🏠 دەستپێک
ڤڕێکرن
کوردیی ناوەڕاست
Kurmancî - Kurdîy Bakûr
English
کرمانجی - کوردیی باکوور
هەورامی
لەکی
Kurdîy Nawerast - Latînî
عربي
فارسی
Türkçe
עברית
Ελληνική
Française
Deutsch
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
پەیوەندی
دەربارەی مە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زێدە
Kurdipedia
🔎 کوردیی ناوەڕاست Menu
🏠|📧|دەربارەی مە!|پەرتوکخانە|📅
🔀 بابەت ب هەلکەفتێ
❓ هاریکاری
📏 رێسایێن بکار ئینانێ
🔎 لێ گەڕیانا هویر
➕ ڤڕێکرن
🔧 ئامراز
🏁 زمان
🔑 هژمارا من
✚ بابەتێ نوی
📖 74 ساڵیا دامە‌زراندنا کۆمارا کوردستانێ ل مهابادى 1946
ئامادەکرن:نەوزاد پیرموسا
74 ساڵیا دامە‌زراندنا کۆمارا کوردستانێ ل مهابادى 1946

گرنگترین کارێن نەتەویێن کومارێ و
ئەگەرێن کەفتنا کومارا کوردستانێ.

کۆمارا کوردستانێ ل مهابادى 1946
کۆمارا کورد
📖 74 ساڵیا دامە‌زراندنا کۆمارا کوردستانێ ل مهابادى 1946
📖 شەرفخانێ بەدلیسی یەکەم شێوەکارێ کوردە
شەرفخانێ بەدلیسی یەکەم شێوەکارێ کوردە
نەوزاد پیرمووسا
یەکەمین تابلۆ و کەڤالێن شێوەکاری یێن کوردی، کو هەژمارا وان بیست (20) تابلۆ و کەڤالن لبا میر (شەرفخانێ بەدلیسی 1543 - 1603)، هەموو د پەرتووکا (شە
📖 شەرفخانێ بەدلیسی یەکەم شێوەکارێ کوردە
📖 نڤێسین خوەفشکرن و خوەبادان نینە.. بەلکۆ نەچاریە!
نڤێسین خوەفشکرن و خوەبادان نینە.. بەلکۆ نەچاریە!
نەوزاد پيرموسا
فەیلەسوفێ ئەلمانی (فردریک نیتچە 1844 - 1900)، دبێژیت: باشترین نڤێسکار ئەو نڤێسکارە، ئەوێ شەرمکرى ببیتە نڤێسکار؛ بەلێ نڤێسین کاسبکاری
📖 نڤێسین خوەفشکرن و خوەبادان نینە.. بەلکۆ نەچاریە!
📖 کۆرۆنۆلژیا دهۆکا داسنیا
کۆرۆنۆلژیا دهۆکا داسنیا
نەوزاد پیرمووسا
ل دویف ژێدەر و سەرچاوەیێن دیرۆکی، دهۆک بۆ نزیکی (8000) سالان پێش زاینێ‌ دزڤریت.
شکەفتێن (چارستین و هەڵامەتا)، کەڤنترین جهێن ئارکۆلۆژینە کو تێدا مرۆڤان ژین
📖 کۆرۆنۆلژیا دهۆکا داسنیا
📖 بەدرخان پاشا بابێ رووحی یێ ناسیونالیزما کوردانە..!
نەوزاد پیرموسا
دیاربوون و سەرهلدانا بزاڤا ناسیونالیزما کوردى، بۆ (بەدرخان ئەمیر بەدرخان پاشا د سالا(1837)ی دەست پێدکەت. پاش ناڤبری د ناڤبەرا سالێن (1838 – 1847)ێدا هەوڵا سەربەخوبونا کوردستانێ دایە، پ
📖 بەدرخان پاشا بابێ رووحی یێ ناسیونالیزما کوردانە..!
📖 گەنج و کرمانج .. ناسنامە و زانکۆ
گەنج و کرمانج .. ناسنامە و زانکۆ
نەوزاد پيرموسا
زانکويێن کوردستانێ تو جارا پێشڤە‌ناچن، ھە‌ردە‌م د پاشڤە‌رووێدانە‌؛ چونکۆ د سیستەمدا ھە‌تا نۆکە سازیێن ئەکادیمی جیاوازیێ دناڤبە‌را (فێربوون - فێرکرن)ێ
📖 گەنج و کرمانج .. ناسنامە و زانکۆ
📖 ئەنفال و جاشاتی...تراژیدیا و لێبورین سێ ھەیڤ بەری نھا
ئەنفال و جاشاتی...تراژیدیا و لێبورین
سێ ھەیڤ بەری نھا

