🏠 دەستپێک
تۆمارکردنی بابەت
کوردیی ناوەڕاست
Kurmancî - Kurdîy Bakûr
English
کرمانجی - کوردیی باکوور
هەورامی
لەکی
Kurdîy Nawerast - Latînî
عربي
فارسی
Türkçe
עברית
Ελληνική
Française
Deutsch
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
پەیوەندی
دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زۆرتر
Kurdipedia
🔎 English Menu
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
👫 کاروان حەسەن عەزیز
لە رێکەوتی 20-04-1988 لە شارۆچکەی شەقڵاوەی سەر بە پارێزگای هەولێر لەدایکبووە.
قۆناغەکانی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی هەر لە شەقڵاوە تەواو کردووە.
دەرچووی بەشی کیمیا-کۆلێژی پەروەردەی زانکۆی
👫 کاروان حەسەن عەزیز
📷 شازاد سائیب لەباوەشی باوکی جەمیل سائیب ئازاد سائیبی برای ساڵی 1947
شازاد سائیب لەباوەشی باوکی جەمیل سائیب لەگەڵ ئازاد سائیبی برای ساڵی 1947
📷 شازاد سائیب لەباوەشی باوکی جەمیل سائیب ئازاد سائیبی برای ساڵی 1947
📕 لیسابێت دەنکە نۆکێک دەخاتە نێو لووتی
ناونیشانی پەرتووک لیسابێت دەنکە نۆکێک دەخاتە نێو لووتی
نووسەر ئاسترید لیندگرێن
وەرگێڕانی لە سویدییەوە ئەژین عەبدولخالق
📕 لیسابێت دەنکە نۆکێک دەخاتە نێو لووتی
📕 تۆم هەر لەبیرە
ناونیشانی پەرتووک تۆم هەر لەبیرە
بەشێک لە وتار نامەو دەستخەتەکانی هێمن موکریانی
کۆکردنەوەی فارووق فەرهاد
📕 تۆم هەر لەبیرە
🏰 چیای حاجیلە
چیای حاجیلە
یەکێکە لە شاخە بەرز و دیارەکانی دەڤەری بیتوێن، کە هەردوو ناحیەی حاجیاوا و چوارقورنەی سەر بە قەزای ڕانیە لەیەک جیادەکاتەوە.

بەرزی چیاکە لە ئاستی ڕووی دەریاوە 1050 مەترە، بۆ گەیشتنە سە
🏰 چیای حاجیلە
📕 ڕاستییەکان لە کوێن؟
کارۆ کاوە مەحمود
2021
‎پرسیارێک هەیە لە زۆر کەسی دەکەم، ئەویش ئەوەیە، ئەگەر لە ژیانتدا دوو کەس هەبن. عاشقی یەکەمیان بیت و بەس بزانی کە نزیکی و پێکەوەژیانتان لەژێر بنمیچێکدا، ژیانت پڕ دەکات لە برین و
📕 ڕاستییەکان لە کوێن؟
👫 فایەقە فەنی - فایەق قادر ساڵح شێخ سمایلی
کەسایەتیەکی شارەزور و شاری سەید سادق. فایەق قادر ساڵح شێخ سمایلی (فایەقە فەنی) ساڵی1919 لە دایک بووە ساڵی1994 کۆچی دوایی کردوە. [1]
👫 فایەقە فەنی - فایەق قادر ساڵح شێخ سمایلی
📖 سەڵاح رەوف؛ ئەم دەنکە مرواریە درەوشاوەیەی غوربەت بناسە
سازدانی: ئەمەل سەعید کوردە
ئەم دەنکە مرواریە درەوشاوەیەی غوربەت بناسە:
مرواریەکانی غوربەت بۆ جارێکی دی گەورە هونەرمەند و ئاوازدانەری کورد بەسەردەکاتەوە کە مامۆستای چەند نەوەیەکی سەدەی رابردوو و ئێست
📖 سەڵاح رەوف؛ ئەم دەنکە مرواریە درەوشاوەیەی غوربەت بناسە
📕 وارگەی مێژوویی کورد
پێکهێنانی دەوڵەتی ماد و ڕووخانی ئیمپراتوورییەتی ئاشوور
نووسینی: محەمەد ساڵح ئیبراهیمی (شەپۆل)
لە مێژووی ژیانی مرۆڤدا هیچ شتێک لە ئاو گرنگتر نەبووە، چونکە ئاو هەوا خۆش دەکات و زەوی دەڕازێنێتەوە، گشت
📕 وارگەی مێژوویی کورد
📕 نامەیلێ بۆ شاعیرێکی گەنج
نووسەر: ڕینە ماریا ڕیڵکە
وەرگێڕ: دیلان قادر [1]
📕 نامەیلێ بۆ شاعیرێکی گەنج
📕 کایەکانی هێز؛ سەبارەت بە مرۆڤی سروشت
سۆران ئازاد
تاکەکەس لەژێر باری کۆمەڵێک دەستەڵاتدا، چ فەرمی بن چ نافەرمی، دەژیێت، بەڵام هێزەکانی ئەو لەسەرووی هەموو دەستەڵاتەکانن. ئەم پەرتووکە هەوڵێکە بۆ تێگەیشتنی مرۆڤ لە هێزە سرووشتییەکان لەپێناو س
📕 کایەکانی هێز؛ سەبارەت بە مرۆڤی سروشت
💬 دەڵێی بەرانی دابەستەی جولەکانه
دەڵێی بەرانی دابەستەی جولەکانه
جولەکەکان لە کوردستان زۆربەیان لە شاروشارۆچکەکان نیشتەجێبوون و پیشەی بازرگانی و پیشەوەری جۆراوجۆریان هەبوو، کەمتر ئاژەڵداری و جوتیاریان کردووە، لەماڵەکانیاندا بەرانێکیا
💬 دەڵێی بەرانی دابەستەی جولەکانه
💬 لەهەتاوێ نایگەیەنێتە سێبەرێ
لەهەتاوێ نایگەیەنێتە سێبەرێ
هەتاو و سایە، بەر هەتاو واتە بەر تاوی تیشکی خۆر و سایەش واتە سێبەری تەنێک کە تیشکی خۆر دەگەڕێنێتەوە، بەر تیشکی خۆر و سێبەر زۆر لەیەکترییەوە نزیکن تەنها داوە موویەکیان نێوا
💬 لەهەتاوێ نایگەیەنێتە سێبەرێ
💬 مێوژی سەربوکێ
مێوژی سەربوکێ
لەکۆندا لە ئاهەنگی بوک گواستنەوەدا هەندێ گەنم وپارە و شیرینی وەکو مێوژ و شەکرۆکە و چوکڵێتیان دەخستە ناو قاپێکەوه لەلایەن کەسێکی نزیکی زاواوە لەسەر بان و خانووی ماڵێکەوە بەسەر سەری بوک د
💬 مێوژی سەربوکێ
💬 خزمی جێژنانه
خزمی جێژنانه
لەناو کوردەواریدا جەژنەکانی ڕەمەزان و قوربان، خەڵک وەکو سروتێکی ئاینی سەردانی یەکتری دەکەن و دەست و دەم وچاوی یەکتری ماچ دەکەن، جەژنە پیرۆزە دەکەن و ئەگەر بۆ ماوەیەکی زۆر دوو دۆست و دوو
💬 خزمی جێژنانه
💬 دەڵێی سەیە ئاوێ دەخواتەوه
دەڵێی سەیە ئاوێ دەخواتەوه.
سەگ کە بەزاری ئاوێ دەخواتەوە، هێندە خێرا زمانی دەجولێنێت، کە لەناوچەی پشدەرێ لەباشوری کوردستان (میراودەلییەکان) کردویانە بەئیدیۆم و دەڵێن فڵانە کەس دەڵێی سەیە ئاوێ دەخواتەو
💬 دەڵێی سەیە ئاوێ دەخواتەوه
📖 کاراکتەری وێنە؛ هەورە فیلم
نوسینی: سەڵاح جەلال
خوێندنەوەیەکی نوێیە بۆ پەرتوکی (سلێمانی و خاکی) ئەلبومێکی دیکۆمینتەری لەسەر شاری سلێمانی، لەنێوان ساڵانی 1784 – 1991 نوسین و ئامادەکردنی (ئاسۆ عومەر سوارە)
دیمەنی یەکەم
فەزای
📖 کاراکتەری وێنە؛ هەورە فیلم
📕 سەید کەڵەک و هەشت چیرۆکی کۆمەڵایەتی کوردی و تابلۆیەک
سەید کەڵەک و هەشت چیرۆکی کۆمەڵایەتی کوردی و تابلۆیەک
نووسینی: جەمال بابان
چاپی یەکەم – 1969
چاپخانەی ئەسعەد – بەغدا
📕 سەید کەڵەک و هەشت چیرۆکی کۆمەڵایەتی کوردی و تابلۆیەک
📕 ڕووان بە لاپاڵی غوربەتەوە
نەسرین تەنیا
نۆبەتی چاپ : چاپی یەکەم
ساڵی چاپ : 2017
شوێنی چاپ : چاپخانەی کارۆ
بمشارەوە...

