Pirtûkxane Pirtûkxane
Lêgerîn

Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!


Vebijêrkên Lêgerînê





Lêgerîna pêşketî      Kilaviya


Lêgerîn
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina babetê
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Alav
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
Ziman
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Hesabê min
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
Lêgerîn Tomarkirina babetê Alav Ziman Hesabê min
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Em kî ne
 Babeta têkilhev!
 Mercên Bikaranînê
 Arşîvnasên Kurdipedia
 Nêrîna we
 Berhevokên bikarhêner
 Kronolojiya bûyeran
 Çalakî - Kurdipedia
 Alîkarî
Babetên nû
Jiyaname
Mela Kaka Hemê
13-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Mihemed Cezaêr
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Mistefa Elî Şan Nebo
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Nîroz Malik
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Ebdo Mihemed
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Elî Şemdîn
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Ehmed Xeyrî
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Mihemedsalih Qadirî
08-07-2024
Burhan Sönmez
Wêne û şirove
Dibistana Sor li Cizîra Botan
29-06-2024
Aras Hiso
Wêne û şirove
Kêliya ku rêberê şehîd “Simko Axa Şikak” berî 96 salan giheşte bajarê Silêmaniyê
27-06-2024
Aras Hiso
Jimare
Babet 523,831
Wêne 106,003
Pirtûk PDF 19,742
Faylên peywendîdar 98,975
Video 1,424
Ziman
کوردیی ناوەڕاست 
300,520

Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,727

هەورامی 
65,707

عربي 
28,766

کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,136

فارسی 
8,292

English 
7,139

Türkçe 
3,565

Deutsch 
1,455

Pусский 
1,119

Française 
321

Nederlands 
130

Zazakî 
84

Svenska 
56

Հայերեն 
44

Español 
39

Italiano 
39

لەکی 
37

Azərbaycanca 
19

日本人 
18

עברית 
14

Norsk 
14

Ελληνική 
13

中国的 
11

Jiyaname
Elî Şemdîn
Wêne û şirove
Bajarê Mêrdînê di sala 1911...
Wêne û şirove
Di sala 1955an de dîlaneke ...
Wêne û şirove
Kurdekî Batûmê bi cilûbergê...
Weşanên
Şerq û Kurdistan
Danasîna Mem û Zînê / Di Şibandinê da Mubalexe
Her bûyereke li seranserî welêt, ji rojhilat heta rojava û ji bakur heta başûr... Wê bibe çavkanî ji bo Kurdîpêdiya!
Pol, Kom: Kurtelêkolîn | Zimanê babetî: Kurmancî - Kurdîy Serû
Par-kirin
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Nirxandina Gotarê
Bêkêmasî
Gelek başe
Navîn
Xirap nîne
Xirap
Li Koleksîyana min zêde bike
Raya xwe li ser vî babetî binivîsin!
Dîroka babetê
Metadata
RSS
Li googlê li wêneyan girêdayî bigere!
Li ser babeta hilbijartî li Google bigerin!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Danasîna Mem û Zînê / Di Şibandinê da Mubalexe

Danasîna Mem û Zînê / Di Şibandinê da Mubalexe
Danasîna #Mem û Zîn#ê / Di Şibandinê da Mubalexe
Siddik BOZARSLAN

