پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
باشووری کوردستان ساڵی 1950
11-04-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
ڤیدیۆیەکی هەڵەبجە دوایی کیمیابارانکردن ساڵی 1988
11-04-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
گوندی هرور لە دهۆک ساڵی 2005
11-04-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
ئاهەنگێک لە پێنجوێن ساڵی 1972
11-04-2024
زریان عەلی
پەرتووکخانە
پەیوەندی نێوان دەوڵەت و ئایین لە سایەی دەستورێکی عەلمانی
10-04-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
عەونی یوسف
09-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
جەمال گردەسۆری
09-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ڤیدیۆ
خاڵکوتان نەریتێکی هەزاران ساڵەی کوردان
09-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
ڕاپۆرتێک لەسەر مێژووی جەژنی نەورۆز
09-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
ڕاپەڕینی باشووری کوردستان، خەونێک لەپێناو ئازادیی و ڕزگاریی لە بەرانبەر فاشیزمی بەعسدا
09-04-2024
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت 515,641
وێنە 104,747
پەرتووک PDF 19,012
فایلی پەیوەندیدار 95,263
ڤیدیۆ 1,253
ژیاننامە
ڕەسوڵ مامەند
ژیاننامە
کاکە زیاد ئاغای کۆیە
ژیاننامە
ئەڤریم ئالاتاش
ژیاننامە
ئالان عەلی (ڕۆژنامەنووسی وە...
ژیاننامە
عەلی شیرازپوور پەرتەو
100 yıllık inkârın bir parçası olarak kayyımlar
کوردیپێدیا، مێژووی دوێنێ و ئەمڕۆ بۆ نەوەکانی سبەینێ ئەرشیڤ دەکات!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Türkçe
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

NURCAN BAYSAL

NURCAN BAYSAL
#Diyarbakır# Demir Otel’de uzun süredir görmediğimiz bir hareketlilik yaşanıyor. “Diyarbakır üzerine örtülü toprağı atıyor mu” diye düşünmeden yapamıyor insan. Demokratik Bölgeler Partisi’nin “Yerel Yönetim Modeli ve Bir Gasp Aracı Olarak Kayyım Uygulamaları Raporu”nu açıklayacağı toplantının yarattığı bir kalabalık bu. Toplantıda hem rapor açıklanıyor, hem de sivil toplum örgütlerinin temsilcileri 15 aydır yaşadıkları kayyımlı hayatı anlatıyorlar.

Kayyım öncesi
Kayyımlar öncesinden başlayalım. 1999, #Kürtler# için önemli bir tarih. #HADEP# ilk defa seçimlere girip 37 belediyeyi kazandı. 2004 seçimlerinde kazanılan belediye sayısı 57’e, 2009 seçimlerinde 99’a yükseldi. 2009 seçiminde DTP’nin yüzde 40 kadın kotası koyduğunu da vurgulamadan geçmeyelim. 2012’ye gelindiğinde artık kadın kotası yerine eşbaşkanlık vardı. “Özgür İnsan, Özgür Toplum, Özgür Doğa” sloganıyla girilen seçimde 102 belediye kazanıldı. İmkânsızlıklar içinde, baskılarla kazanılmış 102 belediye!
17 yıllık yerel yönetim deneyimlerinde Kürtler birçok anlamda ilkleri gerçekleştirdiler. Türkiye’deki klasik belediyecilik anlayışının dışına çıktılar. Kadın-erkek eşit temsiliyete dayalı bir zihniyeti ve kurumsallaşmayı esas aldılar. Belediyeler ve kentler buna göre yapılandırıldı. Neredeyse her belediyede kadın politikaları daire başkanlıkları kuruldu. Bununla yetinilmedi; kadın merkezleri, sığınma evleri, kadınların hayatlarını kolaylaştıran tandır evleri, çamaşır evleri hayata geçirildi. Her anlamda kadın katılımını en üst düzeye taşımak hedeflendi. Kürtler gibi erkek-egemen, ataerkil bir toplumda belediyeler eliyle devrim denecek uygulamalar gerçekleştirildi. Bunlar kısa zamanda toplumda yansımasını buldu. Bugün bırakın sivil toplum örgütlerimizdeki eş başkanlık ve kadın katılımının yoğunluğunu, bölgede herhangi bir köyde bir kooperatife gittiğinizde bile kadının toplumsal yaşamda nasıl örgütlendiğini görmek mümkün. Bir kadın olarak bu belediyelere minnettarlığımı yazmadan geçemeyeceğim.