بمشارەوە لە کونجی دڵ
دوورم بخە لە ناپاکان
نەک بە مەبەست
غارەتم کەن, بە نیگایان
بمشارەوە
لە ناو خو
📕 ڕووان بە لاپاڵی غوربەتەوە
📖 کەی جارێکیتر بڕۆینەوە لای ستۆدیۆ رەفيق
کەی جارێکیتر،
بڕۆینەوە، لای
(ستۆدیۆ رەفيق)،
وێنەيەکیتر
بگرين؟!
ئەی سلێمانی
گيان،
ستەم لە دوکان،
ستەم لەشەقام،
ستەم لەشۆستەش
دەکرێت!!
ستەم لەمێشکمان،
ستەم لەچاومان،
ستەم لە دەرو
📖 کەی جارێکیتر بڕۆینەوە لای ستۆدیۆ رەفيق
📷 عائیشه سالح خەفاف و شیرین مارف بەگ هاوسەری رەفیق پشدەری
لای ڕاست:
خوا لێخۆشبوو..عائیشه سالح خەفاف..خوا لێخۆشبوو شیرین مارف بەگ..هاوسەری رەفیق پشدەری نووسەر..پەنجاکانی بەغدا..یانەیەکی کۆمەڵاتی.
📷 عائیشه سالح خەفاف و شیرین مارف بەگ هاوسەری رەفیق پشدەری
📷 فەوزی جەميل سائیب و هاوژينەکەی بوسەينه سەعيد ئاغا و کوڕەکەی بروسک
خوالێیخۆش بێت کاک فەوزی جەميل سائیب و هاوژينه که ی بوسەينه سەعيد ئاغا و کوڕەکەی کاک بروسک.

کاک فوزی مامۆستای کۆليجی سەربازی بوو له ساڵانی پەنجاکان، پاشان چووه سلکی مدنی و بۆ ماوەیەک قايمقامی ناوه ن
📷 فەوزی جەميل سائیب و هاوژينەکەی بوسەينه سەعيد ئاغا و کوڕەکەی بروسک
📷 شاعیری گەورەی کورد فایەق بێکەس 1933
شاعیری گەورەی کورد فایەق بێکەس 1933
ئەم وینەیە لەسالی 20/4/1933 گیراوە
📷 شاعیری گەورەی کورد فایەق بێکەس 1933
📕 هزرەکانی مەتی
نووسەر: بێرتۆلت برێشت
وەرگێڕ: شەهاب مەحموود [1]
📕 هزرەکانی مەتی
📖 ئازادکردنی هەولێر و یادێک بۆ شێرەژنەکەی هەولێر خەجە باوە
ئازادکردنی هەولێر و یادێک بۆ شێرەژنەکەی هەولێر سومبولی هەولێریان
بۆشەهید..خەدیجە حەمەد باوە..شەهید ناسراوە بە خەجەباوە..لەدایک بوی 1945 لە گوندی مەلاقەرە هاتۆتە دنیاوە خاوەنی پێنج برا مام و ئامۆزایە
📖 ئازادکردنی هەولێر و یادێک بۆ شێرەژنەکەی هەولێر خەجە باوە
✌️ شەهیدان
فەرزاد کەمانگەر
👫 کەسایەتییەکان
مەلا مەسعود بێبەش
✌️ شەهیدان
هۆزان مزگین
✌️ شەهیدان
فەرهاد وەکیلی
📖 کورتەباس
سەڵاح رەوف؛ ئەم دەنکە مروار...
📖 کوردستان لەچییەوە هاتووە؟ | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
📋 Copy Link to Clipboard
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
1 دەنگ 4 ⭐
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

کوردستان لەچییەوە هاتووە؟
کوردستان لەچییەوە هاتووە؟

وشەی‭ ‬کوردستان کەی‭ ‬سەری‭ ‬هەڵداوە؟‭ ‬چۆن؟‭ ‬بۆچی؟‭ ‬لە‭ ‬لایەن‭ ‬چ‭ ‬کەسێکەوە‭ ‬یان‭ ‬لە‭ ‬لایەن‭ ‬چ‭ ‬گرووپ‭ ‬و‭ ‬دەستە‭ ‬و‭ ‬ئیدارەیەکی‭ ‬سیاسییەوە‭ ‬بەکار هات؟‭ ‬ئایا‭ ‬کورد‭ ‬خۆی‭ ‬ناوی‭ ‬کوردستانی‭ ‬بۆ‭ ‬وڵاتی‭ ‬خۆی‭ ‬هەڵبژاردووە‭ ‬و‭ ‬بەکارهیناوە‭ ‬یان‭ ‬خەڵکی‭ ‬غەیرە‭ ‬کورد‭ ‬ئەم‭ ‬ناوەیان‭ ‬بەسەردا‭ ‬بڕیوە؟

