🏠 Destpêk
Nardin
کوردیی ناوەڕاست
Kurmancî - Kurdîy Bakûr
English
کرمانجی - کوردیی باکوور
هەورامی
لەکی
Kurdîy Nawerast - Latînî
عربي
فارسی
Türkçe
עברית
Ελληνική
Française
Deutsch
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Peywendî
Derbare!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
Zortir
Kurdipedia
🔎 کوردیی ناوەڕاست Menu
🏠|📧|Derbare!|Pertûkxane|📅
🔀 Babet behellkewt
❓ Yarmetî
📏 Rêsakanî bekarhênan
🔎 Geranî wirid
➕ Nardin
🔧 Amrazekan
🏁 Zimanekan
🔑 Hejmarî min
✚ Babetî niwê
📖 Kurteyek leser Lur
Amadekar : Wehîd Kemalî Îlamî
Pêşekî
Lurekan weku beşêkî gewre le pêkhatey komelgey Kurdewarî‌ u danîştwanî zincîre çiyaî dirêj ‌u pan‌ u berînî zagros, her le seretay destpêkirdnî jiyan‌u mêjuy nûs
📖 Kurteyek leser Lur
📕 Lînînîzım û Meseley Nîştîmanî
Y.Sıtalîn
Gorînî: N. T
1956
📕 Lînînîzım û Meseley Nîştîmanî
👫 Arîtma Mohammadî
Rûnakbîr، nuser، rojnamenus، çalakî medenî û syasîye ke le pêwendî be pris û kêşe syasî û medenîyekanî kurdistan û rojhellatî nêwerrast wtar û babet û lêkollînewe dekat، nawbraw takû îsta deyan wtar،
👫 Arîtma Mohammadî
👫 Aras Ezîz Ebidulllla
sallî1962 leslêmanî ledaykbuwe. xwêndinî seretayî le (derbendîxan) û nawendî le (azadî) û amadeyî le (ezimer) leslêmanî tewawkrduwe. sallî 1986-1987 kolêcî pzîşkî bepleyi yekem û be astî (zorbaş) û sa
👫 Aras Ezîz Ebidulllla
👫 Hawrê Baxewan
le zimanî xoyewe:
nawî tewawm (hawrrê qadr resull)e.
le rojî 28î fêbriywerîyi sallî 1966 le gerrekî (goyje)î şarî slêmanî ledaykbûm.
her le slêmanî xwêndinî seretayî û amadeyî – rşiteyi wêjeyîm
👫 Hawrê Baxewan
📕 Xom.. Ew wextey ballindem!
ŞÊRKO BÊKES
Helbest، 147 rûper
Nefel، 2004
📕 Xom.. Ew wextey ballindem!
📕 Pertûkxane
Xom.. Ew wextey ballindem!
👫 Kesayetîyekan
Hawrê Baxewan
👫 Kesayetîyekan
Arîtma Mohammadî
📕 Pertûkxane
Lînînîzım û Meseley Nîştîmanî
📖 Kurtebas
Kurteyek leser Lur
📖 هەڵاوسانی رێژەی گەنجان، دووکەڵێک پێش ئاگر | Pol: Kurtebas | Zimanî babet: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ Share
Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
📋 Copy Link to Clipboard
👍
⭐ Nirxandinî babet
⭐⭐⭐⭐⭐ Nayab
⭐⭐⭐⭐ Zor başe
⭐⭐⭐ Mamnawendî
⭐⭐ Xirap nîye
⭐ Xirap
☰ Zortir
⭐ Bo naw lîstî kokirawekan
💬 Rayi xot derbareyi em babete binûse!

