کتابخانه کتابخانه
جستجو

کوردیپیدیا پر اطلاعترین منبع اطلاعاتی کردی است!


گزینه های جستجو





جستجوی پیشرفته      صفحه کلید


جستجو
جستجوی پیشرفته
کتابخانه
نامنامەی کردی
کرونولوژیا از وقایع
منابع
رد پاها
گرد آوریها
فعالیت ها
چگونه جستجو کنم؟
انتشار
ویدئو
گروه بندی
آیتم تصادفی
ارسال
ارسال مقاله
ارسال عکس
نظر سنجی
نظرات شما
تماس
چه نوع اطلاعاتی را که ما نیاز داریم!
استاندارد
قوانین استفادە
کیفیت مورد
ابزار
درباره
آرشیویست های کوردیپیدیا
چه درباره ما می گویند!
اضافه کوردیپیدیا به وب سایت شما
اضافه کردن / حذف ایمیل
آمار مهمان
آمار آیتم
تبدیل فونت ها
تبدیل تقویم ها
بررسی املا
زبان و گویش از صفحات
صفحه کلید
لینک های مفید
پسوند کوردیپدیا برای گوگل کروم
کوکی
زبانها
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
حساب من
ورود به سیستم
عضویت!
رمز عبور خود را فراموش کرده اید!
جستجو ارسال ابزار زبانها حساب من
جستجوی پیشرفته
کتابخانه
نامنامەی کردی
کرونولوژیا از وقایع
منابع
رد پاها
گرد آوریها
فعالیت ها
چگونه جستجو کنم؟
انتشار
ویدئو
گروه بندی
آیتم تصادفی
ارسال مقاله
ارسال عکس
نظر سنجی
نظرات شما
تماس
چه نوع اطلاعاتی را که ما نیاز داریم!
استاندارد
قوانین استفادە
کیفیت مورد
درباره
آرشیویست های کوردیپیدیا
چه درباره ما می گویند!
اضافه کوردیپیدیا به وب سایت شما
اضافه کردن / حذف ایمیل
آمار مهمان
آمار آیتم
تبدیل فونت ها
تبدیل تقویم ها
بررسی املا
زبان و گویش از صفحات
صفحه کلید
لینک های مفید
پسوند کوردیپدیا برای گوگل کروم
کوکی
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
ورود به سیستم
عضویت!
رمز عبور خود را فراموش کرده اید!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 درباره
 آیتم تصادفی
 قوانین استفادە
 آرشیویست های کوردیپیدیا
 نظرات شما
 گرد آوریها
 کرونولوژیا از وقایع
 فعالیت ها - کوردیپیدیا
 کمک
موضوع جدید
کتابخانه
تاریخ تسنن در کرمانشاه
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل کرمانشاهان (باختران)
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
راهنمای کرمانشاه
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
سالنامه دبیرستان شاهپور کرمانشاه؛ سال تحصیلی 1319 - 1320
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
کرمانشاهان در سفرنامه سیاحان؛ جلد اول
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
مرآت الاحوال جهان‌ نما؛ جلد دوم
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
مرآت الاحوال جهان‌ نما؛ جلد اول
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
مفرغهای قابل تاریخ گذاری لرستان و کرمانشاه
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
نقد و نگاهی بر کتاب زندگان عرصه عشق تاریخ وقف در کرمانشاهان؛ به انضمام نگرشی بر نگارش‌های اردشیر کشاورز
23-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
نگاهی به فرهنگ مردم کرمانشاهان
23-02-2024
شادی آکوهی
آمار
مقالات 510,153
عکس ها 102,932
کتاب PDF 18,698
فایل های مرتبط 92,544
ویدئو 1,189
تصویر و توضیحات
تدریس زبان کردی در روستای آ...
تحقیقات مختصر
تأثیر زبان کردی بر زبان های...
کتابخانه
زبان کردی و جایگاه آن در می...
زندگینامە
هژار زهاوی
زندگینامە
پیر مچو
پیسبوونی جۆگرافیای سایکۆلۆژی و سیاسەت
هدف ما این است که مانند هر ملیت دیگری پایگاه داده ملی خود را داشته باشیم..
گروه: تحقیقات مختصر | زبان مقاله: کوردیی ناوەڕاست
اشتراک گزاری
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
ارزیابی مقالە
نایاب
عالی
متوسط
بد نیست
بد
اضافه کردن به مجموعه
نظر خود را در مورد این مقاله بنویسید!
