پەڕتووکخانە پەڕتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان

جۆری گەڕان





گەڕان

گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
     
 kurdipedia.org 2008 - 2023
دەربارە
بابەت بەهەڵکەوت
ڕێساکانی بەکارهێنان
هاوکارانی کوردیپێدیا
بیروڕاکانتان
دڵخوازەکان
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
چالاکییەکان
یارمەتی
بابەتی نوێ
گێژاو 2
ناونیشانی پەڕتووک: گێژاو
ناوی نووسەر: فەڕۆخ نێعمەتپوور
تابلۆی بەرگ: یوسف سووری
دیزاین: شاروخ ئەڕژەنگی
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە: 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم[1]
گێژاو 2
ڕەنج بیلال کاکەیی
ناو: ڕەنج
ناوی باوک: بیلال مەجید
ژیاننامە
دکتۆر ڕەنج بیلال کاکەیی، پسپۆرە لە چارەسەرکردنی هەموو جۆرەکانی لاوازی سێکسی پیاوان.
پسپۆری نەشتەرگەری دانانی (دعامات) بەلاوازی سێکسی پیاوان.
پسپۆر لە چا
ڕەنج بیلال کاکەیی
ئەندێشەی نوێ، بۆ ڕۆژێکی نوێ
ناونیشانی پەڕتووک: ئەندێشەی نوێ، بۆ ڕۆژێکی نوێ
365 وتەی بەنرخ - کوردی - ئینگلیزی
ناوی نووسەر: جی. پی. واسوانی
ناوی وەرگێڕ: عەبدوڵڵا جەمال
وەرگێڕان لە زمانی: ئینگلیزی
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
ئەندێشەی نوێ، بۆ ڕۆژێکی نوێ
ئاگۆرا ڤیژن
ئاگۆرا ڤیژن دامەزراوەیەکی تازەیە و بە سێ بەرهەمی جیاوازەوە خزمەت بە ئەدەبی کوردی دەکات لە ناوخۆو دەرەوەی کوردستان. بەرهەمەکان تێکەڵاوێکن لە بەکارهێنانی تازەترین تەکنۆلۆژیا و ناوازەترین ئەزموون و ڕوئیا
ئاگۆرا ڤیژن
چیرۆکی فەرماندە
ناونیشانی پەڕتووک: چیرۆکی فەرماندە
ناوی نووسەر: فەڕۆخ نێعمەتپوور
تابڵۆی بەرگ: یوسف سووری
دیزاین: شاروخ ئەڕژەنگی
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە: چاپخانەی 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
چیرۆکی فەرماندە
گەڵا
ناونیشانی پەڕتووک: گەڵا
ناوی نووسەر: دڵشاد جەمشیدی (هەورامی)
بەرگ: میدیا بایەزیدپوور
ڕێکخستنی لاپەڕەکان: شاڕۆخ ئەرژەنگی
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە: چاپخانەی 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی
گەڵا
بێقەرارییەکانی ڕامان لە گورگەزێدا
ناونیشانی پەڕتووک: بێقەرارییەکانی ڕامان لە گورگەزێدا
ناوی نووسەر: هێمن سۆهرابی
تابڵۆی بەرگ: مەنداک عەزیزی
دیزاینی بەرگ و ناوەرۆک: شاروخ ئەڕژەنگی
شوێنی چاپ: سوید
دەزگای پەخش: چاپ و بڵاوکراوەی 49 ک
بێقەرارییەکانی ڕامان لە گورگەزێدا
بەزم و ڕە‌زمی شاخ
ناونیشانی پەڕتووک: بەزم و ڕە‌زمی شاخ
ناوی نووسەر: قاسم قازی
ئیدیت: عەلی فەتحی
بژار و هەڵەگرتن: کەماڵ گروێسی
دیزاین: شاروخ ئەڕژەنگی
دەزگای پەخش: چاپ و بڵاوکراوەی 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چا
بەزم و ڕە‌زمی شاخ
وڵاتی من؛ بیرەوەرییەکانی حاجی عەبدوڵڵای قازی
ناونیشانی پەڕتووک: وڵاتی من؛ بیرەوەرییەکانی حاجی عەبدوڵڵای قازی
ئامادەکردنی: قاسم قازى
دیزاین: شاروخ ئەڕژەنگی
تایپ: ناسکە حەفیدى
شوێنی چاپ: سوید
دەزگای پەخش: چاپ و بڵاوکراوەی 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2
وڵاتی من؛ بیرەوەرییەکانی حاجی عەبدوڵڵای قازی
گێڵ‌ گامێش
ناونیشانی پەڕتووک: گێڵ‌ گامێش (شوێنپێی کولتووری کوردیی لە ئوستوورەی گێڵ‌ گامێشدا)
ناوی نووسەر: جەلیل ئازادیخواز
تایپ: دارا نیک ئەندێش
وێنەی بەرگ: گراف ڕاپچر
دیزاین: سیپان
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە
گێڵ‌ گامێش
هەرەوەزی قوتابییان
ناونیشانی پەڕتووک: هەرەوەزی قوتابییان (زەنجیرە بیرۆکەی قوتابییانی تاراوگە).
بەڕێوبەر: کیان جانەیی (ڕەزا)
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە: 49 کتێب
[1]
هەرەوەزی قوتابییان
بۆچی دەنووسین؟
ناونیشانی پەڕتووک: بۆچی دەنووسین؟
ناوی نووسەر: فەڕۆخ نێعمەتپوور
دیزاینی بەرگ: پەیام شوکری
ڕێکخستنی لاپەڕەکان: شاڕوخ ئەڕژەنگی
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە: 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەک
بۆچی دەنووسین؟
چیرۆکەکانی دۆڵە ئاهوو
ناونیشانی پەڕتووک: چیرۆکەکانی دۆڵە ئاهوو.
ناوی نووسەر: مەنسوور یاقووتی
ناوی وەرگێڕ: عەزیز پیری شەرەفوەندی
وەرگێڕان لە زمانی: فارسی
[1]
چیرۆکەکانی دۆڵە ئاهوو
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان03
ناونیشانی بابەت: میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان/ بەشی سێیەم
نووسینی: سارا سەردار

نامەکانی پاشای میتانی لەگەڵ فیرعەونی میسڕ
لەبارەی نامەکانی پاشای میتانی بۆ فیرعەونی میسر
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان03
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان 02
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان/ بەشی دووەم
نووسینی: سارا سەردار

زنجیرەی پاشایەتی میتانییەکان
یەکەم پاشا و دامەزرێنەری شانشینی میتانی پاشا کیرتا (1490 - 1450 پ. ز) بوو پا
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان 02
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان 01
ناونیشانی بابەت: میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان/ بەشی یەکەم
نووسینی: سارا سەردار