وشەی‭ ‬کوردستان‭ ‬وشەیەکی‭ ‬داڕیژراوە، ‬لە‭ ‬دوو‭ ‬وشەی‭ ‬کورد‭ ‬kurd‭) ‬و‭(‬ستان‭ ‬stan‭) ‬پێکدێت،
‬کورد‭ ‬مۆرفیمێکی‭ ‬سەربەخۆ‭ ‬و‭ ‬مانادارە،
‬بەڵام‭(‬ستان‭) ‬پاشگرێکە‭ ‬کە‭ ‬بە‭ ‬تەنیا‭ ‬هیچ‭ ‬مانایەکی‭ ‬نییە‭ ‬و‭ ‬بەکار‭ ‬نایەت‭.‬

زۆرن‭ ‬ئەو‭ ‬پاشگرانەی‭ ‬لە‭ ‬زمانی‭ ‬کوردیدا، ‬کە‭ ‬بە‭ ‬تەنیا‭ ‬هیچ‭ ‬مانایەکیان‭ ‬نییە‭ ‬و‭ ‬دەبێ‭ ‬ئیللا‭ ‬بکەونە‭ ‬دوای‭ ‬مۆرفیمێک‭ ‬بۆ‭ ‬ئەوەی‭ ‬مانا‭ ‬ببەخشن، ‬لەوانە‭: ‬گەر، ‬وان، ‬چی‭...‬هتد‭. ‬بەڵام‭ ‬ئەمە‭ ‬مانای‭ ‬ئەوە‭ ‬ناگەیەنی، ‬کە‭ ‬ئەم‭ ‬پاشگرانە‭ ‬زەمانی‭ ‬جارانیش‭ ‬هیچ‭ ‬واتایەکیان‭ ‬نەبووە‭ ‬و‭ ‬بە‭ ‬تەنیا‭ ‬بەکار‭ ‬نەهاتوون‭. ‬یەکێک‭ ‬لەو‭ ‬پاشگرانەی، ‬کە‭ ‬زەمانی‭ ‬جاران‭ ‬واتای‭ ‬هەبووە‭ ‬بە‭ ‬تەنیا‭ ‬توانیویەتی‭ ‬بەکار‭ ‬بێت، ‬پاشگری‭ ‬ستان‬ە‭.‬

‭‬ستان‭ ‬وشەیەکی‭ ‬سەلجووقیە، ‬یان‭ ‬بە‭ ‬لای‭ ‬کەمییەوە‭ ‬بە‭ ‬دڵنییاییەوە‭ ‬دەتوانین‭ ‬بڵێین‭ ‬لە‭ ‬زەمانی‭ ‬سەلجووقییەکاندا‭ ‬لە‭ ‬995ز‭. ‬بەملاوە ‬بەکار‭ ‬هاتووە‭ ‬و‭ ‬مانای‭ ‬هەبووە‭. ‬ماناکەیشی‭ ‬بریتی‭ ‬بووە‭ ‬لە‭ ‬ویلایەت‭.

لە‭ ‬زمانی‭ ‬فارسیدا، ‬هیچ‭ ‬فارسێک‭ ‬لە‭ ‬سەرتاپای‭ ‬ئیراندا‭ ‬نادۆزیتەوە، ‬کە‭ ‬بتوانی‭ ‬پیتی‭ ‬س‬، ‬کاتێ‭ ‬دەکەوێتە‭ ‬پێش‭ ‬هەر‭ ‬وشەیەکەوە، ‬وەک‭ ‬خۆی‭ ‬لە‭ ‬شێوەی‭ ‬س‭ ‬حونجە‭ ‬بکات‭:‬ هەمیشە‭ (‬ئو‭)‬ێک‭ ‬یان‭ (‬ئ‭)‬ێک‭ ‬دەخاتە‭ ‬پێش‭ ‬پیتی‭ ‬سینەکەوە،
‬ناتوانێ‭ ‬بڵێ‭(‬سکوول‭ ‬scool‭) ‬دەڵێ‭(‬ئسکوول‭ ‬lscool‭)‬،
‬بیشیکوژی‭ ‬ناتوانێ‭ ‬بڵێ‭(‬ستادیۆم‭) ‬دەڵێ‭(‬ئیستادیۆم
‭)‬، ‬ناتوانێ‭ ‬بڵێ‭(‬ستۆپ‭) ‬دەڵێ‭(‬ئیستۆپ‭)
. ‬بۆیە‭ ‬من‭ ‬وا‭ ‬تێدەگەم‭ ‬وشەی‭ (‬ئۆستان‭) ‬لە‭ ‬زمانی‭ ‬فارسیی‭ ‬ئەمڕۆدا‭ ‬هەمان‭ ‬وشەی‭ (‬ستان‭)‬ە‭ ‬سەلجووقییەکەیە، ‬کە‭ ‬کاتی‭ ‬خۆی‭ ‬سەلجووقییەکان‭ ‬بۆ‭ ‬ناو‭ ‬نانی‭ ‬ئەو‭ ‬مەڵبەندە‭ ‬ئۆتۆنۆمانە‭ ‬بەکاریان‭ ‬دەهێنا، ‬کە‭ ‬دەیانخستە‭ ‬ژێر‭ ‬ڕکێفی‭ ‬دەسەڵاتی‭ ‬خۆیانەوە‭ ‬و‭ ‬وەک‭ ‬یەکەیەکی‭ ‬ئیداریی‭ ‬سەربەخۆ‭ ‬دایان‭ ‬دەنا‭.‬

کەواتە‭ ‬وشەی‭ (‬ستان‭), ‬جاران‭ ‬لای‭ ‬سەلجووقییەکان‭ ‬لە‭ ‬شێوەی‭ (‬ئوستان‭)‬دا، ‬زاراوەیەکی‭ ‬کارگێڕی‭ ‬سیاسی‭ ‬بووە، ‬بە‭ ‬مانای‭ (‬ویلایەت‭)‬، ‬وەک‭ ‬دەبینین‭ ‬ئەمڕۆش‭ ‬هەر‭ ‬لە‭ ‬زمانی‭ ‬فارسیدا‭ (‬ئوستان‭) ‬هەمان‭ ‬واتای‭ ‬خۆی‭ ‬پاراستووە‭ ‬و‭ ‬بە‭ ‬واتای‭ (‬پارێزگا‭/‬محافظة‭) ‬بەکار‭ ‬دێت‭: ‬ئوستانی‭ ‬ئازەربایجانی‭ ‬غەربی، ‬ئوستانی‭ ‬ئازەربایجانی‭ ‬شەرقی‭..‬هتد،
‬ئنجا‭ ‬فارسەکان‭ ‬وشەی‭ (‬ئوستاندار‭ ‬ustandar‭)‬یان‭ ‬لە‭ ‬هەمان‭ ‬وشەکە‭ ‬داتاشیوە، ‬کە‭ ‬بە‭ ‬واتای‭ (‬سەرۆکی‭ ‬ویلایەت‭) ‬یان‭ (‬پارێزگا‭)‬دیت‭. ‬هێندە‭ ‬نەبی، ‬کە‭ ‬لە‭ ‬زمانی‭ ‬سەلجووقیدا، ‬سەبارەت‭ ‬بەوەی، ‬کە‭ ‬زمانی‭ ‬سەلجووقی‭ ‬لەژێر‭ ‬کارگەریی‭ ‬زمانی‭ ‬مەغۆلی‭ ‬و‭ ‬تورکیدا‭ ‬بووە‭ ‬و‭ ‬لە‭ ‬ڕێسای‭ ‬زمانی‭ ‬تورکیشدا‭ ‬ناو‭ ‬دەکەوێتە‭ ‬پێشەوە، ‬بۆیە‭ ‬سەلجووقییەکان‭ ‬نەیان‭ ‬دەگوت‭ (‬ئوستانی‭ ‬بلووچ‭) ‬بەڵکو‭ ‬بەپێی‭ ‬ڕێسای‭ ‬زمانەکەی‭ ‬خۆیان‭ ‬دەیانگوت‭ (‬بلووچ‭ ‬ئوستانی‭)‬، ‬واتە‭ (‬ویلایەتی‭ ‬بلووچ‭)‬، (‬ئەفغان‭ ‬ئوستانی‭) ‬واتە‭ (‬ویلایەتی‭ ‬خەڵکی‭ ‬ئەفغانی‭).‬