تاریخ آیتم
Metadata
RSS
به دنبال تصویر رکورد انتخاب شده در گوگل
به دنبال رکورد انتخاب شده در گوگل
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
د. نەسرەدین ئیبراهیم گولى*

بێگۆمان ھەر باس و خاسێک ناوی مرۆڤی تیایدا بێ و گفتگۆ لە بارەی ڕەفتار و کرداری مرۆڤەوە بکرێت بابەتێکی سایکۆلۆژییە. جگە لەمە، لای ئەوانەی تۆزقالێک شارەزای کەلتوور و فەرھەنگی زانستی دەروونناسین، ھەر کە باس لە جۆگرافیا و پیسبوونیشی دەکرێت ھەر زوو تیۆرییەکەی بواری زانای بەناوبانگی ئەڵمانی، واتە کورت لێڤین (Kurt Lewin) دێتە بیرمان، کە خۆی بە یەکێک لە تیۆریزانەکانی ڕێبازە ناسراوەکەی دەروونناسی، واتە گشتالتی ھەژمار دەکرێت، و ناوی لە ڕێزی ڤێرتھایمێر، کورت کۆفکا، و کۆھلەر دێتن.
****
ناوبراو زانایەکی ناسراو و ھەڵگری بڕوانامەی دکتۆرایە لە بەرڵین، لە ساڵانی سیی سەدەی بیست بۆ ئەمریکا کۆچ دەکات و لە زانینگە بەناوبانگەکانی ئەوێ وانەبێژی دەکات و توێژینەوەی بە پێزی ھەیە. چەمکی بیردۆزی بواری (field theory) لە داھێنانەکانییە.ی و تیایدا ھەوڵ دەدات کەڵک لە زانستەکانی فیزیکی بۆ شرۆڤەی ڕەفتارەکانی مرۆڤەکان وەربگرێ. بە دیتنی لێَڤین بوار یان گۆڕەپان بریتین لە کۆمەڵێک بەش و پێکھاتەی نزیک لە یەکتر و پێکەوە بەستراوی دوو لایەنە. ڕەفتار و کردارەکانی تاک و ئەو سنوورە جۆگرافیایەی فیزیکی دەوروبەرەکەی پێکەوە و شان بە شانی یەکتر دۆخێک پێکدەھێنن کە ناوی لێدەنێت بۆشایی ژیان (life space) ، و ئەو دۆخە و مەودایە سۆسیۆ-فیزیکۆ-سایکۆلۆژییە، خۆی لە خۆیدا ئاماژەیەکە بۆ ئەو گۆڕەپانەی کە تیایدا بە سرووشت بەردەوام لە گۆڕاندایە و خاوەن تایبەتمەندییەکی دینامیکییانەیە، و لە ناوەرۆکیدا ھەژمارێکی زۆری پێداویستی (حاجە یان needs) ھەن کە دەبێ بە بێ دوو و سێ تێر و دابین بکرێن. کەسێکی برسی لەنێو ھەموو شتەکانی بازاڕدا تەنھا خۆراک و خواردەمەنی دەبینێ، و کەسێکی تینووش تەنھا ئاو شلەمەنی، و ...ھتد.
وەک دەبینین مرۆڤ و ژینگەی خۆی دوو جەمسەری ڕەفتارەکانی تاکن. بە ھەمان ئەندازەی کاریگەریی لەم چەشنە، ئەوەندەش تێکچوونیان پەیوەستە و بەیەکتر گرێدراون. بە ھەمان شێوەش پیسبوونی ژینگەی دەرەکی کاریگەریی بەسەر دڵ و دەروونی مرۆڤەوە ھەیە، ئەوھاش جۆگرافیای سایکۆلۆژی و ناخ و دەروونەکەشی کاریگەریی نگێتیڤ و خراپی بەسەر ھەمان ژینگە و لەویش زیاتر ڕەفتار و کردار و تێکرای ژیانی خۆشی ھەیە.
