Pirtûkxane Pirtûkxane
Lêgerîn

Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!


Vebijêrkên Lêgerînê





Lêgerîna pêşketî      Kilaviya


Lêgerîn
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina babetê
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Alav
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
Ziman
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Hesabê min
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
Lêgerîn Tomarkirina babetê Alav Ziman Hesabê min
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Em kî ne
 Babeta têkilhev!
 Mercên Bikaranînê
 Arşîvnasên Kurdipedia
 Nêrîna we
 Berhevokên bikarhêner
 Kronolojiya bûyeran
 Çalakî - Kurdipedia
 Alîkarî
Babetên nû
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
17-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
13-04-2024
Sara Kamela
Jiyaname
RONÎ WAR
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
KUBRA XUDO
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Îsmaîl Heqî Şaweys
11-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Kerim Avşar
10-04-2024
Sara Kamela
Cihên arkeolojîk
Temteman
09-04-2024
Aras Hiso
Cihên arkeolojîk
Dalamper
09-04-2024
Aras Hiso
Jimare
Babet 516,435
Wêne 105,222
Pirtûk PDF 19,086
Faylên peywendîdar 95,720
Video 1,281
Kurtelêkolîn
Serencama 90 Salên RIYA TEZE
Kurtelêkolîn
Dengbêjiya Serhedê ji ser z...
Kurtelêkolîn
Tembûra wî ya ewil kodik û ...
Kurtelêkolîn
Wesiyeta Cemîlê Horo û daxw...
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
Danasîna Mem û Zînê / Di Şibandinê da Mubalexe
Her bûyereke li seranserî welêt, ji rojhilat heta rojava û ji bakur heta başûr... Wê bibe çavkanî ji bo Kurdîpêdiya!
Pol, Kom: Kurtelêkolîn | Zimanê babetî: Kurmancî - Kurdîy Serû
Par-kirin
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Nirxandina Gotarê
Bêkêmasî
Gelek başe
Navîn
Xirap nîne
Xirap
Li Koleksîyana min zêde bike
Raya xwe li ser vî babetî binivîsin!
Dîroka babetê
Metadata
RSS
Li googlê li wêneyan girêdayî bigere!
Li ser babeta hilbijartî li Google bigerin!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Danasîna Mem û Zînê / Di Şibandinê da Mubalexe

Danasîna Mem û Zînê / Di Şibandinê da Mubalexe
Danasîna #Mem û Zîn#ê / Di Şibandinê da Mubalexe
Siddik BOZARSLAN