نەوزاد پیرموسا

جاش یان جاشتی وەک چەمک و زارڤ ئافاتەک دیارکریە، د ناخێ‌ برینەکا کویر د جەستەیا نشتیمانی دەردکەڤیت. نەخوەشیەکا دەروونی و جە
📖 ئەنفال و جاشاتی...تراژیدیا و لێبورین سێ ھەیڤ بەری نھا
📖 کورد خودان ناسنامەیە و خوە باش ناسبکە
نەوزاد پیرموسا
پەیڤا کوردستان ژ ئالیێ پێکهاتنێڤە دبیتە دو بەش:
کورد (Kurd) + ستان (Sitan) ئانکو جهێ کوردان، ئاخا کوردان. سەبارەت ب تێگەهێ پەیڤا کورد...Kurd. وەک دهێتە زانین پەیڤا کورد ...Kurd د بنی
📖 کورد خودان ناسنامەیە و خوە باش ناسبکە
📖 ژ سەیر و سەمەرێن دەولەتا عوسمانیان یان ئوتمان
ژ سەیر و سەمەرێن دەولەتا عوسمانیان یان ئوتمان
نەوزاد پیرموسا
دەما کو ئەم باسێ عوسمانیان دکەین، واتە ئەم باسێ توورکا دکەین. ئەگەر ئەم زڤرینەکێ ل ئەوان سەرچاوە و ژێدەرێن دیرۆکی بکەین، ئەوێن باس ل عوس
📖 ژ سەیر و سەمەرێن دەولەتا عوسمانیان یان ئوتمان
📖 مووچەیێ تە چەندە؟!!
مووچەیێ تە چەندە؟!!
نەوزاد پیرموسا
پسیارێن مایتێکرنێ کارتێکرنێ لسەر مێشکێ مرۆڤان دکەت و ب تایبەتی ژلایێ مایتێکەرانڤە، رۆژانە مرۆڤ توش دبیتن. هندەک مرۆڤ ھەنە ژیان لدەف وان یان ژیانا تە وەک (پسۆلەیا ژ
📖 مووچەیێ تە چەندە؟!!
📖 هونەرمەند ئەنوەرێ توڤی.. سوریالیست، دەرهێنەر، نێگارکێش، ئەفرێنەرو شورەشگێر
هونەرمەند ئەنوەرێ توڤی.. سوریالیست، دەرهێنەر، نێگارکێش، ئەفرێنەرو شورەشگێر
نەوزاد پیرموسا
هونەرمەند ئەنوەرێ توڤی؛ (سوریالیست، دەرهێنەر، نێگارکێش، ئەفرێنەرو شورەشگێر)ە، ناڤێ وی ئەنوەر سینۆ محەمەد شەر
📖 هونەرمەند ئەنوەرێ توڤی.. سوریالیست، دەرهێنەر، نێگارکێش، ئەفرێنەرو شورەشگێر
📖 تۆ ل زانکۆیێ پرۆفیسوری نە ل جادەی
تۆ ل زانکۆیێ پرۆفیسوری نە ل جادەی؟!!
نەوزاد پیرموسا
ڕەوشەنبیر ب کوردى، المثقف ب عەرەبی، intelligent ب ئینگلیزی ئەڤ ھەموو پەیڤە بۆ مرۆڤێ رەوشەنبیر د زمانێ کوردی و زمانێن زیندی یێن جیھانیدا، بۆ بژاردە
📖 تۆ ل زانکۆیێ پرۆفیسوری نە ل جادەی
📖 دراما تورکیا نانێ خوە ب ئاڤکا عوسمانیزمێ دخوت
نەوزاد پیرمووسا
عوسمانیزم چیە:
ئیسلامیبوون + عوسمانیبوون، لسەر بنچینەیا سیاسەتا دەرڤە یا فرەلایەن و پاوانخوازی ب رێیا دەرفەت وەرگرتنێ ژ پەیدابوونا سەرهلدانێن دەولەتێن جیران و کەفتنا سیستەمێن حوکمران
📖 دراما تورکیا نانێ خوە ب ئاڤکا عوسمانیزمێ دخوت
📕 ئێزدیی وەک بنگەهێ هەستا هەڤپار یا ناسناما کوردی
ئێزدیی وەک بنگەهێ هەستا هەڤپار یا ناسناما کوردی یا نەتەوی د رۆمانا (چیروکا گزیرتەی) یا یاشار کەمالیدا
نڤیسەر و ڤەکولەر نەوزاد محەمەد حەسەن
📕 ئێزدیی وەک بنگەهێ هەستا هەڤپار یا ناسناما کوردی
👫 نەوزاد پیرموسا
نەوزاد محەمەد حەسەن مستەفە پیرموس بەرواری - ئورەی.
ناسیار ب (نەوزاد پیرموسا).
-
- ئەکادیمی، ڤەکولەر، ڕاھێنەرێ گەشەپێدانا مرۆڤایەتی و نڤێسکار، چالاکڤان د وارێ جڤاکێ مەدەنی و گەنجان.

- ژدایک بووێ
👫 نەوزاد پیرموسا
📕 ناسناما کوردی یا نەتەوی
ناسناما کوردی یا نەتەوی د رۆمانا (چیروکا گزیرتەی) یا (یاشار کەمال) یدا
قوتابی: نەوزاد محەمەد حەسن پیرموس
نامەیەکە بۆ جڤاتا فەکۆلتیا زانستێن مرۆڤایەتی – سکولا ئادابێ – زانکۆیا دهۆکێ وەکو پشکەک ژ پێدڤ
📕 ناسناما کوردی یا نەتەوی
👫 فەیسەل مستەفا
پڕانییا سترانێن هۆنەرمەند تەحسین تەهای ژ پەیڤێن وی بوون.
👫 فەیسەل مستەفا
📕 ئێڤا
پەرتووک: ئێڤا تەمامترین چێکرییا خودێ
نڤیسەر: دیار ئەرەدنی
ڕۆمانەکا ڕۆمانسی ئەدەبیە نڤێسەرێ پەرتووکێ بۆمە چیرۆکا دوو ئەڤینداران یان دشێم بێژم دوو ئاشقان ڤەدگێریتن، ئێڤا ئەو کچەیە ئەوا دلێ ڤیاری بۆ خۆ
📕 ئێڤا
📝 ڕۆنکرن ژ مالباتا شێروان شێروانی
بناڤێ خودایێ مەزن و دلۆڤان.
بابەت: ڕۆنکرن ژ مالباتا شێروان شێروانی؟
بەرێزان خزم و دوست و برادەر و خەلکێ کوردستانێ، مه ب فەرزانی ڕۆنکرنەکێ لسەر بابەتێ گرتن و دادگەهکرنا شێروان ئەمین شێروانی بۆ ڕایا گ
📝 ڕۆنکرن ژ مالباتا شێروان شێروانی
📕 شوق نامە کرمانجی جلد 01
الوان الحال کلیات اشعار ابن غریب جرمغانی
شوق نامە کرمانجی
تصحيح، تحقيق و ترجمه: هادى بيدکى
نشر بيژن يورد 1398 [1]
ئیبن غەریب جەرمەغانی شاعیری گەورەی کوردانی خوراسان کە بە هەر سێ زمانی کوردی - کورم
📕 شوق نامە کرمانجی جلد 01
☂️ تەڤگەرا نوبوونا کوردستانێ
بەرنامەو پەیرەوێ ناڤخویێ تەڤگەرا نوبوون

بەشێ ئێکێ : پەیرەوێ نافخویێ تەڤگەرا نوبوونا کوردستانێ
ماددێ ئێکێ : ناڤ
کوردی : تەڤگەرا نوبوونا کوردستانێ
عەرەبی : حرکة التجدید الکوردستاني
ئینگلیزی :
☂️ تەڤگەرا نوبوونا کوردستانێ
📕 گولدانکا سۆسنا
نڤیسەر: تیرۆژ آمیدی [1]
📕 گولدانکا سۆسنا
📕 حافز قازی د چەند دیدارێن رۆژنامەڤانی دا
ئیسماعیل بادی
چاپا دووێ و یا زێدەکری
دهۆک - 2012
📕 حافز قازی د چەند دیدارێن رۆژنامەڤانی دا
✌️ شەهیدان
ئەردەوان زاخۆیی
👫 کەسایەتی
حافز قازی
👫 کەسایەتی
عیسمەت محەمەد بەدەل
✌️ شەهیدان
شەهەد خدر میرزا
👫 کەسایەتی
ئەگیدی جمۆ (میرێ بلورێ)
📖 15ی ئابی 1984 ساڵیادی راگەیاندنی خەباتی چەکداریی پەکەکە (PKK) | پول: کورتەباس | زمانێ بابەتی: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ Share
Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
📋 Copy Link to Clipboard
👍
⭐ هەلسەنگاندنا بابەتی
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ گەلەك باشە
⭐⭐⭐ ناڤنجی
⭐⭐ خراب نینە
⭐ خراب
☰ زێدە
⭐ بو ناڤ لیستا کومکریا
💬 ڕایا خو دەربارەی ڤی بابەی بنڤێسە!

