🏠 دەستپێک
تۆمارکردنی بابەت
کوردیی ناوەڕاست
Kurmancî - Kurdîy Bakûr
English
کرمانجی - کوردیی باکوور
هەورامی
لەکی
Kurdîy Nawerast - Latînî
عربي
فارسی
Türkçe
עברית
Ελληνική
Française
Deutsch
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
پەیوەندی
دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زۆرتر
Kurdipedia
🔎 English Menu
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
📷 هەولێر 1979
وێنەیەکی هەولێر 1979

ئێرە کۆڵانی مافوورفرۆشانە، گەراجی مزگەفتی شێخ مصطفی و کۆڵانی زیوەر فیتەر یان پێدەگۆت دەکەوێتە خوارەوەی قوتابخانەی ئاواتی کچان بەرەحمەت بی ابو صباح لەسەربانی خۆیان ئەو وێنەی گر
📷 هەولێر 1979
📖 گردی قالینج ئاغا
گردی قالینج ئاغا
، ناوی نەم گردە لە (قالە انجە) هاتووە واتە قەڵای گچکە بە بەراوردی لەگەڵ قەڵای هەولێر، شوێنەکەشی دەکەوێتە دووری (ا کم) لە خوارووی قەڵا، دەکەوێتە نزیک سەرۆکایەتی شارەوانی هەولێر.
رووب
📖 گردی قالینج ئاغا
📖 ناوی جادەی باتای هەولێر لە چی یەوە هاتیە؟
پێڵاوی باتا.
ناوی جادەی باتای هەولێر لە چی یەوە هاتیە.....!

یەکەم جار دوکانی باتا لەهەولێر بەڕێز علی شکرچی داینا لەساڵی 1956 لەتەنیشت گەراجی کۆیە بوو بەرامبەر چایخانەی حاجی جمیل ئێستا بویتە کەباب
📖 ناوی جادەی باتای هەولێر لە چی یەوە هاتیە؟
📕 موریدی حەزرەتی پەروانەم
باوکی مەجنون، مەجنونی لەگەڵ خۆیدا بردە کەعبە، تاوەکو حەلقەی کەعبە بگرێت و، لەوێ دوعای دەرچوونی ئەوینی لەیلا لە دڵی مەجنونی کوڕی بکات.
لە تەوافدا کاتێ باوکی دەستی مەجنونی گرتبوو، نزیکبوونەوە لە حەلقەی
📕 موریدی حەزرەتی پەروانەم
📕 هۆکار و چارەسەری دڵەراوکێی کچان لە هاوسەرگيری
ناوی کتێب: هۆکار و چارەسەری دڵەڕاوکێی کچان لە هاوسەرگیری
نووسینی: عبدالله خاکی

ناوەڕۆک:
لەم کتێبەدا زۆر بەجوانی هۆکارەکانی مانەوەی کچ باس دەکات، هەموو ڕاستیەکانی ژیانی کچان باس دەکات، کتێبێکە ب
📕 هۆکار و چارەسەری دڵەراوکێی کچان لە هاوسەرگيری
📖 سکرتێرە 26
سکرتێرە 26

گۆتم : جەنابی سەرۆک وەزیران ئەوانە هەمووی تڕومبێلی خۆیان هەیە، لۆ بەوی هات و چووی نەکەن، ئاخر مەسرەفەکی زۆر دەکەوتە سەر حکومەتی، وەڵلا ئەمن ئەوەی بە غەدر دەبینم، خوا قبور ناکا، گۆتی : ئە
📖 سکرتێرە 26
📖 سکرتێرە 25
سکرتێرە 25

گۆتم : مەغدور نابی ؟ گۆتی : ناوەڵلا ! گۆتم : باشە ئەتوو چ لە ڕاوێژکاری دەزانی ؟ گۆتی : لۆ چما ڕاوێژکاری چیە، لەمارێ لێ پاردەدەمەوەو سەرەمانگان دێم معاشەکەی وەردەگرم، ئەمن دەزانم نەدەوام
📖 سکرتێرە 25
📖 سکرتێرە 24
سکرتێرە 24

