Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Biography
Talur
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Tahir Hamidi
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Twana Hama Noori
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Tre Shorsh
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Paiman Hassib Hussain
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Payman Talib
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Pari Rahim Salih
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Pari Salih Ahmad Mufti
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Library
Creation and Collapse: The British Indian Empire in Mesopotamia Before and After World War I
18-04-2024
Hazhar Kamala
Library
The forty thieves: Churchill, the Cairo Conference, and the policy debate over strategies of colonial control in British mandato
18-04-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 516,940
Images 105,376
Books 19,098
Related files 95,915
Video 1,285
Library
Resolution of Turkey’s Kurd...
Library
IRAQ BETWEEN TWO OCCUPATION...
Library
RETHINKING STATE AND BORDER...
Library
The Grand Strategy of Gertr...
Library
America’s role in nation-bu...
وەزیری نادری
Kurdipedia's collaborators record our national archive objectively, impartially, responsibly and professionally.
Group: Biography | Articles language: کوردیی ناوەڕاست
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger1
E-Mail0
Copy Link4
Ranking item
2 Vote 5
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English1
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

وەزیری نادری

وەزیری نادری
وەزیری نادری
شاعیرێکی #باکووری کوردستان# و ئاوارەی #قەفقاس#
لە 10ی مایسی 1911 لە گوندی بۆرالان لە ناوچەی #قەرس# لە باکووری کوردستان لە دایک بووە.
لە ساڵی 1925 لە دوای کارەساتەکەی لەسێدارەدانی #شێخ سەعیدی پیران# و هاوڕێکانی، و قەڵاچۆکردنی کورد لەلایەن کەمالییەکانەوە بەردەوام بوو. لەو ڕۆژگارە شوومەدا لە ساڵی 1926 هەزار و حەوسەد ماڵی عەشرەتەکانی برووکی و شاولێک و بەشک و بانۆکی کورد و هیی دیکە لە دەست دڕندەیی تورکە کەمالییەکان ئاوارە بوون و خاکیان بەجێهێشت و ڕوویان کردە قەفقاسی #ڕووسیا# و پەنایان بردە بەر دەسەڵاتی سۆڤێتییەکان. ماڵی وەزیر یەکێک بوو لەو ئاوارانە…
لە ساڵی 1928 وەزیر بوو بە قوتابیی قۆناغی ناوەندی لە گوندی سێردەرەک، ئەم ناوچەیە کۆماری ئەفتۆنۆمی بوو سەر بە ئازەربایجان و دانیشتووانی بە زۆری ئازەری و ئەرمەن و کەمێک کورد بوون. ساڵێک ساڵێک لەو قوتابخانەیەی خوێندووە و ئەوجا بووە بە مامۆستای قوتابخانەی گوندی شاوڵێک لەو ناوچەیەدا. لە پاشان لە ساڵی 1933 کارگێڕی ئەو قوتابخانەیەی پێ سپێردراوە. لەم کارەیدا زۆر نەماوەتەوە لە پایزی ئەو ساڵەدا ماڵی گواستۆتەوە #یەریڤان# و بووە بە مامۆستای تیکنیکۆم و وانەی زمانی کوردی وتۆتەوە. لە ساڵی 1935 دا بووەتەوە بە قوتابی لە ئامۆژگای پەروەردەیی ئەرمەنی و ئامۆژگای پەروەردەیی ڕووس، لە ساڵی 1939 هەردووکیانی تەواوکردووە.
لە ساڵی 1940 لە زانستگای یەریڤان وتنەوەی زمانی فارسی پێ سپێردرا. لەو کاتەی کە مامۆستا بوو لە زانستگا لە بەشی خوێندنی باڵا خۆی ناونووس کرد و بوو بە قوتابی دکتۆرا..
نامەی خوێندنی باڵای ئامادە کرد، لەسەر بەرگریکردن لە نامەکەی بەڵام مەرگ مۆڵەتی نەدا، لە ڕۆژی 26ی کانوونی یەکەمی ساڵی 1946 بە دەستی نەیارانی دەسەڵاتی سۆڤێتی و دوژمنانی کورد کوژرا، و کورد فرزەندەیەکی دیکەی گۆڕەپانی ئەدەبی و ڕۆشنبیری لەدەست چوو.
لە سییەکانی سەدەی بیستەمدا کۆمەڵێک وتار و نووسینی هەمەڕەنگی لە ڕۆژنامەی (ڕیا تازە) ی کوردی لە یریڤان بە زمانی کوردی بڵاوکردووەتەوە.
