Kurdipedia.org
🏠 دەستپێک
EnglishEnglish
📧پەیوەندی
ℹ️دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
زۆرتر
Kurdipedia
English
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
📖 لە یادی دیلانی ئازیزدا، بیرەوەرییەک
بەرزان هەستیار
ڕۆژی 29.09.1983 و سەعات چوار و نیوی ئێوارە لە حەوشەی یەکێتی نووسەرانی کورد لقی سلێمانی کۆڕێک بۆ مامۆستادیلان ساز کرا، کۆڕەکە وەک هاوڕێی ئازیزم کاکە هونەر دیلان هێنایەوە یادم بۆ خوێندنە
📖 لە یادی دیلانی ئازیزدا، بیرەوەرییەک
📖 ڕۆیشتنی یاروەلی و ئەزمونی ڕێپێوانی هێمنانەی هەقەکان لەکوردستان و عێراقدا 76 ساڵ بەر لەئێستا
سەرخێڵ شێخ هاوڕێ
گەشەسەندنی تەریقەتی نەقشبەندی و ئیرشاد لەسەر دەستی شێخ عبدالکریم شەدەڵە لەدوای ساڵانی 1920 و پشتگیری کۆمەڵایەتی بۆ جوڵانەوەی هەقە بووە جێگەی هەڵوێستی حکومەتی ئەوکاتەی عێراق، دواجار
📖 ڕۆیشتنی یاروەلی و ئەزمونی ڕێپێوانی هێمنانەی هەقەکان لەکوردستان و عێراقدا 76 ساڵ بەر لەئێستا
💬 لەوێرانەدا خەزێنە دەدۆزرێتەوه
لەوێرانەدا خەزێنە دەدۆزرێتەوه.
لەکوردستاندا بنەماڵەی باش و خراپ هەیە و بۆ بنەماڵە باشەکان و عالیمزادە و قۆناغ و خانەدانەکان و کوردەوارییەکان دەوترێت وەچاغزادەن یان وچاغیان ڕوونە، ئەگەریش کەس لەخانەو
💬 لەوێرانەدا خەزێنە دەدۆزرێتەوه
💬 لەخاک ئەمین ترە
لەخاک ئەمین ترە
خۆڵ و ئاخ و خاک و گڵ کە مرۆڤ لێیانەوە خوڵقێنراوە، بۆیە مرۆڤ بۆنی خاک و خاکەڕایی زۆر خۆش دەوێت و هەموو مرۆڤایەتیش دوای مردنیان دەبنەوە بەخاک و خۆڵ و کورد دەڵێت(چاوی مرۆڤ تەنیا بەمشتێک
💬 لەخاک ئەمین ترە
💬 لەتڕی لۆتی سازترە
لەتڕی لۆتی سازترە
لۆتی لەناوی پێغەمبەر لوتەوە هاتووە، میللەتەکەی گوێڕایەڵیان نەکرد و کاری لاقەکردنی یەکتریان(قوندان) پەیڕه و دەکرد، ئەوانەی لەدوای ئه و پەیامبەرەوە هەر کارێکی له و شێوەیان بکردایە خاس
💬 لەتڕی لۆتی سازترە
📕 سەرکێشییەکانی شێرەڵۆک هۆڵمز 2
نووسین: ئارسەر کۆنان دوێڵ
وەرگێڕانی: مەدینە ئەحمەد
📕 سەرکێشییەکانی شێرەڵۆک هۆڵمز 2
👫 عەلی حامید
عەلی حامید قادر، لە ساڵی 1933 لە گەڕەکی سەرگۆلی شاری سلێمانی هاتووەتە دونیاوە. لە هەڕەتی لاوییەوە و لە پاڵ ڕەنجدان و ئیشکردن لەپێناوی پەیداکردنی بژێوی ژیاندا، تێکەڵ بە چالاکیی سیاسی بووە و، هەر لە سەر
👫 عەلی حامید
📕 بولێڵە
نووسینی: عەلی حامید
بابەت: یاداشت
چاپی یەکەم ساڵی 2020
چاپخانەی تاران[1]
📕 بولێڵە
📕 ژیان لە تابلۆدا
ئامادەکردنی: سەربەست عەبدولڕەحمان
60 تابلۆ و زانیارەکانیان لە خۆ دەگرێت تابلۆکان بە قەبارەی(A4، ) هەموو تابلۆکان ڕەنگاو ڕەنگە و لەسەر کاغەزی فۆتۆ چاپ کراوە. [1]
📕 ژیان لە تابلۆدا
📕 دۆسیە نامۆیەکەی دکتۆر جێکڵ و بەڕێز هاید
ڕۆبرت لویس ستیڤنس
وەرگێڕان لە عەرەبییەوە: ئالان محەمەد
📕 دۆسیە نامۆیەکەی دکتۆر جێکڵ و بەڕێز هاید
📕 سەرکێشییەکانی شێرلۆک هۆڵمز 2
نووسەر: ئارسەر کۆنان دۆیڵ
وەرگێڕان لە عەرەبییەوە: ئالان محەمەد
📕 سەرکێشییەکانی شێرلۆک هۆڵمز 2
📕 دۆسیەی تۆوە وشکەکانی پرتەقاڵ
ئارسەر کۆنان دۆیڵ
وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: ئالان محەمەد
📕 دۆسیەی تۆوە وشکەکانی پرتەقاڵ
💬 گێرەشێوێن
گێرەشێوێن
لەگێرەی خەرمانان، گایەکان بەگوریسێکەوە لێک دەبەسترانەوە(گای بنە تەمبەڵ و زل و پیرە لەلای چەپ و ناوەڕاستی خەرمانە، گای سەر پەڕگان سوک و ئازا و وریا بووە لەلای راستی خەرمان بوو) هەر گایەکیان(
💬 گێرەشێوێن
💬 سە هەرچەندی قەڵه و بێت گۆشتی هەر ناخورێت
سە هەرچەندی قەڵه و بێت گۆشتی هەر ناخورێت.
