Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
“Everything is by the Power of the Weapon”
01-03-2024
Hazhar Kamala
Library
ISIS Violations in North and East Syria Legal Description and Specialized Courts (Part One)
29-02-2024
Hazhar Kamala
Biography
Yassin Darbandi
28-02-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Amanj Noori Sheikh Salih
28-02-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Ashti Osman Dansh
28-02-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Aras Othman - Aras Garmiyani
28-02-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Library
Islamic State of Iraq and Levant Organization (ISIL)
28-02-2024
Hazhar Kamala
Library
Syria Military recruitment in Hasakah Governorate
27-02-2024
Hazhar Kamala
Library
The Humanitarian Crisis in Light of the Autonomy Conflict in Northeastern Syria/ Al-Hasakah Governorate 2011-2022
27-02-2024
Hazhar Kamala
Library
THE SYRIAN KURDS’ RIGHT OF SELF-DETERMINATION IN THE LIGHT OF “ARAB SPRING”
27-02-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 510,773
Images 103,115
Books 18,741
Related files 92,960
Video 1,195
Library
Iraq’s Minorities and Other...
Library
The Future of the Kurdistan...
Biography
Meral Danış Beştaş
Library
Islamic State of Iraq and L...
Biography
Aras Othman - Aras Garmiyani
Baba Tahir Uryan ( Hamedani )
Group: Biography | Articles language: Türkçe
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking item
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
کوردیی ناوەڕاست1
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Baba Tahir Uryan ( Hamedanî)

Baba Tahir Uryan ( Hamedanî)
Baba Tahir Uryan ( Hamedani )
“Nezanîn kêmasiyek e, nehînbûn kêmasiyek dubare ye”(Baba Tahir Uryan)
“Kürt geceledim,arap uyandım” diyen dünya şairi, filozofu Baba Tahîr Uryanİran’ın Hemedan şehrinde doğmuş, yaşamış ve vefat etmiş bir Kürt şair, feylesof ve Ehl-i Haq (Yarsan, Yaresani, Taife-i San) inancında bir ruhani, bir velidir. Bazı şiirleri, inancın kutsal kitabı olan Serencam’da yer almaktadır. Doğum-vefat tarihleri tartışmalıdır ama 10.yy sonu ile 11.yy başı arasında (937–1010) yaşadığı bilinmektedir. Hemedan’da onun adıyla anılan bir tepede türbesi bulunmaktadır.Hatta bütün Türk ve İslam tarihçileri selçuklu sultanı Tuğrul Bey'in bu tepeye varıp Baba Tahir'den nasihat aldığını yazarlar.Tuğrul Bey Hemedan'a geldiği zaman üç zât vardı. Bunlar: Baba Tâhir, Baba Câfer ve Şeyh Hamşâd'dı.
