🏠 دەستپێک
تۆمارکردنی بابەت
کوردیی ناوەڕاست (# 246,142)
Kurmancî - Kurdîy Serû (# 56,851)
English (# 2,809)
کرمانجی - کوردیی سەروو (# 4,847)
هەورامی (# 61,873)
لەکی (# 17)
Kurdîy Nawerast - Latînî (# 1,154)
عربي (# 11,500)
فارسی (# 2,506)
Türkçe (# 1,831)
עברית (# 13)
Ελληνική (# 13)
Française (# 282)
Deutsch (# 598)
Nederlands (# 127)
Svenska (# 57)
Español (# 34)
Italiano (# 38)
Pусский (# 772)
Fins (# 11)
Norsk (# 13)
日本人 (# 18)
中国的 (# 11)
Հայերեն (# 10)
پەیوەندی
دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زۆرتر
Kurdipedia
🔎 English Menu
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
📕 سەربەخۆیی لە ناخمدایە؛ مێژووی پارە و خەونی سەربەخۆیی بۆ کورد
ناونیشانی پەڕتووک: سەربەخۆیی لە ناخمدایە؛ مێژووی پارە و خەونی سەربەخۆیی بۆ کورد
ناوی نووسەر: یوسف عەبدولحەکیم مەلا یەحیا [1]
📕 سەربەخۆیی لە ناخمدایە؛ مێژووی پارە و خەونی سەربەخۆیی بۆ کورد
📕 خانەوادەیەک لە مێژوودا 01
ناونیشانی پەڕتووک: خانەوادەیەک لە مێژوودا 01
شێخ مووساو شێخ عیسای بەرزنجەیی و نەوەکانیان
ناوی نووسەر: محەمەد شێخ عەبدولکریم سۆڵەیی - بەرزنجی
ساڵی چاپ: 2020
ژمارەی چاپ: یەکەم[1]
📕 خانەوادەیەک لە مێژوودا 01
📕 هارۆڵد پینتەر
ناونیشانی پەڕتووک: هارۆڵد پینتەر
ناوی نووسەر: دانا رەئوف
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: سەردەم
دەزگای پەخش: دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم
ساڵی چاپ: 2015
ژمارەی چاپ: یەکەم[1]
📕 هارۆڵد پینتەر
📕 تیۆر و پراکتیک له کتێبەکانی شانۆدا
ناونیشانی پەڕتووک: تیۆر و پراکتیک له کتێبەکانی شانۆدا
ناوی نووسەر: دانا رەئوف
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: سەردەم
دەزگای پەخش: دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم
ساڵی چاپ: 2016
ژمارەی چاپ: یەکەم[1]
📕 تیۆر و پراکتیک له کتێبەکانی شانۆدا
📕 ژیانێکی تر
ناونیشانی پەڕتووک: ژیانێکی تر
ناوی نووسەر: دانا رەئوف
ناوی وەرگێڕ: کەریم تاقانە
وەرگێڕان لە زمانی: سویدی
شوێنی چاپ: تاران
چاپخانە: جەنگەڵ
دەزگای پەخش: وەشنخانەی باڵندە
ساڵی چاپ: 2019[1]
ژمارەی
📕 ژیانێکی تر
📕 شانۆی توندوتیژی لەنێوان تیۆر و پراکتیکدا
ناونیشانی پەڕتووک: شانۆی توندوتیژی لەنێوان تیۆر و پراکتیکدا
ناوی نووسەر: دانا رەئوف
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: سەردەم
دەزگای پەخش: دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم
ساڵی چاپ: 2020
ژمارەی چاپ: دووەم[1]
📕 شانۆی توندوتیژی لەنێوان تیۆر و پراکتیکدا
📕 دەخوێنمەوە کەواتە هەم
ناونیشانی پەڕتووک: دەخوێنمەوە کەواتە هەم
ناوی نووسەر: کوردۆ شابان[1]
📕 دەخوێنمەوە کەواتە هەم
📕 حەمە جەزا هونەرمەند و پێشمەرگە
ناونیشانی پەڕتووک: حەمە جەزا هونەرمەند و پێشمەرگە
ناوی نووسەر: عەبدوڵڵا عوسمان عەلی
ساڵی چاپ: 2009