سە یان سەگ هەرچەندی قەڵه و بێت له کوردستان و جیهانی مەسیحی وئیسلامی و وڵاتانی ئەوروپا و ئەمریکا و زۆربەی وڵاتانی دونیا جگە لە هەندێک لەوڵاتانی باشوری خۆرهەڵ
💬 سە هەرچەندی قەڵه و بێت گۆشتی هەر ناخورێت
💬 ژنی ماڵانگەڕ یان کۆڵ دێنێ یان زۆڵ
ژنی ماڵانگەڕ یان کۆڵ دێنێ یان زۆڵ.
ماڵان گەڕ واتە ئه و ماڵ و ئه و ماڵ کردن چ بۆ دەرۆزە و سواڵ چ بۆ نان خواردن و حەوانەوە و کۆکردنەوەی زانیاری و خەبەروباسان، لە کهوردەواریدا کارێکی ناپەسندە و لەبەر نا
💬 ژنی ماڵانگەڕ یان کۆڵ دێنێ یان زۆڵ
💬 رۆن لە پیاو بسێنە و گەنم لەژن
رۆن لە پیاو بسێنە و گەنم لەژن
بەدەستهێنانی شت و مەک بۆ پڕکردنەوەی پێداویستی مرۆڤ ماندووبونی دەوێت و لەخۆڕات وەدەست ناکەوێت، ئه و کەسەی هەوڵ و کۆششی بۆ دەکات و ئارەقەی بۆ دەڕێژێت هەر ئەویش نرخەکەی دەز
💬 رۆن لە پیاو بسێنە و گەنم لەژن
📕 بەدوای هەنگاوەکانی ئەودا
نووسینی: محەمەد ئەیاد ناسیح [1]
📕 بەدوای هەنگاوەکانی ئەودا
☂️ رێکخراوی ئارسان بۆ راهێنان و ڕاوێژکاری
پێڕەوی ناوخۆی ڕێکخراوی ئارسان بۆ ڕاهێنان و ڕاوێژکاری کە لە مانگی فبرایەری ساڵی 2019 پەسەندکراوە

بەشی یەکەم
ناو و ناسنامەی ڕێکخراو
ماددەی یەکەم / ناو :
یەکەم:ناوی ڕێکخراو بەزمانی کوردی/ ڕێکخراوی
☂️ رێکخراوی ئارسان بۆ راهێنان و ڕاوێژکاری
📕 بۆ مێژوو
مەسعود بارزانی
📕 بۆ مێژوو
👫 میهرسا برادەران
میهرسا برادەران یەکێک لە ئەندامانی تیمی دامەزراندنی ئیدارەی سەرۆکی هەڵبژێردراوی ئەمریکا جۆ بایدنە.
برادەران ساڵی 1978 لە شاری ورمێ لە دایک بووە و ساڵی 1986 لەگەڵ کەسوکاردا بۆ وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمر
👫 میهرسا برادەران
👫 سۆنیا شێرزاد حەسەن
سۆنیا شێرزاد حەسەن لە دایکبووی شاری سلێمانیە و لە ئێستادا مامۆستای زانکۆی سلێمانی و زانکۆی ئەمریکی-یە لە کوردستان.
ئەندامی چەند رێکخراوێکی مرۆییە.
👫 سۆنیا شێرزاد حەسەن
👫 عەلی ناجی عەتار
ئامادەکردنی: خەلیل عەبدوڵڵا
عەلی ناجی عەتار ؛ شاعیرو رووناکبیر!
عەلی ناجی عەتار شاعیرو نووسەر و روناکبیرێکی دیاری کوردستانە و لەچەند رشتەیەکی کلتووریدا خزمەتی بەگەل و نیشتمانەکەی کردووە.
سەرباری ئە
👫 عەلی ناجی عەتار
💬 رۆژگار بوو بە ساڵ سک بوو بە جەواڵ
ڕۆژگار بوو بەساڵ، سک بوو بەجەواڵ
ڕۆژگرەوە(حسابگر) لە کۆندا زانستێکی باو بووە و لە هەموو ئاوایی و لادێیەکی کوردستان مرۆڤێک هەبووە خۆی پێوە خەریک و سەرقاڵکردووە، مامۆستای ئه و پیشەیەش تەنیاوتەنیا ئەزمو
💬 رۆژگار بوو بە ساڵ سک بوو بە جەواڵ
💬 مەیکە ڕاوە ڕێوی
مەیکە ڕاوە ڕێوی
ڕێوی یەکێکە له و ئاژەڵانەی کە لە زۆربەی گەلانی دونیادا کۆکن لەسەر فێڵبازییەکەی و له زۆرێک لە چیرۆک و گۆتە و قسەی بەرئاگردانیاندا ڕەنگی داوەتەوە، هەڵبەت لەنێو میللەتی کوردیش وەک ئیدیۆ
💬 مەیکە ڕاوە ڕێوی
💬 درۆ بناوانی نزیکه
درۆ بناوانی نزیکه
کاکەی فەلاح لە دیوانی(چرۆ)دا وتویەتی:
کوڕێ بوو ناوی دارابوو
وریا و زیرەک و دانا بوو
هەرچی کەوتە بەرچاوانی
ئەچووە بنچ و بناوانی
بناوان واتە:بنەگە و پێگە وشوێنی سەرەکی و مەڵ
💬 درۆ بناوانی نزیکه
✌️ شەهیدان
دڵشاد مەریوانی
👫 کەسایەتییەکان
عەلی کەمال باپیر ئاغا (کەما...
👫 کەسایەتییەکان
ڕۆستەم محەمەد عەبدولکەریم ڕ...
👫 کەسایەتییەکان
فەرهاد بەیانەک
📖 کورتەباس
کەمتەرخەميی مێژوو لە ئاست ق...
📊 جینۆسایدی شەنگال و ئێزدییەکان | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!

جینۆسایدی شەنگال و ئێزدییەکان
لە 03-04-201503-04-2015 بەچاودێری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، گروپی ئاشتی ژنانی سەرکردە لە کوردستان، بە هاوکاری ڕێکخراوی ئێمە بۆ گەشەپێدانی مرۆیی و پاڵپشی رێکخراوی هیڤۆس، یەکەمین کۆنفرانسی لالش بۆ ئاشتی و پێکەوە ژیان، لە پەرستگای لالش لە قەزای شێخان سازکرا.