وەزیر دەوری گرنگی بوو لە ناساندنی کورد لە هەموو هەموو ڕوویێکەوە بە خوێنەری ئازەری و ئەرمەن، بۆ ئەم مەبەستەش گەلێ وتاری بە زمانی ئەرمەنی لە ڕۆژنامەی (ئەرمەنستانی سۆڤێت) و بە زمانی ئازەری لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی ئازەربایجان بڵاو کردەوە.
گرنگترین گتێبێکی پەروەردەیی ئەوەیە کە وەزیر بۆ قوتابییانی داناوە و لەلایەن وەزارەتی پەروەردەی ئەرمەنستانەوە بڕیاری لەسەردراوە وەک پەرتووکێکی سەرچاوە بۆ قوتابخانە کوردییەکان، ئەم پەرتووکە بەم ناوەوە بڵاوکراوەتەوە (زمانی کورمانجی -زماننامە، ڕاستنفیسار، ئاخەفتنا خەبەردانێ، ژ نالەیی مینیستیریا ڕۆنایی ئەرمەنستانێ هاتییە قەبوول کرنێ) لە یریڤان لە ساڵی 1947 لەچاپ دراوە.
وەزیری نادری ئەگەر خوێندەوار نەبوایە دیسانەوە دەبوو بە شاعیرێکی میللی سەرزاری وەرگێڕایە سەر ئەو جۆرە هەڵبەستەی کە لە دواییدا هەڵبەستی کلاسیکی پێ دەڵێن.
لە ناوەڕاستی سییەکانی سەدەی بیستەم دوو بەرهەمی ئەدەبی داهێنراوی گرنگی بڵاوکردەوە:
1-کۆمەڵە هەڵبەستێک بە ناوی (نووبار) ەوە، ئەم بەرهەمە تاقیکردنەوەیەکی بەکەڵک بوو بۆ درووستبوونی ئەدەبێکی نووسراوی بەرز لەناو کوردی ئەو وڵاتە کە لەمەوپێش ئەدەبی نووسراویان نەبوو، ، بەڵکوو خاوەنی ئەدەبێکی میللی سەرزاری جوان بوون.
2-لە ساڵی 1935 (ڕەڤا ژنێ، پیەسابۆنا تاترۆنێ کورمانجا ژ چار پەردە) . ئەم بەرهەمە درامایێکی شانۆگەرییە بەناوی ڕدووکەوتن یا بەدووکەوتنی ژن، لە چوار پەردە پێکهاتووە. شاعیر هەوڵ دەدا ناشیرینی و ناهەمواری ئەم ڕەوشتە خێڵەکی و دواکەوتووە لەبەرچاوی خەڵکی کورد ڕەش بکا. ئەوەی ڕاستی بێ کوردی ئەو وڵاتە لەو ڕۆژگارەی ژیانی ژیانی تازەیان دەست پێ کردبوو و گەورەترین ناگزوورییان نەخوێندەواری و بەدووکەوتنی ژن بوو، ئیتر نەک تەنتەنیا وەزیر بەڵکوو بەگشتی بزووتنەوە ئەدەبییە تازەکەیان بایەخی زۆری بەم دوو جۆرە کیرووکرفتە دەدا و ڕەنگیان لە ئەدەبی کوردی و شانۆدابووە و بە هەڵبەست و پەخشانەوە.
چالاکی ئەدەبی وەزیر لە جەنگی دووەمی گێتیی سەدەی بیستەم لەلوتکەدا بوو، هەڵبەستی زۆری دژی بیری نازیزم و فاشیزمی هەڵگیرسێنەرانی جەنگ نووسیوە، ستایشی بەرەی سوێندخۆرانی کردووە بەتایبەتی دەسەڵات و سوپای سۆڤێتی ئەو سەردەمە.
نموونەی ئەم ئەدەبە بەرزەی چیرۆکی هەڵبەستی (وەتەن و هزکرن) (نیشتمان و دڵداری) . یا (نادۆ و گولیزەر) ە کە چیرۆکێکی هەڵبەستی درێژه، خۆیان (پۆیێم) ی پێدەڵێن، لە دە بەش پێکهاتووە، بەرهەمێکە گەلێ هەڵویستی ناسک لە ژیانی تاکی ناو کۆمەڵ و مرۆڤایەتی دەورووژێنێ.