Bir diğer yenilikleri getirdikleri ekolojik belediyecilik anlayışıydı. Çevre, doğa konusunda imza attıkları hatalı projeler olsa dahi şunu sanırım hepimiz içtenlikle söyleyebiliriz. Toprakla, tarımla, kırla yeniden buluşacak pratik uygulamalar konusunda adımlar attılar, çaba sarf ettiler, ekoloji ve çevre hareketleri ile birlikte çalışmaya özen gösterdiler.
Bir diğer devrim niteliğindeki özellikleri ise ırkçılık ve ayrımcığın bu kadar yoğun olduğu bir ülkede kültürel farklılıklara verdikleri önemdi. Kürt kültür ve diline ilişkin birçok projenin yanı sıra, çok dilli belediyecilik anlayışlarını birçok yerde görmek mümkündü. Tabelalarda, açtıkları Ermeni dil kurslarında, Ezidi kamplarında gerçekleştirdikleri etkinliklerde, Arapça, Süryanice, Ermenice, Kürtçe faaliyetlerde bulunan sanat merkezlerinde… Düzenledikleri kültür-sanat festivalleri, film ve doğa festivalleri, kurdukları müzik akademileri, çok dilli kreşleri, tiyatroları, dengbej evleri ile binlerce yıllık bir zihniyeti dönüştürmeye başlamışlardı. Diyarbakır’a inen uçaklarda anayurtlarını ziyarete gelen Süryani ve Ermeni aileleri sık sık görmek mümkündü artık.
Elbette bu belediyelerin de birçok sorunu vardı, bu belediyelerde de eleştirdiğimiz noktalar vardı, ama DBP’li belediyeler ile her açıdan daha eşitlikçi bir toplum yapısına doğru gidişat vardı.

Kayyımlar geliyor
Kayyımlar eliyle tüm bu kazanımlar yok edildi, içimi en çok acıtan da bu sanırım.
Bugün itibariyle (bu rakamlar sık sık değişiyor) 3 büyükşehir, 7 il, 63 ilçe ve 21 belde olmak üzere toplam 94 DBP belediyesine kayyım atanmıştır. Kayyım atanmayan DBP’li belediye sayısı sadece 8’dir. Ağustos 2015’ten itibaren DBP’nin yüzlerce belediye eş başkanı, meclis üyesi gözaltına alınmıştır. 93 belediye eş başkanı tutuklanmıştır. 70 belediye eş başkanı ise halen cezaevindedir.
Kayyımlar gelir gelmez önce belediyeleri Türk bayraklarıyla donattılar. Diyadin Belediyesi’nin her camdan Türk bayraklarının sarkıtıldığı o görüntüsü hala aklımda, sanırım ne ben ne de başka bir Kürt o görüntüyü bir ömür unutmayacağız. Nitekim toplantıda rapora ilişkin sunumu yapan DBP Merkez Yönetim Kurulu üyesi Hediye Karaaslan da kayyımların belediyeye gelişlerini şöyle dile getiriyordu:
“Sanki başka ülkedeki toprakları fetheder gibi geldi kayyımlar. Fetih sembolü bayrağı belediye binalarımızda dalgalandırdılar. Belediyeler yüksek güvenlik tedbirleri ile halktan arındırıldı. Her belediye birer karakola dönüştürüldü”.
