پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
87 چیرۆکی منداڵان
23-02-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
ئامێدی (عەمادیە) لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا 1811-1920، بەرگی 16
23-02-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
سەفین جەلال فەتحوڵڵا
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
عەباس چنارانی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ڕێژین دۆسکی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ئەرسەلان ئالانی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ئەرسەلان ئەمیری
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
دلێر محەمەد نوری
23-02-2024
هومام تاهیر
ڤیدیۆ
دەزگای ئاساییشی هەرێمی کوردستان دەستگیرکردنی 30 تیرۆرست ڕادەگەیەنێت
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
شیعر وەک شاهیدی تەنیایی
22-02-2024
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت 510,156
وێنە 102,916
پەرتووک PDF 18,682
فایلی پەیوەندیدار 92,507
ڤیدیۆ 1,188
ژیاننامە
مێجەر سۆن
ژیاننامە
ماریا سام - ئیمان سامی مەغدید
ژیاننامە
جەوهەر غەمگین
ژیاننامە
دلێر محەمەد نوری
ژیاننامە
ڕێژین دۆسکی
Patnos’tan Krasnodar’a uzanan dengbêj ve çîrokbêjler
بەرهەمەکانتان بە ڕێنووسێکی پوخت بۆ کوردیپێدیا بنێرن. ئێمە بۆتان ئەرشیڤ دەکەین و بۆ هەتاهەتا لە فەوتان دەیپارێزین!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Türkçe
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Patnos’tan Krasnodar’a uzanan dengbêj ve çîrokbêjler

Patnos’tan Krasnodar’a uzanan dengbêj ve çîrokbêjler
Yazar ve öykü anlatıcısı Ayhan Erkmen’in 25 öykü ve 25 dengbêj portresinin yer aldığı “Çîrokên Dengbêjan” kitabı çıktı. Erkmen, dengbêjlerle birlikte kent kent dolaşarak öyküleri anlatıyor.
MASİS HESKİF/BATMAN

Öykü anlatıcısı ve yazarı Ayhan Erkmen, geçtiğimiz yıl “Çîrokên Serhedê/Serhat Öyküleri” ismiyle yayınladığı kitabı ardından “Çîrokên Dengbêjan/Dengbêjlerin Hikayesi” isimli ikinci dengbêj çalışmasını yayınladı. Kürtçe yayınlanan kitapta, Dengbêj Şakiro’dan Feqiyê Bozo’ya, Siyabend û Xecê stranından Strana Porê’ye kadar 25 öykü ve 25 dengbêjin portresi yer alıyor.
Erkmen, kitap çalışmaları ve araştırmalarının yanı sıra dengbêjlerle beraber şehir şehir dolaşıp öykü anlatıyor. Geçtiğimiz günlerde Batman Barosu’nun daveti üzerine Batman’a giden Erkmen, bugün ise (14 Mayıs) Van Barosu’nun misafiri olarak dengbêj Kerîmê Jirkî ile birlikte Van’da olacak. Ayhan Erkmen ile “Çîrokên Dengbêjan” isimli yeni öykü kitabı üzerine konuştuk.

Köy köy dengbêjlerin izini sürdü
“Çîrokên Serhedê/Serhat Öyküleri” çalışmasının yayınlandıktan sonra Patnos Belediyesi eşbaşkanları Emrah Kılıç[1] ve Müşerref Geçer tarafından Patnos’ta sözlü edebiyat araştırmaları yapması için davet edildiğini söyleyen Erkmen, 2021 yılının ilkbahar ve yaz aylarında Patnos’u, köylerini, komşu ilçeleri adım adım dolaşarak dengbêjleri ve çîrokbêjleri kaleme aldığını anlattı. Çîrokên Dengbêjan kitabının geniş kapsamlısının Patnos Belediyesi yayınları arasında çıkacağını da söyledi.
Kolektif bir çalışmanın sonucu

