🏠 スタート
送信
کوردیی ناوەڕاست
Kurmancî - Kurdîy Bakûr
English
کرمانجی - کوردیی باکوور
هەورامی
لەکی
Kurdîy Nawerast - Latînî
عربي
فارسی
Türkçe
עברית
Ελληνική
Française
Deutsch
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
お問い合わせ
について!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
もっと
Kurdipedia
🔎 کوردیی ناوەڕاست Menu
🏠|📧|について!|ライブラリ|📅
🔀 ランダムアイテム!
❓ ヘルプ
📏 利用規約
🔎 詳細検索
➕ 送信
🔧 ツール
🏁 言語
🔑 マイアカウント
✚ 新しいアイテム
👫 レイラ・ザーナ
レイラ・ザーナは、1980年代末から90年代初頭にかけて、トルコ政界に彗星のごとく登場し、クルド民族の若きヒロインとなった人物です。1991年、トルコ大国民議会(国会)選挙に同国東部クルド人居住地域から立候補し、30歳という若さでの当選。クルド人初の女性議員となった。しかし、議員就任式での議員宣誓を母語(クルド語)を交えて行ったこと、民族色を身にまとったことに端を発し、反レイラ・キャンペーン/反ク
👫 レイラ・ザーナ
📕 ライブラリ
カワと7にんのむすこたち クルドのおはなし
👫 伝記
レイラ・ザーナ
📕 ライブラリ
クルディスタンを訪ねて―トルコに暮らす国なき民
📕 ライブラリ
クルド人のまち―イランに暮らす国なき民
🔣 Kürtçe Dergicilik | グループ: その他 | 記事言語: 🇹🇷 Türkçe
⠪ Share
Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
📋 Copy Link to Clipboard
👍
⭐ ランキングアイテム
⭐⭐⭐⭐⭐ 優秀
⭐⭐⭐⭐ 非常に良い
⭐⭐⭐ 平均
⭐⭐ 悪い
⭐ 悪い
☰ もっと
⭐ は、私のコレクションに追加
💬 は、この項目についてのあなたのコメントを書く!

✍️ アイテム履歴
🏷️ Metadata
RSS

📷 選択した項目に関連する画像は、Googleで検索!
🔎 選択した項目は、Googleで検索!
✍️✍️ このアイテムを更新します!
| 👁️‍🗨️
Kürtçe Dergicilik
🔣 その他