Kayyımlar ilk olarak belediye meclislerini işlevsizleştirdiler. Bugüne kadar kayyımların atandığı hiçbir belediyede meclis toplantısı gerçekleştirilmedi. Halka ait olan bütçeler şuan kayyımların keyfine göre harcanmaktadır. Kayyımların harcamalarını denetleyen bir mekanizma bulunmamaktadır.

Kayyımlı hayat
Kayyımlar ilk “icraatlarını” kültür-sanat alanında sergilediler. Çok dilli tabelalar kaldırılıp yerine tek dilli tabelalar asıldı. Amed Diyarbakır’a, Dersim Tunceli’ye döndü. Bölgedeki 21 kültür merkezi kapatıldı. Parkların, caddelerin isimleri değiştirildi, anıtlar kaldırıldı. Orhan Doğan’dan. Ehmedê Xanî’ye, Roboski’ye, Uğur Kaymaz’a kadar Bölgede Kürt kültürüne dair ve devletin yaptığı katliamlara dair ne kadar anıt, heykel varsa ortadan kaldırıldı. Kürt halkına ait toplumsal sembol ve değerlere karşı neredeyse savaş açıldı. Tiyatrolar, çok dilli çocuk kreşleri, kütüphaneler, müzik akademileri… Kürt kültürünü yaşatmaya yönelik ne varsa kapatıldı. Bazı taziye evleri yıkıldı.
Kayyımların yöneldiği bir diğer alan kadın merkezleri oldu. Kayyımlar geldikten sonra 43 kadın merkezi, 2 sığınma evi kapatıldı. Bu konuda daha önce “kayyım kadından ne ister?” diye detaylı yazmıştım. Kayyımlar kadın politikaları daire başkanlıklarını, alo şiddet hattını, kadın otobüs şoförlerini işten çıkardılar, kamusal alanda kadına dair ne varsa silmeye çalıştılar. Toplantıda konuşan DBP Eş Genel Başkan Yardımcısı ve daha önce belediye başkanı olarak da görev yapan Yurdusev Özsökmenler’in dediği gibi; “Halkların kendi yaşamlarına kendilerinin karar vermesinden korktular. Sadece bu Bölgeyi değil, bu ülkeyi demokratikleştireceklerinden korktular. Halkların kardeşçe, el ele, barış içinde yaşayabileceklerinden korktular. Halkın özgürlük tutkusundan korktular. Her yerde halklar kendi kaderlerini ele alacak diye korktular.”
Ve bu korkuyla yıkıyorlar. Kürt toplumunu hafızasızlaştırıp yerine yeni bir tarih inşa etmeye çalışıyorlar. Binlerce yıllık şehirleri 21. yüzyılda içinde insanlar varken yok ediyorlar. Sonra da Kudüs’e sarılarak suçlarını kapatmaya çalışıyorlar.
Karşımdaki ekrandan yüzyıllık inkârın resimleri geçiyor. Bunlardan biri de 1979’da Batman’da belediye başkanı seçildikten sadece 27 gün sonra öldürülen Edip Solmaz’ın resmi. Bu resim hafızamdaki diğer resimlerle birleşiyor. Vedat Aydın’la birleşiyor, Apê Musa’yla birleşiyor, sonra gelip Tahir Abi oluyor resim, Taybet Ana oluyor, Cemile oluyor… 100 yıllık inkâr, yok ediş gözlerimin önünden bir bir geçiyor… Bu inkârın bugünkü parçası ise kayyımlar oluyor, Sur oluyor, Cizre oluyor, Şırnak oluyor…
İnkâr, şiddet, yıkım yüzyıldır devam etse de, Yurdusev Hanımın toplantıda dediği gibi özgürlük nehri alttan alta akmaya devam ediyor. Belki bugün sessizce akıyor, ama elbet gürül gürül aktığı günler de gelecek.[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Türkçe) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Bu makale (Türkçe) dilinde yazılmıştır, makaleleri orijinal dilinde açmak için sembolüne tıklayın!