ئامانجی سەرەکی کۆنفرانسەکە بریتیبوو لە دارشتن و دانانی نەخشە رێگایەک بۆ ئاوەدانکردنەوەو گەشەپێدانی مرۆیی بەردەوام لە شەنگال و ناوچەکانی دەشتی موسڵ دوای رزگارکردنی، بۆ ئەم مەبەستەش رێکخەرانی کۆنفرانسەکە بڕیاریاندا، راپۆرتێکی تیرو تەسەل دەربارەی بارودۆخی ئابووری و سیاسی و کۆمەڵایەتی و رۆشنبیری و ئاستی خزمەتگوزاری ئەو ناوچانە ئامادە بکەن.
راپۆرتەکە بەرەنجامی لێکۆڵینەوەی مەیدانیە، چەندین زانیاری دروست و داتاو ئاماری گرنگی تێدایە، هەروەک راپۆرتەکە لە کۆنفرانسەکە پێشکەش کراوە، دواتر راپۆرتێکی گشتگیرتری لێ‌ ئامادەکراوە، هەروەک ئەم لایەنانە دەگرێـتە خۆ”: مێژوویی، دیموکرافی ناوچەکە، ئابووری، ئاست و بارودۆخی خزمەتگوزاری، دۆخی ئافرەتان، دۆخی ئاوارەکان، ژیان لە نیوکامپەکان، جینۆساید، پاکتاوی نەژادی” و زۆر لایەنی تر.
ماڵپەڕی جینۆساید کورد، وەک ئەرکی سەرەکی خۆی، هەوڵدەدا لە رێگای ئامادەکردنی ئەم راپۆرتەوە، ئەو لایەنانەی پەیوەندی بە جینۆسایدو پاکتاوی نەژادییەوە هەیە، بۆ خوێنەرەکانی بگوازێـتەوە، بڕواشمان وایە گواستنەوەی زانیارییەکان گرنگی و بایەخی زۆری خۆی هەیە، لە هەمانکاتدا دەبێتە هۆکارو پاڵنەری زیاتر بۆ بەدەست هێنانی زانیاری لە بارەی شەنگال و ناوچەکانی دەشتی موسڵ و تاوانەکانی جینۆسایدو پاکتاوی نەژادی کە لە دژی ئێزدی و مەسیحی و کریستانیەکان و هتد لەم ناوچەیە ئەنجام دراون.
"داعش" تهدد بقتل 300 اسرة ايزيدية في العراق
ئێزدییەکان کێن؟
ئێزدییەکان گروپێکی ئاینین لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، زۆربەشیان لە نزیک پارێزگای موسڵ و ناوەندی قەزای شەنگال و دەورو بەری لە ناوچە دابڕاوەکانی باشووری کوردستان، واتا سنووری نێوان عێراق و کوردستان دەژین، بەشێکی تریشیان لە رۆژئاوای کوردستان و باکوری کوردستان، رۆژهەڵاتی کوردستان و جورجیاو ئەرمینیا دەژبن.
ئێزدییەکان لە رووی رەگەزی و نەتەوەییەوە کوردن، بە هۆی هەڵکەوتەی جواگرافی شوێنی نیشتەجێبونیان زۆرجار کەوتوونەتە ژێرکاریگەری رۆشنبیری و کلتووری “عەرەبی، ئاشووری، سریانی”و زۆرجاریش جل و بەرگی پیاوەکانیان نزیکە لە جل و بەرگی عەرەبیەوە، بەڵام جل و بەرگی ئافرەتەکانیان لە جل و بەرگی سریانیەوە نزیکە.
ئێزدییەکان بە کوردی و شێوەزاری کرمانجی ئاخاوتن دەکەن، لە هەمانکاتدا بە زمانی عەرەبیش قسە دەکەن، بە تایبەت ئێزدییەکانی باشیک و نزیک پارێزگای موسڵ، بەڵام نوێژو ئەنجامدانی سرووتی ئاینی و کتێبە ئاینینەکانیشیان بە زمانی کوردییە، پیرۆزترین شوێنی ئاینیشیان مەزاری “لالش”ەو لە گەورەترین و دیارترین کەسایەتیەکانیشیان “میر تەحسین بەگ”ە لە کوردستان و عێراق و جیهاندا.
زۆربەی ئێزدییەکان لە عێراق لە رووی ئاینیەوە پەیوەستن بە خاکی “لالش”، کە وای ئەژماردەکەن پێش هەمووکەسێک بۆئەوان و تەواوی ئێزدییەکانی جیهانە، سەرژمێرییەکانی ئێزدی لە عێراق “500 بۆ 700″ هەزار کەسەو کەتوونەتە هەردوو شاری “شێخان” باکوری پارێزگای موسڵ و “شەنگال” لە سەرسنوری سوریا، بە درێژی “80” کلیۆمەتر دووری پارێزگای موسڵ، کە چەندین شارۆچکەو گوندی گەورەو بچوک و ئۆردگای نیشتەجێبون لە خۆ دەگرن.
روونتر شوێنی نیشتەجێبوونی کوردانی ئێزدی بە گشتی بەم شێوەیە دابەش بوون:
لە سنووری پارێزگای موسڵ “قەزای شێخان، باشیک، بەحزانی، شەنگال، زوومار، ئەلقووش”، لە سنووری پارێزگای دهۆک ” شاری سمێل، کۆمەڵگای خانکێ‌، ناوچەی دێرەبوون”، بەڵام لە سووریاو رۆژئاوای کوردستان لە دووناوچە نیشتەجێبوون و چڕ بوونەتەوە، ئەوانیش “ناوچەی جەزیرەی فورات و چیای حەلەب”ن، ژمارەی ئێزدییەکان لە سوریاو رۆژئاوای کوردستان دەگاتە “12 بۆ 15 ” هەزارکەس بە پێی سەرژمێری فەرمی، هەروەها سەرژمێرییەکان ئەوە پشڕاست دەکەنەوە زۆربەی ئێزدییەکان لە ساڵانی هەشتاکان لە سوریاوە بەرەو دەرەوەی وڵات کۆچیان کردوە، لەلایەکی تریشەوە لە کاتی جەنگی نێوان “عێراق – ئێران” لە سەرەتای ساڵانی هەشتاکان تا ساڵی 1988 نزیکەی “50” هەزار ئێزدی لە عێراقەوە بۆ سوریا کۆچیان کردوە.