ژمارەی چاپ: یەکەم[1]
📕 حەمە جەزا هونەرمەند و پێشمەرگە
📕 ساتێک پێش بیرچوونەوە
ناونیشانی پەڕتووک: ساتێک پێش بیرچوونەوە
ناوی نووسەر: کامەران سوبحان

ساتێک پێش بیرچوونەوە، خوێندنەوەی خەیاڵ و بیرکردنەوەی هەریەک لە (ئەحمەد هەردی و ئەحمەد موختار جاف و بێکەس و عەلائەدین سەجادی و مە
📕 ساتێک پێش بیرچوونەوە
📕 ئەنتوان چێخەف لە پلاتۆنۆڤ-ەوە بۆ باخی گێلاس
ناونیشانی پەڕتووک: ئەنتوان چێخەف لە پلاتۆنۆڤ-ەوە بۆ باخی گێلاس
ناوی نووسەر: دانا ڕەئوف
دەزگای پەخش: دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم[1]
📕 ئەنتوان چێخەف لە پلاتۆنۆڤ-ەوە بۆ باخی گێلاس
📕 رامبۆ و چەند ئەفرێنەرێکی دی
ناونیشانی پەڕتووک: رامبۆ و چەند ئەفرێنەرێکی دی
ناوی نووسەر: عومەر عەلی شەریف[1]
📕 رامبۆ و چەند ئەفرێنەرێکی دی
📕 تابلۆ و خوێندنەوە
ناونیشانی پەڕتووک: تابلۆ و خوێندنەوە
ناوی نووسەر: ستار قادر
ساڵی چاپ: 2012
ژمارەی چاپ: یەکەم[1]
📕 تابلۆ و خوێندنەوە
📕 شرۆڤەی یاسای دادبینی شارستانی ژمارە (83)ی ساڵی 1969؛ بەشی 01
ناونیشانی پەڕتووک: شرۆڤەی یاسای دادبینی شارستانی ژمارە (83)ی ساڵی 1969، بەشی 01
شرۆڤەیە بە پێی مادەکان پاڵپست کراوە بە بریاری پێداچوونەوە
ناوی نووسەر: سەروەر عەلی جەعفەر
ساڵی چاپ: 2017
دەزگای چاپ:
📕 شرۆڤەی یاسای دادبینی شارستانی ژمارە (83)ی ساڵی 1969؛ بەشی 01
📕 ڕستەی لێکدراو لەزمانی کوردیدا
ناونیشانی پەڕتووک: ڕستەی لێکدراو لەزمانی کوردیدا
ناوی نووسەر: یوسف نوری محەمەدئەمین
دەزگای پەخش: نارین [1]
📕 ڕستەی لێکدراو لەزمانی کوردیدا
📕 رۆمانێک لە گفتوگۆدا
ناونیشانی پەڕتووک: رۆمانێک لە گفتوگۆدا
ناوی نووسەر: ئەنوەر حسێن
ساڵی چاپ: 2006
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
📕 رۆمانێک لە گفتوگۆدا
📕 بنیاتی کارەکتەر لە رۆمانەکانی (حسین عارف) دا
ناونیشانی پەڕتووک: بنیاتی کارەکتەر لە رۆمانەکانی (حسین عارف) دا
ناوی نووسەر: جەوهەر شێخانی[1]
📕 بنیاتی کارەکتەر لە رۆمانەکانی (حسین عارف) دا
📕 پێگەی شیعری منداڵان لای شاعیرانی کورد 01
ناونیشانی پەڕتووک: پێگەی شیعری منداڵان لای شاعیرانی کورد 01
ناوی نووسەر: حەمەساڵح فەرهادی
شوێنی چاپ: هەولێر
ساڵی چاپ: 2013
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
📕 پێگەی شیعری منداڵان لای شاعیرانی کورد 01
📕 فیستیڤاڵی نەتەوەیی شیعری کوردی
ناونیشانی پەڕتووک: فیستیڤاڵی نەتەوەیی شیعری کوردی
ناوی نووسەر: لێژنەی ڕۆشنبیری یەکێتیی نووسەرانی کورد [1]
📕 فیستیڤاڵی نەتەوەیی شیعری کوردی
📕 چۆن فیلمنامە بنووسین
ناونیشانی پەڕتووک: چۆن فیلمنامە بنووسین
ناوی نووسەر: سەید فیلد
ناوی وەرگێڕ: دیندا حەمۆ
وەرگێڕان لە زمانی: ئینگلیزی [1]
📕 چۆن فیلمنامە بنووسین
📕 چەند لایەنێکی زمانەوانی
ناونیشانی پەڕتووک: چەند لایەنێکی زمانەوانی
ناوی نووسەر: بەکر عومەر عەلی
ساڵی چاپ: 2014
ژمارەی چاپ: یەکەم[1]
📕 چەند لایەنێکی زمانەوانی
👫 ڕەعنا مارف
ناو: ڕەعنا
ناوی باوک: مارف