”Di salixdan û şibandinê da awayekî dî jî heye; ew jî mubalexeya di şibandinê da ye. Di vî awayî da şibandî û pêşibandî cîyên xwe bi hev diguhêrin û her yek ji wan dikeve şûna yê dî, her yek ji wan rola yê dî dileyze. Mirov dişê ji vî awayê şibandinê ra bêje ”şibandina vajî” jî. Mesela, eger dêmên yarê bên şibandin bi gulê, ev dibe şibandineka adetî; lê eger gul bê şibandin bi dêmên yarê, ev dibe mubalexe di şibandinê da. Ev awayê şibandinê, edebîyatê xweştir dike, dibe xeml û xêza edebîyatê.
Hozanên Kurd ên berîn carna ev awa di helbestên xwe da bi kar anîne. Mesela, hozanê Kurd ê nemir Melayê Cizîrî, di helbesteka xwe da weha pesnê birûyên yara xwe daye:
”Min ji Hîva nû ra got: Tu dişibî birûyên yarê
Got: Çi hedê min e! Ez dişibim nala hespê”
Wek ku dixuye, Melê di van her du malikan da ne ku birûyên yara xwe şibandine Hîva nû; lê belê tam çewtê wê yekê, Hîva nû şibandîye birûyên yara xwe. Mana vê şibandinê ev e ku birûyên yara wî ji Hîva nû xweşiktir bûne. Lê Melê qîma xwe bi wê şibandinê jî nanîye; rûmeta birûyên yara xwe hê jî bilind kirîye û li ber wan Hîva nû şibandîye naleka hespan. Tiştê balkêş jî ev e ku wî ev mane û ev şibandin û ev mubalexe gişt, di du malikan da dane; ev jî hostatî û hunermendîya wî ya mezin nîşan dide.
Xanîyê nemir jî di ”Mem û Zîn”ê da ev awayê şibandinê bi hostatîyeka mezin bi karanîye û rûpelên dastana xwe bi vî awayê şibandinê xemilandine. Mesela, wek ku tê zanîn, mêrxasê Kurd ê efsaneyî Ristemê Zalê, nîşan û sembola mêrxasî û xweşmêrî û şerkarîyê ye; hozanê Ereb ê navdar Hatemê Taî jî nîşan û sembola çavfireyî û ciwamêrîyê ye. Dema pesnê mêrxasek tê dayîn, ew bi Ristem tê şibandin û tê gotin ”mirov dibêje qey Ristem e”; dema qala ciwamêrek jî tê kirin, ew bi Hatem tê şibandin û tê gotin ”mirov dibêje qey Hatem e”. Lê belê li nik Xanî, Mîrê Botan Mîr Zeydîn wisa ciwamêr e ku Hatem muhtacê ciwamêrîya wî dibe; wisa mêrxas e jî ku Ristem li ber mêrxasî û xweşmêrîya wî zorbirî dibe. Di beşê 8´an da dema pesnê Mîr Zeydîn daye, weha gotîye:
”Hatem dibû muhtacê merdîtî û ciwamêrîya wî
Ristem zorbirî dibû li ber mêrxasî û xweşmêrîya wî”
Di beşê23´yan da qal kirîye ku dema daweta Sitîyê û Tacdîn, hin jin çûne da ku Zînê û Sitîyê bixemlînin; lê belê:
”Dema li rûyên wan ên ter û teze bûn baldar
ji ber rengê sor ê gevez ve bûn fedîkar
Nedişîyan bi kilê reş, tewr yek carek tenê
xira bikin çavên wan xezalên Xutenê” (Li Tirkistanê bajarek û herêmek e ku bi xweşikîya xezalên xwe hatîye naskirin.)
Wek ku dîyar e, rûyên her du xuşkan ji rengê sor sortir û çavên wan ji kil reştir hatine nîşandan. Rewşa adetî ew e ku, ba û bagêr agir û pêtîyan vedimirîne; eger qala rewşeka weha bê kirin, ev dibe peyveka adetî. Lê belê eger evîna di dilan da bê şibandin bi pêtîyeka wisa ku ew ba û bagêrê zorbirî bike, aha ev dibe hunereka mezin. Di beşê 30´yî da, dema Zîn bi findê ra dipeyîve, jê ra weha dibêje:
”Pêtîya ku ji dilê min daye ser serê min, ew petîya har
hukum dike li bayê bareş ê tewr dijwar”
Di beşê 35´an da Memê bi dilê xwe ra dipeyîve û wî dişibîne Brahîm Pêxember. Wek ku tê zanîn, li gora bawerîyê, Nemrût Brahîm Pêxember avêtîye agir, lê ew agir bi fermana Xwedê li Brahîm Pêxember bûye gulistan û mêrg û kanî. Memê ji dilê xwe ra dibêje ku:
”Gerçi tu wek Brahîm Xelîl Pêxember î, ey beladîtî
lê belê li te, gulistan dibe agir û pêtî”
Yanî ”welew ku tu wek Brahîm Pêxember beladîtî bî jî, tu ne wek wî xwedîşans î; li wî agir bû gulistan, lê li te gulistan dibe agir û pêtî”.
Di beşê 38´an da Xanî qal kirîye ku Zînê çûye baxçeyê Mîr; di despêka wî beşî da salixê Zînê daye, ew şibandîye xezalek û weha gotîye:
”Linggirêdayîya bi zincîra evîna xwînxwar
ew nêçîra ku wê Memê kiribû birîndar”
Wek ku tê zanîn, nêçîrvan xezalên nêçîrkirî birîndar dikin. Lê li vir Xanî, Zîn şibandîye xezaleka ku nêçîrvanê xwe birîndar kirîye. Mem jî şibandîye nêçîrvanekî ku xezala wî ew birîndar kirîye. Ma ji bil lêdana çepikan mirov dê li ber vê hunerê û vê hostatîyê çi bêje!
Di beşê 39´an da qal kirîye ku Memê jî, bê ku haya wî ji çûyîna Zînê hebe, diçe baxçe. Dema digîje wir, deng li gulan û sinbilan û rîhanan dike:
”Got: Lê lê gulê, gerçi tu jî nazenîn î
lê belê, kengê tu ji rengê rûyê Zîn î!
Lê lê sinbilê, gerçi bêhna te pirr xweş e
û rîhan ji te fedî dikin, rûyê wan reş e
Lê belê, hun ne mîna zulfa yarê ya wek xelek in
Hun her du jî tenê zimandirêj in û fortek in”
Wek ku dîyar e, Memê bi vê peyvê rengê rûyê Zînê bi ser rengê gulan ra digire, zulfên wê jî bi ser rîhan û sinbilan ra digire. Paşê deng li bilbil dike û weha dibêje:
”Zîna min ji sorgula te geştir e
Bextê min jî ji taliê te reştir e”. [1]
Ev babet 1,566 car hatiye dîtin
Haştag
Çavkanî - Jêder
[1] Mallper | Kurmancî - Kurdîy Serû | موقع https://portal.netewe.com/- 04-03-2023
Gotarên Girêdayî: 48
Dîrok & bûyer
Kurtelêkolîn
Pirtûkxane
Weşanên
Pol, Kom: Kurtelêkolîn
Zimanê babetî: Kurmancî - Kurdîy Serû
Dîroka weşanê: 10-01-2023 (1 Sal)
Cureya belgeyê: Zimanî yekem
Cureya Weşanê: Born-digital
Kategorîya Naverokê: Gotar & Hevpeyvîn
Kategorîya Naverokê: Helbest
Kategorîya Naverokê: Rexneya Wêjeyî
Welat- Herêm: Kurdistan
Meta daneya teknîkî
Kalîteya babetê: 98%
98%
Ev babet ji aliyê: ( Aras Hiso ) li: 04-03-2023 hatiye tomarkirin
Ev gotar ji hêla ( Sara Kamela ) ve li ser 04-03-2023 hate nirxandin û weşandin
Ev gotar vê dawiyê ji hêla ( Sara Kamela ) ve li ser 04-03-2023 hate nûve kirin
Navnîşana babetê
Ev babet li gorî Standardya Kurdîpêdiya bi dawî nebûye, pêwîstiya babetê bi lêvegereke dariştinî û rêzimanî heye!
Ev babet 1,566 car hatiye dîtin
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Wêne û şirove
Serokên çend eşîrên kurdan, 1898
Kurtelêkolîn
Hevgirtina dagirkeran û belavbûna kurdan
Jiyaname
Ferhad Merdê
Pirtûkxane
Çand û Civak
Pirtûkxane
Zanista Civakê
Jiyaname
KUBRA XUDO
Jiyaname
AYNUR ARAS
Pirtûkxane
Dîroka mesopotamya
Jiyaname
TAHARÊ BRO
Wêne û şirove
KURDÊN GURCISTANÊ di salê de 1971
Kurtelêkolîn
Rojnameya Şerq û Kurdistan
Jiyaname
Şermîn Cemîloxlu
Kurtelêkolîn
Kurdên Batûmê
Kurtelêkolîn
Kurd û Eskîlstuna, xîçek dîrok
Jiyaname
Elî Paksirişt (Azad Makûyî)
Cihên arkeolojîk
Kereftû
Pirtûkxane
Derûniya ciaknasiyê
Jiyaname
EZÎZÊ ÎSKO
Cihên arkeolojîk
Dalamper
Jiyaname
Mihemedsalih Qadirî
Pirtûkxane
Civaknasiy perwerdeyê
Kurtelêkolîn
Jules Verne Nasiya Xwe Dide Kurdan
Cihên arkeolojîk
Qoşliyê
Cihên arkeolojîk
Temteman
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius
Cihên arkeolojîk
Mezarê Padîşehê Kurd ê Mîdî (Kî Xosraw- Kawa) 632-585 BZ
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
Wêne û şirove
Endamên Yekitiya Jinên Kurd a El-tealî 1919
Wêne û şirove
Kêliya ku rêberê şehîd “Simko Axa Şikak” berî 96 salan giheşte bajarê Silêmaniyê
Wêne û şirove
Kurdekî Batûmê bi cilûbergên neteweyî (sedsala 19an)