Dergiler 20. yüzyılın başlarından bu yana Kürtçeyi arşivleme, geliştirme ve olgunlaştırmanın aracı eserler olmalarının yanı sıra Kürtlerin hafızası, edebiyatı ve tarihi olagelmişlerdir. Daima Kürtçenin kurumlaştığı, inşa edildiği ve eserlerinin ortaya konulduğu alanlardır. Bu durum, Osmanlı döneminin son yıllarında başlamış, günümüze kadar da devam etmiştir.
Osmanlı döneminde Kürtçe gazete ve dergilerin başat mekânı İstanbul’dur. 27 Temmuz 1912’de Kürt Talebe Hêvî Cemiyeti (Komeleya Hêvî ya Xwendekarên Kurd) kurulur ve 1913 yılının 6 Haziran’ında bu dernek adına Rojî Kurd (Kürt Güneşi) adlı Kürtçe-Türkçe bir dergi yayımlanıp dolaşıma sokulur. Bu dergi, dördüncü sayısından sonra hükümet tarafından kapatılır.[i] Yekbûn (Birlik, 1913) adlı başka bir dergi de Hêvî Derneği tarafından üç sayı olarak aynı dönemde yayımlanır. Dernek, Rojî Kurd’un kapatılmasının ardından, kısa zamanda Hetawî Kurd dergisini (Kürt Güneşi – Hetaw: Kürtçenin Soranî lehçesinde güneş anlamına gelir) 24 Ekim 1913’te yayımlamaya başlar. Hetawî Kurd’un İstanbul’da yayımlandığı dönemde Bağdat’ta da Bangî Kurd (Kürt Çağrısı) adlı Kürtçe bir dergi çıkmaktadır. Bu derginin sorumlusu, Cemaleddîn Baban’dır.[ii]
Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte bu dernek ve derginin birçok üyesi savaşa katılır, sonrasındaysa dernek ile dergi kapatılır. Ama Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra, 1918’in sonbaharında, Jîn (Yaşam) adlı bir dergi Komeleya Pêşketina Kurdistanê (Kürdistan İlerleme Derneği) tarafından çıkarılır. Dergi, 25 sayı yayımlanır.
O dönemin başka bir dergisi de Kurdistan’dır (Kürdistan, 1919). Derginin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 13 ve 19. sayıları elimizde mevcuttur. Dergi, haftalık olup siyasi, toplumsal ve edebi bir dergidir; sahibi Mehmed Mihrî, başyazarı Mehmed Şefîq Arwasî’dir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla birlikte, zaten zayıf olan bu çalışmalar, tamamen durur. Lozan Antlaşması’ndan ve Kürt isyanlarının yenilgiye uğramalarından sonra, sürgün edilmiş Kürtler, Şam’da Hawar (Çığlık, 1932) dergisini çıkardılar. Celadet Alî Bedirxan, bu işin öncülüğünü yapmıştır. Tarihî bir başlangıç olarak adlandırdığımız ve yayımlanmaya başladığı günü de Kürt Dili Bayramı olarak kutladığımız bu dergi, devrimci bir role sahip olup Kürt dili ve edebiyatına yeni bir kapı açmıştır. Bu kuşağı ve Hawar dergisini özel kılan bir diğer noktaysa Latin alfabesini kullanmış olmasıdır. Bu alfabeyi kullanan ilk dergidir. İçerik açısından çok renkli bir dergidir ve bu renklilik, Hawar ekolünün diğer dergileri Ronahî’de (Aydınlık, 1942), Roja Nû’da (Yeni Gün, 1943) ve Stêr’de de (1943) görülmektedir; Kürt tarihi hakkında araştırmalar, edebiyat tarihi, öykü, fabl, şiir, tiyatro, çeviri, klasik edebiyat, gramer, folklor, Kuran tefsiri, Peygamber’in hadisleri, sözlükçe, macera, sağlık, Ezidi duaları, efsane ve destan derginin yer verdiği temel konulardır. Hawar’da dinî açıdan da büyük bir çeşitlilik mevcuttur. Kuran tefsirinin yanı sıra İncil, peygamber efendinin hadislerinin yanı sıra Ezidi duaları yer alır. Ömer Hayyam ile Victor Hugo’nun şiirlerinin yanında Melayê Cizîrî’nin şiirleri yayımlanmıştır. Derginin bu çeşitliliği, hem liberal olmasından hem de kadronun ortak Kürdistancı siyasetinden kaynaklanmaktadır. Gruplar ve dinler arasına ayrım koymazlar. Roja Nû ile Stêr’ın editörlüğünün Kamuran Bedirxan tarafından yapıldığını ve bu dergilerin Beyrut’ta basıldığını belirtmek gerek. Bu dört dergi, hem tür zenginliği açısından hem de Kürtçenin geliştirilmesi, standartlaşması ve canlanması açısından önemli bir role sahiptirler.