”Di salixdan û şibandinê da awayekî dî jî heye; ew jî mubalexeya di şibandinê da ye. Di vî awayî da şibandî û pêşibandî cîyên xwe bi hev diguhêrin û her yek ji wan dikeve şûna yê dî, her yek ji wan rola yê dî dileyze. Mirov dişê ji vî awayê şibandinê ra bêje ”şibandina vajî” jî. Mesela, eger dêmên yarê bên şibandin bi gulê, ev dibe şibandineka adetî; lê eger gul bê şibandin bi dêmên yarê, ev dibe mubalexe di şibandinê da. Ev awayê şibandinê, edebîyatê xweştir dike, dibe xeml û xêza edebîyatê.
Hozanên Kurd ên berîn carna ev awa di helbestên xwe da bi kar anîne. Mesela, hozanê Kurd ê nemir Melayê Cizîrî, di helbesteka xwe da weha pesnê birûyên yara xwe daye:
”Min ji Hîva nû ra got: Tu dişibî birûyên yarê
Got: Çi hedê min e! Ez dişibim nala hespê”
Wek ku dixuye, Melê di van her du malikan da ne ku birûyên yara xwe şibandine Hîva nû; lê belê tam çewtê wê yekê, Hîva nû şibandîye birûyên yara xwe. Mana vê şibandinê ev e ku birûyên yara wî ji Hîva nû xweşiktir bûne. Lê Melê qîma xwe bi wê şibandinê jî nanîye; rûmeta birûyên yara xwe hê jî bilind kirîye û li ber wan Hîva nû şibandîye naleka hespan. Tiştê balkêş jî ev e ku wî ev mane û ev şibandin û ev mubalexe gişt, di du malikan da dane; ev jî hostatî û hunermendîya wî ya mezin nîşan dide.
Xanîyê nemir jî di ”Mem û Zîn”ê da ev awayê şibandinê bi hostatîyeka mezin bi karanîye û rûpelên dastana xwe bi vî awayê şibandinê xemilandine. Mesela, wek ku tê zanîn, mêrxasê Kurd ê efsaneyî Ristemê Zalê, nîşan û sembola mêrxasî û xweşmêrî û şerkarîyê ye; hozanê Ereb ê navdar Hatemê Taî jî nîşan û sembola çavfireyî û ciwamêrîyê ye. Dema pesnê mêrxasek tê dayîn, ew bi Ristem tê şibandin û tê gotin ”mirov dibêje qey Ristem e”; dema qala ciwamêrek jî tê kirin, ew bi Hatem tê şibandin û tê gotin ”mirov dibêje qey Hatem e”. Lê belê li nik Xanî, Mîrê Botan Mîr Zeydîn wisa ciwamêr e ku Hatem muhtacê ciwamêrîya wî dibe; wisa mêrxas e jî ku Ristem li ber mêrxasî û xweşmêrîya wî zorbirî dibe. Di beşê 8´an da dema pesnê Mîr Zeydîn daye, weha gotîye:
”Hatem dibû muhtacê merdîtî û ciwamêrîya wî
Ristem zorbirî dibû li ber mêrxasî û xweşmêrîya wî”
Di beşê23´yan da qal kirîye ku dema daweta Sitîyê û Tacdîn, hin jin çûne da ku Zînê û Sitîyê bixemlînin; lê belê:
”Dema li rûyên wan ên ter û teze bûn baldar
ji ber rengê sor ê gevez ve bûn fedîkar
Nedişîyan bi kilê reş, tewr yek carek tenê
xira bikin çavên wan xezalên Xutenê” (Li Tirkistanê bajarek û herêmek e ku bi xweşikîya xezalên xwe hatîye naskirin.)
Wek ku dîyar e, rûyên her du xuşkan ji rengê sor sortir û çavên wan ji kil reştir hatine nîşandan. Rewşa adetî ew e ku, ba û bagêr agir û pêtîyan vedimirîne; eger qala rewşeka weha bê kirin, ev dibe peyveka adetî. Lê belê eger evîna di dilan da bê şibandin bi pêtîyeka wisa ku ew ba û bagêrê zorbirî bike, aha ev dibe hunereka mezin. Di beşê 30´yî da, dema Zîn bi findê ra dipeyîve, jê ra weha dibêje:
”Pêtîya ku ji dilê min daye ser serê min, ew petîya har
hukum dike li bayê bareş ê tewr dijwar”
Di beşê 35´an da Memê bi dilê xwe ra dipeyîve û wî dişibîne Brahîm Pêxember. Wek ku tê zanîn, li gora bawerîyê, Nemrût Brahîm Pêxember avêtîye agir, lê ew agir bi fermana Xwedê li Brahîm Pêxember bûye gulistan û mêrg û kanî. Memê ji dilê xwe ra dibêje ku:
”Gerçi tu wek Brahîm Xelîl Pêxember î, ey beladîtî
lê belê li te, gulistan dibe agir û pêtî”
Yanî ”welew ku tu wek Brahîm Pêxember beladîtî bî jî, tu ne wek wî xwedîşans î; li wî agir bû gulistan, lê li te gulistan dibe agir û pêtî”.