هەروەک بەشێکی زۆر لە سەرچاوەکان ئاماژە بۆ ئەوە دەکەن لە تورکیاو باکوری کوردستان لە سەدەی بیستەمدا بە تایبەت لە ساڵێ‌ 1982 ژمارەی ئێزدییەکان بۆ “30” هەزار کەس دابەزی و تا گەشتە ئەوەی لە ساڵی 2009 ژمارەیان گەیشتە “500” کەس، واتا زۆربەی ئێزدییەکانی تورکیاو باکووری کوردستان بەرەو ئەوروپا کۆچیان کرد، بەتایبەت و دیاریکراوی “ئەڵمانیا”، کەمینەیەکی زۆر کەمیان ئێستا لە لە مەڵبەندی مێژوویی خۆیان “توور عابدین”ن و “سیرت و ئۆرفاو قارس و ئاغری و ئەردهان”ن لە سنووری ئەرمینیا.
سەرژمێرییەکان لە جۆرجیاو ئەرمینیا، جیاوازن، لە جۆرجیا لە “30” هەزار کەسەوە بۆ “5000” هەزار کەس کەمبوونەتەوە بە تایبەت لە ساڵانی نەوەدەکاندا، بەڵام بە پێچەوانەوە لە ئەرمینیا ژمارەکان نزیک لە خۆیانن و زیاتر لە “40” هەزار ئێزدی تیای دەژین، ئەو ئێزدیانەی لە جۆرجیاو ئەرمینیاوە کۆچیان کردوە، لە رووسیا گیرساونەتەوەو تا ساڵی 2002 ژمارەیان “31” هەزارو “273” کەس بوون.
کۆچی ئێزدییەکان بۆ دەرەوەی ئەو وڵاتانەی تیایدا ژیاون گەورەترینیان لە تورکیاوە بوەو دوای ئەویش عێراق، بۆ ئەڵمانیا نزیکەی “40” هەزارکەس و هەروەها بەشێکیان بۆ رۆژئاوا وەک “باکوری راین و ستفالیاو ساکسۆنیای خواروو، هەروەها لە وڵاتی سوید لە ساڵی 2008 “4000” هەزار ئێزدی و لە گەڵ بەشێکی کەم لە هۆڵەنداو بەلجیکاو دەنیمارک و فەرەنساو سویسراو وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکاو کەنەداو ئوسترالیا، کە ژمارەیان ناگاتە “5000” هەزار کەس، نیشتەجێن.
لە مێژووی دوورو نزیکدا ئێزدییەکان روو بە رووی لەناوبردن و جینۆساید بوونەتەوە، زۆربەی سەرچاوەکانی ئێزدییەکان خۆیان دەڵێن ئێزدییەکان روو بە ڕووی زوڵم و چەوسانەوەو کوشتن و لەناوبردن بوونەتەوە، سەرباری فتوای جۆراو جۆر لە دژی ئاینەکەیان یان دەرچوون لە ئاین.
بۆ نموونە لە سەردەمی میر جەغفەر ئەلدانسی “رۆژانی خەلیفە ئەلعەباسی ئەلموعتەسەم 224 کۆچی” دوو هەڵمەتی سەدەی شەش و حەڤدەهەم و لە هەمان کاتدا هەڵمەتی ویلایەتی بەغداد سەردەمی عوسمانیەکان “حەسەن پاشا” ساڵی 1715ی زاینی، هەروەها هەڵمەتی “ئەحمەد پاشا” ساڵی 1733 و هەڵمەتی “سلێمان پاشا” 1752، هەروەها هەڵمەتی نادرشای فارسی لە ساڵی 1732 بۆ 1743، هەروەها هەڵمەتی ئەمیرەکانی موسڵ لە “جەلیلین”و بۆ سەر “شێخان” و چیای شەنگال لە دژی ئێزدییەکان.
دوای ئەمانەش هەڵمەت و شاڵاوەکانی پاشاکانی عوسمانیەکان لە دژی ئێزدییەکان، کە یەکەم شاڵاو دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1560، کاتێک کە فەتوایان دەرکرد بۆ کوشتنی ئێزدییەکان، دواتریش شاڵاوەکانی عەلی پاشا 1802 و پاشان شاڵاوەکانی سلێمان پاشا 1809، دوای ئەوەش شاڵاوەکانی ئینجە بیرقەدار 1835و دوا بەدوای ئەوەش شاڵاوەکانی رەشید پاشا ساڵی 1834، هەروەها شاڵاوەکانی حافزشا 1837، مەحمەد شەریف پاشا 1844 بۆ 1845، شاڵاوەکانی مەحمەد پاشا کریدلی ئۆغلۆ 1845 بۆ 1846، شاڵاوەکانی تەیار شا 1846 بۆ 1847، شاڵاوەکانی ئەیوب بەگ 1891، شاڵاوەکانی فەریق عومەر وەهبی پاشا 1892، شاڵاوەکانی بەکر پاشا 1894، شاڵاوەکانی ئەمیرەکانی رەواندوز شاڵاوەکانی مەحمەد پاشا سۆرانی 1832 بۆ 1834، شاڵاوی بەدرخان بەگ 1844، شاڵاوەکان لە کاتی سەدەی بیستەم لە لەلایەن تورکەکانەوە لە کاتی کۆمەڵکوژی ئەرمەنەکان لە 1915 و هەروەها شاڵاوی ئیبراهیم پاشا 1918 و شاڵاوی ساڵی 1935 لەلایەن سوپای عێراقی مەلەکی و تا دەگاتە شاڵاوەکانی ئەنفالی ساڵی 1988، تا دوا شاڵاو کە ئەویش شاڵاوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام “داعش” لە 03-08-201403-08-2014 تا ئێستا، ئێزدییەکان روو بەرووی کوشتن و لەناوبردن و رفاندن و جینۆسایدو زۆرلێکردن بۆ گۆڕینی ئاین و حەڵاڵکردنی سەروماڵیان بوونەتەوە بۆ شاڵاوبەرو دەسڵاتدارانی ناوچەکە، وەک لە سەرەوە بە کورتی ئاماژەمان بۆکرد.