گۆتم : وەڵلا ئەمە کت و پڕ هاتینەو لە خەستەخانەی حکومی بووین و گۆتیان بیگەیننە ئەهلی دەنا دەمری، لۆیێ هاتین و چ دەفتەریشمان پێنیە ! گۆتی : بڕۆن پارەکەی تەرتیب کەن و وەرنەوە هەتا نەخۆشەکەی
📖 سکرتێرە 24
📕 دەسەڵاتی دادوەری لە دەوڵەتی فیدراڵیدا
دەسەڵاتی دادوەری لە دەوڵەتی فیدراڵیدا (توێژینەوەیەکی یاسایی بەراوردکارییانەیە)
نووسینی: گۆران ئازاد محەمەد
چاپی دووەم – 2014
📕 دەسەڵاتی دادوەری لە دەوڵەتی فیدراڵیدا
📕 سینەما حەوتەمین هونەر
سینەما، حەوتەمین هونەر
نووسینی: کۆمەڵێک نووسەر
وەرگێڕانی: چەند وەرگێڕێک
لە بڵاوکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم – دۆسیەکانی سەردەم (18)
چاپی یەکەم – 2017
📕 سینەما حەوتەمین هونەر
📕 شوناسی عێراق، ململانێ نەتەوەیی و مەزهەبییەکان
شوناسی عێراق، ململانێ نەتەوەیی و مەزهەبییەکان
نووسینی: شێرکۆ کرمانج
لە بڵاوکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم 813
چاپی یەکەم – 2017
📕 شوناسی عێراق، ململانێ نەتەوەیی و مەزهەبییەکان
📕 چۆڵەچرا
ئامادەکار: کاوە فەقێ زادە
پێدا چوونەوە بەسەر کولتووری زارەکی فۆلکلۆر و مۆسیقای نەتەوەیی لە کوردستان
کولتووری زارەکی کە وەک دەستەواژەی فۆلکلۆر (folklore) ئاوازەی دەرکردووە؛ لە ڕاستیدا هەنبانەیەکە لە
📕 چۆڵەچرا
📕 هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی کۆمار لە ئێران: 18ی حوزەیرانی 2021
ژوری تویژینەوەکانی بزووتنەوەی گۆڕان[1]
ئامادەکردن و نوسینی ئارام ساڵح کاکە
2021
📕 هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی کۆمار لە ئێران: 18ی حوزەیرانی 2021
📕 کۆی کارە عەرەبی و ئینگلیزیەکانی جوبران خەلیل جوبران 01
ناونیشانی پەرتووک: کۆی کارە عەرەبی و ئینگلیزیەکانی جوبران خەلیل جوبران
مۆسیقا، بوکی نواڵان، روحی یاخییەکان، باڵە شکاوەکان
وەرگێڕان: ئازاد بەرزنجی
📕 کۆی کارە عەرەبی و ئینگلیزیەکانی جوبران خەلیل جوبران 01
📕 ئاوڕدانەوەیەک لە رۆژئاوا و رۆژهەڵاتناسی
ئەمجەد شاکەلی[1]
2021
📕 ئاوڕدانەوەیەک لە رۆژئاوا و رۆژهەڵاتناسی
📷 راکێشانی هێڵی ئاو لە گەڕەکی سابونکەران ساڵی 1958
راکێشانی هێڵی ئاو له بەشی سەرەوەی گەڕەکی سابونکەران نزيک نەخۆشخانەی شيرەکه و قوتابخانەی رەفيق حيلمی ساڵی 1958
📷 راکێشانی هێڵی ئاو لە گەڕەکی سابونکەران ساڵی 1958
📷 پاچەی هەولێرێ 1976
پاچەی هەولێرێ
وەستا کەریم دانیشتووی گەڕەکی خانەقا بوو باشترین وخۆشترین پاچەی دەفرۆشت. ئەوکات نەفەری بە دینارەکی بوو.
ئەم وێنەیە لە 25-01-1976 گیراوە
📷 پاچەی هەولێرێ 1976
📖 سکرتێرە 23
سکرتێرە 23

گۆتم : بڕۆ ئەو دەرمانانە بکڕەو زوو وەرەوە، گۆتی : دیارە ئەو سەیە سەلامەتەو نەتۆپی، گۆتم : وەختی هەندێ نیە زوو بڕۆ، گۆتی : توخوا بەڕاستیم پێ برێ ئەمن دەمرم ؟ گۆتم : جەعۆ کەس هەیە نەمری، ئ
📖 سکرتێرە 23
📖 سکرتێرە 22
سکرتێرە 22

گۆتم : ڕەحمەت لەبابت ئەمن چێری بەخێو دەکەم، دەواجینم دانایە، ئاخر سبەینێ نارێن ئەو عەلەفەت لۆچ کڕی ! گۆتی : تەرتیبکە ڕەعمەت لەبابت، کوونەکی ببینەوەو تێی پەستە ! گۆتم : وەڵلا برا ئەو ئیشە
📖 سکرتێرە 22
📖 مەحەتەی قیتار(شەمەندەفەری)هەولێرێ.
مەحەتەی قیتار(شەمەندەفەری)هەولێرێ..

(کۆتایی شێستەکان)
نزیکەی حەفتا ساڵ بەرلەئێستا ئەو شارە قیتاری تێدابووە.