✍️ گهوڕنکاریێن بابەتی!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگلا وێنا بو بابەتێ هەلبژارتی!
🔎 گوگل دەربارەی بابەتێ هەلبژارتی!
✍️✍️ ڤی بابەتی باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

15ی ئابی 1984 ساڵیادی راگەیاندنی خەباتی چەکداریی پەکەکە (PKK)
15ی ئابی 1984
" ساڵیادی راگەیاندنی خەباتی چەکداریی پەکەکە (PKK) "

د.سەلام عەبدولکەریم

پەکەکە چۆن دامەزرا؟ دامەزرێنەرانی کێ بووون؟ کەی خەباتی چەکداری راگەیاند؟ هۆکارەکانی چی بووون؟ قۆناغەکانی خەباتی چەکداری کامانە بووون؟ شێوازی خەباتە چەکداریەکە چۆن بووو؟ ئەنجامەکانی چی بووون؟ کەمو کورتیەکانی چی بوون؟

ئیسماعیل بێشکچی :"خەباتی چەکداریی PKK دیواری ترسی روخاند و چاوی خەڵکی کوردستانی کردەوە".

رەگو ریشەی پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK)

ئەو ئازادیە سیاسیەی دەستوری 1961 هێنایە ئاراوە، بۆیەکەمجار رێگەی بەرەوتی چەپ لەتورکیادا کەپارتی سیاسی بەگوێرەی یاسا دابمەزرێت.1 هاوکات بەهۆی خراپی رەوشی ئابووری تورکیا لەساڵانی شەستەکان و تێکچونی بارودۆخی کۆمەڵایەتی ئەو وڵاتە و بڵاوبوونەوەی بێکاریی و سەختبوونی بژێوی ژیان و پەیوەستبوونی دەسەڵاتی سیاسی ئەو وڵاتە بەبلۆکی سەرمایەداریەوە، 2 لەگەڵ کارلێک کردنی رەوتی چەپی تورکیا بەجوڵانەوە و شۆڕشە چەپە رزگاریخوازییەکانی گەلانی ناوچەکە و جیهان لەنمونەی شۆڕشی 1968ی فەرەنسا و شۆڕشی ڤێتنام و کوبا و لەسەروی هەمووشیانەوە نزیکبوونەوە لەبلۆکی سۆسیالیستی بەرابەرایەتی یەکێتی سۆڤیەت، وایانکرد لەماوەیەکی کەمدا رەوتی چەپ لەتورکیا گەشەسەندنێکی بەرچاو بەخۆوە ببینێت و مەترسی لەسەر ژیانی سیاسی لەتورکیا دروست بکات.3
ئەگەرچی لەساڵی 1971 بۆجاری دووەم کودەتایەکی سەربازی کرایەوە و ئامانج لێی پارێزگاری بوو لەبنەماکانی کەمالیزم کەدەوڵەتی تورکیای لەسەر دامەزرابوو لەرێگەی خۆرزگارکردن لەهەڵکشانی رەوت و پارتە چەپەکان، 4 بەڵام ئەمە رێگر نەبوو، لەوەی جارێکیتر لەساڵانی حەفتاکان رەوتی چەپ کارایی خۆی لەسەر گۆڕەپانی سیاسی جێبهێڵێت. بەتایبەت روبەڕوبوونەوە و ململانێی سیاسی لەتورکیا پێی نابووە قۆناغێکی هەستیارەوە، چونکە بەردەوامبوونی خراپی رەوشی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی تورکیا پاڵنەرێکی بنەڕەتی بوو، لەوەدایە ئەو پارت و رێکخراوە چەپانەی تورکیا خەباتی سیاسی و مەدەنیانەی خۆیان بگوێزنەوە سەر شەقام و نێو زانکۆکان، کەدوو ژینگەی بەهێز و بەپیتی ململانێ سیاسیەکان بوون. دەستپێکردنی خۆپیشاندان و ناڕەزایی جەماوەری کرێکاران و قوتابیانی زانکۆکان فاکتەری یارمەتیدەری دەرکەوتنی چەندین رێکخراوی چەپ بوون لەسۆسیالیزمی سۆڤێیتەوە تادەگاتە ماویزم و مارکسیسزم و لینینیزم.5
پێشتر بەهۆی رێگرە دەستوری و یاساییەکانەوە روناکبیر و تێکۆشەرانی کورد نەیانتوانی پارت و رێکخراوی سیاسی کوردی ئاشکرا دابمەزرێنن، بەڵام ساڵی 1963 توانیان یەکەمین پارتی سیاسی بەناوی(پارتی دیموکراتی کوردستانی تورکیا) دابمەزرێنن، دوای شەش ساڵ ئەم پارتە بۆدوو باڵ دابەش بوو، دوای ئەوەی دوبەرەکیان تێکەوت، باڵێک بەسەرکردایەتی د.سەعید قورمزی توبراق(د.شوان) و پێیانوترا(شوانیەکان) ئاراستەیەکی چەپڕەوی هەبوو باڵەکەی تریش بەسەرۆکایەتی(سەعید ئاڵچی) و درێژکراوەی پارتی دیموکرات بوو.6 دواتریش هەندێکیتریان لەچوارچێوەی رێکخراو و یانە و پارتە چەپەکانی تورکیاوە هاتنەوە نێو کایەی سیاسی تورکیا و بەشداری ئەکتیڤیان تێداکردن لەوانە پارتی دیموکرات و پارتی کاری تورکی، بەڵام پاش ماوەیەک بەشێکی زۆریان لەو رێکخراوانە هاتنەدەرەوە، بەهۆی ئامادەنەبوونی رێکخراو و پارتە چەپەکان بۆداننان بەپرسی نەتەوایەتی کورد لەتورکیا و رویان کردە ئەوەی بەنهێنی رێکخراو و یانەی سیاسی و کۆمەڵایەتی کوردی دابمەزرێنن، هەندێکیان خاوەن شەقڵی سیاسی و هەندێکیشیان لەگەڵ گرتنەبەری خەباتی سیاسیدا خەباتی چەکداریشیان بەپێویستزانی و پەیڕەوییان لێکرد، بەڵام لەسەر ئاستێکی سنوردار، لەوانەش کۆمەڵەی کاوە و کۆمەڵەی رۆشنبیری یانەکانی رۆژهەڵات.7
ئەگەرچی بەشێک لەو کەسایەتیە سیاسیانەی دواتر پارتی کرێکارانی کوردستانیان دامەزراند وەک (عەبدوڵڵا ئۆجەلان و کەمال پیر و حەقی قەرار) لەنێو رەوتی چەپی تورکیا دەستیان بەکاری سیاسی کرد، بەڵام هەرزوو، بەدیاریکراویش لەساڵی 1973 لەچونە دەرەوەیەکی نارێکخراویاندا بەمەبەستی پشو و گەشت لەنزیک بەنداوی(چوبوک) لەرێگەی ئۆجەلانەوە یەکلایەنە بناغەی کارکردن بۆرێکخراوو جوڵانەوەیەکی چەپی سۆسیالیستیانە کاری لەسەر کرا، دوای ئەوەی بەرستەیەک دەسپێکی گفتوگۆکردن لەسەر دۆخی سیاسی نێوخۆیی تورکیای کردەوە، کاتێک وتی:"کوردستان کۆڵۆنیە".8
ئەم کۆبووونەوە ناڕێکخراوە لەمێژوی پارتی کرێکارانی کوردستاندا وەک رەگو ریشەی کارکردن بۆدامەزراندنی رێکخراو و دواتر پارتیەکی سیاسی تەماشا دەکرێ، چونکە ئەو بابەت و مەسەلانەی تێیدا گفتوگۆیان لەبارەوە کرا، هۆکاری نزیکتربووونەوەی ئەو کەسانەبووون بۆبەردەوامبووون لەسەر گۆڕینەوەی بیروڕای زیاتر و دواتریش سەرەنجام لەساڵی 1978 پێکەوە پارتی کرێکارانی کوردستانیان دامەزراند.