سەلجووقییەکان‭ ‬بە‭ ‬درێژایی‭ ‬سەدەی‭ ‬دەهەم‭ ‬تا‭ ‬سێزدەیەم، ‬هەر‭ ‬مەڵبەند‭ ‬و‭ ‬نەتەوەیەک‭ ‬یان‭ ‬گرووپێکی‭ ‬ئیتنیکیان‭ ‬جیا‭ ‬بکردایەتەوە‭ ‬و‭ ‬ئۆتۆنۆمییەکی‭ ‬ئیدارییان‭ ‬بەخشیبایە‭ ‬ناوچەکە، ‬دەهاتن‭ ‬پاشگری‭ (‬ستان‭) ‬یان‭ (‬ئوستان‭)‬یان‭ ‬دادەنایە‭ ‬سەر‭ ‬ناوی‭ ‬ئەو‭ ‬نەتەوەیە‭ ‬و‭ ‬گرووپە‭ ‬ئیتنیکییە، ‬لە‭ ‬شێوەی‭ (‬هیند‭ ‬ئوستانی‭) ‬واتە‭ (‬ویلایەتی‭ ‬هیند‭)...‬هتد

لە‭ ‬ساڵی‭ ‬995‭ ‬بەملاوە‭ ‬تورکە‭ ‬سەلجووقییەکان‭ ‬دەگەنە‭ ‬ڕۆژهەڵاتی‭ ‬ئیران‭ ‬و‭ ‬داگیری‭ ‬دەکەن، ‬پاشانیش‭ ‬لە‭ ‬ساڵی‭ ‬1029‭ ‬مەراغە‭ ‬و‭ ‬کوردستانی‭ ‬ئیران‭ ‬سەرتاپا‭ ‬دەکەنە‭ ‬ژێر‭ ‬ڕکێفی‭ ‬خۆیان،
‬ئنجا‭ ‬لە‭ ‬ساڵی‭ ‬1056‭ ‬شاری‭ ‬مووسڵ، ‬دواتریش‭ ‬لە‭ ‬1077‭ ‬ئەنادۆڵ‭ ‬دەگرن، ‬بەم‭ ‬شێوەیە‭ ‬سەدەی‭ ‬یازدەهەم‭ ‬و‭ ‬دوازدەهەم، ‬دەتوانین‭ ‬بڵێین، ‬سەدەی‭ ‬سەلجووقییەکانە‭ ‬لە‭ ‬مێژووی‭ ‬کوردستاندا، ‬کاریگەریی‭ ‬کولتووریی‭ ‬خۆیان‭ (‬کولتووری‭ ‬سەلجووقی‭) ‬بەسەر‭ ‬هەموو‭ ‬کوردستاندا‭ ‬بڵاو‭ ‬دەکەنەوە‭.‬

نووسەری‭ ‬سەدەی‭ ‬دەیەم، ‬ئەلتەننوخی، ‬ناوی‭ (‬لسان‭ ‬الاکراد‭)‬ی‭ ‬هیناوە‭. ‬ئەمە‭ ‬مانای‭ ‬وایە، ‬کە‭ ‬پێش‭ ‬ساڵانی‭ ‬900، ‬زمانێک‭ ‬بە‭ ‬ناوی‭ (‬زمانی‭ ‬کوردی‭) ‬تەنانەت‭ ‬لای‭ ‬عەرەب‭ ‬و‭ ‬دراوسێکانی‭ ‬دیکەشمان‭ ‬دانی‭ ‬پێدا‭ ‬هاتووە‭ ‬و‭ ‬هەبووە، ‬کەچی‭ (‬ئەلتەننوخی‭) ‬بە‭ ‬هیچ‭ ‬شێوەیەک‭ ‬وشەی‭ (‬کوردستان‭)‬ی‭ ‬بەکار‭ ‬نەهێناوە‭. ‬
ابنوحشیە‭ ‬البتی‭ ‬لە‭ ‬324‭ ‬346ی‭ ‬هیجریدا، ‬لە‭ ‬کتێبی‭ (‬شوق‭ ‬المستهام‭ ‬في‭ ‬معرفة‭ ‬رموز‭ ‬الاقلام‭) ‬لە‭ ‬312ی‭ ‬هیجریدا‭ ‬دەڵێ‭: (‬من‭ ‬لە‭ ‬شاری‭ ‬بەغدا‭ ‬چاوم‭ ‬بە‭ ‬سێ‭ ‬بەرگ‭ ‬کتێبی‭ ‬کوردی‭ ‬کەوت، ‬کە‭ ‬بە‭ ‬خەتی‭ ‬ماسیی‭ ‬سوراتی‭ ‬نووسرابوون‭ ‬و‭ ‬ئێستاش‭ ‬لە‭ ‬شام‭ ‬دوو‭ ‬بەرگ‭ ‬لەو‭ ‬کتێبانەم‭ ‬لەلایە، ‬کە‭ ‬یەکێکیان‭ ‬باسی‭ ‬پەروەردەکردن‭ ‬و‭ ‬چەقاندنی‭ ‬دار‭ ‬خورما‭ ‬دەکات‭ ‬و‭ ‬ئەوی‭ ‬تریان‭ ‬لە‭ ‬بابەت‭ ‬دۆزینەوەی‭ ‬ئاوە‭ ‬لە‭ ‬جێگای‭ ‬وشک‭ ‬و‭ ‬بێ‭ ‬ئاودا‭. ‬ئەز‭ ‬ئەو‭ ‬دوو‭ ‬کتێبەم‭ ‬وەرگێڕایە‭ ‬سەر‭ ‬زمانی‭ ‬عەرەبی‭...) ‬بە‭ ‬هەمان‭ ‬شێوە‭ ‬دەبینین‭ (‬ابن‭ ‬وحشیە‭ ‬النبتی‭ ‬324‭ ‬346‭ ‬هیجری‭) ‬ئەویش‭ ‬زاراوەی‭ (‬کوردستان‭)‬ی‭ ‬بەکار‭ ‬نەبردووە‭. ‬لە‭ ‬ماوەی‭ ‬ساڵانی‭ ‬950‭ ‬1050‭ ‬کتیبی‭(‬الف‭ ‬لیلە‭ ‬و‭ ‬لیلە‭) ‬لە‭ ‬گەلێک‭ ‬دیمەندا‭ ‬باسی‭ ‬کوردی‭ ‬کردووە‭ (‬بەرگی‭ ‬یەکەم، ‬ل609‭ ‬623، ‬بەرگی‭ ‬دووەم، ‬ل242‭ ‬295‭). ‬یەکەم‭ ‬جار، ‬المسعودی، ‬لە‭ ‬مروج‭ ‬الذهب‭ ‬لە‭ ‬ساڵی‭ ‬1056‭ ‬ئاماژەی‭ ‬بۆ‭ ‬کردووە‭. ‬کەچی‭ ‬ئەوانیش‭ ‬بە‭ ‬هیچ‭ ‬شێوەیەک‭ ‬وشەی‭ (‬کوردستان‭) ‬بەسەر‭ ‬نووکی‭ ‬پێنووسەکەیاندا‭ ‬نەهاتووە‭. ‬
لە‭ ‬ساڵی‭ ‬957یشدا‭ ‬مەئمون‭ ‬بەگی‭ ‬شارەزووری‭ (‬مزکرات‭ ‬مامون‭ ‬بگ‭) ‬بۆ‭ ‬سوڵتان‭ ‬مورادی‭ ‬سێیەم‭ ‬دەنووسی‭ ‬بە‭ ‬تورکی، ‬ئەویش‭ ‬باسی‭ ‬کوردی‭ ‬زۆر‭ ‬کردووە، ‬بەڵام‭ ‬زاراوەی‭ (‬کوردستان‭)‬ی‭ ‬بەکار‭ ‬نەهێناوە‭. ‬لە‭ ‬ساڵی‭ ‬977دا‭
(‬ابن‭ ‬حوقل‭)‬ی‭ ‬جوگرافیاناسی‭ ‬مووسڵمان‭ ‬لە‭ ‬کتێبێکی‭ ‬جوگرافیدا‭ ‬بە‭ ‬ناوی‭ ‬‭(‬صورة‭ ‬الارض‭)‬‭ ‬دەسنیشانی‭ ‬شوێنی‭ ‬جوگرافیی‭ ‬کورد‭ ‬دەکات‭: ‬‭(‬مشاتی‭ ‬الاکراد‭ ‬و‭ ‬مصایفهم‭)‬، ‬ناوی‭ (‬الاکراد‭)‬ی‭ ‬لەناو‭ ‬کتێبێکی‭ ‬جوگرافی‭ (‬جوگرافیای‭ ‬نەتەوەکانی‭ ‬ڕۆژهەڵات‭)‬دا‭ ‬بەکارهیناوە‭ ‬بەبێ‭ ‬ئەوەی‭ ‬زاراوەی‭ (‬کوردستان‭) ‬لەو‭ ‬نەخشەیەدا‭ ‬بەکار‭ ‬بهێنێ‭.‬