وەزیر لەم کارە ئەدەبییەدا بایەخی زۆری بەو ڕووداوانە داوە کە لە مێژووی کوردا بوون بە ڕەمزی شانازی وەکوو شەرەفخانی بەدلیسی و ئەحمەدی خانی و خانی لەبزێڕین و مەلای جەزیری یاد دەکاتەوە. بەلای ئەوەوە کورد تەنیا دێرینەکە نییه..
وەزیر ی شاعیر گێڕاندنەوەی ڕووداوەکانی بە قسەی نەستەق و پەندی پێشینان ڕازاندۆتەە، ڕەچای ئەوەی کردووە زۆرترین خەڵکی کوردزمان لە خوێندەوار و نەخوێندەوار لە قسەکانی بگەن، و مێشک و خەیاڵیان بجووڵێنێ.
مامۆستا جەمیل ی مەلا قەرە لە پەرتووکی (یار و دیار) وەها باسی وەزیری نادری دەکات...لە ساڵی 1943 کە ئوردووی دەوڵەتی سۆڤێت دەچێتە ناو خاکی ئێران، وەزیری نادری وەکوو کوردناسێک لەگەڵ لەشکری سوور دەچێتە مەهاباد و نێوانگیری و پەیوەندی کوردان بە لەشکری سوور ڕێک دەخات و کار بۆ سەرخستنی ماف و داوا ڕەواکانی کوردان و کۆماری کوردستان دەکات و هاوکاری پێشەوا قازی محەمەدیش دەکات و هەر لەو پێناوەشدا لە دواڕۆژەکانی تەمەنی کۆمار و کشانەوەی سۆڤێت دەبێت بەقوربانی ئەو تێکۆشانە و لە 26کانوونی یەکەمی ساڵی 1946 بەدەستی نەیارانی سۆڤێت تیرۆر دەکرێت و لە گۆڕەپانی ناواری (تۆخماخ گۆڵی) لە ئەرمەنستان بە خاک دەسپێردرێ.. بەوەش گەلی کورد ڕۆڵەیەکی بەوەجی ڕۆشنبیری سیاسی و ئەدەبی کوردی لە دەستدەچێت و لەناو دڵ و هزری شاعیران و تۆڕەڤان و ناوەندە ڕووناکبیرەکانی کوردانی قەوقاز بە نەمری دەمێنێتەوە....
وەزیر پێشەکی چیرۆکەکەی بەم دێڕە هەڵبەستانە دەستپێدەکات:
خولی دێیە بۆنا هەر بەنی ئینسان
هەر تشت ژێیە ئۆ مردن هەر زەمان
وەڵات باڤە نە تەنێ فرۆتن نەکڕین
ئازایی ناڤە کولتوور بۆی تاریقا مێزین …...
ئامادەکردنی: #ڕاپەر عوسمان عوزێری#
سەرچاوەکان:
1-پەیجی ڕادیۆی کوردی یەریڤان.
2-ڕۆژنامەی ڕیا تازه
3-د.مارف خەزنەدار، مێژووی ئەدەبی کوردی.
4-مامۆستا جەمیلی مەلا قەره.[1]
This item has been written in (کوردیی ناوەڕاست) language, click on icon to open the item in the original language!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
This item has been viewed 102,082 times
HashTag
Sources
[1] Exclusive for Kurdipedia | کوردیی ناوەڕاست | ئامادەکردنی کوردیپێدیا - راپەڕ عوسمان عوزێری
Linked items: 7
Group: Biography
Date of Birth: 10-05-1911
Date of Death: 26-12-1946 (35 Year)
Alive?: No
Cause of death: Execution
Country of birth: North Kurdistan
Education level: University (Bachelor)
Gender: Male
Language - Dialect: Kurdish - Sorani
Language - Dialect: Kurdish - Badini
Nation: Kurd
People type: Author
People type: Writer
Place of birth: Qars
Place of Residence: Kurdistan
Technical Metadata
The copyright of this item has been issued to Kurdipedia by the item's owner!
Item Quality: 99%
99%
Added by ( Rozhgar Kerkuki ) on 18-05-2021
This article has been reviewed and released by ( Hawreh Bakhawan ) on 19-05-2021
This item recently updated by ( Rapar Osman Uzery ) on: 26-12-2023
URL
This item according to Kurdipedia's Standards is not finalized yet!
This item has been viewed 102,082 times
Attached files - Version
Type Version Editor Name
Photo file 1.0.172 KB 18-05-2021 Rozhgar KerkukiR.K.