ساحەی تۆپانێی مەحەتەی لەپشت فلکەی بەتەمای خوای هەوکە یان شێخی چۆلی بوو.
خوارێ لۆ دەو
📖 مەحەتەی قیتار(شەمەندەفەری)هەولێرێ.
📕 شۆڕشکی سپی لە ژێر چەتری رەوشەنگەریدا
خدر مەرەسەنە [1]
📕 شۆڕشکی سپی لە ژێر چەتری رەوشەنگەریدا
📝 بۆ ڕای گشتی سەبارەت بە سەردانی دۆستانی کورد بۆ هەرێمی کوردستان
هەروەک ئاگادارن نزیکەی پەنجا رۆژە دەوڵەتی تورکیا دەستی بە هێرش بۆ سەر باشووری کوردستان کردووە. خەڵکی دەربەدەر دەکات و دێ و دێهات و کێڵگەو باخ دەسووتێنێت و تاڵانیی دەکات. هێرش دەکاتە سەر پەنابەرانی کام
📝 بۆ ڕای گشتی سەبارەت بە سەردانی دۆستانی کورد بۆ هەرێمی کوردستان
📝 بانگەوازیی دیالۆگ لە کۆنگرەی نەتەوەیی کورستانەوە
سەرلەبەیانی ئەمڕۆ لە ناوچەی چیای مەتینا لە باشووری کوردستان، هەوالەکان رووداوێکی غەمگین و نەخوازراویان راگەیاند. لە ئەنجامی رووداوەکەدا کۆمەڵێک پێشمەرگە گیایان لەدەست داوەو ژمارەکی دیکەش بریندار بوون.
📝 بانگەوازیی دیالۆگ لە کۆنگرەی نەتەوەیی کورستانەوە
📕 خوێندنەوەیەکی سۆفیگەری و تەریقەتی نەقشبەندی
ئەمجەد شاکەلی[1]
2021
📕 خوێندنەوەیەکی سۆفیگەری و تەریقەتی نەقشبەندی
✌️ ڕێبین عومەر (دەمهات باهۆز)
نازناو: دەمهات باهۆز
ناو و پاشناو: رێبین عومەر
شوێنی لەدایکبوون: هەولێر
ناوی دایک و باوک: حەسیبە - عومەر
رێکەوت و شوێنی شەهیدبوون: 25-04 2021- ئاڤاشین
✌️ ڕێبین عومەر (دەمهات باهۆز)
✌️ شەهیدان
خەیروڵڵا عەبدولکەریم
✌️ شەهیدان
محەمەد قودسی
✌️ شەهیدان
مستەفا خۆشناو
✌️ شەهیدان
عیزەت عەبدولعەزیز
👫 کەسایەتییەکان
ناهیدە رەفیق حیلمی
📖 ئاژەڵەکانی ناوچەی سەقز | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
📋 Copy Link to Clipboard
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

