Bibliotek Bibliotek
Sök

Kurdipedia är de största källorna för kurdiska information!


Search Options





Avancerad sökning      Tangentbord


Sök
Avancerad sökning
Bibliotek
kurdiska namn
Händelseförlopp
Källor
Historia
Användarsamlingar
Aktiviteter
Sök Hjälp ?
Publikation
Video
Klassificeringar
Random objekt !
Skicka
Skicka artikel
Skicka bild
Survey
Din feedback
Kontakt
Vilken typ av information behöver vi !
Standarder
Användarvillkor
Produkt Kvalitet
Verktyg
Om
Kurdipedia Archivists
Artiklar om oss !
Lägg Kurdipedia till din webbplats
Lägg till / ta bort e-post
besöksstatistik
Föremål statistik
teckensnitt Converter
kalendrar Converter
Stavnings kontroll
språk och dialekter av sidorna
Tangentbord
Praktiska länkar
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Språk
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Mitt konto
Logga in
Medlemskap!
glömt ditt lösenord !
Sök Skicka Verktyg Språk Mitt konto
Avancerad sökning
Bibliotek
kurdiska namn
Händelseförlopp
Källor
Historia
Användarsamlingar
Aktiviteter
Sök Hjälp ?
Publikation
Video
Klassificeringar
Random objekt !
Skicka artikel
Skicka bild
Survey
Din feedback
Kontakt
Vilken typ av information behöver vi !
Standarder
Användarvillkor
Produkt Kvalitet
Om
Kurdipedia Archivists
Artiklar om oss !
Lägg Kurdipedia till din webbplats
Lägg till / ta bort e-post
besöksstatistik
Föremål statistik
teckensnitt Converter
kalendrar Converter
Stavnings kontroll
språk och dialekter av sidorna
Tangentbord
Praktiska länkar
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Logga in
Medlemskap!
glömt ditt lösenord !
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Om
 Random objekt !
 Användarvillkor
 Kurdipedia Archivists
 Din feedback
 Användarsamlingar
 Händelseförlopp
 Aktiviteter - Kurdipedia
 Hjälp
Nytt objekt
Bibliotek
Öster om Eufrat: -i kurdernas land
25-05-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliotek
Kurdistan; ‏Rapport från SAC:s studieresa 1994
03-01-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
Bibliotek
Den Kurdiska Fragen I Turkiet
23-06-2019
زریان سەرچناری
Biografi
Tara Twana
09-09-2018
هاوڕێ باخەوان
Bibliotek
Recueil de textes Kourmandji
24-10-2011
هاوڕێ باخەوان
Statistik
Artiklar 515,755
Bilder 104,791
Böcker 19,013
Relaterade filer 95,277
Video 1,253
Artiklar
En sorg att MP får bli till...
Bibliotek
Den sista flickan
Artiklar
Amineh Kakabaveh slår tillb...
Biografi
Şîlan Diljen
Bibliotek
Öster om Eufrat: -i kurdern...
​​​​​​​Herî zêde bi destê Osmaniyan ferman li êzidiyan hatine rakirin-2
Grupp: Artiklar | Artiklarna språk: Kurmancî - Kurdîy Serû
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking objektet
Utmärkt
Mycket bra
Genomsnitt
Dåligt
Dålig
Lägg till i mina samlingar
Skriv din kommentar om den här artikeln !
objekt History
Metadata
RSS
Sök i Google efter bilder med anknytning till det valda objektet !
Sök i Google för valda objekt!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

​​​​​​​Herî zêde bi destê Osmaniyan ferman li êzidiyan hatine rakirin-2

​​​​​​​Herî zêde bi destê Osmaniyan ferman li êzidiyan hatine rakirin-2
=KTML_Bold=​​​​​​​Herî zêde bi destê Osmaniyan ferman li êzidiyan hatine rakirin-2=KTML_End=