Celadet Alî Bedirxan ve Kamuran Bedirxan kardeşler dışında, Qedrî Can, Cegerxwîn, Osman Sebrî, Nûredîn Zaza, Ekrem Cemîl Paşa, Dr. Nafîz, Wehbî, Ahmed Namî ve Rewşen Bedirxan, Hawar ekolünün başlıca yazarlarıdır.
Hawar ekolünün iki dergiye büyük etkisi olmuştur: Bunlardan biri, Gelawêj’dir (Sabah Yıldızı, 1941). Gelawêj, Güney Kürdistan’da Soranî lehçesinde bu geleneği devam ettirmiştir.
Hawar’ın öncülük etmiş olduğu ikinci dergi olan Nûdem (Yeni Zaman), İsveç’in başkenti Stockholm’de basılır. Bu dergi, birçok kesim arasında ikinci Hawar olarak adlandırılır.
Nûdem, ilk sayısını 1992 yılında Stockholm’de basar. Derginin, 2001 yılına kadar, ara vermeden 40 sayısı yayımlanır. Nûdem, edebiyat ağırlıklı bir dergi olmakla birlikte sanat disiplinleri üstüne makaleler de sürekli yayınlar. Firat Cewerî, derginin daimi editörüdür. Ayrıca Firat Cewerî’nin editörlüğüyle, Nûdem Werger (Nûdem Çeviri) dergisi de bir sayı çıkmıştır. Bu dergi, Kürt ve dünya edebiyatlarını buluşturan yeni bir kapı olarak görülmektedir. Birçok yeni eser, ilk olarak Nûdem Werger’de Kürtçeye çevrilir. Diasporanın Kürtçeyi geliştirme konusunda sunduğu imkânlar, bu derginin sayfalarında ete kemiğe bürünür.
Bu dergilerin dışında, hayli değerli bir arşiv ve hafıza olarak görebileceğimiz başka birçok dergi de İsveç’te basılmıştır. Rabûn (Diriliş, 1975), Pale (Irgat, 1978), Kulîlk (Çiçek, 1980) Muzîk û Huner (Müzik ve Sanat, 1980), Berbang (Şafak, 1982), Mamosteyê Kurd (Kürt Öğretmeni, 1985), Kurdistan Press (1986), Çarçira (Dört Işık, 1986), Wate (Anlam, 1987), Berhem (Eser, 1988), Bergeh (Görünüm, 1989), Çira (Işık, 1995), Dugir (İki Tepe, 1995), Helwest (Tavır, 1995) ve tamamen Kürtçenin Kirmanckî (Zazakî) lehçesinde yayımlanmış Vate (Söz, 1997).[iii]
12 Eylül darbesinden önce tamamı Kürtçe olan Tîrêj (Işın) dergisi, 1979 yılında İzmir’de yayına başlar ve dört sayısı basılır. Berken Bereh, Rojen Barnas, Arjen Arî ve Malmîsanij derginin yazarlarındandır.
Hakeza, 1992 yılında, bu kez İstanbul’da, Kürtçe-Türkçe bir dergi daha yayına başlar. Rewşen (Aydınlık), Navenda Çanda Mezopotamyayê (Mezopotamya Kültür Merkezi) çatısı altında 1996’ya kadar yayımlanmayı sürdürür. Bunun ardından, ilk birkaç sayısı hariç, tamamen Kürtçe yayımlanan Jiyana Rewşen (Aydınlık Yaşam) adlı dergi 52 sayıya ulaşır. Kawa Nemir, derginin sorumlusudur; M. Zahir Kayan, Cemîl Denlî, Esma Eksen, A. Rahman Çelik, Nurten Demirbaş ve Berfîn Zenderlioğlu yıllarca dergiye emek verir. Jiyana Rewşen’in kurumsal ve örgütsel nedenlerden kapanmasından sonra, 2002 yılında Rewşen-Name (Aydınlık-Name), Kawa Nemir’ın editörlüğüyle sadece üç sayı çıkar.