ئاژەڵەکانی ناوچەی سەقز
ناوچەی سەقز به هۆی هەڵکەوتەی جوگرافیایی تایبەت به خویەوه و له هەمان کاتدا ڕووبەری زۆر و بەربڵاو و شاخاوی بوونی و هەروەها به هۆی ئەوەی که چەندین چەم وسەرچاوەی ئاوی گەورەی کوردستان و هەزاران کانی و ڕووبای گەوره و بچووکی تێدا هەڵکەوتوه، بووەته هۆکاری ئەوەی دەیان ئاژەڵ و گیان لەبەری تایبەتی و دەگمەن لەم ناوچەدا بوونیان هەبێت که ناوەندی هەواڵنێری سەقز لێرەدا هەوڵ ئەدات گرینگترین ئاژەڵەکانی ناوچەی سەقزتان پێ بناسێنێت.
ورچ
ئاژەڵ‌‌ یەکێک له ئاژەڵه کێوی و وەحشیەکانی ناوچەی سەقز ورچه، که به تایبەتی له سەرشیو و گەورک، له چاو باقی ناوچەکان زیاتره و له نێو ئەشکەوت و بناری کێو و ناوچە شاخاویەکانی سەقز ورچ به زۆری بوونی هەیه و ئەم ئاژەڵه تەنانەت له چیرۆک و ئەفسانەکانی دانیشتوانی ناوچەی سەقزدا له دێر زەمانەوه تا ئێستا ڕەنگی داوەتەوه و له سەر ئەم ئاژەڵه سامناکه دەیان گۆرانی فلکلۆر و چیرۆکی خۆش تۆمار کراوه. ورچەکانی ناوچەی سەقز له کاتی شەڕ و یاری کردندا له سەر پێ دەوستن و بەرزترینیان که تا ئێستا بینراوه، پتر له 3 میتر و نیو بوه. قورسایی ورچەکانی سەقز له نێوان 100 تا 250 کیلۆیه و ئەم ئاژەڵه پێش ئەوەی بچێته خەوی زستانی، زۆرترین کێشی هەیه، چونکا دەبێ بڕێکی زۆر چەوری و بەز بۆ خەوی زستانی له لەشیدا کۆ کاتەوه. ورچەکانی ناوچەی سەقز زۆرتر به تەنها دەژین و کەمتر ڕوویداوه که کەسێک ئەوان به کۆ لەم ناوچەدا ببینێت و ئەگەریش پێکەوه بینرابێتن لەگەڵ بەچکەکانیاندا بوون که هەندێک جار تا ماوەی 2 ساڵ لەگەڵ خۆیان دەیگێڕن. بەچکه ورچەکان زۆر بچووکن و کێشی ئەوان تەنها نیو کیلۆیه و تا دەگەنه یەک مانگی چاویان ناکرێتەوه و بەسراوه. له ناوچەی سەقز ورچەکان جگه له مرۆڤ هیچ دوژمنێکی دیکەیان نیه و دەکرێت بڵێین که ئەوان وەکوو به هێزترین ئاژەڵی ناوچەی سەقز دەژمێردرێن. ورچەکانی ناوچەی سەقز هەر چەند زۆرتر حەزیان له گۆشته، بەڵام به هۆی ئەوەی ڕاو کردنی ئاژەڵه بچووکەکان بۆیان زەحمەته، زۆرتر گژ و گیا دەخۆن و گەڵای دارەکانیشیان پێ خۆشه و ئەگەر بۆیشیان هەڵکەوێت پەلاماری کەنووی هەنگوین ئەدەن و له وەرزی بەهارانیشدا زۆر جار دێن بۆ چەم و ڕووبارەکانی سەقز و زگیان به ماسی تێر ئەکەن.زۆر جار بیندراوه ورچەکانی ناوچەی سەقز کاتێک برسی دەبن یا بریندارن، یاخی دەبن و پەلاماری مرۆڤ یان مەڕ و ماڵاتی خەڵک ئەدەن و زەرەر به خەڵک دەگەێنن.‌
بەراز
ئاژەڵ‌‌ یەکێکی دیکه له ئاژەڵه بە نێوبانگەکانی ناوچەی سەقز بەرازه. ئەم ئاژەڵه زۆرتر له ناوچەی سەرشیو و دەشتی شلێر بوونی هەیه و له هەمان کاتدا که گیان لەبەرێکی پیس و پۆخڵ و حەرام گۆشته، زۆر جار به هۆی وشکه ساڵی و هەروەها زۆر بوونیان به هۆی زا و زێ کردن له نێویاندا، هێرش دەکەنه سەر زەوییه کشت و کاڵییەکانی ناوچەی سەرشیوی سەقز و زەرەر و زیانێکی گەوره به جوتیارانی ئەم دەڤەره دەگەێنن. بەرازەکانی ناوچەی سەقز زۆرتر ڕەنگیان خۆڵە مێشی، قاوەیی و ڕەشه و هەروەها درێژیان له نێوان 1 میتر تا 1 میتر و نیوه و باڵایان له سەر شانیانەوه تا سەر زەوی 90 سانتیمێتر دەبێت و قورسایی و کێشیان له نێوان 60 تا 70 کیلۆیه. بەرازە نێرەکانی دەشتی شلێر و ناوچەی سەرشیو زۆرتربه شێوەی گەله دەژین و هەر گەله بەرازێکی نێر لەم ناوچه له 20 سەر پێک هاتوه، بەڵام زۆر جاریش دانیشتوانی ئەم دەڤەرانه، گەله بەرازی نێریان بینیوه که له 50 سەر پێک هاتون. بەرازه مێوەکانیش زۆرتر به شێوەی 3 تا 4 سەری لە گەڵ بەچکەکانیان دەگەڕێن