بۆچی پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) دامەزرا؟

دامەزراندنی کۆماری تورکیا لەسەردەستی مستەفا کەمال ئەتاتورک و لەسەر ئێسک و پروسک و پاشماوەی دەوڵەتی عوسمانی دوای جەنگی یەکەمی جیهانی و جێبەجێکردنی سیاسەتی قڕکردن و تواندنەوەی کورد لەسەر هەموو ئاستەکانی نەتەوە و دامرکاندنەوەی شۆڕشەکانی کورد و دواتریش سەپاندنی یەک پارتی سیاسی و قەدەغەکردنی فرەپارتایەتی لەتورکیا، جوڵانەوەی نەتەوایەتی کوردی تاقۆناغی هاتنەئارای دیموکراسیی سیاسی و ژیانی فرەحزبی سستکرد. لەو قۆناغانەشدا ستەمی سیاسی و ئابوووری و کۆمەڵایەتی تورکیا لەسەر کورد بەردەوامبوو، سەرباری خراپی بارودۆخی ناوچە کوردنشینەکانی باکوری کوردستان، بۆیە بەردەوام هۆشیاری نەتەوایەتی کورد ئامادەیی هەبوو، چونکە سەرباری ئەوەی بارودۆخەکان ناهەموار بوون، بەڵام جموجوڵی روناکبیری و سیاسی کورد بەردەوامبووو.9 بۆیە رەتکردنەوەی ئەو ستەمە یەکێک لەهۆکارە سەرەکیەکانی دامەزراندنی پارتی کرێکاران بوو. هەروەها کارکردن بۆرزگارکردنی کوردستان و بەرپاکردنی سیستمێکی سۆسیالیستی پاڵنەرێکیتری ئەو دامەزراندنەبوو.10 سەرەڕای ئەوەی لەبنەڕەتدا سەرهەڵدانی پارتی کرێکارانی کوردستان گەڕان بوو بەدوای ئازادی و ژیانێکی ئازادانەدا، کەمرۆڤی کورد هەست بەرێز و بەها و کەرامەتی نەتەوەیی خۆی بزانێت و بەرپەرچی کۆیلایەتی بداتەوە.11

شێواز و قۆناغ و ئامانجەکانی راگەیاندنی خەباتی چەکداریی PKK

کاتێک PKK خەباتی چەکداریی راگەیاند، زیاتر لەسەر شێوازی(جەنگی پارتیزانی) یاخود جەنگی گەریلایی بووو، 12 نەک جەنگی بەرەیی. بێگومان ئەمەش لەلایەک پێوەندیی بە نابەرابەری هێزی هەردوولاوە هەبووو، بەشێوەیەک سوپای تورکیا بە قەبارە زۆر و گەورە و خاوەنی چەکی پێشکەوتوویی سەربازیی و لەلایەکی ترەوە هێزی چەکداریی PKK کەم و دیاریکراو و چەکی پێشکەوتووی ئەوتۆشیان پێنەبوو، پەکەکە بەچەند قۆناغێک دەستی بەخەباتی چەکداریی کرد. وەک قۆناغی سەرەتایی، کە زیاتر خۆی لە پڕوپاگەندەی چەکداریدا دەبینییەوە، تێیدا پشت بەرێسایەکی دیاریکراو و جێگیر نەدەبەسترا و گروپی چەکدار هەڵدەستان بە جوڵە و ئاراستەکردنی لێدان لە نێوەندێکدا، کە ترس و ملکەچی زاڵبووو بەسەریدا. ئامانجیش لێی نەهێشتنی ترس و دروستکردنی بوێریی و کردنەوەی کەناڵی پێوەندیی بووو لەگەڵ میللەتدا.
قۆناغی دووەم، بریتیی بوو لە پێڕەوکردنی توندوتیژیی تاکەکەسیی، کە خۆی لە کردەی کوشتن و بەسزا گەیاندنی ئەو خەڵکانەدا دەبینییەوە، کە PKK وەک خەڵکی ناپاک و بەکرێگیراو لە قەڵەمی دەدان. ئەم توندوتیژییە تاکەکەسییە لە قۆناغی خەباتی ئایدۆلۆژییەوە تا پێکهێنانی گروپە چەکدارەکان دەگرتەوە. ئەمەش بە ئامانجی گەمارۆدانی ئەو ترس و تیرۆرەی، کە ئامانج لێی پارچە پارچەکردن و لەبەر یەک هەڵوەشاندنی PKK بوو. قۆناغی سێیەمیش، قۆناغی کۆچکردن و جێهێشتنی تورکیای دەگرتەوە لەلایەن PKKەوە بۆ سوریا و لەوێشەوە نیشتەجێبووونیان لە لوبنان و کردنەوەی سەربازگەی راهێنانی گەریلایی و ئامادەکردنی گروپی چەکداریی.13 هەرچی قۆناغی چوارەمیشە، لە دیرۆکی راگەیاندنی خەباتی چەکداریی PKKلە (15ی ئابی 1984) تا قۆناغەکانی دواتر دەگرێتەوە.14
PKK ئامانجی زۆری لە راگەیاندنی خەباتی چەکداریی لەو دیرۆکەدا هەبوو، چونکە ویستی پەیامێک بگەیەنێتە دەوڵەتی تورکیا، کە سەرەڕای هەموو سیاسەتەکانی گرتن و زیندانیکردن و ئەشکەنجەدان و لە سێدارەدان و کوشتنی سەرکردە و ئەندام و کادرەکانیان بووونیان ماوە و تەنانەت توانای ئاڵنگاریی چەکداریشیان هەیە. لە راستیشدا ئەم هەنگاوە شتێکی کتوپڕ و پێشبینی نەکراو بوو لای تورکیا، چونکە چ لە باکووری کوردستان و چ لە نێوچەکانی تری تورکیاشدا زۆربەی رێکخراوە چەپەکان بەهۆی کاریگەرییەکانی ئەو سیاسەتانەی دوای کودەتاکەی(12ی ئەیلوولی 1980) گیرابووونە بەر تورکیایان جێهێشتبوو، هەروەها زەبری گەورەشیان بەرکەوتبووو، جگە لەوەی مییللەتیش باوەڕی بە زۆربەی رێکخراوەکانی تر نەما بوو.15 لەو ماوەیەشدا هیچ شۆڕش و راپەڕینێکی چەکداریی روینەدا، بەڵام PKK توانی ئەو بێدەنگییە تێکبشکێنێت. تەنانەت تورکیا لەو قۆناغەدا ئەو پارتەی وەک گروپێکی بچووکی چەکداریی بێ رۆڵ و کاریگەری دەناساند، کە هیچ پشتگیرییەکی جەماوەری نییە و ئامادەش نەبوو لە بەرامبەریاندا چەمکی شەڕیش بەکاربێنێت. هاوکات جوڵانەوەی کورد لەو قۆناغەدا لە دۆخێکی لاوازیدا بوو، سەرەڕای ئەو دابەشبووونەی لە جەستەی جوڵانەوەکەدا هەبوون و خەڵکی کوردستانیش نائومێد و نیگەران بوون.16 بۆیە ئامانجەکانی راگەیاندنی خەباتی چەکداریی بریتیی بوو لە خستنەگەڕی توانای شۆڕشگێڕیی و تەیارکردنی نەتەوە لە ڕووی سیاسیی و سەربازی لەسەر بنەمای لە نێوبردنی سەرمایەداریی و دواتر سەربەخۆیی کوردستان و رزگاربوون لە ژێر دەستەیی. لەهەمان کاتدا نەهێشتنی دەسەڵاتی داگیرکاریی لە کوردستان لە ڕووی سەربازیی و سیاسیی و ئابوووریی و کولتوریی و کۆمەڵایەتییەوە و جوڵاندنی ئەو توانا شۆڕشگێڕییەی، کەلای ئەندام و کادیرانی PKK هەبووو.17