Öte yandan, Zend (Bilim), Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê (İstanbul Kürt Enstitüsü) çatısı altında yayımlanan bilim dergisi olup günümüzde de yayınını sürdürmektedir. Bu dergi, dilbilim, tarih ve edebiyat konulu teorik makaleler basmaktadır.
O dönemin başlıca dergilerinden biri olan Nûbihar (Yeni Bahar) ise günümüzde de yayımlanmaya devam etmektedir. 1992 yılında yayına başlayan dergi, bugüne dek 134. sayısına ulaşmıştır. Ayrıca, zaman içinde Pelîn (Pelin), Gulistan (Gülistan) ve Kevan (Yay) gibi kısa ömürlü birkaç dergi daha 2000’li yılların başlarında İstanbul’da yayımlanmıştır.
Baskının hüküm sürdüğü şartlarda ve savaşın gölgesinde yayımlanmış olan bu dergiler, günümüz Kürtçe edebiyatının canlanmasına ve yükselişe geçmesine kapı aralamıştır. O zamanlarda o dergilerde yazmaya başlamış birçok isim, günümüzde Kürtçe edebiyatın en saygın isimleridir.
2000’li yılların başlarında, özgürlüğün kısıtlandığı şartlara rağmen, birçok Kürtçe yayın yurda döndü. Bunun yanı sıra, zaman içinde yeni dergiler de yayına başladı. W, Çirûsk (Parıltı) ve Rewşen (Aydınlık) dergileri, edebiyat ve kültür dergileri olup Amed’de yayımlanmaktadırlar. Bu dergilerin dışında, özellikle edebiyat üstüne eleştiri ve inceleme yazıları, eleştirel ve teorik makaleler basan Wêje û Rexne (Edebiyat ve Eleştiri) ve Zarema da Amed’de yayınlarını sürdürmektedirler. Yayın hayatına devam eden ve bugüne değin 10 sayı yayımlanan Nûpelda dergisiyse Van’da çıkarılmaktadır.
Günümüzde İzmir’de de Kürtçe dergiler açısından hissedilir bir hareketlenme mevcuttur. Bir edebiyat dergisi olan Heterotopîa ve felsefe üstüne bir dergi olan Felsefevan (Felsefeci), İzmir’de yayınlarını sürdürmektedir.
Golik (Dana) dergisi, 90’lı yıllarda mizah ve karikatür yayımlamış ve kısa süre sonra yayın hayatına son vermiş Tewlo, Şûjin (Çuvaldız) ve Pîne (Yama) dergilerinin geleneğini sürdürmektedir. Ayrıca, Kürdistan ve Türkiye üniversitelerinde birçok dergi ve fanzin, Kürtçe yayımlanmaktadır. Vejîn (Diriliş), Laser (Sel), Bar (Yük), Filîto, Jehr (Zehir) ve Pêngav (Hamle), üniversiteli gençler tarafından yayımlanmakta olan birkaç dergidir.
Kürtçe dergiciliğin doğuşundan itibaren geçirdiği aşamaları gözden geçirecek olursak şunlar söylenebilir: Osmanlı dönemi dergileri, komaya girmiş bir dilin ve edebiyatın dergileriydi. Hawar ekolü, bu dil ve edebiyatı ölmekten kurtardı; Tîrêj, Nûdem, Rewşen, Jiyana Rewşen ve Nûbihar, özellikle Kürtçenin Kurmancî lehçesinde dil ve edebiyatı ayağa kaldırdı. Kürtçenin Kirmanckî (Zazakî) lehçesinde aynı işlevi, yayımlandığından beri Vate dergisi görmüştür; şimdilerdeyse, Diyarbakır’da yayımlanan Şewçila dergisini de bu bağlamda anmak gerek. Günümüzde de yayımlanmaya devam eden ve yurtta basılıp dağıtılan dergilerinse dilin ve edebiyatın adım atmaya başlamasını ve yürümesini sağladığını düşünebiliriz.
[i] Jîn Kovara Kurdî-Tirkî (Yaşam KürTçe-Türkçe dergi): 1918-1919, cilt: I, Arap alfabesinden Latin alfabesine transkripsiyon: M. Emin Bozarslan, Deng Yayınevi, Uppsala, 1985, s. 123.
[ii] Bkz. Mesûd Serfiraz, “Osmanlı Dönemi Kürt Basın Tarihine Genel Bir Bakış”, Kürt Tarihi, S. 8 (Ağustos-Eylül 2013), s. 30-37.
[iii] Alakom, Rohat, Kurdên Swêdê (1965-2005) (İsveç Kürtleri, 1965-2005), Serkland, 2006, Stockholm, s. 198.