و شایانی ئاماژەیه که بەرازه نێرەکان لەگەڵ مێکاندا ناگەڕێن و تەنها ساڵی 2 یا 3 جار و له کاتی جووت بووندا پەیدا دەبنەوه. بەرازکان تەنها به شەودا دەگەڕێن و لە گەڵ دەسپێکی شەو هەتا بەری بەیان خەریکی خواردن و لەوەڕ و تاڵان کردنی مەزرا و دەر و دەشتەکانی سەقزن و هەر شتێکیان بەر دەست کەوێت له گژ و گیا و ڕیشە و گەڵای دارەکانەوه بگره هەتا هەموو جوره دانەوێڵە و میوه و سەوزی و کەلاکی تۆپیو و تەنانەت مشک و مێلووره و قۆلانچه و.... ڕەحمی پێ ناکەن و دەیخۆن. بەرازەکان به هەڵکەندن و قووڵ کردنی زەوی، هێلانه و شوێنی پشوودان بۆ خۆیان و بەچکەکانیان درووست دەکەن و هەندێک جاریش بینراوه که له ئەشکەوت و بناری کێوەکان هێلانەیان چێکردوه. بەرازەکانی ناوچەی سەقز زۆرتر له نێوەڕاستی زستاندا زاوزێ دەکەن و له کات و وادەی جووت بووندا 3 تا 5 سەر بەرازی نێر و مێ پێکەوه دەگەڕێن و دەبێ ئەوەیش بڵێین که له دەورانی جووت بووندا بەرازەکان له چاو پێشوو زۆر کەمتر شت دەخۆن و دەلەوەڕن بەڵام زۆرتر ئاو دەخۆنەوه. وادەی زەیسانی بەراز 4 مانگه و پاش ئەم ماوه له نێوان 8 تا 12 بەچکەی دەبێت. له ناوچەی سەقز سەرەکیترین دوژمنی بەراز، گورگەکانن و زۆر جار بنیراوه که گەله گورگ، هێرشیان کردوەته سەر بەرازەکانی ئەم ناوچە و بەچکەکانیان خواردوون.
گورگ
ئاژەڵ‌‌ دەتوانین به دڵنیاییەوه بڵێێن که گورگ له هەموو ناوچه و گوندەکانی دەڤەری سەقز بوونی هەیه و کەمتر هاوڵاتیێک لەم ناوچه بەرچاو دەکەوێت که گورگی نەبینیبێ یان لوره لوری گورگی نەبیستبێت. گورگ ئاژەڵێکی وەحشی گۆشت خۆره و به ڕەگەز به بنەماڵەی سەگەکان دادەنرێت. هەنووکه گورگ له زۆر شوێنی دونیا ئاسەواری نەماوه و لەنێو چوه و تەنها له چیرۆک و فیلمه کارتۆنیەکاندا نێوی دەبینرێت، بەڵام به خۆشیەوه ئەم ئاژەڵه له ناوچەی سەقز پارێزراوه و هیچ مەترسیێک له مەڕ لەنێوچوونی بەدی ناکرێت و به پێچەوانەوه لەم ساڵانەی دواییدا ڕێژەی گورگ له سەقز به هۆی کۆمەڵێک هۆکاری تایبەتەوه پێوانه ئاساییەکانی تێپەڕاندوه و له زیاد بووندایه. گۆرگەکان زۆر جار له ژێر دار و درەختەکان، یان ئەو هێلانه و کونانەی که له لایەن ئاژەڵی دیکەوه چێکراوه دەژین و هەندێک جاریش له قڵەشی کێوەکاندا جێگە خۆش دەکەن. ڕ‌‌ەنگی گورگەکانی ناوچەی سەقز زۆرتر خۆڵه مێشی و قاوەیی تێکەڵ لەگەڵ ڕەشه، ئەم ئاژەڵه به تەنیا یا لەگەڵ جووتەکەیدا دەژی و هەندێک جاریش به کۆمەڵ و به شێوەی گەله گورگ دەژین و له شەو و ڕۆژدا به بێ جیاوازی ڕاو دەکەن. به هۆی زۆر بوونی ڕێژەی گورگ له ناوچەی سەقز، زۆر جار گەله گورگ هێرش دەکەنه سەر مەڕ و ماڵاتی هاوڵاتیان و هەندێک شەو‌یش بینراوه که هێرشیان کردوەته سەر گەوڕ و تەویلەی ئاژەڵداران و دەیان سەر ئاژەڵی ماڵیان له خاوەنەکانیان مردار کردوەتەوه. گورگەکانی دەڤەری سەقز زۆر مەترسیدارن و تا ئێستا به هۆی هێرشی ئەوانەوه بۆ سەر شوان و جوتیاران و خەڵکی ئاسایی، سەدان کەس گیانیان له دەست داوه یان بە توندی بریندار کراون.
بزنە کێوی