✍️ Gorankarîyekanî babeteke!
🏷️ Metadata
RSS

📷 Gûgllî wêneyi babetî hellbijêrdraw bike!
🔎 Gûgllî babetî hellbijêrdraw bike!
✍️✍️ Em babete baştir bike!
| 👁️‍🗨️ | 👂

هەڵاوسانی رێژەی گەنجان، دووکەڵێک پێش ئاگر
نوسینی: زوبێر رەسوڵزوبێر رەسوڵ
لەبەرئەوەی زانستی سیاسەت چالاکییەکی مرۆییە و زۆرتریش پەیوەستە بە پرسی بەڕێوەبردنی حوکمڕانی، بۆیە هەمیشە پەیوەندییەکی پتەو هەیە لەنێوان فاکتەرە دیمۆگرافییەکان و پرۆسەی حوکمڕانی لە هەر وڵاتێکدا. لە زانستی سیاسی زیاتر لە تیۆرێک هەیە کە پەیوەندیی نێوان فاکتەری دیمۆگرافی و تووندوتیژیی سیاسی لە کۆمەڵگەدا دیاری دەکەن. یەکێک لەو تیۆرانەی کە لە زۆر رووەوە دەتوانێت ئەو دۆخەی ئێستای هەرێمی کوردستان بخوێنێتەوە تیۆری هەڵاوسان (کەڵەکەبوون)ی گەنجانە (Youth bulge theory)، بەتایبەت دوای ئەوەی زیاتر لە توێژینەوەیەک گەیشتن بەو ئەنجامەی کە لە ساڵانی 1970 تاوەکو 2007 لە 70٪ ی ململانێکانی جیهان لەو وڵاتانە بوون کە رێژەی گەنجانی لە خوار 30 ساڵ بووە، واتە کۆمەڵگەی گەنج بوون. ئەم تیۆرە لەدوای رووداوەکانی 11ی سێپتەمبەر و دواتریش بەهاری عەرەبی سەدایەکی باشی هەبووە بۆ تێگەیشتن لە ناسەقامگیرییەکانی جیهانی عەرەبی و ئیسلامی، بەتایبەتیش لە بواری تێگەیشن لە پەیوەندیکردنی گەنجان بە رێکخراوە تیرۆرستییەکانەوە. نووسەری دیار (فەرید زەکاریا) لەدوای رووداوەکانی 11ی سێپتەمبەر بەشێکی زۆری سەرهەڵدان و ناسەقامگیرییەکانی جیهانی ئیسلامی بۆ هەریەکە لە فاکتەرەکانی هەڵاوسانی گەنجان و لاوازیی گەشەی ئابووری گەڕاندەوە.
مەبەست لە گەنج بەپێی زۆربەی رێکخراوەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان بریتییە لە تەمەنی 15-24 ساڵ، بەڵام بەشێوەیەکی گشتی دەتوانین بڵێین کە تەمەنی گەنجی وەکو فاکتەرێکی دیمۆگرافی ئەو تەمەنەیە کە دەکەوێتە نێوان 16-30 ساڵ. بەوپێیەش کۆمەڵگەی هەرێمی کوردستان کۆمەڵگەیەکی گەنجە، واتە گەشەی دیموگرافیی نیمچە بەرزە. بەگوێرەی رووپێویی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری دانیشتووان (UNFPA) لە ساڵی 2018، رێژەی تەمەنی 15 ساڵ و بەرەو خوار نزیکەی 37٪ی دانیشتووانی هەرێمی کوردستان پێکدەهێنن و هەمان رێژەش لە عێراقدا 40٪ تێپەڕدەکات. لە هەرێمی کوردستاندا مەزەندە دەکرێت رێژەی گەنجان نزیکەی 40٪ی دانیشتووانی هەرێمی کوردستان پێکبێنن.
بەپێی توێژینەوەیەک لەبارەی پەیوەندیی نێوان هەڵاوسانی گەنجان و تووندوتیژیی سیاسی کە لە ساڵی 2006 لەلایەن (هێنریک ئوردال) ئەنجامدراوە، گەیشتووەتە چەند ئەنجامێکی گرنگ کە گشتیان بە راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ پەیوەندییان بەو دۆخەی ئێستا کە هەرێمی کوردستان پێیدا تێپەڕدەبێت، هەیە.
یەکێک لە دەرەنجامە گرنگەکانی ئەم توێژینەوەیە ئەوەیە کە ئەو وڵاتانەی هەڵاوسانی رێژەی گەنجانیان هەیە ئەگەری تووندوتیژییان زیاترە لەو وڵاتانەی کە ئەو رێژەیان نییە. لەبەر رۆشنایی ئەم گریمانەیەدا دەتوانین بڵێین کە هەڵاوسان و کەڵەکەبوونی رێژەی گەنجان لە هەرێمی کوردستاندا بە هاوتابوون لەگەڵ زیادبوونی رێژەی بێکاری و لاوازیی گەشەسەندنی ئابووری، زەنگێکی مەترسیدارە لەسەر پرۆسەی حوکمڕانی لە هەرێمی کوردستاندا. بەتایبەت ئەو گەنجانەی کە زانکۆکان تەواودەکەن و دەرفەتی کارکردنیان نییە، رێژەیان ساڵ بە ساڵ زیاتر دەبێت. نوێنەری گشتیی ئەمینداری نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق (جينين هينيس -بلاسخارت) لە 26ی ئەم مانگە (ئاب)دا ئاماژەی بەوەدا کە رێژەی هەژاری لە عێراقدا 10٪ زیادیکردووە، بەشێوەیەک کە ئێستا سێیەکی خەڵکی عێراق لەژێر هێڵی هەژاریدان.