Bu üç zât, Hemedan şehrinin kapısında yer alan ve Hızır adıyla anılan bir tepenin yanında idiler. Sultan onları görünce bineğini durdurdu. İndi ve Vezir Ebû Nasr el-Kundûrî ile onların yanına gelerek ellerini öptü. Baba Tâhir, Sultana; Ey Türk! Allah'ın kulları ile ne yapacaksın? diye sorunca, Sultan; Siz ne emrederseniz onu yapacağım. dedi. Baba Tâhir; Muhakkak Allah adâlet ve ihsân yapmayı buyurur. (Nahl sûresi:90) meâlindeki âyet-i kerîmeyi okuyarak; Allahü teâlânın buyurduklarını yap. dedi. Sultan Tuğrul Bey ağlayarak; Öyle yaparım. dedi. Baba Tâhir, Sultanın elini tuttu ve; Benden bunu kabûl et. dedi. Sultan da; Ettim. dedi. Baba Tâhir parmağında bulunan ve yıllarca taktığı yüzüğünü parmağından çıkararak Sultanın parmağına taktı ve; Âdil ol! dedi.Ömer Hayyam ( ö.1123), Mevlana Celalettini Rumi (ö.1273),Hacı Bektaşı Veli, Yunus Emre, Suhreverdiyê Şehrizorî, Molla Sadra, Melayê Cizirî, Ehmedê Xanî, Baba Tahir’in izindedir. Kuşçuoğlu’nun, Esterabad’lı Fazlullah’ın, Fuzlinin, Genceli Nizaminin, Viran Abdal’ın, Şah Hatayi’nin, Pir Sultan’ın, Kazak Abdal’ın, Kaygusuz Abdal’ın pîrî, varı, sözü, özü ve meydanıdır Baba Tahir Uryan.Baba Tahir, İran edebiyatının ilk yazılı kaynağı olarak önemlidir. Baba Tahir, Lori Kürt Lehçesi ile şiirlerini yazmıştır. Burdan, İran yazılı edebiyatının Kürtçe ve bir Kürt şairle başladığı ortaya çıktığından, İran dilbilimcileri Lorî dilini, Farsçanın bir lehçesi olarak kabul etmekte ve böylece soruna çözüm bulduklarına inanmaktadırlar.Baba Tahir, aynı zamanda islam öncesi Kürt edebiyat ve inancının da temsilcisidir.[1]
Delal,her du çavên min qesra te ne
Nav du çavên min cihê piyên te ne
Ditirsim tu xafil gav bavêjî û
Bi mijangê min biêşin piyên te
Çend nimûne ji çarînên Hemedanî
(Bi adaptasîyona Kurmancî ya ku ji alî Beşîr Botanî ve hatîye kirin)
Lûrî
Me ger şîr û piling î, ey dil, ey dil
Be mu dayim be ceng î, ey dil, ey dil
Eger destem resed xûnet birîcem
Biwînem ta çi reng î, ey dil, ey dil
Kurmancî
Me ger şêr û piling î, ey dil, ey dil
D’ gel min her dem li ceng î, ey dil, eydil
Eger dest im giha xûna te d’rêjim
Bibînim ka çi reng î, ey dil, ey dil
Lûrî
Dilem zar û hezîn e, çun nê nalem?
Wicûdem ateşîn e, çun nê nalem?
Be mû waçen kî çun û çend nalî?
Çu mergem der kemîn e, çun nê nalem?
Kurmancî
Dil im jar û xemgîn çawan ne nalim?
Hebûn im agirîn çawan ne nalim?
Dibêjne min çawan û çend dinalî?
Ku merg im di kemîn çawan ne nalim?
Lûrî
Dilî şad ez dilî zareş xeber nî
Selametrû zi bîmareş xeber nî
Ne teqsîrî te în resmî qedîm e
Kî azad ez giriftareş xeber nî
Kurmancî
Dilê şad ageh ji dilê jar nîne
Kesê xoşrewş ageh ji bîmar nîne
Ne b’nasê te ev wêneyeke kevn e
Ku azad ji dîlî agehdar nîne
Lûrî
Be şû mehwî ruxî mehpare hestem
Be roz ez derd û xem bîçare hestem
Tu darî der mekanî xud qerarî
Mûyem kî der cîhan aware hestem
Kurmancî
Bi şev miriyê ruyê mehpare me
Bi roj ji derd û xeman bêçare me
Li şûn û cihê xwe te biryar heye
Ez im ku di cîhanê aware me
Lûrî
Dilî mû xeyrî te dilber nê gîre
Be cayî cewherî cewher nê gîre
Dilî mû sûte û mîhrî te azer
Bî nasûte azer der nê gîre
Kurmancî
Dilê mi’ j’ bilî te dilber na gire
Li cihê gewherê gewher na gire
Dil sotemenî û evîna te agir
Bê sotemenî agir her na gire
Lûrî
Bî te gulşen çu zîndan e be çeşmem