ساڵی لەدایکبوون: 1900
ساڵی کۆچی دوایی: 1978
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
شوێنی کۆچی دوایی: سلێمانی
ژیاننامە
ڕەعنا مارف لە ساڵی 1900 لە دایکبووە کەسایەتیەکی ناسراو و دیا
👫 ڕەعنا مارف
👫 مونیرە حسێن ڕەزا
ناو: مونیرە
ناوی باوک: حسێن
ساڵی لەدایکبوون: 1947
ڕۆژی کۆچی دوایی: 15-08-2022
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
شوێنی کۆچی دوایی: سلێمانی
ژیاننامە
منیرە حسێن ڕەزا کەسایەتیەکی شاری سلێمانی بووە، خێزانی
👫 مونیرە حسێن ڕەزا
📖 بەردی بناغەی دوو یەکتربڕ لە باخی بەختیاری دانرا
ئەمڕۆ 3شەممە، بەڕێز سەرۆکی شارەوانی سلێمانی; بە بەشداریی بەشێک لە ئەندامانی ئەنجومەنی شارەوانی و لێپرسراوی بەشە پەیوەندیدارەکانی سەرۆکایەتی شارەوانی سلێمانی.. بەردی بناغەی دوو یەکتربڕی لە باخی بەختیار
📖 بەردی بناغەی دوو یەکتربڕ لە باخی بەختیاری دانرا
📷 بەشێک لە دوکاندارەکانی قەیسەری نەقیبی شاری سلێمانی
شوێن: سلێمانی
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: ڕیزی سەرەوە لە ڕاستەوە: (عومەر مۆریاسی، هەواس ئەحمەد، تەها عوسمان، شێخ جەلال باراوی، حاجی عەزیز شەرعی، حاجی ڕەفیق جاسم، عەباسی شەرعی)
ڕیزی ناوەڕاست لە ڕاستەو
📷 بەشێک لە دوکاندارەکانی قەیسەری نەقیبی شاری سلێمانی
📖 ئەو پیاوەی بەتەنیا سەفەری کرد
ئەو پیاوەی بەتەنیا سەفەری کرد
ئازاد بەرزنجی

هەبوو نەبوو پیاوێک هەبوو بڕیاری دابوو هەموو ژیانی خۆی بۆ تاقە مەعشووقێک تەرخان بکات، بڕیاری دابوو لە پێناوی ئەو مەعشووقەدا، قوربانی بە هەموو شتەکانی تری
📖 ئەو پیاوەی بەتەنیا سەفەری کرد
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆ...
19-08-1979
📖 کورتەباس
جلی کوردی
👫 کەسایەتییەکان
محەمەد کەساس جەباری
👫 کەسایەتییەکان
بەهرام پورمەند
👫 کەسایەتییەکان
مزگین ئایدین
🏰 کەرکوک | پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook2
Twitter0
Telegram1
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail1
Copy Link5
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
13 دەنگ 4 ⭐
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🏁 وەرگێڕان
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

کەرکوک
شارێکی کوردی و ناسنامەی کوردستانی یە لەساڵی (1600 پ.ز) لەلایەن گۆتییەکانەوە کە هۆزو تیرەی گەلی کوردن دروست کراوەو قەڵای کەرکوککەرکوک بەهەمان شێووە لەسەردەستی گۆتییەکان دروست کراوە لەهەمان بەرواردا. کەرکوک ناوێکی تری هەیەو هەر لەهەمان واتای نەوت و ئاگرو بڵێسەوە سەرچاوە دەگرێت ئەویش ناوی (باباگوڕگوڕ) ەو ناوێکی کوردی یە. هەندێ لەزانایان دەڵێن ناوی شاری کەرکوک لە (کورکوا) ەوە هاتووە بەزمانی میدیای کۆن واتای ئاگر دەبەخشێت چونکە ئەم شارە سەرچاوەی گەورەترین و دەووڵەمەندترین ئابووری و باری ماکی (مادی) هەیە کە نەوتەو لەبازاڕی ئۆپک و لەجیهانی بازرگانیدا پێی دەڵێن ئاڵتونی رەش.