لە سەدەی شازدەی پێش زایین، دەسەڵاتداری (میتانی) لە کوردستانی گەورە و لە ناوچەی باکووری سو
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان 01
هارمۆنیا؛ کۆمەڵێک ترۆپ لە جیهانی میوزیک
ناونیشانی پەڕتووک: هارمۆنیا؛ کۆمەڵێک ترۆپ لە جیهانی میوزیک
ناوی نووسەر: ئاکۆ عەبدوڵڵا
شوێنی چاپ: هەولێر
چاپخانە: چاپخانەی ڕۆشنبیری
دەزگای پەخش: وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوان
ساڵی چاپ: 2023
ژمارەی چا
هارمۆنیا؛ کۆمەڵێک ترۆپ لە جیهانی میوزیک
من لە نیشتمانی ژان و ڕەنجەوە دێم
ناونیشانی پەڕتووک: من لە نیشتمانی ژان و ڕەنجەوە دێم (گرتووخانەی ئەبووغرێب)
ناوی نووسەر: محەمەد حسێن سوبحانی
ناوی وەرگێڕ: عەزیز پیری شەرەفوەندی
[1]
من لە نیشتمانی ژان و ڕەنجەوە دێم
گوڵناز بەیگ پوور
ناو: گوڵناز
نازناو: بەیگ پوور
شوێنی دەستبەسەرکردن: دێهلۆڕان - ئیلام
ژیاننامە
گوڵناز بەیگ پوور، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شارۆچکەی دێهلۆڕانی سەر بە پارێزگای ئیلام، دژ بە کوشتنی
گوڵناز بەیگ پوور
فاتیمە بەیگ پوور
ناو: فاتیمە
نازناو: بەیگ پوور
شوێنی دەستبەسەرکردن: دێهلۆڕان - ئیلام
ژیاننامە
فاتیمە بەیگ پوور، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شارۆچکەی دێهلۆڕانی سەر بە پارێزگای ئیلام، دژ بە کوشتنی
فاتیمە بەیگ پوور
مریەم چامە
ناو: مریەم
نازناو: چامە
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 01-11-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: دێهلۆڕان - ئیلام
ژیاننامە
مریەم چامە، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شارۆچکەی دێهلۆڕانی سەر بە پارێزگای
مریەم چامە
دیمەنی نەوازەی ئەشکەوتی سێدەرى
ناونیشانی بابەت: دیمەنی نەوازەی ئەشکەوتی سێدەری
ئامادەکردنی: محەمەد هەسنانی

بەرنزێر ناوچەیەکی سرووشتی و سەرنجڕاکێشە، دەکەوێتە سنووری شارۆچکەی مێرگەسۆر، لە شوێنەکەدا ئەشکەوتێکی سێ‌ دەرگا هەیە، بەمە
دیمەنی نەوازەی ئەشکەوتی سێدەرى
تێرۆریزمی دەوڵەتی لە دژی ڕۆژهەڵاتی کوردستان
ناونیشانی پەڕتووک: تێرۆریزمی دەوڵەتی لە دژی ڕۆژهەڵاتی کوردستان
ناوی نووسەر: قادر وریا
[1]
تێرۆریزمی دەوڵەتی لە دژی ڕۆژهەڵاتی کوردستان
پوختەیەک دەربارەی چۆنیەتی عومرەکردن
ناونیشانی پەڕتووک: پوختەیەک دەربارەی چۆنیەتی عومرەکردن؛ لەژێر ڕۆشنایی قورئان و سوننەتدا
ناوی نووسەر: ئازاد فایەق پێنجوێنی - ئازاد کوردی
شوێنی چاپ: سلێمانی
ساڵی چاپ: 2023
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
پوختەیەک دەربارەی چۆنیەتی عومرەکردن
ئیحسان بەیگ پوور
ناو: ئیحسان
نازناو: بەیگ پوور
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 20-12-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: دێهلۆڕان - ئیلام
ژیاننامە
ئیحسان بەیگ پوور، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شارۆچکەی دێهلۆڕانی سەر
ئیحسان بەیگ پوور
ئامار
بابەت 424,341
وێنە 87,621
پەڕتووک PDF 16,118
فایلی پەیوەندیدار 70,305
ڤیدیۆ 430
میوانی ئامادە 32
ئەمڕۆ 7,114
ڕاپرسی
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
دڵگرانین بە کارەساتی بوومەلەرزەکەی باکوور و ڕۆژاوای وڵات.. مەڕەش بە تەنیا نییە و هاوزمانانیان لەگەڵ ماڵوێرانییەکانیاندا دەژین!
ژیاننامە
ئەحمەد موختار بەگی جاف
شوێنەکان
عەفرین
شوێنەکان
کۆبانێ - کۆبانی
شوێنەکان
مەڕەش
شوێنەوار و کۆنینە
دیمەنی نەوازەی ئەشکەوتی سێدەرى
Selahedînê Eyûbî
کوردیپێدیا، مێژووی ڕۆژ بە ڕۆژی کوردستان و کورد دەنووسێتەوە..
پۆل: ژیاننامە | زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
  
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
زۆرتر
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS

گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
وەرگێڕان
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
ئەم بابەتە باشتر بکە!
|

Siltanê îslamê Selahedînê Eyûbî

Siltanê îslamê Selahedînê Eyûbî
Selahedînê Eyûbî

Selahedînê Eyûbî (wek Silhedîn, Selahedînê Kurdî û Simko, bi erebî: صلاح الدين يوسف بن أيوب) jî tê naskirin; li Rojavayê jê re Saladîn dibêjin) (jdb. 1138 Tikrît – m. 4ê adarê 1193an Şam) serleşkerekî kurdî misilman bû ku di destpêkê de li dijî fatimiyan û pişt re li dijî xaçperestan (mesîhiyên ku çûbûn xakên pîroz li Filistînê ji bo ola xwe biparêzin) derketîbû û bajarê Qudsê (Orşelîm) dorê sedsalekê şunda bidest misilmanan xist û qewirandina xaçperestên ewropî ji Rojhilata Navîn de serkeftî bûbû.

Piştî ku Selahedînê Eyûbî di 4ê adara 1193an de li Şamê wefat kir, Împeratoriya Eyûbî, ya kurdan ku Selahedîn di sala 1175an de damezrandibû, di navbera zarokên Selahedîn de parve bû û hêza xweya demê Selahedîn de winda kir.

Jiyan
Siltan Selahedîn, di sala 1137 an 1138an de li Tikrîtê hatiye. Navê wî yê zayînê Yûsiv an Ûsiv bû û gorî gotinan navê Selahedîn pê re ji hêla Nûredîn Zengî hatibû dane wî. Navê bavê wî Necmedîn Eyûbê kurê Şadiyê kurê Merwan bûye. Malbata wî bi eslê xwe ji eşîra Rewadî bûye û Rewadî jî digihîjtine Hezbaniyan ye.. Kalê Selahedîn, Şadî, di dorê salên 1130an de ji Dvînê, ji pê xanedaniya Şedadîyan hilweşiya re, siftê çûbû Bexdayê, pê re jî hatibû Tikrîtê. Li Tikrîtê Bîhrûz, emîrê wê herêmê, Şadî dike emîrê Tikrîtê. Pê bavê Necmedîn wefat dike re ew derbaza şûna wî dibe. Lê wextê ku Şêrko, apê Selahedîn, li wir bi xristiyanekî ve li hev dixin û Şêrko wî dikuje re malbata Şadiyan tê sirgûn kirin. Gorî rivayetan Ûsiv, ango Selahedîn jî di vê şevê de tê dinê . Wê çaxê Necmedîn û Şêrko diherine cem Îmadedînê Zengî. Di 1132an de wextê ku Zengî, bavê Nûredîn Zengî, nêzî Tikrîtê bi el-Musterşid re cengekê dike û Zengî dikeve zorê bavê Selahedîn, Necmedînê Eyûbî, Zengî ji wa halê zor de difilitîne û pê wê ve Zengî deyndarê Necmedîn dimê. Wextê ku Eyûbî têne cem Zengî, Zengî jî wan li cem xwe erkdar dike û wextê ku di sala 1140î de Belbekê zeft dike Eyûb dike emîrê Belbekê. Bavî Ûsiv heta sala 1146an Zengî wefat dike û lawî xwe Nûredîn derbaza şûna wî dibe, li Balbêkê dewama emirîtiyê dike û wextê ku di wê salê de Muînedîn Nûr, emîrê Şamê, Balbêkê dorpêç dike Necmedîn bêçare bajêr teslîma wî dike û Necmedîn ji xizmetê Nûredîn derdikeve û malbatê xwe radike û dihere Şamê. Wextê Sefera Xaçiyayê duyem de di parastinê dorpeçê bajarê Şamê de bavê Selahedîn, Necmedîn jî pardar dibe.