Gulistan azeristan e be çeşmem
Bî te aram û umr û zîndeganî
Hemu xwabî perîşan e be çeşmem
Kurmancî
Bê te gulşen wek zîndan e li nik min
Gulistan agiristan e li nik min
Bê te aram û jî û jiyana min lê
Hemu xewa perîşan e li nik min
Lûrî
Gulistan cayî tu ey nazenînem
Mû der gulxen be xakister nişînem
Çi der gulşen, çi der gulxen, çi sehra
Çu dîde wa kerem ciz te nê wînem
Kurmancî
Gulistan cihê te ey nazenîn im
Ez di gulxen û xwelî de dirûnim
Çi di gulşen, çi di gulxen, çi sehra
Ku çavan vedikim her te dibînim
Lûrî
Xûş an saet kî dîdarî tu wînem
Kemendî enberîn tarî tu wînem
Nê wîne xuremî her giz dilî mû
Me ger an dem kî ruxsarî tu wînem
Kurmancî
Xoş ew saet ku dîdara te b’bînim
Kemendê enberîn tara te b’bînim
Na bîne şadiyê her giz dilê min
Me ger ew dem ku ruxsara te b’bînim
Lûrî
Bure, Bure kî cananem tu yî tu
Bure, Bure kî sultanem tu yî tu
Te xud zanî kî xeyr ez tu ne zanem
Bure, Bure kî îmanem tu yî tu
Kurmancî
Were, were ku canan im tu yî tu
Were, were ku sultan im tu yî tu
Te b’ xwe zanî ku j’ bilî te ni zanim
Were, were ku îman im tu yî tu
Lûrî
Bure rozî kî dîdarî te wînem
Gul û sumbul be dîdarî te çînem
Bure bunşîn berem salan û mahan
Kî ta sîret biwînem nazenînem
Kurmancî
Were rojek dîdara te bibînim
Gul û sumbul bi dîdara te çînim
Were rûnin nik min salan û mehan
Da ku têr te bibînim nazenîn im
Lûrî
Behar amed be sehra û der û deşt
Cewanî hem beharî bud û biguzeşt
Serî qebrî cewanan lale rûye
Demî kî mehweşan ayen be gulgeşt
Kurmancî
Bihar hat, hat ji bo çolê û der û deşt
Biharek bû, ciwanî hat, biguzeşt
Serê gora ciwanan lale zîl dide
Her li dema ku zerî têne gulgeşt
Klasik Kürt Edebiyatı’nın en önemli ve en ünlü ismi olanBaba Tahîrê Hamedanî, 935 yılında Doğu Kürdistan’ın Hamedan şehrinde dünyaya geldi. 1019 yılında ölen ve Baba Tahirê Uryan olarak da tanınan şair, Kürtçe’nin Lorî lehçesiyle şiirler yazdı. Yazılı şiirin öncülerinden biri olarak da kabul edilen Baba Tahîr’in gerçek hayatıyla ilgili gerçek bilgilerden çok onun hakkında kaynaklarda sadece söylencelere rastlanıyor. Sokaklarda çırılçıplak gezdiği ve bu yüzden ‘üryan’ lakabını taşıdığı, kendisine ‘meczup’ dendiği ve günlerce aç dolaştığı anlatılsa da bu söylencelerde, bugün onun 1123′te ölen Ömer Hayyam’dan yüzyıl önce, 1273′te ölen Mevlana Celâleddin Rumî’den iki yüz elli yıl önce çok büyük bir dörtlük ustası olduğunu biliyoruz. Felsefi görüşü, imgeleri ve sınırsız doğa algısı ile kendisinden sonra gelen Ömer Hayyam, Yunus Emre, Mevlana Celaleddinî Rumî, Feqîyê Teyran, Melayê Cizîrî ve Ehmedê Xanî gibi birçok şairi etkiledi. 1880 yılında Edvard Fitzgerald adlı oryantalistin bir araya topladığı 260 dörtlük Baba Tahîr Divanı adıyla, önce Tahran’da ardından İstanbul’da yayımlandı.[1]
ÇARîN
Dilê şad agah ji dilê jar nîne
Kesê xweşrewş agah ji bîmar nîne
Ne b’nasê te ev wêneyekî kevn e
Ku azad ji dîlî agahdar nîne.