ئاژەڵ‌‌ له بەشێکی بەرچاوی شاخ و کێوەکانی ناوچەی سەقز و به تایبەت ناوچەی گەورگ، ئاژەڵێکی جوان و سەرنج ڕاکێش به نێوی بزنه کێوی له دوو شێوازی شاخدار و بێ شاخ بەرچاو دەکەوێت. بزنه کێویەکانی دەڤەری سەقز پێکەوه و به شێوازی گرووپی دەژین و هەندێک جار له گرووپی 10 تا 20 سەریدا بیندراون. ئەم گرووپه له لایەن بزنە کێویێکی پیر و بە هێز ڕێبەری دەکرێن بەڵام هەندێک جاریش ڕوویداوه که بزنه لاوەکان یاخی دەبن و گرووپی جیاوازی خۆیان پێک دە‌هێنن. بزنه کێویەکانی سەقز له گەڵای دارەکان و گژ و گیای ناوچە بۆ لەوەڕ کەڵک وەردەگرن و هۆکاری زۆر بوونیشیان له ناوچەی گەورک دەگەڕێتەوه بۆ چڕی دارستانەکانی ئەم ناوچە و له هەمان کاتدا شاخاوی بوون و سەرسەوزی گەورک و بوونی سەرچاوەی ئاوی بەرفراوان،له چاو ناوچەکانی دیکە. بزنه کێوی زۆرتر حەزیان له شوێنی بەرزه، بەڵام هەندێک جاریش له چیاکان دێنه خوارەوه و ڕوو دەکەنه پێدەشتەکان. بزنه کێوی تواناێکی باشی له هەڵخستنەوه و ڕاکردن له سەر شاخه بەرزەکان و شوێنه مەترسیدارەکان هەیه و ئەم ئاژەڵانه له بەره بیانەوه تا لای دواینیمەڕۆ ئەلەوەڕن و لەو کاتانەش که پلەی گەرما له سەرەوەیه له سێبەری دار و درەخت و قەراخ تەله سەنگەکان دەخەون و پشوو ئەدەن. بزنه کێویەکانی ناوچەی سەقز له وەرزی پاییزدا له گەڵ یەک جووت ئەبن و کاتی زەیسان بوونیان 5 تا 5 مانگ و نیوه. له کاتی جووت بووندا له نێو نێرەکاندا شەڕ و ململانێ دێته ئاراوه و نێره به هێزەکان نێره لاوازەکان ڕاو ئەنێن و ناهێڵن له گەڵ مێکاندا جووت بن و بۆ خۆیان ئەرکی ئەوان دەکێشن. له وەرزی بەهاردا زاوزێ دەست پێدەکات و زۆر جار بزنه کێویەکان به سکێک دوو کاژیلەیان ئەبێت. کاژیلەکان چەند کاتژمێرێک دوای له دایک بوونیان، ئەکەونه شوێن دایکیان و دەتوانن به پێوه بوەستن و پاش چەند ڕۆژێک زۆر به باشی ئەتوانن ڕابکەن. به هۆی به تام بوونی گۆشتی ئەم ئاژەڵه، به داخەوه ڕاوچیەکانی ئەم دەڤەره زۆر نابەرپرسانه هەڵس و کەوت لەگەڵ بزنه کێویەکاندا دەکەن و به ڕاو کردنی بەردەوامی ئەم ئاژەڵه ژیکەڵە، بوونیان خستوەته مەترسی له نێو چوونی هەتا هەتایی و پێویست دەکات که لایەنه بەرپرسیارەکان به سزادانی ئەم مرۆڤه بێ ویجدانانه، بزنه کێویەکانی ناوچەی سەقز له مەترسی فەوتان و لەبەین چوون ڕزگار بکەن.
سمۆرە
ئاژەڵ‌‌ یەکێکی دیکه له ئاژەڵه جوان و دەگمەنەکانی ناوچەی سەقز، سمۆرەیه. سمۆره، له زۆربەی ناوچەکانی سەقز و زۆرتر له سەرشیو،خوڕخوڕه و گەورک بوونی هەیه. زانا بوون و توند و تۆڵی له ڕادە بەدەر و فرز بوونی سمۆره، له خاڵه سەرنج ڕاکێشەکانی ئەم گەیان لەبەرەن و به دڵنیاییەوه هیچ مرۆڤێک شک نابەین که له سەیر کردنی سمۆره و هەڵس و کەوتەکانی تێر بێت یان ڕەقی لێی بێت و بیهەوێت له نێوی ببات. دارستانه چڕەکانی سەرشیو و گەورک شوێنێکی لەبارن بۆ سمۆره و به هۆی بوونی دار بەڕوو، دار گوێز و داری بادام لەم ناوچانه، سمۆرەکان له بواری خواردندا هیچ گرفتێکیان نیه و تەنها گرفتی ئەوان ترس له ڕاو کردنیانه، له لایەن هەڵۆ بەرزه فڕەکانی کێوه سەرکەشەکانی سەقز، که تەنگیان بەم سمۆره جوانانه هەڵچنیوه. سمۆرەکان زۆر فرزن و له چاو ترووکانێکدا له سەر پەل و پۆی دارێکەوه بۆ دارێکی دیکه باز ئەدەن و مرۆڤ به بینینیان وا هەست دەکات که سمۆرەکان خەریکن هەڵدەفڕن. چاوی سمۆرەش زۆر تیژه و یارمەتی ئەدات که به شەودا به جوانی دەور و بەری خۆی ببینێت و له بوونی مەترسیەکان ئاگادار بێتەوه. شەڕ کردنی سمۆره و مار، زۆر سەرنج ڕاکێشه و زۆربەی جار سمۆره لەم شەڕەدا به سەر ماردا سەردەکەوێت و پاشان ماره بەزیوەکەش دەخوات.
ڕێوی‌