Derbarê biçûktiya Ûsiv de zêde tişt nêye zanîn. Salên xweyên siftê li Belbêkê derbaz dibin, li wir det bi perwerdeyiya xwe dike, lê pê ku bavî xwe dev ji emîrîtiyê berdide û bi malbata xwe ve koça Şamê dike Ûsiv li wir dewama perwerdiya xwe dike.

Wextê ku di sala 1154an de Nûredîn bi serkeftî, hema bêketina tu cengan, Şamê destxwe dixe. Di vê serfiraziyê de faydeyê Şêrko û Nûredîn jî pir lê dibe û Nûredîn bavî Ûsiv dike waliyê xweyê Şamê. Şêrko jî di wê wextê de fermandarê Nûredînê herî girîng bû.

Selahedîn di derheqa leşkeriyê de li cem apê xwe mezin bû. Wextê ku di sala 1163an Şêrko dihere Misirê Selahedîn jî bi wî re dihere wê derê. Şêrko û Selahedîn bi daxwaza Şawerî ku, bi Zirxam re bo textê Fatimîyanê Misirê lihevnehatibûn û Şawêr ji dest dirive û bo canî xwe bifilitîne tê Şamê. Li wir Şawêr bo ku textê şûnda dest xwe bixwe ji Nûredîn alîkariyê dixwaze û bo vê alîkariyê jî sozê dayînekê ji sêya yekê (1/3) hatiniyê dewletê Misirê dide. Ew ger ku hikumdariyê dest xwe xwe girêdayî yê bi Şam û Helabê ve jî soz dide. Li ser van sozan ve Nûredîn şandina artêşekê ser Misirê qebûl dike û Şêrko dişîne Misirê. Şêrko û Ûsiv bi Şawer ve diherine Misirê û di 1ê gulana 1164an de Qahîreyê dorpêç dikin. Dîrxam nikare serî xwe li hembera wê dorpeçê hilde û li bajêr direve wextê ku direve di receba 559ê koçî, gulana 1164an de tê kuştin û Şawêr bi vê alikariyê ser dikeve û Xelîfe el-Adîl wî şunda vedibuhize textê Misirê. Lê pê ku ew Dirxam bin dixe şûn de ve, vê gavê jî li hembera Şerko û Selahedîn bi emîre xaçperestanê Qudisê bi Amalric re hevgirtin çêdike. Lê Şêrko pê vê xapandinê re sor dibe û li Misirê der nakeve û Amalric û Şawer, Şêrko û Selahedîn li Bilbîsê dorpêç dikin. Di wê wextê de Nûredîn jî li Sûriyê êrişa bajarên xaçparestên li Sûriyê dike û Enteqyayê heman heman bi dest xwe dixe. Amalric bêçare bi Şêrko ve peymanekê dike û herdu tev di eyni wextê de ji Misirê derdikevin û Şêrko û Selahedîn di 24ê zîlhecceya 559ê koçî/12ê çiriya pêşîn a 1164an vedigerine Şamê.

Lê Şêrko wa xapandinê Şawer jibîr nake û di sala 1167an de bi Selahedîn ve şunda derdikeve sefereka ser Misirê. Lê bo ku Şawêr jî dizanî ku Şêrko wê xapandinê jibîr nake û tirsa wê timê di pişta wî de bû ew bi destedarê xweyê berê bi Amorî ve êttêfaqê dike. Wextê ku Selahedîn û Şêrko derdikevine ser sefera Misirê ew jî ji Qudisê de derdikeve û li ber ordiyê Şamê tê Qehîre û li wir bi Şawer ve li bendiya wê ordiyê dimê. Lê Selahedîn û Şêrko bo ku wan şaş bikin narine ser Qahîreyê û ku di rebîelevvela sala 562ê koçî/çiriya paşîn a 1166an de dikevine Misirê şunde şûna ku here wir, dihere rojavaya Qehîre yê û dixwaze ku Şawer û Amorî werine ser wî ew li wir cengê bike. Herwiha ewna ji Qehîreyê der dikevin û wek ku Şêrko xwestî ewna têne ser Şêrko û ewna di 18ê adara 1167an de li nêzî gundê el-Babeyn bi cengê dikevin. Şêrko li wir wan bin dixe û hema berva bakur dihere û bajarî Îskenderiyeyê dest xwe dixe. Lê Amorî û Şawer jî şunda serxwe didin û Şerko li Îskenderiyeyê dorpêç dikin. Lê Şêrko nasekine parastinê kelayê wir dide dest birazî xwe, Selahedîn û berve başûr ji bajêr di tariyê şevê de derdikeve. Wextê ku êdî li bajarê Îskenderiyeyê Selahedîn dikeve zorê Şêrko li jorên Nîlê raperinan pêk tîne û Şawer dixe zorê. Di wê wextê de Amorî dixwaze ku dorpêçê ra ke û dorpêç tê rakirin şunda jî Selahedîn û Şêrko şunda vedigerine Şamê.