بایەخ و دەرئەنجامەکانی خەباتی چەکداریی (PKK)

راگەیاندنی خەباتی چەکداریی لەلایەن PKK ەوە لە (15ی ئابی 1984) و بەو چالاکییە چەکدارییانە چەند بایەخ و گرنگییەکی هەبوو، لەوانە: لەو دیرۆکە بەدواوە PKK لە قۆناغی پڕوپاگەندەی چەکدارییەوە پێی نایە قۆناغی گەریلاییەوە (ئەگەرچی دواتر و لە هەندێک دۆخدا گەڕایەوە سەر پێڕەوکردنی پڕوپاگەندەی چەکداریی)، چونکە لە قۆناغەکانی دواتردا خۆئامادەکردنی چەکداریی فراوانتر بوو.18 جگە لەوەی کاریگەریی هەبوو لەسەر رەواندنەوەی ترس لە دەسەڵاتی سیاسیی و سەربازیی تورکیا و ژیاندنەوەی ئومێدی رزگاریی، بەتایبەتیش دوای کودەتای(12ی ئەیلوولی 1980)، کە باڵی بەسەر لایەنی دەروونی خەڵک و بزوتنەوەی چەپی تورکیا و نەیارەکانی دەسەڵاتی سیاسیی ئەو وڵاتەدا کێشا بوو، بۆیە ئەو ترسەی شکاند و سەرەتایەک بوو بۆ گواستنەوەی بوێریی بۆ نێو خەڵک. وەک ئیسماعیل بێشکچی دەڵێت:"دیواری ترسی روخاند و چاوی خەڵکی کوردستانی کردەوە".19 هەروەها کاریگەریی لەسەر کێشەی کورد لە تورکیا هەبوو، چونکە PKK بە ئامادەکاریی و رێکخستن و ئیرادەوە بڕیاری جەنگی چەکداریی راگەیاند، چونکە ئەو رووداوە تەنها دووراییەکی چەکداریی و سەربازیی نەبوو، هێندەی سیاسیی و ئایدۆلۆژیی و رێکخستنیش بوو.20 بۆیە لەو دیرۆکە بە دواوە تورکیا لەسەر ئاستی نێوخۆیی و دەرەکیی حساباتی وردتری بۆ پرسی کورد بە گشتیی و PKK بەتایبەت دەکرد. سەرەڕای ئەوەی کاریگەریی لەسەر لایەنی سەربازیی تورکیا هەبوو، چونکە(کەنعان ئێڤرن) کاتێک سەردانی شەمدینانی کرد، لەوێ وتارێکی پێشکەشکرد و سوپای حەوتەم، کە لە ویلایەتی دیاربەکر لە کاتی جاڕدانی ئەحکامی عورفییەوە ساڵی 1983 جێگیر کرا بوون، دەستی بەپرۆسەی کێوماڵکردنی فراوان بە دوای چەکدارانی PKK لە نێوچە شاخاوییەکانی سێگۆشەی(هەکاری، سیرت، ماردین)دا کرد.21 لەسەر ئاستی پێوەندیی هەرێمیی و سیاسەتی دەرەوەی تورکیا کاریگەریی گەورەی هەبوو، چونکە لێرەوە زیاتر تورکیای هاندا، کە پێوەندییە سیاسیی و سەربازیی و دۆستانەییەکانی خۆی لەگەڵ وڵاتانی نێوچەکە بە گشتیی و عێراق و ئێران و سوریا بەتایبەت لە چوارچێوەی پێوەندییە هەرێمییەکاندا پتەوتر بکات بۆ روبەڕووبوونەوەی مەترسیی چەکدارییPKK. لەلایەکی ترەوە لەو دیرۆکەوە قۆناغێکی نوێ لە خەباتی سیاسیی و چەکداریی دەستیپێکرد، چونکە پەکەکە دواتر هێزی رزگاریی کوردستان(HRK ی راگەیاند و لە نەورۆزی 1985 یشدا بەرەی نیشتمانیی رزگاریی کوردستان(ERNK)ی دامەزراند.22 ئەگەرچی وەک بەرەیەکی میللیی و مەدەنیی و ئامرازێکی پڕوپاگەندەیی ناسرا، بە ئامانجی یەکخستن و کۆکردنەوەی هەموو ئەو کەسانەی بنەما و هزری سیاسی PKK یان قبووڵ بوو، بەڵام هاوکاریی چالاکییە چەکدارییەکانی دەکرد.23 هەروەها مەعسوم قورقماز(عەگید)یش یەکەم فەرماندەی ئەو بەرەیە بوو. لە رووی ئابوورییەوە ساڵانە زیانی نزیکەی(8) ملیار دۆلاری لە تورکیا دەدا، کە ئەو وڵاتە ئەو بڕە پارەیەی بە سەر گوندپارێزان و پۆلیس و سیخوڕەکانی لە باشووری کوردستان دابەش دەکرد، جگە لە قەرەبووکردنەوەی ئەوانەی تر، کە لە نێوچەکانی باکووری رۆژهەڵاتی تورکیادا بوون.24 سەرەڕای خەرجی سوپا و جەنگەکانی دژی PKK.25