Di beşê 38´an da Xanî qal kirîye ku Zînê çûye baxçeyê Mîr; di despêka wî beşî da salixê Zînê daye, ew şibandîye xezalek û weha gotîye:
”Linggirêdayîya bi zincîra evîna xwînxwar
ew nêçîra ku wê Memê kiribû birîndar”
Wek ku tê zanîn, nêçîrvan xezalên nêçîrkirî birîndar dikin. Lê li vir Xanî, Zîn şibandîye xezaleka ku nêçîrvanê xwe birîndar kirîye. Mem jî şibandîye nêçîrvanekî ku xezala wî ew birîndar kirîye. Ma ji bil lêdana çepikan mirov dê li ber vê hunerê û vê hostatîyê çi bêje!
Di beşê 39´an da qal kirîye ku Memê jî, bê ku haya wî ji çûyîna Zînê hebe, diçe baxçe. Dema digîje wir, deng li gulan û sinbilan û rîhanan dike:
”Got: Lê lê gulê, gerçi tu jî nazenîn î
lê belê, kengê tu ji rengê rûyê Zîn î!
Lê lê sinbilê, gerçi bêhna te pirr xweş e
û rîhan ji te fedî dikin, rûyê wan reş e
Lê belê, hun ne mîna zulfa yarê ya wek xelek in
Hun her du jî tenê zimandirêj in û fortek in”
Wek ku dîyar e, Memê bi vê peyvê rengê rûyê Zînê bi ser rengê gulan ra digire, zulfên wê jî bi ser rîhan û sinbilan ra digire. Paşê deng li bilbil dike û weha dibêje:
”Zîna min ji sorgula te geştir e
Bextê min jî ji taliê te reştir e”. [1]
Ev babet 1,309 car hatiye dîtin
Haştag
Çavkanî - Jêder
[1] Mallper | Kurmancî - Kurdîy Serû | موقع https://portal.netewe.com/- 04-03-2023
Gotarên Girêdayî: 47
Dîrok & bûyer
Kurtelêkolîn
Pirtûkxane
Weşanên
Pol, Kom: Kurtelêkolîn
Zimanê babetî: Kurmancî - Kurdîy Serû
Dîroka weşanê: 10-01-2023 (1 Sal)
Cureya belgeyê: Zimanî yekem
Cureya Weşanê: Born-digital
Kategorîya Naverokê: Gotar & Hevpeyvîn
Kategorîya Naverokê: Helbest
Kategorîya Naverokê: Rexneya Wêjeyî
Welat- Herêm: Kurdistan
Meta daneya teknîkî
Kalîteya babetê: 96%
96%
Ev babet ji aliyê: ( Aras Hiso ) li: 04-03-2023 hatiye tomarkirin
Ev gotar ji hêla ( Sara Kamela ) ve li ser 04-03-2023 hate nirxandin û weşandin
Ev gotar vê dawiyê ji hêla ( Sara Kamela ) ve li ser 04-03-2023 hate nûve kirin
Navnîşana babetê
Ev babet li gorî Standardya Kurdîpêdiya bi dawî nebûye, pêwîstiya babetê bi lêvegereke dariştinî û rêzimanî heye!
Ev babet 1,309 car hatiye dîtin
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Jiyaname
Kerim Avşar
Jiyaname
KUBRA XUDO
Jiyaname
AYNUR ARAS
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius
Jiyaname
Necat Baysal
Jiyaname
Viyan hesen
Cihên arkeolojîk
Keleha Kerkûkê xwediyê dîrokek kevnar e
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
Cihên arkeolojîk
Zêwiye
Cihên arkeolojîk
Kaniya Eyne Rom û dîrokeke windabûyî
Wêne û şirove
Ev wêne di sala 1973 an de li Qelqeliyê ya ser bi Wanê ve kişandiye
Kurtelêkolîn
Kurmanciya Ermenistanê – Beşa 1em
Kurtelêkolîn
Ji “komarîxwaz”iya helbestvanên kurd heta “dije-komar”bûna helbestvanên faris
Wêne û şirove
Di sala 1980'î de çemê Banos li bajarê serêkaniyê
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
Jiyaname
Müslüm Aslan
Wêne û şirove
Bav û diya nivîskar: Wezîrê Eşo, Tbîlîsî 1930
Jiyaname
Bedri Adanır
Jiyaname
Xecê Şen
Wêne û şirove
Kurdên gundê Meydan Ekbezê, Çiyayê Kurmênc- Efrînê
Kurtelêkolîn
Ehmed Herdî, Arthur Rimbaudê kurdan e
Cihên arkeolojîk
Temteman
Kurtelêkolîn
Adîle Xanim-I
Kurtelêkolîn
KURDOLOJÎ LI QAZAXISTANÊ Û ASYA NAVÎN
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
Wêne û şirove
Ji xanên bajarê Silêmaniyê
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 39
Jiyaname
RONÎ WAR
Cihên arkeolojîk
Dalamper