هەڵبەتە ئەم داتا مەترسیدارانە کەم تا زۆر بۆ هەرێمی کوردستانیش راستن. هەڵاوسانی گەنجان و زیادبوونی رێژەی بێکاری لەوانەیە لە ئاییندەیەکی نزیکدا سەربکێشێت بۆ تووڕەبوون و بێمتمانەبوونی گەنجان لە ژیان و بەها سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان، کە ئەمەش دواجار سەردەکێشێت بۆ تووندوتیژیی سیاسی و زیادبوونی رێژەی تاوان و چەندان مەترسیی دیکە کە ئێستا ئاماژەکانی رۆژ بە رۆژ روونتر دەردەکەون. راستە لەدوای پرۆسەی ریفراندۆم جۆرێک لە نائومێدیی سیاسی دروستبووە لەسەر ئاستی کۆمەڵگە، بەتایبەتیش لە بێهیوابوونی خەڵک بە بەشداریکردنی سیاسی (کە بەپێی داتاکانی لە ساڵی 2018دا لە 50٪ی گەنجانی هەرێمی کوردستان متمانەیان بە سیاسەت نەماوە) و دواجار پاسیڤ بوون و بێهەڵوێست بوون لە بەرامبەر دۆخی سیاسی لە هەرێمی کوردستاندا، هەربۆیە لە 2017 تاوەکو کۆتایی ساڵی 2019 خەڵک تاقەتی خۆپێشاندان و ناڕەزاییشی نەمابوو، ئەمە لەکاتێکدا کە پارێزگاکانی دیکەی عێراق لە دۆخێکی ناڕەزایی جەماوەری بەردەوامدا بوون. ئەم قۆناخی پاسیڤبوون و بێدەنگییەی خەڵک خەریکە تەواودەبێت، بزووێنەری خێرابوونی ئەم قۆناخە تازەیەش زیادبوونی رێژەی هەڵاوسانی گەنجانی بێکار و بێهیوایە لە هەرێمی کوردستاندا.
خۆپێشاندان و ناڕەزایەتییەکانی هەفتەی رابردوو، سەرەتای ئەو قۆناخە نوێیەن، بەجۆرێک کە تووڕەیی گەنجان خەریکە تەشەنە دەکات و لە هەمان کاتیشدا پێویستی بە رێکخستن و هێزێکی سیاسی نییە کە ئاراستەی بکات، بەجۆرێک تەنیا بابەتێکی سیاسی سادە دەکرێت بیانهێنێتە سەر شەقام و بە ئاسانیش سەربکێشێت بۆ تووندوتیژی. ئێستا 72٪ی گەنجان و لاوانی هەرێمی کوردستان تەکنەلۆجیا بەکاردەهێنن کە هاوکاریانە بۆ رێکخستن و کۆدەنگی لەسەر هەر پرسێکی سیاسی و ئابووری... تاد. بۆیە ئەوەی لە هەڵەبجەهەڵەبجە و کەلارکەلار و رانیەرانیە و زاخۆزاخۆ و شارەکانی دیکەی کوردستانیش بینیمان، سەرەتای ئەو دووکەڵەیە کە هێشتا نەبووەتە ئاگر، بەڵام ئەگەر بووە ئاگر تووندوتیژی و قوربانیی زۆری لێدەکەوێتەوە تاوەکو ئاستی پەکخستنی حکومەت و دەزگا خزمەتگوزارییەکان. واته لەئێستادا ئەوەی توانای ورووژاندن و هەژاندنی دەسەڵات و حوکمەتی هەیە، نە پارتە ئۆپۆزسیۆنەکانن، نە هێزە سیاسییەکان، بەڵکو زیادبوونی رێژەی هەڵاوسانی ئەو گەنجانەیە کە تاوەکو دێت بێهیوا و بێکار و تووندوتیژتر دەبن. بەتایبەت ئەو دۆخەی ئێستا حکومەتی هەرێمی کوردستانی پێدا تێدەپەڕێت لە قەیرانی دارایی و دواکەوتنی مووچە و بێکاری و پەتای کۆرۆنا، گشتیان هاندەرن بۆ تووڕەکردنی گەنجان و ئاراستەکردنیان بەرەو تووندوتیژیی سیاسی. هەرچەندە ئەم پرسە پێویستی بە توێژینەوە و وردەکاریی زیاتر هەیە، بەڵام تاوەکو زووە دەبێت لایەنە سیاسییەکان و حکومەت بە جددی وەریبگرن تا لەدەست دەرنەچووە. لەدەست دەرچوونی ئەم دۆخە ناهەموارە لە بەرژەوەندیی هیچ لایەنێکی سیاسیدا نییە، چونکە توێژی گەنجان لە ئێستادا وابەستە و پاشکۆیی هیچ لایەنێکی سیاسی نین لە هەرێمی کوردستاندا. راستە تووڕەبوونەکە زیاتر ئاراستەی دوو پارتە سەرەکییەکەی کوردستانە، بەڵام هیچکام لە هێزە سیاسییەکانی دیکەش جێگای متمانەی ئەم توێژە نین کە چاویان لەوەبێت وەبەهێنانی سیاسی تێدا بکەن.[1]