⚠️ この商品は(🇹🇷 Türkçe)言語で記述されてきた、元の言語でアイテムを開くには、アイコンをクリックして
⚠️ Bu madde (🇹🇷 Türkçe) dilinde yazılmış olan, orijinal dilinde öğeyi açmak için simgesini tıklayın!
🖇 リンクされたアイテム: 1
👫 伝記
1.👁️Mesûd Serfiraz
📂[ もっと...]

⁉️ レコードのプロパティ
🏷️ グループ: 🔣 その他
🏳️ 記事言語: 🇹🇷 Türkçe

⁉️ Technical Metadata
✨ アイテムの品質: 60% ✔️
60%
✖️
 30%-39%
悪い👎
✖️
 40%-49%
悪い
✖️
 50%-59%
悪い
✔️
 60%-69%
平均
✔️
 70%-79%
非常に良い
✔️
 80%-89%
非常に良い👍
✔️
 90%-99%
優秀👏
60%
✔️
は、 (Rojhat Seeyd) Oct 8 2016 7:03PM上で追加しました
☁️ URL
🔗
🔗
⚠️ この項目はKurdipediaのによると📏 規格はまだ確定されていません!
👁 このアイテムは2,380表示された回数

📚 ライブラリ
  📖 もっと...


📅 出来事の年表
  🗓️ 13-04-2021
  🗓️ 12-04-2021
  🗓️ 11-04-2021
  🗓️ 10-04-2021
  🗓️ 09-04-2021
  🗓️ 08-04-2021
  🗓️ 07-04-2021


💳 寄付
👫 Kurdipediaメンバー
💬 あなたのフィードバック
⭐ ユーザーコレクション
📊 統計 記事 382,430
画像 62,566
書籍 11,865
関連ファイル 50,156
📼 Video 194
🗄 ソース 16,075
📌 Actual
カワと7にんのむすこたち クルドのおはなし
アマンジ・シャクリー
福音館書店
カワと7にんのむすこたち クルドのおはなし
レイラ・ザーナ
レイラ・ザーナは、1980年代末から90年代初頭にかけて、トルコ政界に彗星のごとく登場し、クルド民族の若きヒロインとなった人物です。1991年、トルコ大国民議会(国会)選挙に同国東部クルド人居住地域から立候補し、30歳という若さでの当選。クルド人初の女性議員となった。しかし、議員就任式での議員宣誓を母語(クルド語)を交えて行ったこと、民族色を身にまとったことに端を発し、反レイラ・キャンペーン/反クルド人・キャンペーンが大々的に展開され、1994年に投獄された。分離主義テロリストとして死刑を求刑されるが、欧州諸国の圧力で禁固15年の判決に。そして2004年6月、欧州人権法廷による裁判のやり直しを命ずる裁定に基づき、ようやく釈放され、再審理が始まっています。
 一方、レイラは、獄中にある間、サハロフ賞をはじめとするさまざまな国際平和賞を受賞しています(ローザ賞、アーヘン・アールタナティヴ賞、ラフト人権賞、ブルーノ・クライスキー賞ほか)。ノーベル平和賞にノミネートされたこともあります。
 レイラ・ザーナはテロリストなのか、それとも民主化の旗手なのか。レイラ・ザーナは何を主張しているのか。
レイラ・ザーナ
クルディスタンを訪ねて―トルコに暮らす国なき民
作者: 松浦範子
出版社/メーカー: 新泉社
発売日: 2003/03/15
メディア: 単行本
購入: 1人 クリック: 4回
この商品を含むブログ (4件) を見る
クルディスタンを訪ねて―トルコに暮らす国なき民
クルド人のまち―イランに暮らす国なき民
作者: 松浦範子
出版社-メーカー: 新泉社
発売日: 2008-12-25
メディア: 単行本
クリック: 7回
この商品を含むブログ (1件) を見る
クルド人のまち―イランに暮らす国なき民

Kurdipedia.org (2008 - 2021) version: 13.04
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| ページ生成時間:0,187 秒(秒) !
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2021)