لە سەرچاوەیەکی تری مێژوویی یەوە لەمێژووی سۆمەرییەکانەوە هاتووە دەڵێت : ناوی کەرکوک لە (کارکوک) ەوە هاتووە بەوواتای کاری تەواو یان ئیشی رێک و پێک کەواتە ئەمە جێی سەرنج و تێڕامانە بۆ ئەوانەی کەکەرکوک بەکوردستان نازانن و بەماڵی توورک و عارەبی دەزانن لەگەڵ ئەوەشدا کەهەرسێ ناوی (باباگوڕگوڕ) و (کورکوا) و (کارکوک) هەر کوردیەو بەڵگەی کوردستانی بوونی کەرکوکە لەچەند هەزار ساڵ لەمەوبەرەوە. (دەبێت ناوی نەجەف و کەربەلا یان سەماوە کوردی بێت و بڵێین ئەو شارە عارەبی یە یان بەپێچەوانەوە.. !. یان کورد چی دەکات لەواسط و کوت ئەگەر هێزو دەسەڵاتێک و بەرژەوەندی یەک نەیبردبێت کەواتە لەڕاستیدا عارەب لەکەرکوک چی دەکات ئەگەر دەسەڵات و میری عێراق خۆی نەیهێنابن بۆکەرکوک.؟.). هەروەها بەوشێوەیەش تورکومان وەچەی وەچەکانی عوسمانلییەکانن (1514). عارەبەکانی کەرکوکیش کەهەندێک پێیان دەڵێن عارەبی رەسەن ئەوانیش خەڵکی باشووری عێراقن و بەئاشکرا هێنراون بۆ کەرکوک و جێگەی ئەو خێزانە کوردانەیان پێ پڕکردونەتەوە کە نزیکەی سەدەیەکە دەریان کردوون و ئاوارەی شوێنەکانی تری کوردستان و وڵاتانی ترن. (بۆئاگاداری و سەرنجی کاربەدەستانی کوردستان : تورکومان و عارەب لەپلان داناندان لەکەرکوکدا وەکو چۆن بەغداو ئەنقەرە گفتووگۆیان لێکردووە بەهەمان شێووە). ناوو ناوبانگی بەرهەمی نەوتی ئەم شارە دەووڵەمەندە ئەوەیە کەدووهەم نەوتە لەجیهاندا بۆ پاکی و باشی و گرانی و هەروەها گەورەترین سامانی ئابووری نەتەوەیی (National Economics) گەلی کوردە. بەڵگەیەکی تری بەکوردستانی بوونی کەرکوک سەرژمێری دانیشتوانەکەیەتی لەساڵی (1957) دا بۆنمونە : ژمارەی دانیشتوانی شاری کەرکوک بەکوردو عارەب و تورکومان و کلدو ئاشورەوە بۆ ساڵی (1957) دەکاتە (279000) کەس کە (178000) ی کورد بووە بەڵام سەرژمێری ساڵی (2003) دەکاتە (756000) کەس زیاتر لە (400000) ی کورد بووە ئەمە بێجگە لەو کوردە ئاوارانەی کە بێلانەو دەربەدەرن و هەتا ئێستاش (500) خێزان لەو ئاوارانە نەگەڕاونەتەوە سەر زێدی باووباپیرانیان لەبەر بێ دەرامەتی و باری ناهەمواری ماکی لاوازو پشتگوێ خستنی دەسەڵاتی کوردی و جەنگی ساردی (cold war) نێوان یەکێتی و پارتیدا زەرەرمەندبوون.
ژمارەی دانیشتووانی خەڵکی شاری کەرکوک لەساڵی (1957) بەم جۆرە بووە :
ا/ کورد (178000) بووە.
ب/ عارەب (48000) بووە.
ج/ تورکومان (43000) بووە.