Piştî nêzî saleke vegera Selahedîn û Şêrkoya Şamê re, ordiya Amorî, ya Qudsê dîsa dikeve Misrê û li bajarên misilmana zilm û talanên mezin pêk tîne. Ew vê gavê ne bi daxwaza Şawêr re, tenê bo ku Misir û Qehîre yê dest xwe xe û misilmanan bikuje dikeve Misirê. Herweha wextê ku ew bajarî Bîlbêsê dest xwe dixe dimatiyên bajêr bitunî qirr dike û dikuje. Ne tenê misilmanan, dimatiyên bajarên xiristiyanê Kiptî jî dikujin. Wextê ku ew tê ser Qahîre Şawer emrê şewitandinê bajarê Qahîreyê berê dide û xelkê bara bajarê ku nûyî ku El-Ezher tê de dike. Ew şewatê bajêr 54 rojan dajo. Her çiqas Şawer bo peymaneke pêk bîne bi Amorî ve beraftinan dike jî, Xelîfe Adid el-Fatimî ji Nûreddîn re bo piştgiriyê xeberê dişîne. Bo ku Nûredîn bersivê qaziyê xwe pê de jî çend perçem por jî dike nav nameyê xwe û wek Van perçemê kulfetên min in û bo ku tu wan ji zilmê neyaran bifilitînî li bendiya te ne dinivîse. Nûredîn Selahedîn dişîne Ximsê ku bo seferê xeberê bi Şêrko de, lê ew hîn li derê Şamê rasta Şêrko tê û hema di cih de vedigerine Şamê û bo seferê haziriyê dikin. Şêrko çiqas ji Selahedîn dixwaze ku ew jî bi wî re were jî Selahedîn pir dil nake ku pê re here. Lê Şêrko daxwazê xwe bi Nûredîn re dibêje şunda Selahedîn bêçare dîsa bi Şêrko re dikeve rêyên Misirê. Di wê demê de Amorî jî dibîne ku xelkî Qehîre şûnê ku bajêr bi wî din Selahedîn ku bişewitînin û talan bikin, Misirê terk dike û vedigere Filistînê. Şêrko dikeve bi Selahedîn ve dikeve Misirê û şeş rojan pê derketinê Şamê re digihê Qahîreyê û bi coş û kefxweşiyê li bajêr tên pergînî kirin. Çiqas Şawer jî wan pergînî dike jî di 19ê kanûna paşîn a 1169an de Selahedîn bi destûrê Xelîfe el-Adil re wî bi destên xwe dikuje . Di hevşêwe rojê de Xelîfe Şêrko dike wezîrê xwe. Lê hîn çend meha bûn ku ew bûbû wezîr, di roja yekşemê ya duduyê mehayê cemaziyelaxîrê(25ê adara) 564ê koçî de (di 1169ê miladî de) ew pê ziyafetekê re ji xwe dere û wefat dike. Pê wefata Şêrko re el-Adîl Ûsiv, ango Selahedîn di 32 salî de dike wezîrê xwe û navê wî bi tûnî dibe Melik en-Nasir Ebu'l-Muzefer Selah ed-Dunye we ed-Dîn. Selahadîn derbaza wezîritiyê dibe şunda bo ku bavê xwe were ba wî ji Şamê re xeberê dişîne û bavê xwe jî di 24ê mehê recebê 565ê de (1170ê) de digiêhê Misirê û tê ba Selahadîn.

Wextê ku di sala 1171ê de xelîfeyên Fatimî, yê şiayan wefat dike şûn da Selahedîn, xutbeyê êdî bi navê xelîfeyî ebasî el-Mustadî xwendî dide û dawiyê xelîfetiyê şiayan dide. Di sala 1173a de bavî Selahedîn di hespê de gêrd dibe û wefat dike. Di dawiya imrê Nûredîn de Selahedîn êdî bi wî ve li hev nên jî tu caran nêne hemebera hev. Wextê ku di 1174an de Nûredîn wefat dike şunda Selahedîn Dewleta Eyûbî saz dike û li Misirê hikumdariyê sunitiyê pêk tîne, lê ew çiqas ku dere Şam, Hama, Ximsê dest xwe dixe jî xwe girêdayiyê paşewarê Nûredîn, hikumdar Melik el-Salih Îsmaîl bin Nûredîn dihesibîne. Melik el-Salih Îsmaîl bin Nûredîn vedikişe Helabê, Selahedîn li wir dorpêç dike jî paşê re dorpêçê radike. Melik el-Salih Îsmaîl bin Nuredîn ji heşhaşiyan alîkariyê dixwaze û emîrî Xaşxaşiyanî bi leqaba Şêx el-Cebel Reşîdedîn Sînan li hembera Selahedîn di sûîqestekê dimeşîne. Di destpêka 1175a de sûîqestek li hembera Selahedîn tê kirin, sîqestvan heta ber çadirê Selahedîn tê jî Selahedîn ji wê sûîqestê difilite. Di 22ê gulanê 1176ana de wextê ku ew dihere ser Helebê seferê sûîqesteka din li wî tê kirin, sûîqestvan dikeve çadirê Selahedîn û bi xençerê xwe li serê dixwe jî, bo ku zirxê li seri bûye ew ji vê sûîqestê jî filitiyaye.

Ji pê van bûyeran re Selahedîn bo ku Xaşxaşiyan li ortê rake di tebaxê 1176a de qerargahê wan Kelayê Masyafê dorpêç dike. Lê bo ku Reşîdeddîn bi kuştinê malbatê wî Selahedîn tehdît dike, Selahedîn dorpêçê radike. Gorî riwayetê Xeşxaşiyan jî Reşîdedîn Sînan di şavê tarî de heta çadirê Selahedîn tê û bi xetekê nîşekê ber dide û şunda vedigere, Selahedîn xetê dibîne û li ser xetê Tu yî di destên me de yî dixûne û li ser vê ve dorpêçê ra dike.

Wextê ku Selahedîn serweriyê xwe li ser Sûriyê didîne bi Xaçperestan re jî carbicar tê hembera hev. Ew bi gelemperî wan bi bin dixe jî di 25ê çiriya pêşîn a sala 1177a de ji hêla Keyaniya Qudisê û Şovalyeyên Peresgehê, yên ku di fermanderiyê Baldwin IV û Raynald of Chatillon de bûn, tê bin xistin.

Selahedîn li vê binketinê şunda bo êrîşeka dinê ser wan re xwe amade dike û di sala 1178a de Xaçperestan di Şerê Jacob's Ford de bin dixe. Lê êrîşên Xaçperestanê ser misilmanan xelas nabin û Raynald of Chatillon êrîşa kerwanên misilmanan dike. Selahedîn jî li hemberî vê di 1182a de Bêrûtê dorpêç dike. Raynald jî diceribîne ku êrîşa bajarên misilmananê pîroz Mekke û Medîneyê bike. Selahedîn dîsa li hemberî vê bajar û kelaya Kerakê ku Raynald tê de di 1183 û 1184a de dorpêç dike. Raynald jî vê gavê kerwaneka ku dere Hecê talan dike.

Selahadîn di 18 pûşberê 1183a de pê sal nîveka ku es-Salih dimire re bi torenê dikeve bajarê Helabê û Suriyê bi temamî dixe nav destên xwe.Pê vê re Selahedîn şunda vedigere Misrê û ji bo îmara welatê xwe dixebite. Lê tu car Filistîn ji bîra wî dernakeve û dilê wî de tim dest xwe xistina bajarê Qûdisê miqades û pîroz hebû. Carekî din berê xwe dide Filistînê û Berûdê digre. Cara yekemîn deverên ser Mûsilê, Sîncar û Diyarbekrê bi welatê xwe va girêdide. Digihîje Enteb û Halebê. Sala 1185an da cara duduya êrişî Mûsilê dike. Piraniya Mezopotamyayê û Kurdistanê dike bin hukumdariya xwe. Nav hukumdarê misilman da dibe xwedî ciyê herî bilind. Lê dilê wî da daxwazek wiyê girîng dimîne, ew jî girtina hemû axa Filistînê ye.

Siltan Selahedîn li Filistînê
Brînsê Arnatê (Reynaud de Chatillon) Nûredîn di sala 1175an de ji girtixaneya Helabê de serbest berda bû şunda vedigere Filistînê û hin bajarên wir dest xwe dixe û dibe Hukumdarê el-Kerk e. Her çiqas navbera misilman û xaçperestan de peymanek çêbûbû jî ew vê peymanê pê dike û êrişa ser kerwanê misilmanan dike. Ew yên di kerwanê de çêkdar dikuje û yên din jî wek dîl dibe bajarê Kerekê. Selahedîn çiqas qasidan dişîne wî re û dibêje ku wan girtiyan serbest berde jî ew qebûl nake û Selahedîn jî êdî bo ku wî ji holê rake dest bi seferberiyê seferê dike.