Gulîstan cihê te ey nazenînim
Ez di gulxen û xwelî de dirûnim
Çi di gulşen çi di gulxen çi sehra
Ku çavan vedikim her te dibînim
Bela wek remzekê ji bejna te ye
Mecnûnî qismek ji sewda te ye
Gumana min ev e ku xaliqê te
Veşartî î di temaşa te de ye
Dilêm ji derdê te herdem xemîn e
Balîfêm kevir, doşekem zemîn e
Sûcêm ev e ku min ji te hez kirye
Ma her ê j’te hez dike dilbixwîn e
Alemê de kes nebe wek min, amîn
Wek min kes nebe di ev dîn û ayîn
Her ê ku bi halê min bawer nîn e
Weke min be, weke min be, weke min
Her ew ku aşiq e ji can natirse
Aşiq ji zencîr û zîndan natirse
Dilê aşiq weke gurê birçî ye
Ku ew ji heyheya şivan natirse
Ku dil dilber be, lexwe dilber kî ye
Eger dilber dil be, navê dil çi ye
Ez dil û dilber tevlihev dibînim
Nizanim ku dil kî ye dilber kî ye
Biçim ez ji vê alemê bider çim
Biçim ji Çîn û Maçînê dûrtir çim
Ez ê j’dildar re peyamkê bişînim
Ku ger dûrî xweş e ez ê dûrtir çim
Eger destêm bighê çerxa felekê
Ezê gelek tiştan bipirsim ji wê:
“Te bi yekî dayiye sed nîmet
Bi yê din jî nanê ceh tevî xwînê”
Îlahî biçim cem kê biçim cem kê
Ez ku bê dest û pa me biçim cem kê
Hemû min biqewrînin tême cem te
Ku ji te biqewirim biçim cem kê
935-1019 yılları arasında yaşayan Klasik Kürt Edebiyatı’nın öncülerinden Baba Tahir, dörtlükleriyle birçok şairin üzerinde de etkili olmuş bir isimdi.[1]
This item has been written in (Türkçe) language, click on icon to open the item in the original language!
Bu makale (Türkçe) dilinde yazılmıştır, makaleleri orijinal dilinde açmak için sembolüne tıklayın!
This item has been viewed 1,050 times
HashTag
Sources
[1] Website | کوردیی ناوەڕاست | Blogger.com
Related files: 1
Linked items: 1
Group: Biography
Articles language: Türkçe
Alive?: No
Cities: Hamadan
Country - Province: East Kurdistan
Country of death: East Kurdistan
Gender: Male
Language - Dialect: Lur
Language - Dialect: Persian
Language - Dialect: Kurdish - Lur
Nation: Kurd
Place of Residence: Kurdistan
Technical Metadata
Item Quality: 99%
99%
Added by ( Sara Kamela ) on 25-01-2022
This article has been reviewed and released by ( Hawreh Bakhawan ) on 26-01-2022
This item recently updated by ( Hawreh Bakhawan ) on: 26-01-2022
URL
This item according to Kurdipedia's Standards is not finalized yet!
This item has been viewed 1,050 times
Attached files - Version
Type Version Editor Name
Photo file 1.0.138 KB 25-01-2022 Sara KamelaS.K.

Actual
Library
Iraq’s Minorities and Other Vulnerable Groups: Legal Framework, Documentation, and Human Rights
15-01-2024
Hazhar Kamala
Iraq’s Minorities and Other Vulnerable Groups: Legal Framework, Documentation, and Human Rights
Library
The Future of the Kurdistan Region after the Defeat of ISIS and the Failure of the 2017 Independence Referendum
08-02-2024
Hazhar Kamala
The Future of the Kurdistan Region after the Defeat of ISIS and the Failure of the 2017 Independence Referendum
Biography
Meral Danış Beştaş
12-02-2024
Hazhar Kamala
Meral Danış Beştaş
Library
Islamic State of Iraq and Levant Organization (ISIL)
28-02-2024
Hazhar Kamala
Islamic State of Iraq and Levant Organization (ISIL)
Biography
Aras Othman - Aras Garmiyani
28-02-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Aras Othman - Aras Garmiyani
New Item
Library
“Everything is by the Power of the Weapon”
01-03-2024
Hazhar Kamala
Library
ISIS Violations in North and East Syria Legal Description and Specialized Courts (Part One)
29-02-2024
Hazhar Kamala
Biography
Yassin Darbandi
28-02-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Amanj Noori Sheikh Salih
28-02-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Ashti Osman Dansh
28-02-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Aras Othman - Aras Garmiyani
28-02-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Library
Islamic State of Iraq and Levant Organization (ISIL)
28-02-2024
Hazhar Kamala
Library
Syria Military recruitment in Hasakah Governorate
27-02-2024
Hazhar Kamala
Library
The Humanitarian Crisis in Light of the Autonomy Conflict in Northeastern Syria/ Al-Hasakah Governorate 2011-2022
27-02-2024
Hazhar Kamala
Library
THE SYRIAN KURDS’ RIGHT OF SELF-DETERMINATION IN THE LIGHT OF “ARAB SPRING”
27-02-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 510,773
Images 103,115
Books 18,741
Related files 92,960
Video 1,195

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.33
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.266 second(s)!