ئاماری نیشتەجێبوون؟
بە پێی ئامارەکانی دوای رووخانی رژێمی بەعس لە ساڵی 2003 و دامەزراندنەوەی دەوڵەتی عێراق، هەل و مەرجی ناوچەی شەنگال و پێکهاتەی دانیشتوانی، پێش پەلامارو شاڵاوە دڕندانەکانی دەوڵەتی تیرۆریستی ئیسلامی داعش، بەم شێوەیە بوە: ناوەندی قەزای شەنگال و دەورو بەری 81000 هەشت سەدو یەک هەزار کەس بوە، رێژەی کوردی ئێزدی 84% هەشتاو چوار لە سەد بوە، 12% کوردی موسڵمان، 4% موسڵمانی عەرەب، هەروەها ناوچەی شەنگال و دەورو بەری لە “گرعوزێر، شەنگال، سنون، زوومار” پێکدێ.
تاوانی جینۆساید، دژە مرۆڤایەتی، پاکتاوی نەژادی
چۆنیەتی ناساندنی جینۆسایدی ئێزدیەکان
ئاوارە حسێن
لە راپۆرتەکەی کۆنفرانسەکەدا هاتوەو دەڵێ‌”: لە سەرەتای ئاماژەکردن بە هەل و مەرجی مێژوویی و دیموگرافی شەنگال و ناوچەی دەشتی نەینەوا، بۆمان دەرکەوت کە ئەم ناوچانە بەردەوام دووچاری شاڵاوی زەوی شوتێنراوو سڕینەوەی ناسنامە و هەوڵدانی گۆڕانکاری دیموگرافی و قەتڵ و عامی رژێمە یەک لە دوای یەکەکانی عێراق بوەتەوە، کە ئاکامەکانی دەرچوونی هەزارەها خەڵکی کریستیان بوو، لەو ناوچانەو گرتنەبەری رێگای هەندەران، سەرەڕای شەڕی فەوتان و لەناوبردنی کوردی ئێزدی کە سەدان خێزانی ئێزدی لە شاڵاوی بەدناوی جینۆسایدی ئەنفا فەوتان و چارەنوسیان نادیارە”.
راپۆرتەکەی کۆنفرانسەکە سەرەڕای وەرگرتنی چەندین نموونەی زیندوو، وەک بەرەنجامێک دەگاتە ئەو راستیەی کە لە 03-08-201403-08-2014 لەدوای هێرشی تیرۆرستان بۆ سەر قەزای شەنگال و پێکدادانی نێوان هێزی پێشمەرگەو چەکدارانی داعش، “30” سی هەزار دانیشتوی ئەو ناوچەیە روویان لە ناوچەکانی هەرێمی کوردستان کرد، بە تایبەتی کەمپی “باجد کەندالا” لە پارێزگای دهۆک و ژمارەیەک شارۆچکەی تر وەک شێخان و تلکێف.
نزیکەی لە 25% ی دانیشتوانی شەنگال توانیان لە شەنگال دەربچن، لە کاتێکدا کە نزیکەی 75% ی کە دەکاتە نزیکەی 200 هەزار کەس لە ناوقەزای شەنگال مابوون، روویان لە چیای شەنگال کرد، بۆ ئەوەی لە چەتەکانی داعش رزگاربن، کە زۆرینەیان لە دانیشتوانی قەزای شەنگال و سەنون و چەند گوندێکی سەربە قەزای شەنگال بوون، ئەوانەی لە سەر چیای شەنگال بوون لە 95%ی لە ئاینی ئێزدی بوون و 5%ی شیعەو کریستیان و لە 40% ی مناڵ و لە 2% ی لە تەمەنی سەرووی “60” ساڵەوە بوون.
راپۆرتەکەی کۆنفرانسەکە بە ڕوونی ئاماژە بەوە دەکات کە”: بەسەدان شەنگالی تا ئەمڕۆ چارەنوسیان نادیارە، ژمارەیەک کە تا ئێستا ئاماری تەواو لە بەردەست نیە بە کۆمەڵ کوژراون و رووفاتەکانیان لە گۆڕی بە کۆمەڵ دۆزراونەتەوە، کە لەدوای دەستگیرکردنیان لە لایەن داعشەوە کوژراون، بە سەدان ئافرەتی کوردی ئێزدی رفێنراون کە تا ئێستا ژمارەی تەواوو راست لە بەردەست نییە،، بەڵام کۆی گشتی ئەو کەسانەی کە بێ‌ سەرو شوێنن دەگاتە نزیکەی “5000” پێنج هەزار کەس لە “مناڵ، پیاو، ئافرەت، لە هەموو تەمەنەکان”، تاوەکو ئێستا نزیکەی “600” کەس لەوانە رزگار کراون، کە نزیکەی “350”یان ئافرەتن و تەمەنیان لە چەند مانگییەوە تا 1922 ی تێدایەو زۆرینەیان لە دایک بووی 1980و 1990و 2000 هەزارەکانن، پیاوەکانیش لە دایکبووی 1953 ی تێدایە تا دەگاتە تەمەن خوار یەک ساڵ و بگرە چەند مانگێک.
تاوانەکانی داعش لەدوای داگیرکردنی شەنگال
راپۆرتەکەی کۆنفرانسەکە پۆلێنی تاوانەکانی داعش دوای پەلامارو شاڵاوەکانی بۆ سەرشەنگال و داگیرکردنی دەکات و بەم شێوەیە دیاریان دەکات:
یەکەم : ئاوارەبوون
- ئاوارەبوونی زیاتر لە 430 چوار سەدو سی هەزار کوردی ئێزدی
- نزیکەی 140 سەدو چل هەزاریان بۆ ماوەی زیاتر لە 10 رۆژ بێنان و بێئاو، لە چیای شەنگال گیریان خوارد.