Salek şunda, sala 1187an de li Hutînê artêşa frenk ji hev bela dike û keyê Qudus û prensê el-Kerk êsîr digre. Alaya xwe xêncî Qudus û Surê li hemû Filistînê dardixe. Meha recebê sala 1187 Qudusê jî bi hukumdariya xwe girê dide û digihîjê miradê xwe.

Di bin hukumdariya wî da cihuyên ku di Filistînê de dijiyan, bê tade û bê eziyet jiyana xwe didomînin. Ji bo wê yekê hemû diroknadên frenkan jî, derbarê Siltan Selahadîn da gelek tiştên baş dinivîsînin.

Ser girtina Qudusê Imperatorê Alman, keyê îngilîz û yê Fransayê bi kîn û nefretek mezin ordiyek mezin amade dikin û berê wî didin Filistînê. Artêşa wan wexta ku êrişî Filistînê dike, ne Xelîfe ne jî siltanek misilman ji bo alîkariya Siltan Selahadîn tu tiştek nakin.

Artêşa frenk, serî de tê Akkayê û wir dagir dike. Artêşa siltan jî, alîkî de dijî wan berwe dide, aliyê din jî hêdî hêdî şunda dikişe. Dawiya şer da Akka dikeve destê frenkan. Frenkan li wir bi tade û zilma xwe gelek mirovên sivîl qetildikin. Ser vê yekê hemu dinê da ferqa siltan û ya frenka jî eşkere tê xuyakirin.

Şerê nevbera Ordiya siltan û frenkan da derdikeve, pênc sal berdewamdike. Siltan, bi planek mezin wan ji Qudusê durdixe. Di 2ê îlona 1192an de di navbera wan de peyman çêbdibe, gorî wê peymanê siltan Selahedîn ji şer serkeftî derdikeve û vedigere Şamê. Ser hatina Hacac ya Şamê, siltan diçe pêşiya wî, lê di rê da nexweş dikeve. Selahedînê Eyûbî di 4ê adara 1193an de diçe ser heqiya xwe. Gora qumandar û siltanê kurd li Şamê, li Camiya Umeyê de tê definkirin. Siltan Selahedînê Eyûbî (Ji Wefayat el-E‘yana Îbn Xellîkan)

Siltan Selahedîn, bavê 18 zarokan bû, ji van 17ê wan kur yek jî dot bû.

Kirinên wî
Şerê dijî artêşa Frenk qezenckir û yekitiya emirên misilman an çêkir.
Sûrîyê û Misirê kir bin hukumdariya xwe. (Her du dewlet alî meshebê da bi hev ra dijminatî dikirin.)
Sînorê hukumdariya xwe ji Kurdistanê heta Tunisê, ji Sudanê heya Yemen û Adenê freh kir. Hukumdariya xwe bi rewşek baş domand.
Ew, siltanek adîl bu, ji zulumkaran heznedikir. Qimetek mezin dida fikrê mirovên derdora xwe. Tu ferq nedikir navbera gelê xwe. Zengîn û feqîr, esnaf û arîstokrat wek mina hev didît. Derê wî ji hemû kesan ra vekirî bu.
Di hemû jiyana xwe da tu qîmetek ne dida dewlemendiyê. Wexta ku waliyê Şamê jê ra qonaxek çêdike û Sultan qonaxê dibîne, weha dibêje; „Ez nikarim di vê qonaxê da bijîm. Ev qonax layiqî mirovê ku mirina wî nêzik buye, nine. Aliyê din gere armanca me ji bo xizmeta Xwedê be, ne ji bo jiyana koşk û sera be.“
Rizgarkirina Qudsê û şerê wî bi xaçperestan re
Wî ji mal û milkê dinê heznedikir. Tim wiha digot; „mal, milk û xwelî wek mîna hev in.“ Prens Muhammed Ali dibêje; „Piştî mirina wî, di berîka wî da 47 Dirhemê wî tenê hebû. Ev ji, ji serweta ku mirovek feqîr dihêle, gelek kêmtir e.“

Mirovên di bin hukumdariya wî da dijiyan, wî wek mirovek bi şewqet, kiralek bi merhamet û sultanek adîl dizanibun. Ew ji bo refah û emniyeta gelê xwe xebitî. Pistî mirina wî hemû kesên di bin hukumdariya wî da, şînek mezin kirin.

Jiyana wî di şer da derbas bu. Di saxî û nexweşiya xwe da tim li ser pişta hespê xwe bû. Wexta ku jê ra digotin hinek peya be û bîhna xwe bide, wî bersiva wan wiha dida; „Wexta ku piyê min dighêjin erdê, ez xwe nexweş dihesibînim.“

Wesiyetê wî
Siltan Selahaddîn ji kurê xwe Melik el-Zahir re wesiyetê xwe dike û jê ra weha dibêje: „Ji rêça Xwedê dernekeve. Ez serfîraziya xwe deyndarê Xwedê me, ji bo vê yekê ez emrê Xwedayê alemîn ji te ra emir dikim. Xwînê nerijîne û xwin rijandinê ji xwe ra neke edet. Xwîn rijandin, xwîn rijandinê bi xwe re tîne. Zilma xelqê xwe neke, ji bo emniyeta mal û milkê wan bixebite. Nebe kîndarê kesî. Dilê mezina neşkîne, dilê mirovên ku dibin destê te da ji bo îdarekirina dewletê dixebitin, qezençke. Em hemu mahkumê mirinê ne. Tu hata ku riza gel qezenç nekî, ya Xwedê nikarî qezenç bikî. Ser vê yekê têkiliya xwe bi gelê xwe re baş çêbike. Tobedarê Xwedê be, lewra Ew Kerim û Qadir e“

Berî cîhata xwe ji derdora xwe ra digot; „Min bi şûrê min ve defin bikin ku bila roja mahşerê tevî min rabe û li hizura Xwedê ji min re şahidiyê bike.“

Serdema zêrîn a zanist, Selahedînê Eyûbî û hin zaniyarên kurd yên herî navdar
Di serdema hukmeta Selahedînê Eyûbiyê (1138-1193 zayînî) kurd, apê wî Şêrko û kurên wî da (di navbera 250 salan da), piraniya zaniyarên Rojhilata Navîn, kurd bûne[çavkanî hewce ye]. 12 ilm û 12 alim û zanyarên kurd yên herî navdar ku siyarê hespê zanistê bûne û çargavî meydana zanista rojhilata navîn dane ber simên zêrîn:

Îsmaîlê Cizîrî, Bavê Robota Cîhanê, (1136-1206 z) yan (1153-1233 z), Elhiyel
Malbata Îbnûl Esîr (1230-1231 Zayînî): Kamil fî Tarîx
Îbn Xelikan (1211-1282), Wefat ul Eiyan (Mirina Zadigan)
Şihabedînê Suhrewerdî (1155-1191 zayînî), damezrînerê felsefeya Işraq
Fexredînê Exlatî (sedsala 13em), feleknas
Ebûlfida (sedsala 13em), Muxteser El Tarîx ul Beşer
Şemsedînê Şehrezûrî (sedsala 13em), fîlozof, dîroknas, bijîşk û zaniyar
Sefiyedînê Ûrmewî (1216-1294 zayînî), mûzîkzan û damezrênerê mûzîka Nuzhe, Kitab ul Edwar
Kemaledînê Yûnis (1156-1241 zayînî), stêrnas, fîzîknas û matematîknas
Amedî (1156-1233 zayînî)
Îbnûl Ezraq (1116-1176 zayînî), dîroknas, Tarîxa Meya Farqîn
Gotinên ji bo wî
Împaratorê Alman, piştî hatina xwe ya Suriyê diçe qebra wî ziyaret dike û wuha dibê je;

“ „Ez ji bo hatina xweya vir gelek kêfxweşim, ku Siltan Selahedîn li vir jiyana xwe domandiye. Ew Sultanek bê hempa û kahramanek mezin bû.“ ”
Berî şerê navbera wî û Xaçliya, Qumandarê artêşa Xaçperest Richard (Richardê dil Şêr), ji eskerê xwe ra dibêje; „Di ciyê xwe da bisekinin. Dilê vî şêrî ji dilê şêrê we mezintir e.“ Dîrokvan Dr. Stanley;

“ „Hinek kes wesfê wî zatê mezin nizanin. Bê şuphe ew, mirovek xwedî şeref û bê tirs bu. Dilê wî tijî merhamet bû. Ew mirovek misilman û di bin emrê Xwedê da bû.“ ”
Tarîh el Muherrîrîn de gelek wesfê wiyê baş tên rêzkirin.

Dîrokzan Stivatsîn derheqê Sultan de wuha dibêje; „Siltan Selehadîn quweta dijminên xwe baş texmîn dikir û gorî wan planên şer çêdikir. Bi sebrek mezin hareket dikir û şixulê kû dest pê kiriba, heya dawiyê dikudand. Serfîraziya wi girêdayiya sebr û temûla wî bû“.

Jiyana Selehadîn Eyubî di şer da debas bu. Lê wî gelek eserên dîrokî jî dane avakirinê.

El Medrese el-Nasir: Li Kahîrê, li mihla El Firafe kêleka tirba îmam Şafiî hatiye avakirin.
El Medrese el-Kamhiye û El Medrese el-Hanefi
Hanaka el-Salahiyye: Li Taxa Said el- Suade ji bo perwerdekirina dînî hatiye avakirin.
Dîvan el-Istul: Temelê wî teref Sultan Selehadîn hatiye avêtin.
Sur a Îskenderiye: Ev Sur jî li Kahîrê bi emrê wî hatiye inşakirin.
Kasr-i Yusuf: Ev Sur jî li başurê Kahirê li ser bilindayiyek mezin wî daye çêkirin.[1]

Siltanê Misir û Sûriyê
Serwerî 1174 – 4ê adarê 1193an
Tackirin 1174, Qahîre
Yê pêşî Tunne
Yê paşî
Ezîz Osman (Misir)
Efdal (Surî)
Jînenîgarî
Navê rastî Selahedîn Yûsifê kurê Eyûb
صلاح الدين يوسف بن أيوب
Roja jidayikbûnê 1138
Cihê jidayikbûnê Tikrît, Mezopotamyaya jorîn,
Xilafetê Ebasî
Mirin 4ê adarê 1193an (55 salî)
Cihê mirinê Şam, Sûrî, Xanedana Eyûbiyan
Defnkirin Mizgefta Umeyeyan, Şam
Keybanû Îsmetedîn Xatûn
Dîn, Ol Îslam
Esil Kurd
Xanedana Eyûbiyan
Bav Necmedîn Eyûb
Zarok
17 law û 1 keç

Efdal
Ezîz Osman
Zahir Xezî
ئەم بابەتە بەزمانی (Kurmancî - Kurdîy Serû) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە 804 جار بینراوە
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | Wîkîpediya
فایلی پەیوەندیدار: 5
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.04-04-1193
[زۆرتر...]
پۆل: ژیاننامە
زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
ڕۆژی کۆچی دوایی: 04-04-1193
بیروباوەڕی سیاسی: ئیسلامی
جۆری کەس: سەرۆک هۆز
زمان - شێوەزار: عەرەبی
زمان - شێوەزار: فرەزمان
لەژیاندا ماوە؟: نەخێر
نەتەوە: کورد
وڵات - هەرێم: میسر
وڵات - هەرێم: ئێڕاق
وڵات - هەرێم: کوردستان
وڵات - هەرێم: سووریا
وڵات - هەرێم (کۆچی دوایی): سووریا
ڕەگەزی کەس: نێر
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
 30%-39%
خراپ
 40%-49%
خراپ
 50%-59%
خراپ نییە
 60%-69%
باش
 70%-79%
زۆر باشە
 80%-89%
زۆر باشە
 90%-99%
نایاب
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ئیحسان یڵماز )ەوە لە: 04-03-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 04-03-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 04-03-2022 باشترکراوە
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 804 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.621 KB 04-03-2022 ئیحسان یڵمازئـ.ی.
فایلی وێنە 1.0.57 KB 04-03-2022 ئیحسان یڵمازئـ.ی.
فایلی وێنە 1.0.425 KB 04-03-2022 ئیحسان یڵمازئـ.ی.
فایلی وێنە 1.0.323 KB 04-03-2022 ئیحسان یڵمازئـ.ی.
فایلی وێنە 1.0.28 KB 04-03-2022 ئیحسان یڵمازئـ.ی.
فایلی وێنە 1.0.18 KB 04-03-2022 ئیحسان یڵمازئـ.ی.