بەڵام سەرباری ئەو بایەخ و گرنگییانەی خەباتی چەکداریی PKK هەیبوو، هاوکات لە کەموکوڕیش بەدەر نەبووو، لەوانە: مەبەستی سەرەکی PKK لە سەرەتای راگەیاندن و ئەنجامدانی خەباتی چەکدارییەوە لە (15ی ئابی 1984) زیاتر ناردنی پەیامێکی ئاڵنگاریی بوو بۆ دەسەڵاتی سەربازیی تورکیا دوای کودەتای (12ی ئەیلوولی 1980)، بەهۆی ئەو سیاسەتە توندوتیژەی دەرهەق بە کورد بەگشتیی و بەرامبەر ئەندام و سەرکردە و کادرانی ئەو پارتە گرتبوویانە بەر لە باکوری کوردستان لە گرتن و راوەدونانەوە تا دەگاتە زیندانیکردن و ئەشکەنجەدان و کوشتن و لە سێدارەدان، چونکە جەمیل بایک(هەڤاڵ جومعە) باس لەوە دەکات، بە راگەیاندنی(15ی ئاب)، خەڵکی نێوچەی بۆتان دەرکەوتن و ئامادەبوون بەشداری لەو خەباتە چەکدارییەدا بکەن، بەڵام بەهۆی نەبووونی بەرنامەی PKK بۆ هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ ئەو رەوش و دەرئەنجامە، دواجار وەڵام نەدانەوەی خەڵک و گێڕانەوەیان بۆ ماڵەکانی خۆیان، وایکرد زیانێکی گەورە لە خەباتی سیاسیی و چەکداریی PKK لەو قۆناغەدا بکەوێت، چونکە کاتێک PKK دەستبەرداری ئەو خەڵکە بوو، بە ئاراستەیەکی پێچەوانە تورکیا سودی لێبینین و هەر راستەوخۆ لە چوارچێوەی سیستێمی گوندپارێزاندا رێکیخستن، کە ئەرکی سەرەکیشیان روبەڕووبوونەوەی چەکدارانی PKK بوو. لەمبارەوە نموونەی گوندی (ئۆسیان) دێنێتەوە، کە پێشتر شوێنی حەوانەوەی کادرەکانیان بووە، بەڵام دوای ئەوە زۆربەی خەڵکەکەی بوونەتە گوندپارێز.26 هەروەها کاتێک کۆبووونەوە کراوە بۆ قسەکردن و تاوتوێکردنی راگەیاندنی خەباتی چەکداریی لە (15ی ئابی 1984) تەنها قسە لەسەر ئەو قۆناغە کراوە، نەک قۆناغی دوای راگەیاندن و دەرئەنجامەکانی، چونکە پێیان وابووو لەو دیرۆکەدا دەستپێشخەری سیاسیی و چەکداریی لە دەستیاندا بووە و توانای ئەوەیان هەبوو شەڕ و دەرئەنجامەکانی بە قازانجی خەباتی سیاسیی خۆیان و پرسی کورد بەکاربێنن و دەرفەتەکان بقۆزنەوە.27 هەروەها پشت بەستنی یەکە چەکدارییەکان بە شێوەیەکی بنەڕەتیی و پێچەوانەی بنەماکانی خەباتی چەکداریی و مانەوەی زۆر لە گوندەکان و جێگیر نەبوون لە دەوروبەریان، بەتایبەت لە کاتی شەودا لەسەر شێوەی یەکەی بچووکی چەکداریی پێکهاتوو لە (3-5 چەکدار).28 هەروەها جوڵان و جموجوڵی گروپە بچووکە چەکدارییەکان بە شێوەی ئاشکراو کەوتنە نێو نەخشەی سەربازیی تورکیاوە. جگە لەوەی هەڵنەسەنگاندنی باری جوگرافیای نێوچە کوردنشینەکان و ئەو شوێنانەی چالاکی چەکداریی تێدا ئەنجام دەدرا و جوڵە نەکردن بە گوێرەی رێساکانی خەباتی چەکداریی بەشێوەیەکی باشتر و هەڵسوکەوتی خراپ لەگەڵ خەڵکی گوندەکاندا، بەجۆرێک پێڕەویکردنی لە بنەمای(یان نانمان دەدەنێ، یان روبەڕووتان دەبینەوە).29 سەرەڕای ئەوەی زیان گەیاندن بە هێزی گەریلایی PKK بەهۆی کوژرانی ژمارەیەکی زۆری گەریلا و سەرکردە و فەرماندە گەریلاییەکانیان لە جەنگەکاندا، لە راگەیاندنی خەباتی چەکدارییەوە، سەرەڕای کوژرانی هەزاران هاوڵاتیی کورد و تورک و جەندرمە و سەربازانی سوپای تورکیا، کە کاریگەری هەبوو لەسەر هێزی مرۆیی لە هەردوولا.30