⚠️ Em babete bezimanî (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) nûsirawe, klîk le aykonî bike bo krdineweyi babeteke bew zimaneyi ke pêyi nûsirawe!
⚠️ ئەم بابەتە بەزمانی (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!


🗄 Serçawekan
[1] 📡 Mallper | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 28-08-2020
🖇 Babete peywestkrawekan: 2
👫 Kesayetîyekan
1.👁️زوبێر رەسوڵ
📅 Rêkewt u Rûdaw
1.👁️28-08-2020
📂[ Zortir...]

⁉️ Taybetmendîyekanî babet
🏷️ Pol: 📖 Kurtebas
📅 Publication date: 28-08-2020
📄 Corî dokumênt: ⊶ Zimanî yekem
📙 Pertûk: 📖 Ramiyarî
📙 Pertûk: 📜 Raport
🏙 Şarekan: ⚪ Helebce
🏙 Şarekan: ⚪ Kelar
🏙 Şarekan: ⚪ Raniye
🏙 Şarekan: ⚪ Zaxo
🗺 Ulat - Herêm: ⬇️ Başûrî Kurdistan
🌐 Ziman - Şêwezar: 🏳️ K. Başûr

⁉️ Technical Metadata
✨ Kwalîtîyi babet: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
Xirap👎
✖️
 40%-49%
Xirap
✖️
 50%-59%
Xirap nîye
✔️
 60%-69%
Mamnawendî
✔️
 70%-79%
Zor başe
✔️
 80%-89%
Zor başe👍
✔️
 90%-99%
Nayab👏
99%
✔️
Em babete lelayen: (Jiwan O Ehmed)ewe le: Aug 28 2020 11:09PM tomarkirawe
👌 Em babete lelayen: (Seryas Ehmed)ewe le: Aug 29 2020 12:32PM pêdaçûneweyi bokrawe û azadkrawe
✍️ Em babete bo diwacar lelayen: (Seryas Ehmed)ewe le: Aug 29 2020 12:32PM baştirkirawe
☁️ Nawnîşanî babet
🔗
🔗
👁 Em babete 401 car bînrawe

📚 Pertûkxane
  📖 Lînînîzım û Meseley Nî...
  📖 Dîwanî Mamosta Qane'e
  📖 Xom.. Ew wextey ballin...
  📖 Zortir...