Rast
Jiyaname
Elî Şemdîn
09-07-2024
Aras Hiso
Elî Şemdîn
Wêne û şirove
Bajarê Mêrdînê di sala 1911an de
13-07-2024
Aras Hiso
Bajarê Mêrdînê di sala 1911an de
Wêne û şirove
Di sala 1955an de dîlaneke Kurdên Azerbaycanê
13-07-2024
Aras Hiso
Di sala 1955an de dîlaneke Kurdên Azerbaycanê
Wêne û şirove
Kurdekî Batûmê bi cilûbergên neteweyî (sedsala 19an)
13-07-2024
Sara Kamela
Kurdekî Batûmê bi cilûbergên neteweyî (sedsala 19an)
Weşanên
Şerq û Kurdistan
17-07-2024
Burhan Sönmez
Şerq û Kurdistan
Babetên nû
Jiyaname
Mela Kaka Hemê
13-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Mihemed Cezaêr
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Mistefa Elî Şan Nebo
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Nîroz Malik
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Ebdo Mihemed
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Elî Şemdîn
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Ehmed Xeyrî
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Mihemedsalih Qadirî
08-07-2024
Burhan Sönmez
Wêne û şirove
Dibistana Sor li Cizîra Botan
29-06-2024
Aras Hiso
Wêne û şirove
Kêliya ku rêberê şehîd “Simko Axa Şikak” berî 96 salan giheşte bajarê Silêmaniyê
27-06-2024
Aras Hiso
Jimare
Babet 523,831
Wêne 106,003
Pirtûk PDF 19,742
Faylên peywendîdar 98,975
Video 1,424
Ziman
کوردیی ناوەڕاست 
300,520

Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,727

هەورامی 
65,707

عربي 
28,766

کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,136

فارسی 
8,292

English 
7,139

Türkçe 
3,565

Deutsch 
1,455

Pусский 
1,119

Française 
321

Nederlands 
130

Zazakî 
84

Svenska 
56

Հայերեն 
44

Español 
39

Italiano 
39

لەکی 
37

Azərbaycanca 
19

日本人 
18

עברית 
14

Norsk 
14

Ελληνική 
13

中国的 
11

Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Wêne û şirove
Serokên çend eşîrên kurdan, 1898
Kurtelêkolîn
Hevgirtina dagirkeran û belavbûna kurdan
Jiyaname
Ferhad Merdê
Pirtûkxane
Çand û Civak
Pirtûkxane
Zanista Civakê
Jiyaname
KUBRA XUDO
Jiyaname
AYNUR ARAS
Pirtûkxane
Dîroka mesopotamya
Jiyaname
TAHARÊ BRO
Wêne û şirove
KURDÊN GURCISTANÊ di salê de 1971
Kurtelêkolîn
Rojnameya Şerq û Kurdistan
Jiyaname
Şermîn Cemîloxlu
Kurtelêkolîn
Kurdên Batûmê
Kurtelêkolîn
Kurd û Eskîlstuna, xîçek dîrok
Jiyaname
Elî Paksirişt (Azad Makûyî)
Cihên arkeolojîk
Kereftû
Pirtûkxane
Derûniya ciaknasiyê
Jiyaname
EZÎZÊ ÎSKO
Cihên arkeolojîk
Dalamper
Jiyaname
Mihemedsalih Qadirî
Pirtûkxane
Civaknasiy perwerdeyê
Kurtelêkolîn
Jules Verne Nasiya Xwe Dide Kurdan
Cihên arkeolojîk
Qoşliyê
Cihên arkeolojîk
Temteman
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius
Cihên arkeolojîk
Mezarê Padîşehê Kurd ê Mîdî (Kî Xosraw- Kawa) 632-585 BZ
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
Wêne û şirove
Endamên Yekitiya Jinên Kurd a El-tealî 1919
Wêne û şirove
Kêliya ku rêberê şehîd “Simko Axa Şikak” berî 96 salan giheşte bajarê Silêmaniyê
Wêne û şirove
Kurdekî Batûmê bi cilûbergên neteweyî (sedsala 19an)
Dosya
Enfalkirî - Zayend - Nêr Enfalkirî - Netewe - Kurd Pend û gotin - Welat- Herêm - Bakûrê Kurdistan Peyv & Hevok - Welat- Herêm - Bakûrê Kurdistan Enfalkirî - Welat- Herêm - Başûrê Kurdistan Pend û gotin - Welat- Herêm - Rojawa Kurdistan Peyv & Hevok - Welat- Herêm - Rojawa Kurdistan Kurtelêkolîn - Welat- Herêm - Sûrya Enfalkirî - Cureyên Kes - Enfakirin Enfalkirî - Cureyên Kes - Qurbaniyên Enfalê

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.67
| Peywendî | CSS3 | HTML5

| Dema çêkirina rûpelê: 2.953 çirke!