پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
بەهزاد حەوێزی
22-02-2024
زریان سەرچناری
ڤیدیۆ
نیگای تەمەن لەگەڵ خالید فاتیحی
22-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
خالید فاتیحی
22-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
خەون و زۆڵەکان
22-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
قادر فەتاحی قازی
22-02-2024
سارا سەردار
ژیاننامە
ئەییووب کەریمی
21-02-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
خۆم و ئەستێرە گەشەکان؛ بەرگی 09
21-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
پەرتووکخانە
بارتەقای بوون
21-02-2024
زریان سەرچناری
ڤیدیۆ
پەروەردەو فێرکردن لە ساڵانی 1970 لە گوندی بێتواتە
21-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
وتوێژ لەسەر ڕۆمانی نهێنی مۆمەکان
21-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامار
بابەت 509,841
وێنە 102,859
پەرتووک PDF 18,669
فایلی پەیوەندیدار 92,366
ڤیدیۆ 1,186
شوێنەکان
زاخۆ
ژیاننامە
دانا غەنی
ژیاننامە
قادر بەشدار
ژیاننامە
پەشێو حەمەد ئەمین
ژیاننامە
قادر فەتاحی قازی
Kürdistan Iraklı’laştırıldığında
هاوکارانی کوردیپێدیا، بابەتییانە، بێلایەنانە، بەرپرسانە و پیشەییانە، ئەرشیڤی نەتەوەییمان تۆماردەکەن..
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Türkçe
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Kürdistan Iraklı’laştırıldığında

Kürdistan Iraklı’laştırıldığında
Kasım 1922'de hem Türk hem de #İngiliz# heyetleri #İsviçre#'nin #Lozan# kentine varır. Türkiye heyetine İsmet Paşa (İsmet İnönü), İngiliz heyetine Lord Curzon başkanlık ediyordu. Lozan, iklimi ne kadar soğuk olsa da, konferanstaki siyasi tartışma tam tersine sıcak ve hararetlidir. Konferansın ana konusu Fransızca gündem cetveline yazılmış: #Musul# vilayeti üzerindeki Türk egemenliği konusu.
Rakiplerine karşı güçlü bir konumda bulunan Mustafa Kemal'in yeni Türkiye'si, yeni bir döneme girmiş ve 20 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması'na hiç bir koşulda bağlı kalmak istemiyordu. Çünkü Sevr'in 60’tan 63’e kadarki tüm maddelerinde, açık ve şeffaf bir şekilde, Kürdistan devletinden, Kürdistan topraklarında Kürtler için bir devletten bahsediliyordu.
Mustafa Kemal Lozan'a gitmeden önce İsmet Paşa'ya oyunu değiştirip müttefik güçlerle yeni bir anlaşma yapması gerektiğini, Türkiye'nin başarısını gösterecek ve Sevr Anlaşması'nın yerini alarak yeni dünyanın temeli olacak yeni bir anlaşma yapmasını söyler.
İsmet Paşa, Lozan'a varır varmaz, konferansın ilk gününden itibaren “Musul vilayetinin Türkiye topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu” vurgulamak için oluşturulan tüm bu belge ve delilleri sunmaya başlar. Bu, İsmet Paşa ile Lord Curzon arasında dört konu ve dört belge üzerinde hararetli bir tartışmama neden olur.
Birinci Belge
İsmet Paşa'nın ilk belgesi, Araplarının Musul vilayeti ahalisinin çok küçük bir azınlığını oluşturduğu, vilayetin çoğunluğunun önce Kürtlerden, sonra Türkmenlerden oluştuğu şeklindedir. Dolayısıyla vilayetin Arap Irak devletine bağlanmasını anlamsız, mantıksız ve gayrimeşru olduğunu savunur.
Lord Curzon, İsmet Paşa'nın belgesine yanıt olarak şunları söyler:
“Bildiğimiz kadarıyla Musul ve #Süleymaniye# vilayetlerinin tamamı Türkiye'ye ilhak edilmek yerine hem Bağdat'ta hem de Basra'ya bağlı kalma yönünde oy verdiler.”
Aslında Lord Curzon olayları tam tersten anlatıyor; çünkü İngiltere 1920'lerin başında Süleymaniye'de bir referandum düzenler ve Kürtlerin yüzde 83'ü bağımsız bir Kürdistan'dan yana oy verir, Irak devletine dahil olmak istemez.
İkinci Belge
İsmet Paşa'nın ikinci belgesi, Musul vilayetinin tüm ticari faaliyetlerinin Arap Irak'la değil Türkiye ile olduğu yönündedir. İsmet Paşa, şöyle der:
“Musul ekonomik olarak Bağdat ve Basra’ya değil bize bağımlıdır. Bu, Türkiye'nin egemenliği sayesinde barış ve güvenlik içinde yaşayabilecek olan bölgedeki vatandaşların kaderinin belirlenmesi için çok önemlidir.”
Lord Curzon yanıt verir ve şöyle der:
“Dicle ile Fırat arasındaki zengin bir ülkenin ekonomik ihtiyaçlarını karşılayamayacağına ve ona yardımcı olacak bir dış ekonomiye ihtiyacı olduğuna nasıl inanabiliriz! Bu topraklar kendisine ve vatandaşlarına yeter ve hiçbir kimse veya tarafa ekonomik olarak bağımlı olmaya ihtiyaç duymaz.”
Üçüncü Belge
İsmet Paşa'nın üçüncü belgesinde uluslararası meşruiyetle başvurur ve şöyle der:
“Musul vilayetinin İngilizler tarafından işgali meşru değildir. Çünkü 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşmasına aykırıdır ve bu anlaşmaya göre İngiltere'nin Türkiye’nin herhangi bir toprak parçasını işgal hakkı yoktur ve Musul vilayeti de Türkiye'nin toprağıdır!”
Bu belgeye yanıt olarak Lord Curzon sadece şu sözleri sarf eder:
“Milletler Cemiyeti (bugünkü Birleşmiş Milletler), Büyük Britanya'ya Irak'ta kalma, Irak'la işbirliği yapma, onu mandası altına alma hakkı verdi ve Musul eyaleti de tarihi Irak’ın önemli bir parçasıdır”
Dördüncü Belge
İsmet Paşa’nın son kartı ise referandumdur ve “Kürt kardeşlerinin” tarihi Irak’la mı, Türkiye ile mi kalmak istediklerini öğrenmek için Milletler Cemiyeti’nden referandum yapılmasını talep eder.
Lord Curzon yanıt olarak Paşa’ya döner ve şöyle der:
“Sizi temin ederim ki, Musul vilayetindeki Kürtlerin Türkiye’ye ilhak edilmek gibi bir talepleri yoktur ve Büyük Britanya'nın gözetimi ve himayesi altında kalmayı talep etmektedirler.
Sonuç
Paşa ile Lord, Türkiye ve İngiltere arasında Lozan'da kurulan bu diyalogda önemli olan, nüfusun yüzde 52'sini oluşturan Musul Kürtlerinin Lozan'da ve konferansta herhangi bir temsilinin olmamasıdır! Türkler ve İngilizler kendilerini dünyaya Kürt iradesinin temsilcileri, savunucuları ve sözcüleri olarak tanıtarak Kürt halkının Büyük Britanya'nın veya yeni Türkiye’nin bir parçasıymış davrandılar!
Bu iki büyük delegasyonun her biri ve Lozan Konferansı'nda hazır bulunan katılımcıların tümü de, seçenek olarak, 1919'da Süleymaniye'de kurulan ve kralı, hükümeti, bayrağı, marşı, sınırları, halkı ve uluslararası ilişkileri olan Kürt devleti gerçeğini sormaya yanaşmadı.
Bu milliyetçi seçmen ne Türkiye ne de Irak arasında bir seçim yapmak değil, kendi topraklarında kendi devletine sahip olmak istiyordu.
Mart 1919'da Büyük Britanya temsilcisi Londra'ya gönderdiği bir telgrafta şöyle der:
Ne beklediklerini bilmiyorum. Burada, Süleymaniye'de, İngiliz dostu bir devlet kuruldu ve sadece bunu onları tanımanızı bekliyor.”
Ancak daha sonra olaylar başka bir yöne kayar. İsmet Paşa, Musul vilayeti ile ilgili müzakerelerin ilk turunu kaybeder. Süleymaniye’deki nasyonalistler de öyle. Oyunun tek galibi Lord Corson’dır ve Aralık 1925'te, Milletler Cemiyeti’nin kararı ile Musul’u resmen Irak'a ilhak eder ve o andan itibaren Kürdistan Iraklı’laştırılır.
Fransa Irak Araştırma Merkezi Direktörü Dr. Adil Bakawan[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Türkçe) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Bu makale (Türkçe) dilinde yazılmıştır, makaleleri orijinal dilinde açmak için sembolüne tıklayın!
ئەم بابەتە 812 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Türkçe | www.rudaw.net
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: Türkçe
ڕۆژی دەرچوون: 31-07-2022 (2 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: دۆزی کورد
پۆلێنی ناوەڕۆک: مێژوو
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: تورکی
فۆڵدەرەکان: ڕێکەوتننامەی لۆزان
وڵات - هەرێم: باشووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا کامەلا )ەوە لە: 02-08-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هەژار کامەلا )ەوە لە: 03-08-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( هەژار کامەلا )ەوە لە: 02-08-2022 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 812 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.136 KB 02-08-2022 سارا کامەلاس.ک.