- نزیکەی 290 دووسەدو نەوەد هەزاریان ئاوارەی هەرێمی کوردستان و تورکیاو سوریا بوون.
دووەم: کوشتن
- لە سەرەتای پرۆسەی “پەلامارو شاڵاوی داگیرکارییەکەدا، زیاتر لە “1800” هەزارو هەشت سەد کەس، دووچاری کوشتنی بە کۆمەڵ بونەوە، کە تەنها لە گوندی کۆجۆ”400″ پیاوی ئەم گوندە لە گۆڕێکی بە کۆمەڵ نێژراون.
سێیەم: رفاندن
- رفاندنی زیاتر لە “3000” کچ و ژن و مناڵ، کە ناوی 1661 کەسیان پشڕاست کراوەتەوە.
- جیاکردنەوەی رەگەزی مێیینە لە پیاوان و بە زۆر دەستدرێژی سیکسی کردنە سەریان و بە زۆر ناردنیان بۆ شوێنانی تری ژێر دەسڵاتیان.
- بە زۆر پێ‌ گۆڕینی ئاین و سەپاندنی ئاینی ئیسلام بە سەریاندا.
چوارەم: ونبون
- ونبوونی زیاتر لە “500” پێنج سەد کەس، کە ناوو ناونیشانی “254” کەسیان لە لایەن کەس و کارەکانیان پشتڕاست کراوەتەوە کە هەتا ئێستا بێسەرو شوێنن.
پێنجەم: مردوان
- لە ئەنجامی برسێتی و تینێوتی و ماندووبوون لە رێگا زیاتر لە “600” کەس لە پیرو مناڵ و ژن گیانیان لە دەستداوە.
شەشەم: رووخاندنی پەرستکاکان
- رووخاندنی زیاتر لە “14” چواردە پەرستکاو شوێنی ئاینی کوردانی ئێزدی کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ هەزارەها ساڵ پێش ئێستا.
قۆناغەکانی جینۆسایدی شەنگال
بە پێی رێکەوتنامەی ساڵی 1948ی رۆما تاوانی جینۆساید ئەم رێگاو شوێنانە دەگرێتە خۆ، کە بە شێوەیەکی روون پۆڵین کراون:
1-کوشتنی ئەندامانی گروپەکە.
2-گەیاندنی زیانی گیانی یا ڕۆحی ترسناک بەئەندامانی گروپەکە.
3-بەمەبەست دانانی ئەندامانی گروپەکە لەژێر بارودۆخێکی وادا کەببێتە هۆی فەوتاندنی بەشێک یان تەواوی ئەندامەکانی.
4-پێشگرتن لە زاوزێکردن (منداڵ بوون) لە نێو گروپەکە.
5-دابڕانی بەزۆری منداڵان و گواستنەوەیان لەوگروپە بۆگروپێکیتر”جیاکردنەوەیان لە خانەوادەی خۆیان”.
کەواتە با سەرنجی ئەوە بدەین و بزانین کۆنفرانسی ناوبراو چۆن پۆلێنی تاوانەکانی داعشی لە روانگەی رێکەوتنامەی ساڵی 1948ی رۆماوە کردوە، ئەمەی خوارەوە پوختەی ئەو پۆلێن کردنەوە، بە وردی سەرنجیان بدە، کە تاوانەکانی داعش دەست نیشان دەکەن:
1- دەرکردنی کوردانی ئێزدی لە شەنگال و هەڵاتنیان بەرەو چیای شەنگال و گەمارۆدانیان بە مەبەستی قڕکردنیان و کوشتنیان کە لەبەر ترس و هیلاکی و ماندووبوون و برسێتی ژمارەیەکی زۆر لە ژن و مناڵ و پیرو پەککەوتە ژیانیان لە دەستدا.
2- بڵاو بوونەوەی حاڵەتی نەخۆشی دەروونی لە نێوان ئەو خەڵکانەی کە لە چیای شەنگال مانەوە بۆ چەندین رۆژ بەبێ‌ خواردن و دەرمان و پێداویستی رۆژانەی ژیانیان.
3- گۆڕینی بە زۆری ئاینی کوردانی ئێزدی بۆ سەر ئاینی ئیسلام لەلایەن چەکدارانی تیرۆریستی داعشەوە کە ئەمە قۆناغێکی ترە لە قۆناغەکانی جینۆساید.
4- کوشتنی بە کۆمەڵی خەڵکی سڤیل و بێتاوان و شاردنەوەیان لە گۆڕە بە کۆمەڵەکان.
5- جیاکردنەوەی ژنان و کچانی ئێزدی لە خێزانەکانیان، دوای کوشتنی پیاوەکانیان بە کۆمەڵ.
6- مارە کردنی کچان و ژنانی ئێزدی لە چەکدارانی تیرۆریسی داعش بە زۆر بە ناو نیکاحەوەو دەستاو دەست پێکردنیان لە نێوان خۆیاندا.
7- دەست درێژی سیکسی بۆ سەرکچان و ژنانی ئێزدی.
8- جیاکردنەوەی ژنان لە پیاوان بە مەبەستی لەنابردنی رەچەڵەکی ئێزدی و رێگرتن لە مناڵبوون.
9- رووخاندنی شوێنەواری ئاینی و پیرۆزییەکانی کوردانی ئێزدی کە خۆی لە پەرستگاکاندا دەبینێتەوە، بە مەبەستی سڕینەوەی کلتوورو داب و نەریتەکانی ئاینی کوردانی ئێزدی.
دزێوترین تاوان
دوای ئازادکردنی شنگال
رێکەوت ئیسماعیل ئیبراهیم‌
لە چوارچێوەی تاوانەکانی داعش دژ بە شەنگال و ئێزدی و کریستیانی و مەسیحییەکان، دزێوترین تاوان جێبەجێکرا، ئەویش تاوانی فرۆشتن و کڕینی ئافرەتان بوو، کە لەلایەن دەستەی “بیت المال”ی “داعش” سەرپەرشتی دەکرا، دوای ئەوەی ئافرەکانیان دەست بەسەر کرد یان دەیان رقاند، بەم شێوەیە نرخیان لە سەردادەنان بۆ کڕین و فرۆشتن:
یەکەم: ژنێکی پێگەیشتوو تەمەنی لە نێوان “30 بۆ 40″ ساڵ بێت “ئێزدی و مەسیحی” نرخەکەی “75” هەزار دینارە.