لە سۆنگەی ئەوەی کە ژینگەی کۆمەڵایەتی دەوروبەری مرۆڤە، جگە لە ڕەھەندێکی سۆسیۆلۆژیکی و مرۆڤایانە ڕەھەندێکی فیزیکی و جۆگرافیاییشی ھەیە، دەتوانین بڵێین کە تیۆری بوار دەکرێ لەسەر چەمکە کۆمەڵایەتییەکانیش جێبەجی بکرێت. نەتەوە ڕەھەندێکی کۆمەڵایەییە لە ھەر دەستە مرۆڤێک کە بە ھۆکار و لەژێر کاریگەریی ھەژمارێک فاکتەری جیاوازدا بە یەکەوە لکێندراون، و ئەو ھەستە درەوونییەی کە بە سەرپێبوون و ئاڕاستەی نەتەوەیی دەناسرێت، ھەستێکی ھاوبەشی بەھێزی نێوان ئەو مرۆڤایەنەیە کە ناچاریان دەکات یان پاڵیان پێوە دەنێت کە لە کاتی پێویست و تەنگانەدا یەکتر بگرن و بەم بۆنەشەوە چۆست و چالاکانەتر لە کاتەکانیتر دەتوانن بەرگەی نەھامەتی و ناخۆشییەکان بگرن. ھەر ئەمەشە وادەکات نەتەوە وەک چەمکێکی کۆمەڵایەتی بەشێک بێ لەو جۆگرافیا سۆسیۆسایکۆلۆژییەی تاک و ھاونیشتمانی تیایدا و لە داوێنیدا ھەست بە ئارامی و ئاسوودەیی و ئاساییشی دەروونی بکات، چونکە لەو بوار و دۆخە کۆمەڵایەتییەدا ھەستکردن بە سەرپێبوون، و پاراستنەوەی لە فاکتەرە نامۆ و دژبەرەکان ھۆکاری ئەو ھەستە بەھێزە، واتە ئارامییە سایکۆلۆژییە (الڕمن النفسی) بێ کە لە شوێنی دیکە دەستی ناکەوێ یان لایەنی کەم ئەندازەکەی وەک ئەو نییە.
بەواتایەکیتر نەتەوە و لەنێو نەتەوەبووندا گرنگە و زۆر شتە، بەڵام لە ھەموو کاتیشدا ئەو ھاوکێشەیە لە ئاستێکی ڕەھادا نییە. چونکە نەتەوە نابێ بە واتای ڕەھای نەتەوەپەرستی تەماشەبکرێت و لێکبدرێت. ئەگەر نەتەوە پیرۆز و گرنگە، ڕامانەکەی ئەوە نییە.کە نەتەوەپەرستیش ھەمان لێکدانەوەی بۆ بکرێت، چونکە خودی نەتەوەپەرستی ھیچ جیاوازییەکی نییە.لەگەڵ نەژادپەرستی و ڕەگەزپەرستی و شێوازەکانیتری ھاوشێوە، کە خۆیان بەشێکن لە خۆپەرێستی، و بەتایبەت ئەگەر لە ئاستێکی بەرز و دۆگماتیزم و دەمارگرژی و دمارگیرییدا بێ، و بە ھەمان شێوەش جیاوازە لە نەتەوەپەروەری و نەتەوەدۆستی، کە تەواکەری ھەستی بەرپرسیارەتییە بەرانبەر بە نەتەوەکەی خۆت و نەتەوەکانیتر، و ھەموو ئەو ئاشتی و ئازادی و یەکسانی و سازان و چەمکە پیرۆز و بەھا مرۆڤییە دوولایەنەکانی نێوان نەتەوەیەک و نەتەوەکانیتردا.
ھەموو ئەوانە گرنگن بۆ خۆپاراستن لە ھەر چەشنە کارەساتە دڵتەزێنەکانی کە بەسەر گەل و نەتەوەیەک دێت. ھیچ کەس و نەتەوەیەک ئەوەندەی کورد ئەو نەھامەتیانەی نەچێشتووە و ناناسێت کە بەرھەمی نەتەوەپەرستی و ڕەگەزپەرستی شۆڤینیانە و دەمارگیرانەن. بۆیەش ھەمیشە کورد بووە کە ئەو پیرۆزییەی بۆ نەتەوەکانیتر لەبەرچاوگرتووە. بە واتایەکیتر وێرای نەتەوەپەروەری خۆی نەتەوەپەرێستییەکی لەخۆبایبوونانەی ڕەگەزپەرێستانەی پێ نەشرینترین بەھا بووە. نموونەکانی ئەو ھزرە و فەلسەفەیە ئەوەندە زۆرن کە گۆتارێکی بچووکی وەک ئەمە دەرەقەتی گێڕانەوەی ھەمووی نایەت. ئەوەی پێشمەرگە قارەمانەکانی کوردستان لە کاتی پاراستنی کوردستانیان، بە گشت نەتەوە و ئایین و بیروباوەڕەکان نواندیان، و ئەوەی جەنابی سەرۆک بارزانی بە سەدان جار دەربڕینی لێوەکردووە و دوو نموونەکە خۆارەوە تەنھا دڵۆپێکن لە ھەموویان: لە کاتی کۆبننەوەی خۆی لەگەڵ کەسایەتی و ئەکادیمی و سەرۆک ھۆزە عەرەبەکانی دەشتی نەینەوا و ئەم پارێزگایە و دەڤەری مەخموور داوای لێکردن بەو پەڕی ئازادی و ویستی خۆیانەوە بەشداری ڕیفراندۆم بکەن، و لە ھەمان بۆنە و ماوەیەدا و لە چاوپێکەوتنێکی جەنابیان لەگەڵ کەناڵی فرەنس 24 دا، مەبەستی ڕیفراندۆمی سەربخۆیی کوردستانی بۆ ڕێگری لە جەنگێکی خوێناوی وەسفکرد.