Di dîrokê de civata kurdên êzidî, ji ber ola êzidiyatiyê, bi destê Ereb Selçûqî, Oxoz, Mongol, Tatar, Osmanî, Tirk, Brîtanîyan û herî dawî jî çeteyên DAIŞ`ê ferman hatin rakirin.
Di serdema ola Îslamê de, bi taybet di dema xîlafeta Omer Bin El-Xetab de (634-644), êrişên li dijî kurdên êzidî dest pê kirin. Li gorî ku êzidî dibêjin, êrişên yekemîn di sala 640’ê de bi destê Qasim Bin Ebas El-Yemenî û Abdullah Omer, pêk hatin.
Bi destpêka serdama Omewiyan re jî, êrişên li dijî êzidiyan berdewam kirin û piştî wan Abasiyan heman êriş pêk anîn. Li gorî çavkaniyên êzidiyan, di navbera 640-979`an Z. de 12 fermanên leşkerî û êriş li dijî wan pêk hatine.
Piştî vê qonaxê, sala 1029`an Oxozên Tirkan li hemberî civata êzidî êrişên kirin, ku piştî lawazbûna dewleta Abasiyan wan dewleta Selçûqî ava kir. Selçûqiyan bi navê îslamê serweriya herêmê kirin û gelek komkujî pêk anîn.
Sala 1075`an piştî ku fermandarê Selçûqî Silêman Bin Qetlemş xwe wekî sultan ragihand, Selçûqiyan împeratoriya Romê “Selçûqiyên Rom” ava kirin. Ji ber ku kurdên êzidî li ser destê wan di gelek keraset û komkujiyan re derbas bûn, peyva “Romî” li cem civaka êzidî wekî îşareta nebaşiyê tê bikaranîn.
Salên 1259, 1368, 1394 û 1400`î Teteran li dijî kurdên êzidî fermanan pêk anîn.
Lêkolînerê êzidî Xidir Domelî wiha dibêje: “Li vî welatî dîrokê rehim li êzidiyan nekir. Li dijî vê olê gelek keraset pîk hatin. Hemû hêzên ku dihatin herêmê, li ser hesabê êzidiyan mezin û bi hêz dibûn.”
=KTML_Bold=‘FETWEYÊN OSMANIYAN QETILKIRINA ÊZIDIYAN HELAL KIR’=KTML_End=
Ji ber fetweyên olî ku qetilkirin û talankirina milkên êzidiyan helal dikir, komkujî li dijî êzidiyan pêk hatin. Ji wan fetweya Ehmed Bin Henbel ya di sedsala 9`an de û fetweyên Ebî El-Leys El-Semerqendî, Ebû Siûd El-Îmadî û Abdullah El-Rebtkî bûn.
Lê fetweya ku herî zêde ji ber wê komkujî û ferman li dijî êzidiyan pêk hatine, fetweyên Ebû Siûd El-Îmadî bû ku bi navê “Zanyarê Rom, Muftiyê texta Osmanî” dihat binavkirin, ku li gundekî Qostantîniyê ji dayik bû û di serdema Silêman El-Qanûnî û Silîm El-Sanî de li dewleta Osmanî fetwe didan.
Êzidî dibêjin ku El-Îmadî di fetweyên xwe de qetilkirina êzidiyan û tecawizkirina jin û zarokên wan helal kiriye û ew bi “ji gawirên esîl gawirtir in” bi nav dikir. Ev yek bi behaneya ku ji Îmam Elî Bin Ebî Talib û zarokên wî El-Hesen û El-Huseyîn hez nakin, pêk dihat.
=KTML_Bold=‘OSMANIYAN 101 KOMKUJÎ û FERMAN LI DIJÎ ÊZIDIYAN PÊK ANÎN’=KTML_End=
Li gorî lêkolîner Dawûd Mûrad Xetarî, ji dema fetweyên Ebû Siûd El-Îmadî yên sala 1560`î û heta beriya hilweşîna dewleta Osmanî bi 5 salan anku sala 1918`an, Osmaniyan 101 ferman li dijî êzidiyan pêk anîn ku hinek ji wan komkujiyan artêşa Osmanî bi xwe pêk anî, hinek jî bi rêya derxistina fermanan pêk hatin.
Xetarî dibêje piştî ku li gelek belge û lêvegerên girêdayî fermanên li dijî êzidiyan pêk hatine geriya, karîbû gelek belgeyên “Osmanî, Rûsî, Fransî, Farisî, Îngilîzî, Erebî, Suryanî û Kurdî” bi dest bixe.
Xetarî wiha didomîne: “Li gorî belgeyên heta dawiya şerê cîhanê yê yekemîn min bi dest xistine, 161 ferman li dijî gelê êzidî pêk hatine, her wiha 37 caran koçberkirina bi darê zorê û kuştina mîr û êlan pêk hatiye û ji bo teşwîqkirina qetilkirina êzidiyan 15 fetweyên fermî hatine dayîn.”
Ji hemleyên ku waliyên Osmanî yên Bexdayê bi rê ve birine; hemleya Hesen Paşa (1715 Z), hemleya Ehmed Paşa (1733) û hemleya Silêman Paşa (1752) hene.