📅 Krronolojiyay rûdawekan
  🗓️ 09-05-2021
  🗓️ 08-05-2021
  🗓️ 07-05-2021
  🗓️ 06-05-2021
  🗓️ 05-05-2021
  🗓️ 04-05-2021
  🗓️ 03-05-2021


💳 Komekî Darayî
👫 Hawkaranî Kurdîpêdiya
💬 Bîrurakantan
⭐ Kokirawekan
📊 Amar Babet 382,825
Wêne 62,962
Pertk PDF 11,998
Faylî peywendîdar 50,499
📼 Video 201
🗄 Serçawekan 16,145
📌 Actual
Xom.. Ew wextey ballindem!
ŞÊRKO BÊKES
Helbest، 147 rûper
Nefel، 2004
Xom.. Ew wextey ballindem!
Hawrê Baxewan
le zimanî xoyewe:
nawî tewawm (hawrrê qadr resull)e.
le rojî 28î fêbriywerîyi sallî 1966 le gerrekî (goyje)î şarî slêmanî ledaykbûm.
her le slêmanî xwêndinî seretayî û amadeyî – rşiteyi wêjeyîm tewaw krduwe.
sallî 1984 çûmete beşî yasayi kolîjî yasa û ramiyarîyi zanikoyi musllî kurdistanî bindestî dagîrkerî êrraq. sallî 1986 behoyi beşdarînekrdin le rahênanî hawîneyi serbazîyi dagîrkerî be\'s, bomaweyi 2 sall le zaniko derdekrêm û sallî 1988 destmkrdewe be xwêndin û le sallî 1990da kolîjî
Hawrê Baxewan
Arîtma Mohammadî
Rûnakbîr، nuser، rojnamenus، çalakî medenî û syasîye ke le pêwendî be pris û kêşe syasî û medenîyekanî kurdistan û rojhellatî nêwerrast wtar û babet û lêkollînewe dekat، nawbraw takû îsta deyan wtar، babet û raportî lew pêwendyaneda bllaw kirduwetewe. Endamî serkirdayetî partî serbestîy rojhellatî kurdistane. Taku îsta wek nuserî çendîn rojname û mallperr û govar û blavok wtar û babetî nusîywe.
Arîtma Mohammadî le bware cyawazekanî komellayetî û syasî û hizrî çalake û nusîn û berhemekanî leber
Arîtma Mohammadî
Lînînîzım û Meseley Nîştîmanî
Y.Sıtalîn
Gorînî: N. T
1956
Lînînîzım û Meseley Nîştîmanî
Kurteyek leser Lur
Amadekar : Wehîd Kemalî Îlamî
Pêşekî
Lurekan weku beşêkî gewre le pêkhatey komelgey Kurdewarî‌ u danîştwanî zincîre çiyaî dirêj ‌u pan‌ u berînî zagros, her le seretay destpêkirdnî jiyan‌u mêjuy nûsrawî şarstanîyet le dawênî şax‌u daxekan‌u deşt‌u dolekanî em cugrafiyayye jiyan ‌u be parastnî zewî ‌u kultur‌u zimanekeyan w...htd, rolêkî yekcar berçawyan heye le hemû biwarekanda nek tenha le nawçekanî dêrînî nêştecîbûnî xoyan, bigre le zor rûdaw‌u pêşhatî komelayetî, ramiyarî, abûrî, serbazî, k
Kurteyek leser Lur

Kurdipedia.org (2008 - 2021) version: 13.05
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| Katî afrandinî lapere: 2,169 çirke!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2021)