پەراوێز و سەرچاوەکان

1. د.عماد الجواهری: النظام السياسي الترکی، ماخوذ من کتاب د.ابراهيم خليل احمد واخرون: ترکيا المعاصرة، مرکز الدراسات الترکية، ص(103-104)، د.ابراهيم د.خليل احمد ود.خليل علی مراد: ايران وترکيا، دراسة فی التاريخ الحديث والمعاصر، دار الکتب للطباعة والنشر، الموصل، 1992، ص(292-293).
2. د.صلاح سعدالله: المسالة الکردية فی ترکيا، ط1، مطبعة(شفيق)، بغداد، 1991، ص15، و د.عماد احمد الجواهری: البنية الاجتماعية فی ترکيا، ماخوذ من کتاب ترکيا المعاصرة، ص155.
3. د.احمد نوری النعيمی: ظاهرة التعدد الحزبی فی ترکيا(1945-1980)، دار الحرية للطباعة، بغداد، ص202، و ر.يورک اوغلو: ترکيا حلقة ضعيفة فی السلسة الامبريالية، ترجمة(فاضل لقمان) دار ابن رشد للطباعة والنشر، بيروت، 1979، ص(32، 47).
4. کودەتا سەربازیەکان 50 ساڵ تورکیایان بەرەو دواوە برد، ئا: باران کایا، گۆڤاری(دۆسێی تورکیا)، ژ(2) مایسی 2005، ل(120-121).
5. د.ابراهيم خليل احمد: الاحزاب السياسية فی ترکيا، ماخوذ من کتاب د.ابراهيم خليل احمد واخرون: ترکيا المعاصرة، ص(178-179).
6. د.حنا عزو بهنان: قضية حزب العمال الکردستاني وانعکاساتها علی العلاقات العراقية – الترکية 1984-2007، مجلة(دراسات اقليمية)، عدد(5)، النسخة الالکترونية.
7. ماجد خەلیل: رێکخستنە سیاسیەکانی باکوری کوردستان، 1960-1980، ل(4-45).
8. نبیل الملحم: سەرۆک و گەل، حەوت رۆژ لەگەڵ ئاپۆ، تشرینی دوەمی 1999، ل49، حەسەن جودی: مێژوویەک لەئاگر، ل(76-77).
9. د.ابراهيم الداقوقی: اکراد ترکيا، ط2ا، دار ئاراس للطباعة والنشر، اربيل، ص183، ئۆجەلان: عەشقی کورد، و.(ئەستێرە عەبدولجەبار)، چ1، 2009، ل(185، 189).
10. حەسەن جودی: سەرچاوەی پێشوو.
11. ئۆجەلان، هەڵبژاردە، ل(66، 68).
12. جەنگی پارتیزانی یان گەریلایی بە شێوازێکی پێشکەوتووی شەڕ دادەنرێت، بەجۆرێک لە نێوان دوو هێزی ناهاوسەنگ روودەدات، کە لایەنێکیان بەهێزێکی بچووک و توانایەکی زۆر کەمەوە، روبەڕووی هێزێک دەبێتەوە، کە لە ڕووی چەکداریی و تەکنەلۆژییەوە خاوەن توانایەکی زۆرە، بڕوانە رێبوار: بۆچی PKK جەنگی پارتیزانی هەڵبژارد؟ ر(وڵات)، ژ(92)، دووشەممە(18/9/1995).
13. درر الکلام، ص38.
14.PKK PROGRAMI VE TÜZÜĞÜ, PKK Olağanüstü 7. Kongresı. 17 October 2000, p16.
15. هەڤاڵ جومعە: مێژووی پارتی کرێکارانی کوردستان، ل475، و د.حامد محمود عیسی: القچیە، ص282.
16. کرستینا کۆیڤونەن: جەنگی شاراوە، ل206، و د.ابراهیم الداقوقی: اکراد ترکیا، ص198، و حەسەن جودی: مێژوویێک، ل352.
17. انطلاقة 15ی اب دشنت التاريخ المعاصر وصفق ضمانة النصر، جريدة(وڵات)، ع(27)، السنة الثانية، الاثنين(18/8/1994).
18. هەڤاڵ جومعە: مێژووی، ل(478-479).
19. هەنگاوی(15ی ئاب) لە بۆچوونە جیاوازەکاندا، ر(وڵات)، ژ(29)، دووشەممە(29/8/1994)، و 15ی تەباخ.
20. حەسەن جودی: مێژوویێک، ل(354-355).
21. د.ابراهيم الداقوقی: اکراد، ص199.
22. ميخائيل م.جونتر: الاکراد، ص(56-57)، وهةظالَ جومعة: ميَذووي، ل477.
23. سعد ناجی جواد: دراسات، ص35.
24. د.حامد محمد طه السويدانی: قضية حزب العمال الکردستانی واثرها علی العلاقات الترکية- الروسية(1984-1999)، مج(دراسات اقليمية)، ع(29)، مرکز الدراسات الاقليمية، جامعة الموصل، 2013، ص226.
25. CINK SARACOGLU: KURDS OF MODERN TURKEY, Migration,Neoliberalism and Exclusion in Turkish Socity, I.B.T AURIS Publishers, LONDON. NEW YORK, TURAIS ACACEMIC, p92.
26. هەڤاڵ جومعە: مێژووی، ل478.
27.ه.س، ل479.
28. درر الکلام، ص38.
29. ن.م، ص39.
30. بۆ زانینی وردەکاریی ژمارەی قوربانیانی جەنگی نێوان PKK و دەوڵەتی تورکیا بڕوانە خشتەی ژ(1)، لە پاشکۆی هێڵکاریی و خشتەکان.

تێبینی: درێژەی ئەم بابەتە و زۆر وردەکاری تر دەتوانن لەتێزی دکتۆراکەمان بخوێننەوە، کە ساڵی 2015 چاپکراوە.

⚠️ ئەڤ بابەت ب زمانا (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) هاتیە نڤیساندن، کلیک ل ئایکۆنا بکە ژ بو ڤەکرنا ڤی بابەتی ب ڤی زمانا کو پی هاتیە نڤیساندن!
⚠️ ئەم بابەتە بەزمانی (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!


🗄 ژێدەر
[1] 👪 Social Media | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | Salam Abdulkareem
📚 فایلێن پەیوەندیدار: 1
🖇 بابەتێن پەیوەستکری: 5
📕 پەڕتووکخانە
1.👁️پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) لە پێوەندییە هەرێمییەکانی تورکیادا (1980-1999)
2.👁️پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) لە پێوەندییە هەرێمییەکانی تورکیادا 1980 - 1999
3.👁️پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) لە پەیوەندیەکانی تورکیاو ئیسرائیلدا (1980-2003)
📅 رێکەوت و رووداو
1.👁️15-08-1984
👫 کەسایەتی
1.👁️سەلام عەبدولکەریم
📂[ زێدە...]