لە‭ ‬سەدەی‭ ‬نۆیەم‭ ‬تا‭ ‬چواردەهەمیش‭ ‬چەندین‭ ‬زانا‭ ‬و‭ ‬گەڕۆکی‭ ‬مووسڵمانی‭ ‬دیکە‭ ‬ناوی‭ ‬کورد‭ ‬دەهێنن‭: ‬الطبري‭ (‬838‭ ‬923‭)‬، ‬کە‭ ‬باسی‭ ‬خەلیفە‭ ‬مەڕوان‭ ‬دەکات‭ ‬دەڵێ‭ ‬بە‭ ‬بنەچە‭ ‬کوردە‭ (‬کتاب‭ ‬اخبار‭ ‬الرسل‭ ‬و‭ ‬الملوک، ‬ج3، ‬1، ‬ص51‭)‬، ‬الیعقوبی‭ ‬906‭)‬، ‬الاصطخری‭ (‬لە‭ ‬951‭ ‬مردووە‭)‬، ‬المسعودی‭ (‬957‭)‬، ‬کە‭ ‬کۆمەڵێک‭ ‬زانیاریمان‭ ‬لەبارەی‭ ‬هۆزە‭ ‬کوردەکان‭ ‬دەداتێ‭ (‬مروج‭ ‬الذهب، ‬چاپی‭ ‬1965، ‬ب2، ‬ل122‭ ‬123، ‬ب3، ‬ل‭ ‬100و‭ ‬253،
‬ئنجا‭ ‬ابا‭ ‬دلف‭ ‬بن‭ ‬المهلهل‭ ‬الخزرجی‭ ‬لە‭ ‬951‭ ‬سەری‭ ‬لە‭ ‬کرماشان‭ ‬داوە‭ ‬و‭ ‬باسی‭ ‬دەسڕەنگینییەکانی‭ ‬پەیکەرتاشێکی‭ ‬کورد‭ ‬دەکات‭ ‬بەسەر‭ ‬تاق‭ ‬و‭ ‬دیوارەکانی‭ ‬قەسری‭ ‬شیرینەوە، ‬هەروەها‭ ‬باسی‭ ‬ژیانی‭ ‬شارە‭ ‬کوردیەکان، ‬ابن‭ ‬حوقل‭ (‬977‭)‬، ‬المقدسی‭(‬1048‭)‬، ‬ابن‭ ‬البلخی‭ (‬1106‭)...‬

هەموو‭ ‬ئەمانە، ‬بە‭ ‬دریژایی‭ ‬سەدەی‭ ‬دەیەم‭ ‬و‭ ‬یازدەهەم، ‬سەرەڕای‭ ‬ئەوەی‭ ‬ناوی‭ ‬کوردیان‭ ‬هێناوە‭ ‬و‭ ‬باسی‭ ‬گەلی‭ ‬کوردیان‭ ‬کردووە، ‬بەڵام‭ ‬بە‭ ‬هیچ‭ ‬شیوەیەک‭ ‬هیچ‭ ‬یەکێکیان‭ ‬وشەی‭ (‬کوردستان‭) ‬لە‭ ‬لایان‭ ‬بەکار‭ ‬نەهاتووە‭. ‬ئەمەش‭ ‬بەڵگەی‭ ‬ئەوەیە، ‬کە‭ ‬تاکو‭ ‬سەردەمی‭ ‬ئەوان‭ ‬زاراوەی‭ (‬کوردستان‭) ‬بوونی‭ ‬نەبووە‭.‬

جگە‭ ‬لەمە‭ ‬لە‭ ‬هیچ‭ ‬تێکستێکیش‭ ‬بە‭ ‬زمانی‭ ‬کوردی، ‬یان‭ ‬بە‭ ‬زمانە‭ ‬ڕۆژئاواییەکان، ‬وشەی‭ (‬کوردستان‭) ‬بوونی‭ ‬نەبووە‭ ‬و‭ ‬بەدی‭ ‬ناکرێ‭: ‬تاکو‭ ‬ساڵی‭ (‬1150‭).‬