ھزاران نموونەی ھاوشێوە دەربڕی ئەوەن کە کورد نەتەوەپەروەریی پێ لە سەرووی ھەموو شتە، بەڵام نەتەوەپەروەری لای ئەو واتای جینۆساید و ئەنفال و کێمیابارانکردن و ڕاگۆاستنی بە زۆرەملێ و بێسەراوشوێنکردنی نەتەوەکانیتر، و نەتەوەپەرستی و نەژادپەرستییەکی کوێرکوێرانەی خۆپەرێستانە نییە. کە بە مەزنترین ھۆکار و فاکتەرەکانی پیسبوونی سایکۆلۆژیای جۆگرافیایی ناخی مرۆڤێکەوە ھەژماردەکرێن.
لەم قۆناغەی ژیانی سیاسی کورد، کورد ئەوەندەی پێویستی بە برەودان بە خۆپاراستنە لەو پیسبوونەی جۆگرافیای سایکۆسۆسیۆلۆژیکانەی نێوخۆیی و دەرەکی، و لەگەڵ خۆدی خۆی و نەتەوەکانیتریش، باشترین دەرمانە بۆ خۆناسینەوە و دوورکەوتن لە ڕەفتارەکانی پەیوەست بەو پێسبوونە کە بریتین لە ڕق و کینە و خۆدزینەوە لە ڕاستییەکان و بەھا جۆوانەکانی مرۆڤایەتی و یاسایی و کۆمەڵایەتی، و پەنابردنە بەر بەھا گشتییە جیھانییە بنیاتنەرەکانی ھاوبەش، و شکۆ و پرستیژی کوردەواری، وەک ھەمیشە، بەندە بەو ڕەفتارە مرۆڤدۆستانەی گەلی کورد شانازیی پێوە دەکات. ئەمەو وێرای ئەوەی کە نەتەوەکانیتر لە ناوچە و جیھان، بە ھەمان ئاڕاستە و تێروانینەوە ڕەفتارمان لەگەڵ ناکەن و نەیانکردووە، بەڵام کورد لە سۆنگەی ھەستی بەرپرسیارەتییەوە، شان بە شانی خەباتێکی بێ وچان و تەنھا و تەنھا بەرگریکردن، بە پابەندی بە بەھاکانی مرۆڤدۆستانە و جۆامێرانەی خۆیەوە ھەمی خۆی لە لەنێوچوونێکی یەکجارەکی پاراستووە و ھەم ھەموو ھەوڵێکی داوە کە بە کەمترین زیان لە قەیرانە ئاڵۆزەکانی سیاسی ناوچە، بەڕی خۆی لە ئاو دەربێنێ، و ئەمە ھەستێکی جوانە کە نیشاندەری نزمترین ئاستی پیسبوونی جۆگرافیای سایکۆلۆژیی تاکی کوردە، لەو جیھانەی کە نەتەوەکانیتر تەنھا بۆ بەرژەوەندییە مادی و کاتییەکانی نارەوای خۆیان لایان ئاساییە پشت لە ھاوپەیمان و دۆست و ھاوڕێیانی بکات و ببێتە مایەی بەھێزبوونی تیرۆر و بەرزکردنی مۆرالی تیرۆریستان و دڕندەترکردنیان، و زۆر بە ئاسانی مەلیۆنان مرۆڤ بەکوشت بدەن، لەو پەڕی مەینەتییەکانی خۆییەوە مەلیۆنان مرۆڤی ئاوارە و بێ پەنا لە باوەش بگرێ و بیانپارێزێ. بێگۆمان ئەو ھەستە جوانەی تاکی کورد، ڕۆژێک لە ڕۆژان و لە میانەی یاساکانی سرووشتدا، ڕێرەوەی ئاسایی خۆی دەدۆزێتەوە و ئەو ھەموو نەھامەتییە بە بێ ئەنجام نامێنێ.
