul gördüğü beldelerden biri haline geldi.[1]
İSHAK DURSUN/ANF
Dit item werd in het (Türkçe) geschreven, klik op het pictogram om het item te openen in de originele taal!
Bu makale (Türkçe) dilinde yazılmıştır, makaleleri orijinal dilinde açmak için sembolüne tıklayın!
Dit item is 1,267 keer bekeken
HashTag
Gekoppelde items: 52
Artikkelen
Datum & Gebeurtenisen
Groep: Artikkelen
Artikel taal: Türkçe
Publication date: 29-05-2023 (1 Jaar)
Boek: Geografie
Dialect: Turks
Provincie: Turkij
Publication Type: Born-digital
Soort document: Originele taal
Technical Metadata
Item Kwaliteit: 99%
99%
Toegevoegd door ( سارا ک ) op 02-06-2023
Dit artikel is beoordeeld en uitgegeven door ( ڕاپەر عوسمان عوزێری ) op 02-06-2023
Dit item is voor het laatst bijgewerkt door ( ڕاپەر عوسمان عوزێری ) op: 02-06-2023
URL
Dit item is volgens Kurdipedia's Standaarden nog niet afgerond en verder moet het herzien/aangepast worden!
Dit item is 1,267 keer bekeken
Attached files - Version
Type Version Toegevoed door
Bestaandsfoto 1.0.191 KB 02-06-2023 سارا کس.ک.
Kurdipedia is de omvangrijkste Koerdische informatiebron!
Artikkelen
Turkse aanval in Syrië moet Koerden breken
Biografie
Shene Baban
Bibliotheek
Irakese vluchtelingen in Nederland
Bibliotheek
Oorlog en Vrede in Koerdistan
Afbeelding en tekst
Koerdische vrouwen aan de oever van de Kaspische Zee begin 20e eeuw
Afbeelding en tekst
Gevangene van het Turkse leger tijdens de Dersim opstand. (1938)
Bibliotheek
Classificatie Van de Koerdische Muziek
Biografie
Araz Talib
Bibliotheek
Werkbezoek Iraaks Koerdistan
Bibliotheek
De ıraakse Anfal - Campagne tegen de Koerden Feiten en nasleep (1988 - )
Artikkelen
Ook in Iraaks Koerdistan volgt macht de lijn van het bloed
Artikkelen
Sherefxane Bedlisi: vader van de geschiedenis
Biografie
Shwan Rashid Ahmad Gaffaf
Artikkelen
Turkse grondtroepen trekken noordoosten van Syrië binnen

Actual
Plaatsen
Mardin
25-08-2012
هاوڕێ باخەوان
Mardin
Bewijsstukken
Oproep aan onze politici: doorbreek het stilzwijgen rond Afrin
23-03-2018
هاوڕێ باخەوان
Oproep aan onze politici: doorbreek het stilzwijgen rond Afrin
Bibliotheek
De ıraakse Anfal - Campagne tegen de Koerden Feiten en nasleep (1988 - )
08-11-2016
هاوڕێ باخەوان
De ıraakse Anfal - Campagne tegen de Koerden Feiten en nasleep (1988 - )
Bibliotheek
21 STRALEN
13-07-2020
ڕێکخراوی کوردیپێدیا
21 STRALEN
Bibliotheek
Classificatie Van de Koerdische Muziek
04-08-2022
بەناز جۆڵا
Classificatie Van de Koerdische Muziek
Nieuwe item
Bibliotheek
Classificatie Van de Koerdische Muziek
04-08-2022
بەناز جۆڵا
Biografie
Venus Faiq
15-10-2018
هاوڕێ باخەوان
Bibliotheek
De ıraakse Anfal - Campagne tegen de Koerden Feiten en nasleep (1988 - )
08-11-2016
هاوڕێ باخەوان
Biografie
Shwan Rashid Ahmad Gaffaf
23-10-2016
هاوڕێ باخەوان
Biografie
Shene Baban
09-03-2018
هاوڕێ باخەوان
Bibliotheek
Oorlog en Vrede in Koerdistan
29-07-2013
هاوڕێ باخەوان
Bibliotheek
Poëzie uit Koerdistan
16-09-2013
هاوڕێ باخەوان
Bibliotheek
Koerdistan
22-04-2015
هاوڕێ باخەوان
Statistiek
Artikelen 519,053
Fotos 106,653
Boeken 19,286
Gerelateerde bestanden 97,268
Video 1,392
Kurdipedia is de omvangrijkste Koerdische informatiebron!
Artikkelen
Turkse aanval in Syrië moet Koerden breken
Biografie
Shene Baban
Bibliotheek
Irakese vluchtelingen in Nederland
Bibliotheek
Oorlog en Vrede in Koerdistan
Afbeelding en tekst
Koerdische vrouwen aan de oever van de Kaspische Zee begin 20e eeuw
Afbeelding en tekst
Gevangene van het Turkse leger tijdens de Dersim opstand. (1938)
Bibliotheek
Classificatie Van de Koerdische Muziek
Biografie
Araz Talib
Bibliotheek
Werkbezoek Iraaks Koerdistan
Bibliotheek
De ıraakse Anfal - Campagne tegen de Koerden Feiten en nasleep (1988 - )
Artikkelen
Ook in Iraaks Koerdistan volgt macht de lijn van het bloed
Artikkelen
Sherefxane Bedlisi: vader van de geschiedenis
Biografie
Shwan Rashid Ahmad Gaffaf
Artikkelen
Turkse grondtroepen trekken noordoosten van Syrië binnen

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.5
| Contact | CSS3 | HTML5

| Pagina wordt gegenereerd in: 0.937 seconde(n)!