محمود‭ ‬الغشقری، ‬جوگرافیاناسێکی‭ ‬مووسڵمان، ‬لە‭ ‬ناوەڕاستی‭ ‬سەدەی‭ ‬یازدەهەمدا‭ ‬لە‭ ‬ناوچەی‭ (‬کاژغەر‭)‬دا‭ ‬ژیاوە، ‬لە‭ ‬ساڵی‭ (‬1076‭)‬دا‭ ‬نەخشەیەکی‭ ‬جوگرافی‭ ‬سیاسی‭ ‬لەبارەی‭ ‬وڵات‭ ‬و‭ ‬گرووپە‭ ‬ئەتنیکییەکانی‭ ‬کێشوەری‭ ‬ئاسیا‭ ‬دروست‭ ‬دەکات‭ ‬و‭ ‬لە‭ (‬دیوان‭ ‬لغات‭ ‬الترکیە‭) ‬بە‭ ‬زمانی‭ ‬عوسمانی‭ ‬بڵاوی‭ ‬دەکاتەوە‭. ‬لەو‭ ‬نەخشەیەدا‭ ‬ناوی‭ ‬گەلی‭ ‬کورد‭ ‬و‭ ‬وڵاتی‭ ‬کوردی‭ ‬هێناوە‭. ‬لەو‭ ‬نەخشەیەی‭ (‬غەشقەری‭)‬دا‭ ‬ناوی‭ ‬وڵاتی‭ ‬کورد‭ ‬بە‭ (‬ارض‭ ‬الاکراد‭) ‬هاتووە، ‬کە‭ ‬دەکاتە‭ (‬خاکی‭ ‬کوردان‭). ‬ئەم‭ ‬نەخشەیەی‭ (‬غەشقەری‭) ‬بە‭ ‬دووەمین‭ ‬نەخشەی‭ ‬جوگرافی‭ ‬لە‭ ‬قەڵەم‭ ‬دەدرێت، ‬کە‭ ‬ناوی‭ ‬گەلی‭ ‬کوردی‭ ‬وەک‭ ‬نەتەوەیەک‭ ‬هێنابێت‭. ‬کەچی‭ ‬دەبینین‭ ‬ئەویش‭ ‬هەر‭ ‬لە‭ ‬ساڵی‭(‬1076‭) ‬زاراوەی‭ (‬کوردستان‭)‬ی‭ ‬بەکار‭ ‬نەبردووە‭. ‬ئەمەش‭ ‬بەڵگەیەکی‭ ‬دیکەی‭ ‬ئەوەیە، ‬کە‭ ‬جارێ‭ ‬تاکو‭ ‬ساڵی‭ (‬1076‭)‬یش، ‬وشەی‭ (‬کوردستان‭) ‬هێشتا‭ ‬نەبۆتە‭ ‬زاراوەیەکی‭ ‬ئیداری‭ ‬سیاسی‭.‬

لە‭ ‬ساڵی‭ (‬1150‭) ‬بەملاوەیە، ‬کە‭ ‬وشەی‭ (‬کوردستان‭)‬پەیدا‭ ‬دەبێ‭. ‬چۆن؟
لە‭ ‬ساڵی1150‭ ‬سوڵتان‭ ‬سەنجاری‭ ‬سەلجوقی‭ ‬sanjar‭ ‬سەبارەت‭ ‬بە‭ ‬فشاری‭ ‬کورد‭ ‬و‭ ‬خۆپیشاندانەکانیان‭ ‬دژی‭ ‬سیستەمی‭ ‬باج‭ ‬و‭ ‬دەرامەت، ‬ناچار‭ ‬دەبێ‭ ‬ڕۆژئاوای‭ ‬هەرێمی‭ ‬جیبال‭ (‬کە‭ ‬کوردیان‭ ‬تێدا‭ ‬دەژیا‭ ‬و‭ ‬سەر‭ ‬بە‭ ‬کرماشان‭ ‬بوو‭) ‬جیا‭ ‬بکاتەوە‭ ‬و‭ ‬هەرێمێکی‭ ‬ئۆتۆنۆم‭ ‬بۆ‭ ‬ئەو‭ ‬کوردە‭ ‬نارازی‭ ‬و‭ ‬هێرشبەر‭ ‬و‭ ‬چەکدارانە‭ ‬دابمەزرێنێ‭. ‬بەم‭ ‬شێوەیە، ‬سوڵتان‭ ‬سەنجاری‭ ‬سەلجوقی‭ ‬بەشێک‭ ‬لە‭ ‬ڕۆژئاوای‭ ‬هەرێمی‭ ‬جیبالی‭ ‬جیا‭ ‬کردەوە‭ ‬و‭ ‬کردی‭ ‬بە‭ ‬ئوستانێکی‭ ‬سەربەخۆ‭ ‬و‭ ‬ناوی‭ ‬نا‭ (‬کورد‭ ‬ئوستانی‭)، ‬واتە‭ (‬ویلایەتی‭ ‬کورد‭) ‬یان‭ (‬ئوستانی‭ ‬کوردی‭). ‬شار‭ ‬و‭ ‬شارۆچکەکانی‭ ‬ئەم‭ ‬ئوستانە‭ ‬بریتی‭ ‬بوون‭ ‬لە‭: ‬کرماشان، ‬چەمچەماڵ، ‬کنگاوەر، ‬دیناوەر، ‬ئالیشتەر، ‬بێستوون، ‬هەرسین، ‬کریند، ‬حیلوان، ‬شارەزوور، ‬سیسار، ‬ماهیدەشت، ‬سوڵتان‭ ‬ئاباد، ‬بەهار‭..).‬

پاشان‭ ‬سوڵتان‭ ‬سەنجاری‭ ‬سەلجوقی‭ ‬ئەم‭ ‬ئوستانە‭ ‬تازەیەی‭ ‬خستە‭ ‬ژێر‭ ‬دەسەڵاتی‭ ‬برازاکەی‭ ‬خۆی‭ ‬بە‭ ‬ناوی‭ (‬سولەیمان‭ ‬پاشا‭)‬، ‬کە‭ ‬لە‭ ‬ماوەی‭ ‬1156‭ ‬تاکو‭ ‬1161ی‭ ‬زایینی‭ ‬دەسەڵاتدارێتیی‭ ‬ئەم‭ ‬ئوستانەی‭ ‬گرتە‭ ‬دەست‭. ‬دوای‭ ‬ئەویش‭ ‬مامەکەی‭ ‬دەسەڵاتی‭ ‬گرتە‭ ‬دەست‭ ‬و‭ ‬بووە‭ ‬سوڵتانی‭ ‬هەردوو‭ ‬عێراقەکە‭: ‬عێراقی‭ ‬عەرەب‭ ‬و‭ ‬عێراقی‭ ‬عەجەم‭. ‬شاری‭ ‬بەهار‭ ‬8‭ ‬میل‭ ‬لە‭ ‬باکووری‭ ‬شاری‭ ‬هەمەدانەوە‭ ‬دوورە، ‬پایتەختی‭ (‬ئەم‭ ‬ئوستانەی‭ ‬خەڵکی‭ ‬کورد‭) ‬بوو، ‬پاشانیش‭ (‬سوڵتان‭ ‬ئاباد‭)‬، ‬کە‭ ‬لە‭ ‬نزیک‭ ‬چەمچەماڵ‭ ‬و‭ ‬چیای‭ ‬بێستوونە، ‬لەباتی‭ ‬ئەو‭ ‬کرایە‭ ‬پایتەختی‭ (‬کورد‭ ‬ئوستانی‭).‬