ئەم بابەتە 1,051 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | nurcanbaysal.com
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 9
زمانی بابەت: Türkçe
ڕۆژی دەرچوون: 26-12-2017 (7 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: دۆزی کورد
پۆلێنی ناوەڕۆک: چیرۆکەکانی توندوتیژی
پۆلێنی ناوەڕۆک: مافی مرۆڤ
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: تورکی
شار و شارۆچکەکان: ئامەد
وڵات - هەرێم: باکووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 08-10-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری )ەوە لە: 09-10-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 1,051 جار بینراوە
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
مۆرفیمەکانی (ێ) لە زمانی کوردیدا بە کەرەستەی کرمانجیی خواروو و ژووروو
ژیاننامە
عەلی قاسملوو
ژیاننامە
قەندیل زاگرۆس
وێنە و پێناس
یەکێک لە چالاکییە وەرزشییەکانی قوتابخانەکانی شێخان لە کۆتایی پەنجاکان
ژیاننامە
درەخشان فەرەج سەعدون
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای حەسەن ئاباد
پەرتووکخانە
تۆ نابێ بنووی
ژیاننامە
جەمال گردەسۆری
شوێنەوار و کۆنینە
کۆشکی کەلات
کورتەباس
ئینسکلۆپیدیا لە مێژوودا
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
وێنە و پێناس
مامۆستا و قوتابییانی قوتابخانەی کۆزەبانکە لە دیبەگە ساڵی 1968
ژیاننامە
عەلی شیرازپوور پەرتەو
وێنە و پێناس
گەنجانی ڕانیە ساڵی 1973
شوێنەوار و کۆنینە
گەرماوی موفتی
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
کورتەباس
قەڵاچۆکردنی زیندەگی
پەرتووکخانە
وەرچەرخاندنی پارادیپلۆماسی بۆ پرۆتۆدیپلۆماسی؛ لە پێناو بیناکردنی قەوارەیەکی سیاسی کوردستاندا
ژیاننامە
عەونی یوسف
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
پەرتووکخانە
پەیوەندی نێوان دەوڵەت و ئایین لە سایەی دەستورێکی عەلمانی
وێنە و پێناس
وێنەیەکی مەلا مستەفا بارزانی ساڵی 1971 لە حاجی ئۆمەران
پەرتووکخانە
خەباتی چەکداری لە باشووری کوردستان 1976-1988؛ پارتی و سۆسیالیست و پاسۆک بە نموونە
ژیاننامە
ڕێناس ڕزگار
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک لە گەنجانی شارەدێی قەراج لە مەخموور ساڵی 1997
شوێنەوار و کۆنینە
خانووی کەلەپووریی شێخ عەلی لە سلێمانی
کورتەباس
گەشتێک بەنێو کەلەپووری کوردیماندا-شەربەت فرۆش
ژیاننامە
مژدە جەمال کەمالەدین
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
بەناز عەلی
ژیاننامە
مەیان خاتوون
کورتەباس
سورێژە
کورتەباس
بەشێکی دیش لە گۆرانی ی فۆلکلۆری کوردی لەناوچەی برادۆست دا

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
ڕەسوڵ مامەند
19-11-2008
هاوڕێ باخەوان
ڕەسوڵ مامەند
ژیاننامە
کاکە زیاد ئاغای کۆیە
15-12-2008
هاوڕێ باخەوان
کاکە زیاد ئاغای کۆیە
ژیاننامە
ئەڤریم ئالاتاش
16-09-2010
هاوڕێ باخەوان
ئەڤریم ئالاتاش
ژیاننامە
ئالان عەلی (ڕۆژنامەنووسی وەرزشی)
13-04-2020
بەناز جۆڵا
ئالان عەلی (ڕۆژنامەنووسی وەرزشی)
ژیاننامە
عەلی شیرازپوور پەرتەو
07-04-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
عەلی شیرازپوور پەرتەو
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