*ئەڤ بابەتە ل ڕۆژناما خەبات، ئۆرگانا پارتی دیمۆکراتی کوردستان، ھژمار (5666) ل ڕێکەفتی (7/1/2019) ل بەرپەڕێ (7) ھاتیەبەلاڤکرن.
*پرۆفیسۆری ە. /پسپۆری سایکۆلۆژیای پێداگۆگی/فاکۆلتیی پەروەردە/ زانینگەی زاخۆ، ودگەل سپاسییا بریز (ڕیاز یوسف گۆلی) -ھاریکارێ ڤەکۆلەر ل فاکۆلتییا پەروەردە بۆ زەحمەتا تایپکرنا بابەتی.[1]
این مقاله بە زبان (کوردیی ناوەڕاست) نوشته شده است، برای باز کردن آیتم به زبان اصلی! بر روی آیکون کلیک کنید.
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
این مقاله 380 بار مشاهده شده است
هشتگ
منابع
[1] سایت | کوردیی ناوەڕاست | www.gulanmedia.com
آیتم های مرتبط: 7
گروه: تحقیقات مختصر
زبان مقاله: کوردیی ناوەڕاست
تاریخ انتشار: 16-01-2019 (5 سال)
زبان- لهجە: ک. جنوبی
نوع انتشار: چاپ شده
نوع سند: زبان اصلی
کتاب: جغرافی
کتاب: درونشناسی
فراداده فنی
کیفیت مورد: 82%
82%
این مقاله توسط: ( هژار کاملا ) در تاریخ: 14-01-2023 ثبت شده است
این مقاله توسط: ( زریان سرچناری ) در: 23-01-2023 بازبینی و منتشر شده است
این مقاله برای آخرین بار توسط: زریان سرچناری در 23-01-2023 بروز شده است
آدرس مقالە
این آیتم با توجه به استاندارد كوردیپیدیا هنوز نهایی نشده است و نیاز بە بازنگری متن دارد.
این مقاله 380 بار مشاهده شده است

واقعی
تصویر و توضیحات
تدریس زبان کردی در روستای آلاگیاز، سال 1965
25-04-2023
شادی آکوهی
تدریس زبان کردی در روستای آلاگیاز، سال 1965
تحقیقات مختصر
تأثیر زبان کردی بر زبان های دیگر
03-05-2023
سارا سردار
تأثیر زبان کردی بر زبان های دیگر
کتابخانه
زبان کردی و جایگاه آن در میان زبان های دنیا
25-07-2023
سارا سردار
زبان کردی و جایگاه آن در میان زبان های دنیا
زندگینامە
هژار زهاوی
17-02-2024
سارا سردار
هژار زهاوی
زندگینامە
پیر مچو
19-02-2024
سارا سردار
پیر مچو
موضوع جدید
کتابخانه
تاریخ تسنن در کرمانشاه
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل کرمانشاهان (باختران)
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
راهنمای کرمانشاه
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
سالنامه دبیرستان شاهپور کرمانشاه؛ سال تحصیلی 1319 - 1320
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
کرمانشاهان در سفرنامه سیاحان؛ جلد اول
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
مرآت الاحوال جهان‌ نما؛ جلد دوم
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
مرآت الاحوال جهان‌ نما؛ جلد اول
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
مفرغهای قابل تاریخ گذاری لرستان و کرمانشاه
24-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
نقد و نگاهی بر کتاب زندگان عرصه عشق تاریخ وقف در کرمانشاهان؛ به انضمام نگرشی بر نگارش‌های اردشیر کشاورز
23-02-2024
شادی آکوهی
کتابخانه
نگاهی به فرهنگ مردم کرمانشاهان
23-02-2024
شادی آکوهی
آمار
مقالات 510,153
عکس ها 102,932
کتاب PDF 18,698
فایل های مرتبط 92,544
ویدئو 1,189

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.25
| تماس | CSS3 | HTML5

| مدت زمان ایجاد صفحه: 0.094 ثانیه