پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
شوێنەکان
تل عەزێر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
کۆمەڵگەی دووگر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
تل بەنات
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
زۆڕاڤا
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ڤیدیۆ
بەڵگەیەکی مێژوویی، کە هۆشیاریی خەڵکی هەورامان دەسەلمێنێت
26-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
شانۆگەری ئەحەی کڕنوو، ساڵی 1995
26-02-2024
شادی ئاکۆیی
پەرتووکخانە
مام ئەحمەدی ئیلاهی
26-02-2024
زریان سەرچناری
پارت و ڕێکخراوەکان
دادگای باڵای فیدراڵیی
26-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
ڕێبوار هەمەوەندی
25-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
فێربوونی هێمای پیتەکانی زمانی کوردی
25-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامار
بابەت 510,219
وێنە 102,978
پەرتووک PDF 18,716
فایلی پەیوەندیدار 92,696
ڤیدیۆ 1,191
ژیاننامە
ڕۆستەم حەوێزی
ژیاننامە
نەڤید محەمەدزادە
ژیاننامە
مێرساد دەروێشی
ژیاننامە
مستەفا سلێمان
ژیاننامە
عەباس عەبدوڵڵا یوسف
‘Bu makamı dünyada sadece Kürtler söylüyor’
وێنە مێژووییەکان موڵکی نەتەوەییمانە! تکایە بە لۆگۆ و تێکستەکانتان و ڕەنگکردنیان بەهاکانیان مەشکێنن!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Türkçe
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست1
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

‘Bu makamı dünyada sadece Kürtler söylüyor’

‘Bu makamı dünyada sadece Kürtler söylüyor’
Yarsan araştırmacı yazar Nimet Zehmetkêş, dünyada sadece Kürtlerin yaşadığı belli bir coğrafyada seslendirilen “Hore” makamının geçmişinin Paleolitik Çağa dayandığını söyledi. Zehmetkêş, daha sonra bu makamın dini ve hamasi söyleve konu olduğunu belirtti.
Hore, Kürt müziğinin belki de en az bilinen makamı. Rojhılat’ın (Doğu Kürdistan) Kirmaşan ve İlam bölgelerinde yaşayan Kürtlerin seslendirdiği bu makam, tamamıyla gırtlaktan okunan bir makam.
Hore hakkında kapsamlı araştırmaları bulunan Yarsan araştırmacı yazar Nimet Zehmetkêş, Hore’yi ve geçmişini Rûdaw’dan Fuad Heqiqi’ye anlattı.
Özel bir coğrafyası var.
Hore’nin özel bir coğrafyası var. Sadece bu coğrafya içerisindeki insanlar tarafından söyleniyor.
Nimet Zehmetkêş, “Kirmaşan ile İlam arasındaki Kamêran kenti Hore’nin merkezi olarak biliniyor. Komşusu Pawe kentinde ise Horebêj (Hore okuyan) yok. Fakat Hore severlerin coğrafyası daha geniş. Mesela Süleymaniye’nin güneyi, Germiyan’da da Hore sevenler, dinleyenler var” diyor.
Yarsan inancı, orjinal makam ve müziğe oldukça önem veriyor. Zehmetkêş, “Bu yüzden Yarsanlar için Hore önemli. Çünkü bu makamla dini mersiyeler, ilahiler okunmuş” diye belirtiyor.
Tarihi çok eski çağlara dayanıyor
Hore’nin geçmişi hakkında sınırlı araştırmalar var. Zehmetkêş, Hore’nin çok eski zamanlarda seslendirildiğine dair Yarsan metinleri olduğunu söylüyor ve geçmişinin daha da öteye dayandığını savunuyor:
“Bir müzik aletinin belirli bir gemişe ait olduğunu gösteren belgeler var. Ancak makamlar, müzik çeşitleri sesten ibaret oldukları için geçmişleri hakkında pek bir şey bilinmiyor. Ne var ki biz bin yıl öncesine dayanan eski Yarsan metinlerinde Hore’den bahsedilmekte ve vurgu yapıldığına rastlıyoruz. Bazı araştırmalar geçmişinin 7 hatta 10 bin yıl öncesine dayandığını söylüyor. Ancak Hore’nin tarihi Eski Taş Çağına (Paleolitik Çağa) dayanıyor. Mağaralarda yaşayan insanlar ruh hallerini, duygularını ifade edebilmek için bu makamda sesler çıkarmış, daha sonra dilin de gelişmesi ile bir kalıp almış, yazılan şiirler, mersiyeler bu makamla seslendirilmiş.”
İlk Hore’ler insanın doğaya aşkını anlatıyor
Yarsan araştırmacı, “İlk Hore’ler insanın doğaya olan aşkını anlatıyor. Hore aslen insanın doğaya olan sevgisinin sese dönüşmesidir, o yüzden ilkin insanla doğa arasında bir şeydi. Mağaralarda yaşarken doğanın güzelliklerini bu makamla seslendirmiş. Daha sonra din ve inanç şekillendiğinde ise Hora dinin hizmetine girmiştir. Hora'nın etkisini hala görebilirsiniz. Yarsanlar veya diğer tarikatların Hore ile pirlerini vasfettiklerini görüyoruz” diyor.
Zehmetkêş’e göre, bu makam dünyada sadece Kürtlerde var:
“Eski zamanlarda Zerdüştler de söylemiş olabilir ama şimdi Zerdüştler arasında yok. Hora Kürt halkına ait ve sadece Kürtler arasında var.”
Hore Kürtçe şivelere de hizmet etti
Nimet Zehmetkêş, “Hore’nin sadece Yarsan inancına değil, Kürtçe’nin üç ayrı lehçe ve şivesine de hizmet etti. Öğrenin Horebêjler Sorani lehçesinden şiirler okumuş. Yada Gorani bir beyti seslendirmiş. Veya Kürdistan’ın en güneyinde, İlam’da Kelhur ve Feyli şiveleri ile yazılan şiirler okunmuş. İşte aşağı Kürdistan’da (İlam ve çevresi) Kürtçenin hala hayatta kalmasının bir nedeni de Hore’dir. Hore, eski Kürt şiirlerinin hepsinin ezberde kalmasını sağlamış” diye belirtiyor.
Hiç bir enstrümana uymuyor
Hore’yi diğer müzik çeşitleri ve makamlarından ayıran en önemli özelliği ise hiç bir enstrüman veya çalgıyla uyum ve ahenk sağlamaması.
Zehmetkêş, “ Hore çok farklı bir makam. Örneğin ona yakın olan Siyaçemane var. Siyaçemane müzikli veya müziksiz, alkış eşliğinde söylenebilir. Ancak Hore sadece sestir ve hiçbir müzik enstrümanı veya ahenk ile uyumlu değil” diye tarif ediyor.
Yaşadığı bölgede Horebêjliğin bir gelenek olduğunu anlatan Nimet Zehmetkêş, buna rağmen zamanla unutulan bir çok Hore makamının olduğunu da dile getiriyor.[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Türkçe) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Bu makale (Türkçe) dilinde yazılmıştır, makaleleri orijinal dilinde açmak için sembolüne tıklayın!
ئەم بابەتە 1,893 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | rudaw.net
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 6
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: Türkçe
ڕۆژی دەرچوون: 11-08-2022 (2 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: موزیک
پۆلێنی ناوەڕۆک: کلتوور / فۆلکلۆر
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: تورکی
شار و شارۆچکەکان: هەولێر
وڵات - هەرێم: باشووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا کامەلا )ەوە لە: 11-08-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری )ەوە لە: 11-08-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری )ەوە لە: 11-08-2022 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 1,893 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.124 KB 11-08-2022 سارا کامەلاس.ک.