دووەم: ژنێکی پێگەیشتوو تەمەنی لە نێوان “20 بۆ 30″ ساڵ “ئێزدی و مەسیحی ” نرخەکەی “200” هەزار دینارە.
سێیەم: بۆ مێیینەیەکی پێگەیشتوو تەمەنی لە نێوان “10 بۆ 20″ ساڵ بێت “ئێزدی و مەسیحی” “150” هەزار دینارە.
چوارەم: ژنێکی پێگەیشتووی تەمەن “40 بۆ 50″ ساڵ “ئێزدی و مەسیحی” نرخەکەی “50” هەزار دینارە.
پێنجەم: مناڵێکی تەمەن یەک ساڵ بۆ نۆساڵ، “ئێزی و مەسیحی” نرخەکەی “200” هەزار دینارە.
لە کۆتایی بەڵگەنامەکەدا نوسراوە، “رێگە نادرێت هیچ کەسێک لە سێ‌ دەستکەوت زیاتر بکڕێت، جگە لە بیانیەکان ئەوانەش “تورک و سووری و کەنداوییەکان”.
بۆ پشت ڕاستکردنەوەی ئەم راستیە، بە دەیان چیرۆکی ئافرەت و کچە دەربازبوەکانمان لایە، کە باسی ئەوە دەکەن چۆن داعش و چەتەکانیان، لە سنووری موسڵ و شارەکانی سوریا بە تایبەت رەقە مامەڵەیان پێوەکردوون و بە نرخی جیاجیا فرۆشتویانن.
کۆتایی و سەرجێکی گشتی:
راپۆرتەکەی یەکەمین کۆنفرانسی لالش بۆ ئاشتی و پێکەوە ژیان بە چاودێری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لەلایەن گروپی ئاشتی ژنانی سەرکردە لە کوردستان و بەهاوکاری رێکخراوی “ئێمە” بۆ گەشەپێدانی مرۆیی و بە پاڵ پشتی رێکخراوی ” هیڤۆس”، یەکێک بوو لە کۆنفرانسە نموونەییەکان، سەرەڕای چەندین تەوەرو باسی تر کە ئێمە نەچوینەسەری، یان ئاماژەمان پێنەکردو تەنها لایەنێکمان هەڵبژارد، بەڵام ئەکرێ‌ زۆر لایەنی ئەرێنی لبَهەڵ بهێنجێنرێ‌ و کاری لە سەر بکرێ‌، هەروەک لە راپۆرتەکەیاندا کاریان لە سەرکردوە، بۆ نموونە:
تێکڕای لایەنەکانی دوای رزگارکردنی شەنکال و دەشتی موسڵ، وەک ” باری ئابووری، خاک و دەشتە بە پیتەکەی، پەرەسەندنەکانی و لایەنە دواکەوتوەکانی، ژیانکردن لەو پانتایە، باری ئەمنی، هەژاری و لێکەوتەکانی، کاریگەری تاوانەکانی داعش وەک تاوانی جینۆسایدو لایەنە نەرێنیەکانی، خوێندن و خوێندەواری، خزمەتگوزارییەکان، نەخۆشییە دەروونیەکانی پاشماوەی تاوانەکان، کاریگەرییە ئابورری و کۆمەڵایەتیەکانی پاشماوەی تاوانەکان، کاریگەرییە ئاینییەکانی پاشماوەی تاوانەکان، کارگەرییە سیاسیەکانی پاشماوەی تاوانەکان” و هتد کە کۆنفرانسەکە بە وریای و لێزانیەوە، بە پشت بەستن بە ئامارو داتا پەنجەی خستوونەتە سەر.
بەڵام هێشتا زۆر شتی تر هەیە لە دۆسیەی جینۆسایدی شەنگال کاری لە سەر بکرێت، وەک :
یەکەم: تەواوکردنی هەنگاوەکانی بڕیاردان لە سەر دۆسیەی جینۆسایدی شەنگال، لەلایەن پەرلەمانی کوردستان، کە تا ئێستا ویڕای چوار پڕۆژە بڕیار بەڵام هێشتا بڕیاری لە بارەوە نەدراوە.
دووەم: کاری جددی و تەواو کاری هەنگاوەکانی کارکردن بۆ ئەوەی دادگای تاوانی نێودەوڵەتی دۆسیەی تاوانی جینۆسایدی شەنگال و دەورو بەری وەربگرێ‌ و کاری لەسەربکرێ‌.
سێیەم: پاراستنی شاهێدحاڵەکانی دۆسیەی جینۆسایدی شەنگال و دەورو بەری لە “پیاو، ژن، کچ، مناڵ” کە لە بەڵگەنامە گرنگ و سەرمایە گەورەکانی ئەم دۆسیەن.
سێیەم: کۆکردنەوەی بەڵگەنامە نوسراوەکانی داعش تایبەت بەم تاوانەو هەڵگرتن و پاراستنیان.
چوارەم: کارکردن و دانانی پلان و بەرنامە بۆ پارستنی گۆڕە بە کۆمەڵەکان و رێگەنەدان بە هەڵدانەوەیان لە حاڵەتی دۆزینەوەیان، بە شێوەی خوڕسکیانە.
پێنجەم: کارکردن بۆ ناساندن و بەنێودەوڵەتی کردنی جینۆسایدی شەنگال و دەورو بەری، لە رێگای لینک و پەیوەندی لە گەڵ رێکخراوە جیهانی و نێودەوڵەتیەکان.
شەشەم: پڕۆژەی کۆکردنەوەی وێنەی سەرجەم قوربانیەکانی تاوانەکە لە “پیاو، ژن، کچ، مناڵ، پیر” بۆ ئەوەی لە دوو توێی دۆسیەکە بە لێزانی بەکاربهێنرێ‌، وەک یەکێک لە بەڵگەنامە گرنگ و پڕ بایەخەکان.