ڕۆژەڤ
ئەحمەد موختار بەگی جاف
ناوی ئەحمەدی کوڕی وەسمان پاشای گەورەی جافە و دایکیشی عادیلە خانمی جافە. ساڵی 1896 لە هەڵەبجە لەدایکبووە. ئەحمەد موختار بەگ بە لێکدانەوەی ئەبجەدی دەکاتە 1316ی کۆچی کەبریتییە لە مێژووی لەدایکبوونی و بۆیە ئەو ناوە نراوە.
هەرچەندە دەرچووی قوتابخانە و خوێندنگا باڵاکان نەبووە، بەڵام مرۆڤێکی زیرەک و وردبین بووە. بێجگەلەزمانی کوردی، فارسی و تورکی و عەرەبی و کەمێکیش ئینگلیزی زانیوە. تەنانەت بە زمانی فارسی چەند هەوڵێکی شیعریی هەیە، خۆی و تایەر بەگی برای بەدوو شاعیری گەورەی کورد دەژمێردرێن. ئەم شاعیرە بەت
ئەحمەد موختار بەگی جاف
عەفرین
هەرێمی عەفرین کە یەکێکە لە سێ کانتۆنەکەی ڕۆژاوای کوردستان و ناوچەیەکی شاخاوییە، بە کشتوکاڵ بەرهەمهێنانی زەیتون بەناوبانگە.
عەفرین هاوسنوورە لەگەڵ باکووری کوردستان، لە ڕووی ئیدارییەوە سەربە پارێزگای حەڵەبە، ڕووبەری ئەم هەرێمە 3850 کیلۆمەتر دووجایە، لە حەوت شارەدێی و 366 گوند پێکهاتووە، ژمارەی دانیشتووانی 525000 کەسە.
زانیاری لەسەر جوگرافیای کانتۆنی عەفرین (Afrin)
٭ شارێکی ڕۆژاوای کوردستانە، کە کەوتۆتە پارێزگای حەلەب. کە (63) کم دوورە لە پارێزگای حەلەب. ئەم شارە لە سنووری باکووری ڕۆژاوای سووری
عەفرین
کۆبانێ - کۆبانی
کۆبانی یان کۆبانێ (بە عەرەبی دەوڵەتی: عین العرب (کانی عەرەبان) باژێرێکی کوردنشینە لە ڕۆژاوای کوردستان لە دیوی چەپی ئاوی فورات، لەسەر تخووبی نێوان سووریا-تورکیا، هاوسێی شارو دەشتی فرەوانی (سرووج) ی ئورفایە.
لە ڕووی ئیداریەوە شارەدێکە سەر بە پارێزگای حەلەبە و سەد و پەنجا کیلۆمەتر لێی دوورە. گوزەرانی زۆرینەی خەڵکی کۆبانێ لەسەر چاندن و کشتکاریە. دانیشتووانی کۆبانێ و گوندەکانی سەرجەمیان کوردن. کەمینەیەکی عەرەبیش هەن. پێشتر چەند ماڵە ئەرمەنی لێ بوو کە دواتر بەرەو حەلەب و ئەرمەنستان کۆچان. پێکهاتەی ک
کۆبانێ - کۆبانی
مەڕەش
یەک لە پارێزگاکانی باکووری کوردستانە، ناوەندی پارێزگاکە گورگومە، بە توورکی ناوەکەی کراوە بە (کەهرەمانماراش)
دیمۆگرافیای پاڕێزگاکە بەمشێوەیەیە:
بە پێی سەرژمێری ساڵی 2009 ژمارەی دانیشتوانەکەی 1.037.491 کەس بووە، ڕووبەری پارێزگاکە 14.327 کم2، چڕی دانیشتوان بۆ هەر کیلۆمەتر دووجایەک 72، 42 کەسە.
لەڕووی کارگێڕییەوە: ژمارەی ناوچەکانی (10) ناوچە، ژمارەی شارۆکەکانی 64، ژمارەی گوندەکانی 476 گوند سەر بەم پاڕێزگایەن.
مەڕەش
دیمەنی نەوازەی ئەشکەوتی سێدەرى
ناونیشانی بابەت: دیمەنی نەوازەی ئەشکەوتی سێدەری
ئامادەکردنی: محەمەد هەسنانی

بەرنزێر ناوچەیەکی سرووشتی و سەرنجڕاکێشە، دەکەوێتە سنووری شارۆچکەی مێرگەسۆر، لە شوێنەکەدا ئەشکەوتێکی سێ‌ دەرگا هەیە، بەمەش ناونراوە سێدەر، جیاوازە لە ئەشکەوتە سرووشتییەکانی دیکەی ناوچەکە، دیمەنێکی ناوازە و قەبارەیەکی گەورە و سەرنجڕاکێشی هەیە.
سۆران ئەمیر بەڕێوەبەری شوێنەواری شارۆچکەی مێرگەسۆر، بە (باسکورد)ی ڕاگەیاند، لە سنوورەکەمان چەندین ئەشکەوت و ناوچەی شوێنەواریی گرنگ و سەرنجڕاکێش هەن، یەکێک لەو شوێنانەش بریتییە ل
دیمەنی نەوازەی ئەشکەوتی سێدەرى
بابەتی نوێ
گێژاو 2
ناونیشانی پەڕتووک: گێژاو
ناوی نووسەر: فەڕۆخ نێعمەتپوور
تابلۆی بەرگ: یوسف سووری
دیزاین: شاروخ ئەڕژەنگی
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە: 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم[1]
گێژاو 2
ڕەنج بیلال کاکەیی
ناو: ڕەنج
ناوی باوک: بیلال مەجید
ژیاننامە
دکتۆر ڕەنج بیلال کاکەیی، پسپۆرە لە چارەسەرکردنی هەموو جۆرەکانی لاوازی سێکسی پیاوان.
پسپۆری نەشتەرگەری دانانی (دعامات) بەلاوازی سێکسی پیاوان.
پسپۆر لە چا
ڕەنج بیلال کاکەیی
ئەندێشەی نوێ، بۆ ڕۆژێکی نوێ
ناونیشانی پەڕتووک: ئەندێشەی نوێ، بۆ ڕۆژێکی نوێ
365 وتەی بەنرخ - کوردی - ئینگلیزی
ناوی نووسەر: جی. پی. واسوانی
ناوی وەرگێڕ: عەبدوڵڵا جەمال
وەرگێڕان لە زمانی: ئینگلیزی
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
ئەندێشەی نوێ، بۆ ڕۆژێکی نوێ
ئاگۆرا ڤیژن
ئاگۆرا ڤیژن دامەزراوەیەکی تازەیە و بە سێ بەرهەمی جیاوازەوە خزمەت بە ئەدەبی کوردی دەکات لە ناوخۆو دەرەوەی کوردستان. بەرهەمەکان تێکەڵاوێکن لە بەکارهێنانی تازەترین تەکنۆلۆژیا و ناوازەترین ئەزموون و ڕوئیا
ئاگۆرا ڤیژن
چیرۆکی فەرماندە
ناونیشانی پەڕتووک: چیرۆکی فەرماندە
ناوی نووسەر: فەڕۆخ نێعمەتپوور
تابڵۆی بەرگ: یوسف سووری
دیزاین: شاروخ ئەڕژەنگی
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە: چاپخانەی 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم
چیرۆکی فەرماندە
گەڵا
ناونیشانی پەڕتووک: گەڵا
ناوی نووسەر: دڵشاد جەمشیدی (هەورامی)
بەرگ: میدیا بایەزیدپوور
ڕێکخستنی لاپەڕەکان: شاڕۆخ ئەرژەنگی
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە: چاپخانەی 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی
گەڵا
بێقەرارییەکانی ڕامان لە گورگەزێدا
ناونیشانی پەڕتووک: بێقەرارییەکانی ڕامان لە گورگەزێدا
ناوی نووسەر: هێمن سۆهرابی
تابڵۆی بەرگ: مەنداک عەزیزی
دیزاینی بەرگ و ناوەرۆک: شاروخ ئەڕژەنگی
شوێنی چاپ: سوید
دەزگای پەخش: چاپ و بڵاوکراوەی 49 ک
بێقەرارییەکانی ڕامان لە گورگەزێدا
بەزم و ڕە‌زمی شاخ
ناونیشانی پەڕتووک: بەزم و ڕە‌زمی شاخ
ناوی نووسەر: قاسم قازی
ئیدیت: عەلی فەتحی
بژار و هەڵەگرتن: کەماڵ گروێسی
دیزاین: شاروخ ئەڕژەنگی
دەزگای پەخش: چاپ و بڵاوکراوەی 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چا
بەزم و ڕە‌زمی شاخ
وڵاتی من؛ بیرەوەرییەکانی حاجی عەبدوڵڵای قازی
ناونیشانی پەڕتووک: وڵاتی من؛ بیرەوەرییەکانی حاجی عەبدوڵڵای قازی
ئامادەکردنی: قاسم قازى
دیزاین: شاروخ ئەڕژەنگی
تایپ: ناسکە حەفیدى
شوێنی چاپ: سوید
دەزگای پەخش: چاپ و بڵاوکراوەی 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2
وڵاتی من؛ بیرەوەرییەکانی حاجی عەبدوڵڵای قازی
گێڵ‌ گامێش
ناونیشانی پەڕتووک: گێڵ‌ گامێش (شوێنپێی کولتووری کوردیی لە ئوستوورەی گێڵ‌ گامێشدا)
ناوی نووسەر: جەلیل ئازادیخواز
تایپ: دارا نیک ئەندێش
وێنەی بەرگ: گراف ڕاپچر
دیزاین: سیپان
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە
گێڵ‌ گامێش
هەرەوەزی قوتابییان
ناونیشانی پەڕتووک: هەرەوەزی قوتابییان (زەنجیرە بیرۆکەی قوتابییانی تاراوگە).
بەڕێوبەر: کیان جانەیی (ڕەزا)
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە: 49 کتێب
[1]
هەرەوەزی قوتابییان
بۆچی دەنووسین؟
ناونیشانی پەڕتووک: بۆچی دەنووسین؟
ناوی نووسەر: فەڕۆخ نێعمەتپوور
دیزاینی بەرگ: پەیام شوکری
ڕێکخستنی لاپەڕەکان: شاڕوخ ئەڕژەنگی
شوێنی چاپ: سوید
چاپخانە: 49 کتێب
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەک
بۆچی دەنووسین؟
چیرۆکەکانی دۆڵە ئاهوو
ناونیشانی پەڕتووک: چیرۆکەکانی دۆڵە ئاهوو.
ناوی نووسەر: مەنسوور یاقووتی
ناوی وەرگێڕ: عەزیز پیری شەرەفوەندی
وەرگێڕان لە زمانی: فارسی
[1]
چیرۆکەکانی دۆڵە ئاهوو
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان03
ناونیشانی بابەت: میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان/ بەشی سێیەم
نووسینی: سارا سەردار