Rast
Kurtelêkolîn
Serencama 90 Salên RIYA TEZE
13-04-2024
Burhan Sönmez
Serencama 90 Salên RIYA TEZE
Kurtelêkolîn
Dengbêjiya Serhedê ji ser zarê jinekê: Îran Xan (Mucered)
13-04-2024
Burhan Sönmez
Dengbêjiya Serhedê ji ser zarê jinekê: Îran Xan (Mucered)
Kurtelêkolîn
Tembûra wî ya ewil kodik û galon bû
14-04-2024
Burhan Sönmez
Tembûra wî ya ewil kodik û galon bû
Kurtelêkolîn
Wesiyeta Cemîlê Horo û daxwaziya Afirînê
14-04-2024
Burhan Sönmez
Wesiyeta Cemîlê Horo û daxwaziya Afirînê
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
15-04-2024
Sara Kamela
Di ziman de xêv û morfolojî
Babetên nû
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
17-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
13-04-2024
Sara Kamela
Jiyaname
RONÎ WAR
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
KUBRA XUDO
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Îsmaîl Heqî Şaweys
11-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Kerim Avşar
10-04-2024
Sara Kamela
Cihên arkeolojîk
Temteman
09-04-2024
Aras Hiso
Cihên arkeolojîk
Dalamper
09-04-2024
Aras Hiso
Jimare
Babet 516,435
Wêne 105,222
Pirtûk PDF 19,086
Faylên peywendîdar 95,720
Video 1,281
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Jiyaname
Kerim Avşar
Jiyaname
KUBRA XUDO
Jiyaname
AYNUR ARAS
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius
Jiyaname
Necat Baysal
Jiyaname
Viyan hesen
Cihên arkeolojîk
Keleha Kerkûkê xwediyê dîrokek kevnar e
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
Cihên arkeolojîk
Zêwiye
Cihên arkeolojîk
Kaniya Eyne Rom û dîrokeke windabûyî
Wêne û şirove
Ev wêne di sala 1973 an de li Qelqeliyê ya ser bi Wanê ve kişandiye
Kurtelêkolîn
Kurmanciya Ermenistanê – Beşa 1em
Kurtelêkolîn
Ji “komarîxwaz”iya helbestvanên kurd heta “dije-komar”bûna helbestvanên faris
Wêne û şirove
Di sala 1980'î de çemê Banos li bajarê serêkaniyê
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
Jiyaname
Müslüm Aslan
Wêne û şirove
Bav û diya nivîskar: Wezîrê Eşo, Tbîlîsî 1930
Jiyaname
Bedri Adanır
Jiyaname
Xecê Şen
Wêne û şirove
Kurdên gundê Meydan Ekbezê, Çiyayê Kurmênc- Efrînê
Kurtelêkolîn
Ehmed Herdî, Arthur Rimbaudê kurdan e
Cihên arkeolojîk
Temteman
Kurtelêkolîn
Adîle Xanim-I
Kurtelêkolîn
KURDOLOJÎ LI QAZAXISTANÊ Û ASYA NAVÎN
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
Wêne û şirove
Ji xanên bajarê Silêmaniyê
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 39
Jiyaname
RONÎ WAR
Cihên arkeolojîk
Dalamper

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| Peywendî | CSS3 | HTML5

| Dema çêkirina rûpelê: 0.406 çirke!