Kitabın, kolektif bir emeğin sonucu ortaya çıktığını da sözlerine ekleyen Erkmen, “Dayanışma gösterilmeseydi tek başıma bu çalışmanın altından kalkamazdım” diye belirtti. “İyi ki de böyle bir çalışma yapmışız” diyen Erkmen şöyle devam etti: “Diyebilirim ki sözlü edebiyatın taşıyıcıları olan bazı dengbêjler son dönemlerini yaşıyorlar. Biz bunlara ulaşmayıp bunları dinlemez ve kaydetmezsek büyük bir hazine kaybetmiş oluruz. Yine bu kitap çalışması boyunca Dengbêj Zahiro’dan çok ciddi destek gördüm. Diyebilirim ki takıldığım, zorluk yaşadığım her bir stran da kendisine ulaşıyor, olayın yahut da söylenenlerin doğruluğunun ne derece olduğunu ondan teyit ettiriyordum. Bu şekilde de okuyuculara yanlış bir bilginin ulaşmasının da önüne geçiyordum.”
Stranların öykülerinin peşine düştü

“Patnos dengbêjlerini dinlediğimizde çok sayıda dengbêjin, Dengbêj Şeroyê Biro’nun stranlarını seslendirdiğini gördük. Bu vesile ile Şeroyê Biro’nun portresini yazma ihtiyacı doğdu” diyen Erkmen, bunun için de Krasnodar’da yaşayan Şeroyê Biro’nun yeğeni Dengbêj Feyzoyê Rizo’ya ulaştıklarını aktardı: “Ailedeki dengbêjler sadece Şeroyê Biro ve Dengbêj Feyzoyê Rizo değildi. Dedeleri Serdar, Şeroyê Biro’nun babası Biro, Mecidê Faris, Hemîdê Mecîd çok sayıda dengbêj vardı. ‘Dengbêjên Mala Birîkê’ çalışmamızda ailenin tüm dengbêjlerinin ve geçmişinin de anlatıldığı bir yazı kaleme aldık.”

Patnos’dan Krasnodar’a uzandı
Şeroyê Biro’nun seslendirdiği Gûndê Mistê Kalo stranını Patnos’taki dengbêjlerin de seslendirdiklerini aktaran Ekmen, bu stranın öyküsüne ulaşmak için Titalê Feyzo’nun ilişkilendirmesi ile Sibirya’da Zelîxana Hûsê’ye ulaştıklarını belirterek ekliyor: “Yani özcesi; belki Patnos’a gittik ama Patnos’ta sözlü edebiyatın aktarıcıları olan dengbêjlerden dinlediğimiz stranların öyküsünün peşine düşünce yahut da stranı ilk icra edenlerin peşine düştüğümüzde sadece Patnos’ta değil yer yer Malazgirt’e, Tutak’a, Karayazı’ya, İzmir’e, Aydın’a gittik hatta bazen Krasnodar’da bazen de Sibirya’da nefes aldık” diye belirtti.
Ne fotoğrafları ne ses kayıtları kaldı

Kürdistan’a ait birçok zenginlik barındıran bu hafıza çalışmasında önemli ayrıntılarla da karşılaştığını söyleyen Erkmen, çalışma ile birlikte Serhat dengbêjliğinde ekol olan birçok dengêjin dışında çok da bilinmeyen ama değerli isimlerle de karşılaştığının altını çizdi. Birçok ismin de ne yazık ki 70’lerden önce yaşamını yitirdiğini ve kendilerine ait fotoğrafların, ses kaydının dahi olmadığını belirten Erkmen örnek olarak ise şunları verdi: “Dengbêj Ferzê, Serhat dengbêjliğinde bir ekoldür. Ama ne fotoğrafı ne de ses kaydı var. Ferzê’nin portresini yazmak için birçok dengbêji ve Ferzê’nin kendi torunlarını dinledik.”

Kürt kültürü için önemli bir hafıza
Dengbêjlik ve çîrokların Kürt kültürü, tarihi ve hafızasındaki önemine de değinen Erkmen, dengbêjlerin, çîrokbêjlerin sözlü Kürt edebiyatının taşıyıcıları olduğunu belirtti. Dengbêjlerin birçoğunun hem söylediği stranın öyküsünü hem de stranı söyleyebildiğini ifade eden Erkmen, “Günümüzdeki birçok dengbêjde de bu yetenek var. Apê Zahir de bunlardan biri. Onun hafızasında yüzlerce stran var ve o yüzlerce stranın abartısız hepsinin de öyküsünü biliyor. Her stranın onun yaşamından bir anısı var yani böyle derinlikli bir kişi. Dolayısıyla dengbêjleri dinlediğimizde, sözlü Kürt edebiyatını yazıya döktüğümüzde belki bu sözlü çalışmanın temsilcisi olan dengbêjlerin birçoğunun artık 80[1] yaşlarında olan insanların olması ve onların hafızalarının yazıya dökülmesi bence bir vefa borcu. Bu borcu bir nebze de olsa yerine getirmiş isem ne mutlu bana” dedi.
Stranlar bizim tarihçemiz