Her wiha hemleya Nadir Şah Farisî ya di navbera salên 1732 û 1743`an de. Piştre hemleyên mîrên Mûsilê yên Celîliyên, hemleya li ser îmareta Şêxan, hemleyên li dijî êzidiyên li çiyayê Şengalê û heta bigihêje hemleyên paşeyên Osmanî.
Ji hemleyên paşeyên Osmaniyan; hemleya Elî Paşa (1802), hemleya Silêman Paşa El-Sexîr (1809), hemleya Ênice Beyreqdar (1835), hemleya Reşîd Paşa (1836), hemleya Hafiz Paşa (1837), hemleya Mihemed Şerîf Paşa di navbera salên 1884 û 1845`an de, hemleya Mihemed Paşa Girîdlîoglu di navbera salên 1845 û 1846`an de, hemleya Teyar Paşa di navbera salên 1846 û 1847`an de, hemleya Eyûb Beg (1891), hemleya Ferîq Omer Wehbî Paşa (1892) û hemleya Bekir Paşa (1894).
Di sedsala 20`an de, civaka êzidî li ser destê Itîhad û Tereqî û hemwextî komkujiyên li dijî Ermen, Suryan û Aşûriyan (1915) rastî koçberkirin û komkujiyan hat. Hemleya Osmaniyan a herî dawî li dijî gelê êzidî pêk anîne sala 1918`an bi destê Îbrahîm Paşa bû.
Êzidî gotina “ferman” wekî têgeha hemleyên qirkirina komî yên li dijî wan pêk hatine, bi kar tînin. Ferman gotineke Osmanî ye û tê wateya “biryarê” û îşaretê bi biryarên ku sultanên Osmanî ji bo qirkina êzidiyan dane, dike.
$‘ÊZIDÎ Û KOMKUJIYÊN BRÎTANYA Û IRAQÊ’$
Di sedsala 20`an de jî kurdên êzidî dîsa rastî êrişan hat. Li gorî lêkolîner Mûrad Xetarî, ji nav belgeyên ku wî bi dest xistine, belgeyek heye piştrast dike ku di sala 1925`an de hêzên Brîtanya yên li Iraqê li dijî êzidiyan operasyon pêk anîne.
Ji ber ku belgeyên nivîskî yên êzidiyan tune ne, hejmara wendahiyên gelê êzidî di vê operasyonê de bi temamî nayê zanîn.
Di sala 1935`an de, lîwa Hisên Fewzî Paşa operasyonek li dijî Şengalê pêk anî. Gelê Şengalê, herêmên bakurê Iraqê û herêmên nîvê Firatê li dijî biryara xizmeta leşkertiyê li Iraqê serî hildan, lê belê raperînên wan bi awayekî hov hatin bidawîkirin.
Wê demê Hisên Fewzî gelek peywirên leşkerî bi dest xistin û piştre bû rêveberê herêma Mûsilê û fermana êrişa li dijî Şengalê da.
Li gorî çavkaniyên Iraqê, fermandarê artêşê Bekir Sidqî zêdetirî 200 êzidî qetil kir û li seranserê herêmê qanûneke leşkerî ferz kir.
Piştî îmzekirina peymana “Cezair” di navbera Iraq û Îranê di 6`ê Adara 1975`an de ku li gorî wê şahê Îranê Mihemed Riza Pehlewî piştgiriya Mela Mistefa Barzanî li Iraqê rawestand, hêzên Iraqê li dijî kurdên li herêmên cuda yên Başûrê Kurdistanê hemleyên qirkirinê dest pê kir. Para êzidiyan jî ji wan hemleyan hebû, ku zêdetirî 150 gundên Şengalê hatin rûxandin û şêniyên wê bi darê zorê hatin koçberkirin.
=KTML_Bold=ÊZIDÎ Û SEDSALA 21`AN=KTML_End=
Ji 2003`an ve dema ku Amerîkayê dest li Iraqê werda, li herêmên cuda yên Iraqê û bi taybetî li herêmên Şîa û êzidiyan teqîn pêk hatin. Tevî ku Amerîka û hêzên ewlekariyê yên Iraqê gelek hemle li dijî baregeha El-Cîhda a Iraqê û piştre li dewleta Îslamî pêk anîn jî, lê belê nijkarîn rewşa ewlehiyê kontrol bikin. Ji dema destwerdana Amerîkî li Iraqê ve, li Iraqê bi awayekî domdar teqîn û bûyerên kuştinê pêk hatin ku para êzidiyan jî tê de hebû.
Di 14`ê Tebaxa 2007`an de, navçeya Til Izêr a qezaya Şengalê bi sehrîcên sotemeniyê û 3 kamyonên bi madeyên teqemeniyê û bombeyan bar kirî, êrişên li ser hev pêk hatin û di encamê de malên navçeyê hatin rûxandin.