نامەکانی پاشای میتانی لەگەڵ فیرعەونی میسڕ
لەبارەی نامەکانی پاشای میتانی بۆ فیرعەونی میسر
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان03
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان 02
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان/ بەشی دووەم
نووسینی: سارا سەردار

زنجیرەی پاشایەتی میتانییەکان
یەکەم پاشا و دامەزرێنەری شانشینی میتانی پاشا کیرتا (1490 - 1450 پ. ز) بوو پا
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان 02
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان 01
ناونیشانی بابەت: میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان/ بەشی یەکەم
نووسینی: سارا سەردار

لە سەدەی شازدەی پێش زایین، دەسەڵاتداری (میتانی) لە کوردستانی گەورە و لە ناوچەی باکووری سو
میتانییەکان، ئیمپراتۆرییەتێکی کورد لە سووریا و کوردستان 01
هارمۆنیا؛ کۆمەڵێک ترۆپ لە جیهانی میوزیک
ناونیشانی پەڕتووک: هارمۆنیا؛ کۆمەڵێک ترۆپ لە جیهانی میوزیک
ناوی نووسەر: ئاکۆ عەبدوڵڵا
شوێنی چاپ: هەولێر
چاپخانە: چاپخانەی ڕۆشنبیری
دەزگای پەخش: وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوان
ساڵی چاپ: 2023
ژمارەی چا
هارمۆنیا؛ کۆمەڵێک ترۆپ لە جیهانی میوزیک
من لە نیشتمانی ژان و ڕەنجەوە دێم
ناونیشانی پەڕتووک: من لە نیشتمانی ژان و ڕەنجەوە دێم (گرتووخانەی ئەبووغرێب)
ناوی نووسەر: محەمەد حسێن سوبحانی
ناوی وەرگێڕ: عەزیز پیری شەرەفوەندی
[1]
من لە نیشتمانی ژان و ڕەنجەوە دێم
گوڵناز بەیگ پوور
ناو: گوڵناز
نازناو: بەیگ پوور
شوێنی دەستبەسەرکردن: دێهلۆڕان - ئیلام
ژیاننامە
گوڵناز بەیگ پوور، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شارۆچکەی دێهلۆڕانی سەر بە پارێزگای ئیلام، دژ بە کوشتنی
گوڵناز بەیگ پوور
فاتیمە بەیگ پوور
ناو: فاتیمە
نازناو: بەیگ پوور
شوێنی دەستبەسەرکردن: دێهلۆڕان - ئیلام
ژیاننامە
فاتیمە بەیگ پوور، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شارۆچکەی دێهلۆڕانی سەر بە پارێزگای ئیلام، دژ بە کوشتنی
فاتیمە بەیگ پوور
مریەم چامە
ناو: مریەم
نازناو: چامە
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 01-11-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: دێهلۆڕان - ئیلام
ژیاننامە
مریەم چامە، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شارۆچکەی دێهلۆڕانی سەر بە پارێزگای
مریەم چامە
دیمەنی نەوازەی ئەشکەوتی سێدەرى
ناونیشانی بابەت: دیمەنی نەوازەی ئەشکەوتی سێدەری
ئامادەکردنی: محەمەد هەسنانی

بەرنزێر ناوچەیەکی سرووشتی و سەرنجڕاکێشە، دەکەوێتە سنووری شارۆچکەی مێرگەسۆر، لە شوێنەکەدا ئەشکەوتێکی سێ‌ دەرگا هەیە، بەمە
دیمەنی نەوازەی ئەشکەوتی سێدەرى
تێرۆریزمی دەوڵەتی لە دژی ڕۆژهەڵاتی کوردستان
ناونیشانی پەڕتووک: تێرۆریزمی دەوڵەتی لە دژی ڕۆژهەڵاتی کوردستان
ناوی نووسەر: قادر وریا
[1]
تێرۆریزمی دەوڵەتی لە دژی ڕۆژهەڵاتی کوردستان
پوختەیەک دەربارەی چۆنیەتی عومرەکردن
ناونیشانی پەڕتووک: پوختەیەک دەربارەی چۆنیەتی عومرەکردن؛ لەژێر ڕۆشنایی قورئان و سوننەتدا
ناوی نووسەر: ئازاد فایەق پێنجوێنی - ئازاد کوردی
شوێنی چاپ: سلێمانی
ساڵی چاپ: 2023
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
پوختەیەک دەربارەی چۆنیەتی عومرەکردن
ئیحسان بەیگ پوور
ناو: ئیحسان
نازناو: بەیگ پوور
ڕۆژی دەستبەسەرکردن: 20-12-2022
شوێنی دەستبەسەرکردن: دێهلۆڕان - ئیلام
ژیاننامە
ئیحسان بەیگ پوور، بەهۆی بەشداریکردنی لە ناڕەزایەتییە گشتییەکانی شارۆچکەی دێهلۆڕانی سەر
ئیحسان بەیگ پوور
ئامار
بابەت 424,341
وێنە 87,621
پەڕتووک PDF 16,118
فایلی پەیوەندیدار 70,305
ڤیدیۆ 430
میوانی ئامادە 32
ئەمڕۆ 7,114
ڕاپرسی
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!

Kurdipedia.org (2008 - 2023) version: 15.02
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.672 چرکە!