ئاژەڵ‌‌ ڕێوی له زۆربەی نزیک به تەواوی ناوچەی سەقز بوونی هەیه و بێ گومان به یەکێک له بەنێوبانگترین ئاژە‌ڵەکان دەناسرێت له بواری فرت و فێڵ و خوێڕی بووندا، و هەر ئەمەش وایکردوه که له سەقز،پیاوی دەسبڕ و درۆزن به ڕێوی نێوزەد بکرێت و مرۆفی ترسەنۆک و خوێڕیش هەر نازناوی ڕێوی بۆ هەڵبژێرن. ڕێویەکانی ناوچەی سەقز دەستێکی باڵایان هەیه له پەلامار دان و دزینی هێلکه و مریشک و جوجەڵە و هەموو چەشنه پەلەوەرێک و زۆر جار ڕێویەکان پەلاماری کولانەی دێهات و گوندەکانی سەقز ئەدەن و دەستێکی باشی لێ دەوەشێنن و پاشان ڕێوی هەڕا ئەکەن و شوێنەکه به جێ دەهێڵن. رێوی به هۆی ئەم کردەوه دزێوانەیەوه له دێر زەمانەوه له نێو خەڵکی ناوچەکەمان بێزی لێ دەکرێت و سەرەڕای زیرەکی و فرت و فێڵەکەی، زۆر جار دەکەوێته داوی دێهاتیەکان و له بەین دەبرێت، بەڵام سەرەڕای ئەم هەوڵانەش ڕێژەی ڕێوی پێوانەێکی باشی له ناوچەی سەقزدا تۆمار کردوه و شارەزایان پێیان وایه که مەترسیێکی ئەوتۆی له سەر نیه که ڕەگەزی ئەم ئاژەڵه له نێو بچێت.
هەڵۆ‌
ئاژەڵ‌‌ هەڵۆ یەکێک له گەورەترین و بەهێزترین پەلەوەرەکانی سەقزه و به هۆی شاخاوی بوونی ناوچەی سەقز له هەموو شاخ و چیاێکی ئەم دەڤەرەدا بوونی هەیه. هەڵۆکانی ناوچەی سەقز درێژاییەکەیان له دەنووکیانەوه تا لای کلکیان 1 میتر دەبێت و کێشەکەیشیان له نێوان 3 تا 6 کیلۆدایه و هەروەها بەرزی باڵەکانیشیان تا 2 میتر دەبێت. هەڵۆ سیمای لەخۆبایی و ترس هێنەره و لە هەمان کاتدا، تواناێکی باشی له ڕاو کردندا هەیه. سەری هەڵۆکان گەوره و تووکنە و چاوەکانیان زل و زیته و زۆر به باشی دەتوانن ببینن و له کاتی هەڵفڕین له ئاسماندا دەتوانن هەر گیان لەبەرێک که هێزیان پێی بشکێت وەک هەوره تریشقه به سەریدا دابەزن و لە گەڵ خۆیان بیبەن. ڕەنگی هەڵۆکانی ناوچەی سەقز له دوو ڕەنگی سەرەکی قاوەیی و ڕەش پێک هاتوه بەڵام هەندێک جار هەڵۆی سووریش لەم ناوچه بینراوه. هەڵۆ له نێوان 25 تا 35 ساڵ ئەژی و هەندێک جاریش ئەم تەمەنه تا 45 و بگره زیاتریش ئەڕوات. هەڵۆ زۆرتر له کاتی ڕاو کردندا پەلاماری پەلەوەره بچووکەکان ئەدات و هەروەها مشک و کەروێشک و ڕێوی و سمۆرەیش لەو ئاژەڵانەن، که لە لایەن هەڵۆکانی ناوچەی سەقز ڕاو دەکرێن. هەڵۆ هێلانەکەی له سەر لووتکەی کێوە سەر کەشەکان و داره بەرزەکان چێ دەکات و له لای خەڵکی ناوچەی سەقز وەکوو هێما و سیمبۆلی سەربەرز ژیان و سەر دانەنەواندن چاوی لێدەکرێت و ئەم ڕوانینه له شێعر و هۆنراوەی شاعیرانی ئەم دەڤەرەش ڕەنگی داوەتەوه و تەنانەت یەکێک له سەرەکیترین مەیدانەکانی نێو شاری سەقز به نێوی فەلەکەی هەڵۆ ناونراوه و هەڵۆ به کردەوه بوەته هێما و سیمبۆلی شاری سەقز و له هەر شوێنێکی کوردستان نێوی هەڵۆ دەبیسترێت، بێ ئیختیارخەڵکی ئەو جێگایه، نێوی سەقز و دانیشتوانی ئەم شارەیان بیر دەکەوێتەوه.
کەو‌
ئاژەڵ‌‌ قاسپەی کەوی کوێستانانی سەقز له مێژه وێردی سەر زمانی پیر و لاوی ئەم دەڤەرەیه وبۆته هەوێنی عەشق و خۆشەویستی و وەک مۆسیقای دڵنشین، دڵ و ناخی دڵداران و عاشقان ئەهەژێنێت. کەو یەکێک لەو پەلەوەره جوان و بەنێو بانگانەی ناوچەی سەقزه که نه تەنها له شاخ و پێدەشتەکانی ئەم ناوچه بەڵکوو له ماڵ و مەنزڵی بەشێکی بەرچاوی خەڵکی شار ودێهات، بەدی دەکرێت و قاسپە قاسپەی کەوی کوێستانان تێکەڵ به قاسپەی کەوی بەندی قەفەسی شار و لادێکان بوه و ئەم پەلەوەرەی کردوەته هاوڕێێک بۆ دانیشتوانی ناوچه. هەر چەند ناوەندی هەواڵنێری سەقز به تەواوی دژی ڕاوکردن و له نێو بردنی ئاژەڵانی ناوچەکەمانه و هەوڵ ئەدات کولتووری خۆشەویستی و پاراستنی ئاژەڵ لەم ناوچەدا پەره پێبدات، بەڵام ئەوەیش ناشارینەوه که زستانان، ڕاوه کەو دەبێته یەکێک له گرینگترین سەرقاڵیەکانی ڕاوچیان و مەنجەڵ و مەتبەخ و سفرەی بەشێکی بەرچاو له دانیشتوانی ناوچەی سەقز به گۆشتی کەو دەڕازێتەوه و بۆنی کەوی برژاو تەماح وەبەر هەموو کەس ئەنێت.