Li gorî Heyva Sor a Iraqî, ji ber êrişan 796 kes hatin kuştin û hezar û 562 kes birîndar bûn. Wê demê ev êriş wekî êrişa herî hov li Iraqê ku piştî hatin hêzên Amerîkayê pêk hatiye û ji aliyê hejamra kuştiyan ve piştî êrişên 11`ê Îlonê wekî duyemîn mezintirîn êrişên li cîhanê pêk hatine, hate pejrandin.
Beriya van êrişan, li herêmên Sunî yên Iraqê û bi taybetî li Mûsilê û Başûrê Kurdistanê belavok hatibûn belavkirin ku tê de êzidî wekî “gawir” hatibûn binavkirin û li ser esasê “dijberên îslamê ne” banga kuştina wan haitbû kirin.
=KTML_Bold=‘DAIŞ Û ÊRIŞÊN LI DIJÎ ŞENGALÊ’=KTML_End=
Çeteyên DAIŞ`ê bi hovîtî û serjêkirinê dihatin naskirin. Di destpêka her êrişekê de bombe bi kar tanîn. DAIŞ`ê di demeke nêz de karîbûn tirsê belav bike, ji lewra hêzên herêmî û cîhanê DAIŞ ji bo pêkanîna berjewendiyên xwe li Sûriyê û Iraqê bi kar anî.
Rojnameya “Ozgur Gundem” a li Bakurê Kurdistanê û Tirkiyê weşanê dike, ji çavkaniyên xwe yên taybet agahiyên girêdayî lidarxistina civînekê li paytexta Urdun Emanê di 1`ê Hezîrana 2014`an de bi dest xist, ku di civînê de nûnerên Amerîka, Israîl, Erebistana Siûdî, Tirkiyê û Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) amade bûn û plana êrişên birêxistinkirî yên DAIŞ`ê li Sûriyê û Iraqê piştî wê demê, kirin. Armanca wan ew e ku li gorî berjewendiyên xwe derfeta destwerdana li Sûriyê û Iraqê peyda bikin.
Piştî 7 salan ji teqînên li Til Izêr, çeteyên DAIŞ`ê di 3`ê Tebaxa 2014`an de êrişî qezaya Şengalê kirin. Beriya vê êrişê di navbera raydarên Başûrê Kurdistanê û hikumeta Tirkiyê de civînek pêk hatibû û li gorî wê hêzên Pêşmerge yên girêdayî PDK`ê ji Şengalê vekişîn û sivîlên herêmê bi hovîtiya DAIŞ`ê re rû bi rû hiştin.
Li gorî daneyan, çeteyên DAIŞ`ê zêdetirî 3 hezar êzidî kuştin, zêdetirî 5 hezar êzidî revandin û li dijî hezar û 500 jin tundî hate meşandin, zêdetirî hezar jin û jinên ciwan li sûkên Sûriyê û Iraqê hatin firotin û zêdetirî 350 hezar êzidî ji warê xwe bûn.
Neteweyên Yekbûyî (NY) komkujiyên DAIŞ`ê yên li dijî êzidiyan bi “sûcên şer û sûcên dijî mirovahiyê” pejirand.[1]
Denna post har skrivits in (Kurmancî - Kurdîy Serû) språk, klicka på ikonen för att öppna objektet på originalspråket!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
Denna post har tittat 1,161 gånger
HashTag
Källor
[1] | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://hawarnews.com/ - 16-05-2023
Länkade objekt: 16
Grupp: Artiklar
Artiklarna språk: Kurmancî - Kurdîy Serû
Publication date: 03-12-2021 (3 År)
Dokumenttyp: Språk
Provins: Kurdistan
Publication Type: Born-digital
Städer: Sinjar
Technical Metadata
Produkt Kvalitet: 99%
99%
Tillagt av ( ئاراس حسۆ ) på 16-05-2023
Den här artikeln har granskats och släppts av ( ئەمیر سیراجەدین ) på 16-05-2023
URL
Denna post enligt Kurdipedia s Standarder inte slutförts ännu !
Denna post har tittat 1,161 gånger
Kurdipedia är de största källorna för kurdiska information!
Bibliotek
Öster om Eufrat: -i kurdernas land
Biografi
Tara Twana
Artiklar
​SANNING! NÄR JAG FÅR HÖRA DET SÅ
Bibliotek
Den Kurdiska Fragen I Turkiet
Artiklar
Ni får en feministisk peshmerga i riksdagen
Artiklar
En sorg att MP får bli tillhåll för islamister
Bibliotek
Kurdistan; ‏Rapport från SAC:s studieresa 1994
Artiklar
Agera innan fler barn dör av äktenskap
Bibliotek
Kurdfrågan En bakgrund
Biografi
Şîlan Diljen
Artiklar
Amineh Kakabaveh slår tillbaka mot Vänsterpartiets ledning efter uteslutningen: ”Ljuger”
Bibliotek
Svensk - Kurdisk ordlista