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Image and Description
Yezidi boys 1912
Articles
The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective
Library
The Poetics of Revolution: Cultures, Practices, and Politics of Anti-Colonialism in Iraq, 1932-1960
Archaeological places
Cendera Bridge
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Library
BRITISH COLONIALISM AND KURDS IN IRAQ: A POSTCOLONIAL DISCOURSE THROUGH TEXTUAL REPRESENTATIONS (1914-1958)
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Biography
Antonio Negri
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Library
The forty thieves: Churchill, the Cairo Conference, and the policy debate over strategies of colonial control in British mandato
Biography
Jasmin Moghbeli
Biography
Nurcan Baysal
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Articles
Shadala
Biography
Havin Al-Sindy
Articles
ESTABLISHMENT OF THE BRITISH PROTECTORATE IN NORTHERN MESOPOTAMIA DURING THE END OF WORLD WAR I /THE GREAT WAR
Archaeological places
Hassoun Caves
Biography
HIWA SALAM KHLID
Biography
KHAIRY ADAM
Articles
Mardukhi Calendar
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Articles
Western Wall
Biography
Shilan Fuad Hussain
Library
Creation and Collapse: The British Indian Empire in Mesopotamia Before and After World War I
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Library
Imperialism and Empire in Iraq: Britain’s Informal Colony
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Biography
Abdullah Zeydan
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
Ayub Nuri

Actual
Library
Resolution of Turkey’s Kurdish Question A Process in Crisis
14-04-2024
Hazhar Kamala
Resolution of Turkey’s Kurdish Question A Process in Crisis
Library
IRAQ BETWEEN TWO OCCUPATIONS OBSERvATIONS ON IRAQ ANd ThE Great Powers (1933–2003)
14-04-2024
Hazhar Kamala
IRAQ BETWEEN TWO OCCUPATIONS OBSERvATIONS ON IRAQ ANd ThE Great Powers (1933–2003)
Library
RETHINKING STATE AND BORDER FORMATION IN THE MIDDLE EAST
15-04-2024
Hazhar Kamala
RETHINKING STATE AND BORDER FORMATION IN THE MIDDLE EAST
Library
The Grand Strategy of Gertrude Bell: From the Arab Bureau to the Creation of Iraq
16-04-2024
Hazhar Kamala
The Grand Strategy of Gertrude Bell: From the Arab Bureau to the Creation of Iraq
Library
America’s role in nation-building : from Germany to Iraq
17-04-2024
Hazhar Kamala
America’s role in nation-building : from Germany to Iraq
New Item
Biography
Talur
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Tahir Hamidi
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Twana Hama Noori
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Tre Shorsh
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Paiman Hassib Hussain
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Payman Talib
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Pari Rahim Salih
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Biography
Pari Salih Ahmad Mufti
21-04-2024
میلانۆ محەمەد ساڵح
Library
Creation and Collapse: The British Indian Empire in Mesopotamia Before and After World War I
18-04-2024
Hazhar Kamala
Library
The forty thieves: Churchill, the Cairo Conference, and the policy debate over strategies of colonial control in British mandato
18-04-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 516,940
Images 105,376
Books 19,098
Related files 95,915
Video 1,285
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Image and Description
Yezidi boys 1912
Articles
The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective
Library
The Poetics of Revolution: Cultures, Practices, and Politics of Anti-Colonialism in Iraq, 1932-1960
Archaeological places
Cendera Bridge
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Library
BRITISH COLONIALISM AND KURDS IN IRAQ: A POSTCOLONIAL DISCOURSE THROUGH TEXTUAL REPRESENTATIONS (1914-1958)
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Biography
Antonio Negri
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Library
The forty thieves: Churchill, the Cairo Conference, and the policy debate over strategies of colonial control in British mandato
Biography
Jasmin Moghbeli
Biography
Nurcan Baysal
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Articles
Shadala
Biography
Havin Al-Sindy
Articles
ESTABLISHMENT OF THE BRITISH PROTECTORATE IN NORTHERN MESOPOTAMIA DURING THE END OF WORLD WAR I /THE GREAT WAR
Archaeological places
Hassoun Caves
Biography
HIWA SALAM KHLID
Biography
KHAIRY ADAM
Articles
Mardukhi Calendar
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Articles
Western Wall
Biography
Shilan Fuad Hussain
Library
Creation and Collapse: The British Indian Empire in Mesopotamia Before and After World War I
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Library
Imperialism and Empire in Iraq: Britain’s Informal Colony
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Biography
Abdullah Zeydan
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
Ayub Nuri

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.312 second(s)!