🗄 سەرچاوەکان
[1] ⚫ دیارینەکراو | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | ناوەندی هەواڵنێری سەقز

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: 🌏 جوگرافیا
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ سەقز

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 74% ✔️
74%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
74%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (م. ب.)ەوە لە: Apr 24 2015 10:43AM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 24 2015 10:49AM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 4,917 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.120 KB Apr 24 2015 10:43AMم. ب.
📊 ئامار
   بابەت 383,248
  
وێنە 63,630
  
پەڕتووک PDF 12,155
  
فایلی پەیوەندیدار 51,227
  
📼 ڤیدیۆ 202
  
🗄 سەرچاوەکان 16,243

📚 پەڕتووکخانە
  📖 هۆکار و چارەسەری دڵەرا...
  📖 دەسەڵاتی دادوەری لە دە...
  📖 سینەما حەوتەمین هونەر
  📖 شوناسی عێراق، ململانێ ...
  📖 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 18-06-2021
  🗓️ 17-06-2021
  🗓️ 16-06-2021
  🗓️ 15-06-2021
  🗓️ 14-06-2021
  🗓️ 13-06-2021
  🗓️ 12-06-2021


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
خەیروڵڵا عەبدولکەریم
کوڕی عەبدولکەریم ئەفەندی کوڕی عەبدوڵڵا ئاغای گورجی زاده، ساڵی 1912 لە گەڕەکی قەڵا لە هەولێر لەدایکبووە.
باوکی کارمەندێکی دەوڵەت بووە لەسەردەمی عوسمانیداو هەر ماوەی لە شوێنێک خزمەتیکردووە، بۆیە خەیروڵڵای کوڕیشی لە سەردەمی مناڵیدا لەگەلێ شوێن ژیاوەو پاش کۆتاییهاتنی جەنگی یەکەمی جیهانی ئینجا فرسەتی بۆ هەڵکەوتووە بچێتە بەرخوێندن، دوای تەواوکردنی خوێندن لە هەولێر، لە خانەی مامۆستایانی بەغدا وەرگیراو دواتر ماوەی پێنج ساڵ بە مامۆستایی لەکۆیەو چەمچەماڵو شەقڵاوە خزمەتیکردووە.
هەر ئەو سەردەمە توانا هونە
خەیروڵڵا عەبدولکەریم
محەمەد قودسی
ناوی محەمەد کوڕی مەحمود ئەفەندی رەسامە، ساڵی 1921 و کاتێک خێزانەکەیان ئاوارەو دەربەدەر بوون، لەشاری قودس لەدایک بووەو ئەم نازناوەی پێبەخشراوە. لە تەمەنی شەش ساڵیدا لەشاری موسڵ چۆتە قوتابخانە و ساڵی دواتر خێزانەکەیان گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی و لەوێ درێژەی بەخوێندن داوە. پلەی سەرەتایی و ناوەندی لەسلێمانی تەواو کردو پاشان لەبەغدا چووە قوتابخانەی سەربازی و دوای دوو ساڵ خوێندن ساڵی 1941 بەپلەی (نائب ضابط) لەهەولێر دامەزرا. ساڵی 1942 بوو بە ئەفسەر و رەوانەی رواندز کرا. لەوێ لەگەڵ هاوڕێ نیشتمان پەروەرەکان
محەمەد قودسی
مستەفا خۆشناو
ساڵی 1912 لە گوندی بێتواتە لەدایکبووە و هەر بەناوی باوکیەوە ناونراوە. خوێندنی سەرەتایی لەشاری کۆیە و خوێندنی ناوەندی لە هەولێر تەواو کردووە.
دواتر لە شاری بەغدا خانەی مامۆستایانی بڕیوەو ماوەی دوو ساڵ لە هەڵەبجە وەک مامۆستا خزمەتیکردووە.
لە ئەیلولی ساڵی 1934دا چۆتە قوتابخانەی عەسکەری و لە حوزەیرانی ساڵی 1936دا بەئەفسەر لە سوپای عێراقیدا دامەزراوە. شەهید مستەفا خۆشناو هەر لە تەمەنی لاوێتیەوە هەستی کوردایەتی و بیری نەتەوایەتی لە دڵ و دەروونیدا رەگی داکوتاوەو لەکۆتایی سییەکاندا رۆڵێکی گرنگی گێڕا ل
مستەفا خۆشناو
عیزەت عەبدولعەزیز
سەرهەنگ عێزەت عەبدولعەزیز، یەکێک بوو لە ئەفسەرانی کۆماری کوردستان.
له ‌دایکبووی : سلێمانی
کاتی شەهیدبوون : 1947-06-19
شوێنی شەهیدبوون : بەغدا
شوێنی گڵکۆ : سلێمانی
چۆنیەتیی شەهیدبوون : سێدارە
عیزەت عەبدولعەزیز
ناهیدە رەفیق حیلمی
لە ساڵی 1928 لە شاری کەرکوک لە دایک بووە.
ناهیدە رەفیق حیلمی جگەلەوەی نووسەر و لێکۆڵەرێکی بەتوانابوو، کچی سەرۆکی حیزبی هیوا مامۆستا رەفیق حیلمی بوو.
ناهیدە یەکێک بووە لەو ژنە دەگمەنانەی کورد کە لە ساڵانی پەنجاکانی سەدەی رابردوو بە مەبەستی خوێندن سەردانی ئەمریکا و زۆرێک لە وڵاتانی دنیا دەکات و چەندین زمانی زیندووی جیهانی زانیوە.
ناهیدە ڕەفیق حیلمی، خاوەنی بڕوانامەی ماستەر بوو لە زانستی سیاسیی پەیوەندییە نێدوەڵەتییەکان، کە لە ئەمریکا بەدەستیهێنابوو، بێجگە لە کوردیی، زمانەکانی ئینگلیزی، عەرەبیی
ناهیدە رەفیق حیلمی

Kurdipedia.org (2008 - 2021) version: 13.06
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0,359 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2021)