بەم‭ ‬شێوەیە، ‬لە‭ ‬ساڵی‭ ‬1150‭ ‬سوڵتان‭ ‬سەنجاری‭ ‬سەلجوقی، ‬لە‭ ‬ئەنجامی‭ ‬بەخشینی‭ ‬ئۆتۆنۆمی‭ ‬بە‭ ‬کوردەکانی‭ ‬ئەو‭ ‬ناوچە‭ ‬هەڵایساوە، ‬وشەی‭ (‬کورد‭ ‬ئوستانی‭) ‬واتە‭ (‬ویلایەتی‭ ‬کورد‭) ‬دادەهێنیت‭ ‬و‭ ‬بۆ‭ ‬یەکەمین‭ ‬جار‭ ‬وشەی‭ (‬کورد‭ ‬ئوستانی‭) ‬وەک‭ ‬زاراوەیەکی‭ ‬ئیداری‭ ‬سیاسی‭ ‬جێگەی‭ ‬خۆی‭ ‬دەگرێت‭.‬

لەو‭ ‬ڕۆژە‭ ‬بە‭ ‬دواوە، ‬وشەی‭ (‬کورد‭ ‬ئوستانی‭) ‬بە‭ ‬هەمان‭ ‬شێوەی‭ (‬هیند‭ ‬ئوستانی‭)‬، (‬ئەفغان‭ ‬ئوستانی‭)‬، (‬عەرەب‭ ‬ئوستانی‭).. ‬هێدی‭ ‬هێدی‭ ‬لە‭ ‬ئەنجامی‭ ‬تێپەڕبوون‭ ‬بەناو‭ ‬سیستەمی‭ ‬فۆنەتیکی‭ ‬زمانەکانی‭ ‬دوای‭ ‬سەلجووقی‭ ‬و‭ ‬بەتایبەتیش‭ ‬بەپێی‭ ‬سیستەمی‭ ‬زمانە‭ ‬ئیرانییەکان‭ ‬دەبن‭ ‬بە‭ (‬هیندستان‭) ‬و‭ (‬عەرەبستان‭) ‬و‭ (‬بلووچستان‭) ‬و‭ (‬کوردستان‭).. ‬بۆیەش‭ ‬دەبینین‭ ‬هەندێک‭ ‬کەس‭ ‬هێشتاش‭ ‬هەر‭ ‬دەڵێن‭ (‬هیندستان‭)‬، (‬کوردستان‭).‬

گەڕیدەی‭ ‬ئیتاڵی، ‬مارکۆ‭ ‬پۆلۆ‭ (‬1254‭ ‬1324‭) ‬یەکێکە‭ ‬لە‭ ‬یەکەمین‭ ‬ئەو‭ ‬گەڕیدە‭ ‬ڕۆژئاواییانەی‭ ‬باسی‭ ‬ئەم‭ ‬ویلایەتەی‭ (‬کوردستان‭)‬ی‭ ‬کردبێت‭ ‬و‭ ‬ناوی‭ ‬هێنابیت‭ ‬و‭ ‬وەسفی‭ ‬کردبێت‭. ‬چل‭ ‬و‭ ‬یەک‭ ‬ساڵ‭ ‬دوای‭ ‬مارکۆ‭ ‬پۆلۆ، ‬حمداللە‭ ‬مستوفی‭ ‬القزوینی‭ (‬1349‭) ‬لە‭ ‬کتێبی‭ (‬نزهة‭ ‬القلوب‭)‬دا‭ ‬ناوی‭ ‬هەمان‭ ‬ئەو‭ ‬ویلایەتەی‭ ‬هێناوە‭ ‬و‭ ‬باسی‭ ‬کردووە‭. ‬بێگومان‭ ‬بەم‭ ‬شێوەیە‭ ‬بووە، ‬کە‭ ‬زاراوەی‭ (‬کوردستان‭) ‬بڵاو‭ ‬بۆتەوە‭.‬

جێی‭ ‬ئاماژە‭ ‬پێکردنە، ‬کە‭ ‬ئەم‭ ‬ئوستانە‭ ‬سەلجووقییە، ‬وەک‭ ‬زۆربەی‭ ‬ئوستانەکانی‭ ‬دیکەی‭ ‬وڵاتی‭ ‬ئێران، ‬ئێستاش‭ ‬لەسەر‭ ‬نەخشەی‭ ‬کارگێڕیی‭ ‬سیاسیی‭ ‬کۆماری‭ ‬ئیسلامی‭ ‬ئێران‭ ‬لانەچووە‭ ‬و‭ ‬هەر‭ ‬ماوە‭: ‬ئوستانێک‭ ‬بە‭ ‬ناوی‭ (‬کوردستان‭)‬، ‬کە‭ ‬شاری‭ ‬سنە‭ ‬و‭ ‬سەقز‭ ‬و‭ ‬دەوروبەریانە‭ ‬دەگرێتەوە‭ ‬ئێستاش‭ ‬هەر‭ ‬ماوە‭.‬

سەیر‭ ‬لە‭ ‬مەدایە، ‬کە‭ ‬ئەمڕۆ‭ ‬لە‭ ‬ئێران‭ ‬دەگوترێ‭(‬ئوستانی‭ ‬کوردستان‭)‬، ‬بێ‭ ‬ئاگان‭ ‬لەوەی‭ ‬کە‭ (‬کوردستان‭) ‬خۆی‭ ‬واتای‭ (‬ئوستانی‭ ‬کورد‭) ‬دەگرێتەوە‭ ‬و‭ ‬پێویست‭ ‬ناکا‭ ‬دوو‭ ‬جار‭ ‬بڵێی‭ (‬ئوستان‭).‬

کەواتە‭ ‬زاراوەی‭ (‬کوردستان‭) ‬ناونانێکی‭ ‬سەلجووقیە، ‬سوڵتان‭ ‬سەنجاری‭ ‬سەلجوقی‭ ‬دایهێناوە، ‬ناونانێکی‭ ‬سیاسی‭ ‬و‭ ‬ئیداریی‭ ‬سەردەمی‭ ‬سەلجووقییەکانە، ‬کە‭ ‬لە‭ ‬سەرەتادا‭ ‬بۆ‭ ‬ناونانی‭ ‬تەنیا‭ ‬ناوچەیەکی‭ ‬دیاریکراوی‭ ‬ژێر‭ ‬دەسەڵاتی‭ ‬خۆیان‭ ‬بەکارهاتووە، ‬کە‭ ‬بریتی‭ ‬بوو‭ ‬لە‭ ‬بەشێکی‭ ‬ڕۆژئاوای‭ ‬هەرێمی‭ ‬جیبال‭ (‬کوهستان‭). ‬پاشان‭ ‬ئەم‭ ‬زاراوەیە، ‬لەگەڵ‭ ‬پەرەسەندنی‭ ‬هەستی‭ ‬نەتەوەیی‭ ‬و‭ ‬بزاڤی‭ ‬ڕزگاریخوازی‭ ‬سەرتاسەری‭ ‬خەڵکی‭ ‬کورد، ‬وردە‭ ‬وردە‭ ‬بووە‭ ‬زاراوەیەکی‭ ‬سیاسی‭ ‬و‭ ‬نەتەوەیی‭ ‬سەرتاسەری، ‬کە‭ ‬بگونجێت‭ ‬بۆ‭ ‬مانای‭ ‬ئەو‭ ‬ولاتە‭ ‬گەورەیەی، ‬کە‭ ‬سەرجەم‭ ‬خەڵکی‭ ‬کورد‭ ‬لە‭ ‬باوەش‭ ‬دەگرێت‭: ‬نەک‭ ‬تەنیا‭ (‬هەرێمێک‭) ‬و‭ (‬ئوستانێک‭) ‬بگرێتەوە‭!‬