باشووری کوردستان ساڵی 1950
11-04-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
ڤیدیۆیەکی هەڵەبجە دوایی کیمیابارانکردن ساڵی 1988
11-04-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
گوندی هرور لە دهۆک ساڵی 2005
11-04-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
ئاهەنگێک لە پێنجوێن ساڵی 1972
11-04-2024
زریان عەلی
پەرتووکخانە
پەیوەندی نێوان دەوڵەت و ئایین لە سایەی دەستورێکی عەلمانی
10-04-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
عەونی یوسف
09-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
جەمال گردەسۆری
09-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ڤیدیۆ
خاڵکوتان نەریتێکی هەزاران ساڵەی کوردان
09-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
ڕاپۆرتێک لەسەر مێژووی جەژنی نەورۆز
09-04-2024
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
ڕاپەڕینی باشووری کوردستان، خەونێک لەپێناو ئازادیی و ڕزگاریی لە بەرانبەر فاشیزمی بەعسدا
09-04-2024
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت 515,641
وێنە 104,747
پەرتووک PDF 19,012
فایلی پەیوەندیدار 95,263
ڤیدیۆ 1,253
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
مۆرفیمەکانی (ێ) لە زمانی کوردیدا بە کەرەستەی کرمانجیی خواروو و ژووروو
ژیاننامە
عەلی قاسملوو
ژیاننامە
قەندیل زاگرۆس
وێنە و پێناس
یەکێک لە چالاکییە وەرزشییەکانی قوتابخانەکانی شێخان لە کۆتایی پەنجاکان
ژیاننامە
درەخشان فەرەج سەعدون
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای حەسەن ئاباد
پەرتووکخانە
تۆ نابێ بنووی
ژیاننامە
جەمال گردەسۆری
شوێنەوار و کۆنینە
کۆشکی کەلات
کورتەباس
ئینسکلۆپیدیا لە مێژوودا
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
وێنە و پێناس
مامۆستا و قوتابییانی قوتابخانەی کۆزەبانکە لە دیبەگە ساڵی 1968
ژیاننامە
عەلی شیرازپوور پەرتەو
وێنە و پێناس
گەنجانی ڕانیە ساڵی 1973
شوێنەوار و کۆنینە
گەرماوی موفتی
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
کورتەباس
قەڵاچۆکردنی زیندەگی
پەرتووکخانە
وەرچەرخاندنی پارادیپلۆماسی بۆ پرۆتۆدیپلۆماسی؛ لە پێناو بیناکردنی قەوارەیەکی سیاسی کوردستاندا
ژیاننامە
عەونی یوسف
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
پەرتووکخانە
پەیوەندی نێوان دەوڵەت و ئایین لە سایەی دەستورێکی عەلمانی
وێنە و پێناس
وێنەیەکی مەلا مستەفا بارزانی ساڵی 1971 لە حاجی ئۆمەران
پەرتووکخانە
خەباتی چەکداری لە باشووری کوردستان 1976-1988؛ پارتی و سۆسیالیست و پاسۆک بە نموونە
ژیاننامە
ڕێناس ڕزگار
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک لە گەنجانی شارەدێی قەراج لە مەخموور ساڵی 1997
شوێنەوار و کۆنینە
خانووی کەلەپووریی شێخ عەلی لە سلێمانی
کورتەباس
گەشتێک بەنێو کەلەپووری کوردیماندا-شەربەت فرۆش
ژیاننامە
مژدە جەمال کەمالەدین
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
بەناز عەلی
ژیاننامە
مەیان خاتوون
کورتەباس
سورێژە
کورتەباس
بەشێکی دیش لە گۆرانی ی فۆلکلۆری کوردی لەناوچەی برادۆست دا

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.172 چرکە!