#️ هەشتاگ
#03-04-2015 | #03-08-2014 |
🗄 سەرچاوەکان
[1] ⚫ دیارینەکراو | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | جینۆساید کورد
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
☂️ پارت و رێکخراوەکان
1.👁️نووسینگەی رزگارکردنی کوردانی ئێزدی
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️03-04-2015
2.👁️03-08-2014
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📅 رۆژی دەرچوون: 03-08-2014
📈 جۆری ئامار و راپرسی: 🙇 پەناهاندە
📈 جۆری ئامار و راپرسی: 💣 تاوانی جەنگ
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ شنگال
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 95% ✔️
95%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
95%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: May 14 2015 11:01AM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەڕێوەبەری سیستم)ەوە لە: Aug 18 2017 2:20AM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 8,831 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.196 KB May 14 2015 11:01AMمانو بەرزنجی
📚 پەڕتووکخانە
  🕮 سەرکێشییەکانی شێرەڵۆک ...
  🕮 بولێڵە
  🕮 دۆسیە نامۆیەکەی دکتۆر ...
  🕮 سەرکێشییەکانی شێرلۆک ه...
  🕮 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 29-11-2020
  🗓️ 28-11-2020
  🗓️ 27-11-2020
  🗓️ 26-11-2020
  🗓️ 25-11-2020
  🗓️ 24-11-2020
  🗓️ 23-11-2020


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
دڵشاد مەریوانی
شاعیر و نوسەر و ئەکتەر و روناکبیری کورد - شەهید دڵشاد مەریوانی
دڵشاد محەمەد ئەمین فەتاحی مەریوانییە:
باوکی لە ساڵانی سی سەدەی بیستەمەوە لە گوندی کاڵێی خوارووی مەریوانەوە، هاتووەتە پێنجوێن، پاشان شاری سلێلمانی هەر لەوێ ژنی هێناوە و نیشتەجێ بوە. لە 28-03-1947.
خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی بەشی وێژەیی هەر لەسلێمانی تەواو کردووە.
بۆ تەواو کردنی خوێندنی زانستگاچووەتە شاری بەغدا بەشی زمانو ئەدەبی کوردی لە زانستگای بەغدا، کۆلێژی زمان و ئادابی تەواو کردووەو سالی 1972 (بەکالۆریۆس) لیسانسی تی
دڵشاد مەریوانی
عەلی کەمال باپیر ئاغا (کەمالی - مامە)
عەلی کەمال باپیر ئاغا جوامێر ئاغا کە نازناوی شاعیری(کەمالی)یە. شاعیرێکی ناودار و هەڵکەوتووی کوردستانە و بەشیعرە نیشتمانی و نەتەوەییەکانی رۆڵی دیاری هەبووە لەجۆشدانی خەباتی کوردایەتیدا.
کەمالی ساڵی 1886 لەشاری سلێمانی دایک بووە.
لای خواجە ئەفەندی خوێندنی ئاینی خوێندووە.
دوای تەواو کردنی خوێندن بەفەرمانبەر دامەزراوە و لەشارەکانی سلێمانی و بەغداو کەرکوک و هەڵەبجە خزمەتی میری کردووە.
کەمالی لەگۆڤارو رۆژنامەکانی سەردەمی خۆی وەک (بانگی کورد، بانگی کوردستان، رۆژی کوردستان، ئومێدی ئیستقلال، پێشکەوتن
عەلی کەمال باپیر ئاغا (کەمالی - مامە)
ڕۆستەم محەمەد عەبدولکەریم ڕۆستەم ئاغا
مێژووی لەدایکبوونی، بە تەواوی دیارنییە، مێژووەکەی، لەنێوان ساڵانی 1850-1880 ز، دانیشتووی گوندی خانی ڕۆستەم ئاغابووە. ناوی ئەم گوندە بە ناوی باپیرە گەورەیەوە ناونراوە، ڕۆستەم ئاغای باپیرەگەورەی لەگەڵ زاڵخانی برای لە موسڵ لە سێدارە دراون. ڕستەم ئاغای باپیرە گەورەی دژی سوپای عوسمانی ساڵی 1812 جەنگاوە و پشگیری لە میرنشینی بابان کردووە.
خۆشی بەشداری شەڕی ئاوباریکی کردووە، لەگەڵ شێخ مەحمودی حەفید ساڵی 1931ز.
پیاوێکی بەرچاوتێر و خاوەن دیوەخان بووە، هەقبێژ و چاونەترس بووە بەرانبەر دوژمنانی کورد، لە 2
ڕۆستەم محەمەد عەبدولکەریم ڕۆستەم ئاغا
فەرهاد بەیانەک
کۆڵبەرێکی کوردی،خەڵکی گوندی ماشکان پیرانشاری ڕۆژهەڵاتی کوردستان ڕۆژی 30-11-2018 بە گوللەی هێزەکانی سوپای ئێران گیانی لە دەست داوە.
فەرهاد بەیانەک
کەمتەرخەميی مێژوو لە ئاست قوربانیيەکانيدا (فاتەڕەش) بە نموونە
نووسین و ئامادەکردنی: مانو بەرزنجی و جوان عومەر ئەحمەد
پێداچوونەوەی: ڕێبوار حەمەتۆفیق
بە درێژایی مێژوو لە سەرجەم ناوچەکانی کوردستاندا هەزاران جار گوێبیستی ناو و پێداهەڵدانی جۆراوجۆری ژنانی بوێر و سەرکردەی ئازا بوین. ژنی داهێنەر، جەنگاوەری وەها کە لە هەموو نەهامەتيیەکانی میلەتەکەيدا شان بە شان و (هەندێ جاریش زیاتر لە پیاوان) بە ئەرک و بەرپرسیارێتی خۆیانيان لە شان ناوە و لە پاڵ دایکایەتی و بەڕێوەبردنی خێزاندا، ئەرکی ئاوەدانکردنەوە و بونیادنان و سەرکردایەتی گەورەیان لە ئەستۆ گرتووە. هەر لە نووسین
کەمتەرخەميی مێژوو لە ئاست قوربانیيەکانيدا (فاتەڕەش) بە نموونە

Kurdipedia.org (2008 - 2020) version: 12.11
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1,264 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574