⁉️ تایبەتمەندیێن بابەتی
🏷️ پول: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانێ بابەتی: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
🏟 پارتی: پ. ک. ک.
📙 پەرتوک: ☀️ دوزا کورد
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ ک. باشوور
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشوورا کوردستانێ

⁉️ Technical Metadata
©️ خودانێ ڤی بابەتی مافا وەشانێ بابەتی دانە کوردیپێدیا، سوپاس!
✨ کوالیتیا ڤی بابەتی: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراب👎
✖️
 40%-49%
خراب
✖️
 50%-59%
خراب نینە
✔️
 60%-69%
ناڤنجی
✔️
 70%-79%
گەلەك باشە
✔️
 80%-89%
گەلەك باشە 👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەڤ بابەتە ژ لایێ: (زریان سەرچناری) ل: Aug 15 2019 8:59AM هاتیە تومارکرن
👌
✍️ ئەڤ بابەتە بو دویماهیک جار ژ لایێ: (هاوڕێ باخەوان)ڤە: Aug 15 2019 9:15AM هاتیە ڕاست ڤەکرن
☁️ ناڤ و نیشانێن بابەتی
🔗
🔗
👁 ئەڤ بابەتە 2,875 جار هاتیە دیتن

📚 Attached files - ڤێرشن
جور ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناڤێ تومارکەری
📷 فایلا وێنەیی 1.0.153 KB Aug 15 2019 9:00AMزریان سەرچناری
📚 پەرتوکخانە
  📖 ئێزدیی وەک بنگەهێ هەست...
  📖 ناسناما کوردی یا نەتەوی
  📖 ئیمام موحەممەدێ کوڕێ ع...
  📖 گولدانکا سۆسنا
  📖 زێدە...


📅 کرونولوژیا ڕویدانا
  🗓️ 22-04-2021
  🗓️ 21-04-2021
  🗓️ 20-04-2021
  🗓️ 19-04-2021
  🗓️ 18-04-2021
  🗓️ 17-04-2021
  🗓️ 16-04-2021


💳 کۆمەکا دارایی
👫 هەڤکارێن کوردیپێدیا
💬 بوچوونێن هەوە
⭐ کومکری
📌 Actual
ئەردەوان زاخۆیی
ئەردەوان عەلی محەمەد کو ب ئەردەوان زاخویی هاتبوو ناسین، ل سالا 1957 ل باژێرێ زاخو ژ دایک بویە، هەر ژ زاروکینیێ حەژ ل ستران گوتنێ کریە، بەشداریا هن ئاهەنگێن نەورزێ ل زاخو کریە.
ل سالا 1979 ل زاخو ژیانا هەڤژینیێ پێک ئینایە و چوویە د ناڤ رێزیێن پێشمەرگێ کوردستانێ دا و ستران ب وەلات و دەردە سەریا مللەتێ خوە گوتیە.
ئەردەوان زاخویی دوو زاروک هەنە ب ناڤێن هوزان و کوڤان، ئێکەم ستران ل سالا 1978 ب ناڤێ دچمە هەوارا خابیری تۆمار کریە، هەر هەمان سالا ئێکەم کاسێت بەلافکرینە.
سترانبێژێ ناڤبری هەتاکو بێ سەر
ئەردەوان زاخۆیی
حافز قازی
ل هەیڤا چریا دووێ یا سالا 1929 ێ ل باژێرێ دهۆکێ هاتیە سەر دنیایێ، خواندنا خویا سەرەتایی ل دهۆکێ ب دووماهی ئینایە و پاش خواندنا دواناڤنجی ل مووسل و بەغدا تەمامکریە و ل سالا 1949 ێ ل کولیژا بازرگانی و ئابوری ل بەغدا هاتیە وەرگرتن.
موسەددەق توڤی گوت ژی حافز قازی پشتی ل سالا 1955 کولیژا ناڤبری ب دووماهی ئینایی کارەکێ سەربخو دکر و نەهاتە دامەزراندن و ل سالا 1957ێ ب هەڤکاری دگەل کومەکا کەسایەتیێن کورد یانا سەرکەوتنی کورد ل بەغدا دامەزراند و وەک رێڤەبەرێ بەرپرس ل کوڤارا هیوا یا یانا ناڤبری کاری یە پاش
حافز قازی
عیسمەت محەمەد بەدەل
ژ مەوالیدا 1965ێ یە، باژێرێ سێمێلێ، ل باشوورێ کوردستانێ. ل سالا 1988ێ کۆلیژا ئەدەبیاتێ بەشێ زمانێ عەرەبی ل زانکۆیا سەڵاحەدین ب داوی هینا. ژ سالا 1984ێ وەرە دەست ب نڤیسێ کرییە و پتر ژ بەرهەمەک ئەدەبی چاپکرییە. ئانها ژی مامۆستایێ زمانێ عەرەبی یە ل پەیمانەگەها هونەرێن جوان ل دهۆکێ و کارێ رۆژنامەگەرییێ ژی دکت.
عیسمەت محەمەد بەدەل
شەهەد خدر میرزا
رزگاربوویەکا دەستێ رێکخستنا تیرۆرستی یا داعشێ د ژیێ ھەڤدە سالیێ دا ژیانا خوە ژ دەست دا، ب گۆتنا مالباتا وێ ژ بەر ئەشکەنجەیا ب دەستێ داعشێ دیتی ئەو تووشی نەخوەشیەکا گران ببوو.
ل گۆرەیی ئاگەھیێن قەیسەر حەسەن پەیامنێرێ وار کو ژ مالباتا کچا رزگاربوویی یا خەلکێ شنگالێ یا ب ناڤێ شەھەد خدر میرزا وەرگرتین دیارکر، شەھد بەرییا مەھەکێ ژ دەستێ رێکخستنا داعشێ یا تیرۆرستی ب رێیا نڤیسینگەھا رزگربوویان ژ سووریێ ھاتبوو رزگارکرن، ئاماژەکر ژ بەر وێ ئەشکەنجەیا ب دەستێ رێکسختنا تیرۆرستی یا داعشێ تووشی نەخوەشییەکا گ
شەهەد خدر میرزا
ئەگیدی جمۆ (میرێ بلورێ)
عەگیدێ جەمۆ (1932- 2019)
میرێ بلورێ عەگیدێ جەمۆ لسالا 1932 لگوندێ جۆبانکەرا هۆکتۆبەرا ئەرمەنستانێ هاتیە سەر دنیایێ مالباتاوان لشەرێ جیهانیێ ئێکێدا (1914 -1918) ژ بەرگریا وانێ کۆچی ئەرمەنستانێ دکن و پاشی ل تبلیسا گورجستانێ دسێورە ، عەگیدێ جەمۆ ژئەسلی خوە ژ عەشیرا زقوریا جانگیر ئاغایە ل دەه دوانزدە سالیا خوەدا دایکا وی بناڤێ (گولێ) رەحما خودێ دکە وبێ دایک مەزن دبە،بابێ وی لسالا 1962 عەمرێ خودێ دکە و پشتی مرنا دایکا وی جارەکا دی ڤەدگەرن ئەرمەنستانێ،لسالا 1967 ل یەریڤانێ لیەک ژباشترین خوەندنگەهێن س
ئەگیدی جمۆ (میرێ بلورێ)

Kurdipedia.org (2008 - 2021) version: 13.04
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| دروستکرنا لاپەری 0,203 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2021)