ڕۆژەڤ
شوێنەکان
زاخۆ
21-12-2009
هاوڕێ باخەوان
زاخۆ
ژیاننامە
دانا غەنی
11-06-2010
هاوڕێ باخەوان
دانا غەنی
ژیاننامە
قادر بەشدار
06-06-2014
هاوڕێ باخەوان
قادر بەشدار
ژیاننامە
پەشێو حەمەد ئەمین
25-04-2023
زریان سەرچناری
پەشێو حەمەد ئەمین
ژیاننامە
قادر فەتاحی قازی
22-02-2024
سارا سەردار
قادر فەتاحی قازی
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
بەهزاد حەوێزی
22-02-2024
زریان سەرچناری
ڤیدیۆ
نیگای تەمەن لەگەڵ خالید فاتیحی
22-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
خالید فاتیحی
22-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
خەون و زۆڵەکان
22-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
قادر فەتاحی قازی
22-02-2024
سارا سەردار
ژیاننامە
ئەییووب کەریمی
21-02-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
خۆم و ئەستێرە گەشەکان؛ بەرگی 09
21-02-2024
ئاراس ئیلنجاغی
پەرتووکخانە
بارتەقای بوون
21-02-2024
زریان سەرچناری
ڤیدیۆ
پەروەردەو فێرکردن لە ساڵانی 1970 لە گوندی بێتواتە
21-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
وتوێژ لەسەر ڕۆمانی نهێنی مۆمەکان
21-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامار
بابەت 509,841
وێنە 102,859
پەرتووک PDF 18,669
فایلی پەیوەندیدار 92,366
ڤیدیۆ 1,186

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.25
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.109 چرکە!