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
ڕۆستەم حەوێزی
10-11-2008
هاوڕێ باخەوان
ڕۆستەم حەوێزی
ژیاننامە
نەڤید محەمەدزادە
12-09-2017
هاوڕێ باخەوان
نەڤید محەمەدزادە
ژیاننامە
مێرساد دەروێشی
28-02-2023
شادی ئاکۆیی
مێرساد دەروێشی
ژیاننامە
مستەفا سلێمان
14-03-2023
شادی ئاکۆیی
مستەفا سلێمان
ژیاننامە
عەباس عەبدوڵڵا یوسف
25-02-2024
زریان سەرچناری
عەباس عەبدوڵڵا یوسف
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
شوێنەکان
تل عەزێر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
کۆمەڵگەی دووگر
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
تل بەنات
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
شوێنەکان
زۆڕاڤا
26-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
ڤیدیۆ
بەڵگەیەکی مێژوویی، کە هۆشیاریی خەڵکی هەورامان دەسەلمێنێت
26-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
شانۆگەری ئەحەی کڕنوو، ساڵی 1995
26-02-2024
شادی ئاکۆیی
پەرتووکخانە
مام ئەحمەدی ئیلاهی
26-02-2024
زریان سەرچناری
پارت و ڕێکخراوەکان
دادگای باڵای فیدراڵیی
26-02-2024
زریان سەرچناری
ژیاننامە
ڕێبوار هەمەوەندی
25-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
فێربوونی هێمای پیتەکانی زمانی کوردی
25-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامار
بابەت 510,219
وێنە 102,978
پەرتووک PDF 18,716
فایلی پەیوەندیدار 92,696
ڤیدیۆ 1,191

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.25
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.266 چرکە!