“Birçok dengbêj stranı aynı zamanda bizim tarihçemizdir” diyen Erkmen, “Örneğin bir dengbêjin stranının içinde Kürt tarihi de anlatılıyor aynı zamanda. Yahutta bir başka dengbêj ve stranın öyküsünde bir isyanda yaşanılanın anlatıldığı bir çalışma. Dolayısıyla her dengbêj stranının altında çok ciddi bir tarih, toplumsal hafıza var” diye belirtiyor ve şu detayları paylaşıyor: “Dengbêj Ehmedê Berti’nin portresini kitapta kaleme aldık. Ehmedê Berti diyebilirim ki Şeyh Said İsyanı’nın hafızası gibidir. İsyanla ve isyanın her bir kahramanı ile ilgili stranlar yapmış. Misal her bir dengbêjin yaşamını da anlatırken o dönemin fotoğrafını da çekmeye çalıştık. Siloyê Gulê’nin Xema eserinin öyküsünü anlatırken hem onun hayatını hem de Xemê’ye dair aşkını yazdık hem de 1900’lü yılların başında bölgede yaşanan savaş ortamında toplumun yaşadığı acıları yazdık. Keza Filîtê Axtepe’nin portresini kaleme alırken de o dönemin bir fotoğrafını da çekiyoruz.”

Dengbêjên Me’den izlenebilir
Dinledikleri her dengbêjin aynı zamanda video çekimini de yaptıklarını belirten Erkmen, “Dengbêjên Me’ isimli bir Youtube kanalı açtık. O kanal üzerinden dinlediğimiz dengbêjlerin eserlerini paylaşıyorum. Evet insanlar kitapta yazılı okuyacaklar ama öyküsünü dinledikleri stranın Youtube’da melodisini de dinlemiş olacak” dedi. [1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Türkçe) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Bu makale (Türkçe) dilinde yazılmıştır, makaleleri orijinal dilinde açmak için sembolüne tıklayın!
ئەم بابەتە 1,285 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | Yeni Özgür Politika
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 17
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: Türkçe
ڕۆژی دەرچوون: 13-05-2022 (2 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: کلتوور / فۆلکلۆر
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
زمان - شێوەزار: تورکی
شار و شارۆچکەکان: ئاگری
وڵات - هەرێم: باکووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 97%
97%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا کامەلا )ەوە لە: 28-05-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 28-05-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 28-05-2022 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 1,285 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.1100 KB 28-05-2022 سارا کامەلاس.ک.

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
مێجەر سۆن
26-11-2008
هاوڕێ باخەوان
مێجەر سۆن
ژیاننامە
ماریا سام - ئیمان سامی مەغدید
07-03-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
ماریا سام - ئیمان سامی مەغدید
ژیاننامە
جەوهەر غەمگین
14-11-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
جەوهەر غەمگین
ژیاننامە
دلێر محەمەد نوری
23-02-2024
هومام تاهیر
دلێر محەمەد نوری
ژیاننامە
ڕێژین دۆسکی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڕێژین دۆسکی
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
87 چیرۆکی منداڵان
23-02-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
ئامێدی (عەمادیە) لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا 1811-1920، بەرگی 16
23-02-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ژیاننامە
سەفین جەلال فەتحوڵڵا
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
عەباس چنارانی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ڕێژین دۆسکی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ئەرسەلان ئالانی
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
ئەرسەلان ئەمیری
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
دلێر محەمەد نوری
23-02-2024
هومام تاهیر
ڤیدیۆ
دەزگای ئاساییشی هەرێمی کوردستان دەستگیرکردنی 30 تیرۆرست ڕادەگەیەنێت
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
شیعر وەک شاهیدی تەنیایی
22-02-2024
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت 510,156
وێنە 102,916
پەرتووک PDF 18,682
فایلی پەیوەندیدار 92,507
ڤیدیۆ 1,188

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.25
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.094 چرکە!