فەرهاد پیرباڵ


🗄 سەرچاوەکان
[1] 👪 تۆڕی کۆمەڵایەتی | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | Kurdo Shaban کوردۆ شابان
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
🔤 وشە و دەستەواژە
1.👁️کوردستان
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️فەرهاد پیرباڵ
2.👁️کوردۆ شابان
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: ⚔ مێژوو
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🏙 شار و شارۆچکەکان: ♖ هەولێر
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Aug 7 2019 8:11AM تۆمارکراوە
👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 8 2019 1:09PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 8 2019 1:09PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 1,556 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.138 KB Aug 7 2019 8:11AMزریان سەرچناری
📚 پەڕتووکخانە
  📖 سەید کەڵەک و هەشت چیرۆ...
  📖 هزرەکانی مەتی
  📖 هێمن لە نێوان نوێ خواز...
  📖 دیپلۆماسی؛ بنەما - گەش...
  📖 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 11-05-2021
  🗓️ 10-05-2021
  🗓️ 09-05-2021
  🗓️ 08-05-2021
  🗓️ 07-05-2021
  🗓️ 06-05-2021
  🗓️ 05-05-2021


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
فەرزاد کەمانگەر
فەرزاد کەمانگەر لە ساڵی 1976 لە شاری کامیاران لە دایک بووە. مامۆستا فەرزاد کەمانگەر خاوەن پێشینەی 12 ساڵ کاری وانەوتنەوە، ئەندامی دەستەی نووسەرانی مانگنامەی رویان، سەر بەئیدارەی پەروەردەی و بارهێنانی شاری کامیاران و ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری ئەنجومەنی ژینگه پارێزی ئاسک بوو، کە لە رێکەوتی 18ی ئاگوستی 2006 لە شاری تاران لە لایەن هێزەکانی رژیمی ئیرانەوە دەسگیر کرا. مامۆستا فەرزاد و هاوڕێیانی ماوەی 16 مانگ له ژوورەکانی تاکەکەسی ئیتلاعات له شارەکانی کرماشان، سنە و تاران ڕووبەڕووی دژوارترین ئەشکەنجە ب
فەرزاد کەمانگەر
مەلا مەسعود بێبەش
مەلا مەسعود بێبەش لە پێشەکی دیوانەکەی خۆیدا بە کورتی و پوختەیی بەم شێوەیە باسی لە ژیانی خۆی کردوە و نووسیویەتی: لەساڵی 1932 لە شاری هەولێردا هاتوومەتە دنیا.کوڕی حاجی عەبداللەی شەنەغەییم. باوکم و باپیرانم لە خێلی (شوان)ن.باوکم لە کۆنەوە هاتۆتە هەولێر و لە لای مەلا ئەبوبکر ئەفەندی (مەلا گچکە) خوێندنی ئایینی تەواو کردووە.
لەپاش ئەوەی کە بۆ ماوەیەکی درێژ لای مەلای گەورەی شاری کۆیە ماوەتەوە.لەساڵی 1345دا دەستووری مەلایەتی پێدراوە و ئینجا هەر لە شارە خۆشەویستەکەی هەولێر و لە مزگەوتی گەورەی بازاردا بە
مەلا مەسعود بێبەش
هۆزان مزگین
لە ساڵی 1962دا لە ئێلیه لە باکوری کوردستان لەدایکبووە. پێش کودەتای 1980 بەشداری تێکۆشانی ئازادیی کوردستان بوو، لە شاری ئێلح ئەو کاتە بزوتنەوە و سەندیکا کرێکارییەکان خەباتێکی بەهێزیان بەڕیوەدەبرد، ئەو کاتە مەزڵوم دۆغان یەکێک لە دامەزرێنەرانی پەکەکە پڕوپاگەندەی بۆ پەکەکە دەکرد و ماڵ بە ماڵ دەگەڕا و پەکەکەی دەناساند، هەر ئەو کاتە هۆزان مزگین لەگەڵ گروپێک لە گەنجان بەشداری پەکەکە دەبێت و دەبێتە یەکەم ژن کە لەو هەرێمەدا بەشداری ریزەکانی پەکەکە ببێت.
لە ساڵی 1983 دا بەشداری دامەزراندی گروپێکی هونەری
هۆزان مزگین
فەرهاد وەکیلی
فەرهاد وەکیلی کوڕی شەریفە و محەممەد سەعید لەدایکبووی23-05-1966 شاری سنە، بڕوانامەی زانکۆی هەبووە، باوکی سێ منداڵە بە ناوەکانی (هەنگامە، هەورام و هەوراز)، هەر لە ساڵەکانی سەرەتای گەنجیەتی دەستی بە کاری کۆمەڵایەتی و سیاسی لە رێگای ئازادیی کورد و کوردستان کردبوو، بەهۆی ئەم چالاکییانە لە شوێنی کارەکەی خۆی (فەرمانگەی کشتوکاڵیی سنە) لەمانگی پێنجی ساڵی 2006 لەلایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران دەستگیر دەکرێت، دوای ساڵ و نیوێک لەزیندانی کردن و ئەشکەنجەدانی لە 30-01-2008 لە بەشی30ی دادگای شۆڕشی
فەرهاد وەکیلی
سەڵاح رەوف؛ ئەم دەنکە مرواریە درەوشاوەیەی غوربەت بناسە
سازدانی: ئەمەل سەعید کوردە
ئەم دەنکە مرواریە درەوشاوەیەی غوربەت بناسە:
مرواریەکانی غوربەت بۆ جارێکی دی گەورە هونەرمەند و ئاوازدانەری کورد بەسەردەکاتەوە کە مامۆستای چەند نەوەیەکی سەدەی رابردوو و ئێستاشە ئەویش هونەرمەند م.سەڵاح ڕەوفە.
سەلاح رەوف لەدایک بووی 15-03-1951 عەربەت - سلێمانییە، خانەی مامۆستایانی لەساڵی 1966 بۆ 1969 تەواو کردووە، 1968 بووەتە ئەندامی تیپی مۆسیقای سلێمانی و ئەندامی تیپی مۆسیقای چالاکی هونەری پەروەردەیی سلێمانی، وەک ئامێرژەن و مامۆستایەک، لە ساڵی 1977-1978 خولی شارەزایان
سەڵاح رەوف؛ ئەم دەنکە مرواریە درەوشاوەیەی غوربەت بناسە

Kurdipedia.org (2008 - 2021) version: 13.05
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0,577 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2021)