Actual
Artiklar
En sorg att MP får bli tillhåll för islamister
19-05-2018
هاوڕێ باخەوان
En sorg att MP får bli tillhåll för islamister
Bibliotek
Den sista flickan
07-10-2018
زریان سەرچناری
Den sista flickan
Artiklar
Amineh Kakabaveh slår tillbaka mot Vänsterpartiets ledning efter uteslutningen: ”Ljuger”
22-09-2019
نالیا ئیبراهیم
Amineh Kakabaveh slår tillbaka mot Vänsterpartiets ledning efter uteslutningen: ”Ljuger”
Biografi
Şîlan Diljen
04-07-2020
ڕێکخراوی کوردیپێدیا
Şîlan Diljen
Bibliotek
Öster om Eufrat: -i kurdernas land
25-05-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Öster om Eufrat: -i kurdernas land
Nytt objekt
Bibliotek
Öster om Eufrat: -i kurdernas land
25-05-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Bibliotek
Kurdistan; ‏Rapport från SAC:s studieresa 1994
03-01-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
Bibliotek
Den Kurdiska Fragen I Turkiet
23-06-2019
زریان سەرچناری
Biografi
Tara Twana
09-09-2018
هاوڕێ باخەوان
Bibliotek
Recueil de textes Kourmandji
24-10-2011
هاوڕێ باخەوان
Statistik
Artiklar 515,755
Bilder 104,791
Böcker 19,013
Relaterade filer 95,277
Video 1,253
Kurdipedia är de största källorna för kurdiska information!
Bibliotek
Öster om Eufrat: -i kurdernas land
Biografi
Tara Twana
Artiklar
​SANNING! NÄR JAG FÅR HÖRA DET SÅ
Bibliotek
Den Kurdiska Fragen I Turkiet
Artiklar
Ni får en feministisk peshmerga i riksdagen
Artiklar
En sorg att MP får bli tillhåll för islamister
Bibliotek
Kurdistan; ‏Rapport från SAC:s studieresa 1994
Artiklar
Agera innan fler barn dör av äktenskap
Bibliotek
Kurdfrågan En bakgrund
Biografi
Şîlan Diljen
Artiklar
Amineh Kakabaveh slår tillbaka mot Vänsterpartiets ledning efter uteslutningen: ”Ljuger”
Bibliotek
Svensk - Kurdisk ordlista

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| Kontakt | CSS3 | HTML5

| Sida generation tid : 1.625 sekund(er)!