د/ ئاشووری و کلدان (10000) بووە.
لەهەمان ساڵی (1957) دا ژمارەی کرێکارو کاربەدەستانی کورد لە کۆمپانیای نەوتی کەرکوکدا لەسەدا هەشتا (80%) بووە بەڵام سەرژمێری کردنی کرێکاری کورد لەساڵی (2003) دا لەسەدا بیست (20%) بووە ئەمە بەڵگەی ئەوپەڕی شۆڤێنیستی بەعس و دەووڵەتی عێراق دەردەخات کەچۆن ساڵ لەدووای ساڵ کوردیان نان بڕاوو دەربەدەر کردووە. کارێکی تری ژێربەژێر هەیە لەبارەی کەرکوکەوە ئەویش پەیمان و رێککەوتنی (تورکیا/عێراق) ە کەمن دڵنیام بەنهێنی ئەم کارە کراوە چونکە لەچەند ساڵی دووای سەربەخۆیی و دەووڵەمەندبوونی کوردستان دەترسن.
گەڕەکەکانی شاری کەرکوک :Gold).
1/ گەرەکە کوردنشینەکان (ڕەحیم ئاوا، ئازادی، مامۆستایان، شۆرجە، ئیسکان، بلاخ، قۆرییەشکاو، حەسیرەکە، تەپەی مەلا عەبدوڵڵا، دەروازەی باکووری کەرکوک، ئیمام قاسم، شۆراو، ئەحمەد ئاغا).
2/ گەڕەکە تورکومان نشینەکان (مصلی، معلمین، رێگەی بەغدا، قەسابخانە، ئەڵماس).
3/ گەڕەکە عارەب نشینەکان (طریق بەغداد، 1ی حزیران، وحدة، حریة، اشتراکیة، ممدودة، 7نیسان، حی البعث، نەسڕوڵڵاوالعروبة، قادسیة، غرناطة).
4/ گەڕەکە کلدوئاشوورییەکان (شاطرلو، عرفە، الماس).
چونکە لە پێش ئەو بەروارەدا (1921 پاشایەتی) و لە دووای ئەو بەروارە (1957) ەوە دەسەڵاتی عێراق بەهەموو جۆرەکانی یەوە هەرخەریکی هێنانی عارەب بوون لەباشوورەوە بۆ کەرکوک و ناوچەکانی کوردستان و بەتایبەت ناوچەی حەویجە کەئێستا لەسەدا هەشتا (80%) ی عارەبی سوننەیەو هەندێک تورکومانی تێدایە بەڵام لەبنەڕەتدا قەزایەکی سەر بەشاری کەرکوکەو خاکی کوردستانە بەداخەوە ئێستا شوێنی بەعس و عارەبستانێکی تەواوە. ئامارو سەرژمێری دانیشتووانی شارۆچکەی حەویجە نزیکەی چوارسەدوپەنجاهەزار (450000) کەسە و دووری حەویجە لەشاری کەرکوکەوە 30 کیلۆمەتر دەبێت لەباشووری کەرکوکەوە زۆربەی زۆری خەڵکەکەی لەعارەبی هاوردەی سوننین و لەعەشرەتی (جبور، شمر، عبید) ن.
شاری خانەقی (خانقین) عارەبی هاوردەی زۆربوو بەڵام دووای رزگارکردنی لەدەسەڵاتی بەعسی بەغدا دووجار (1991/2003) رێژەی زۆری عارەبەکان رۆیشتن و گەڕانەوە بۆ باشووری عیراق کەلێوەی هاتبوون بەڵام کەرکوک و شەنگال و مەندەلی و هەندێ ناوچەی تری بەعارەب کراوی کوردستان عارەبەکانی هەرتێدا ماون و خۆیان و دەسەڵاتی ناوەند بەعێراقی دەزانن. خانەقیش دووەم شاری نەوتیی کوردستانەو پاڵاوگەی ئەڵوەن (الوند) رۆڵێکی ئابووری گەورەی ناوچەکەیەو وزەی کارو بەرهەمی رۆژانەی رۆژی دوانزە هەزار (12000) بەرمیل نەوت بەرهەم دەهێنێت. ئاوی ئەڵوەن کەبەناوەڕاستی خانەقیدا تێدەپەڕێت ئەوشارە دەکات بەدووبەشی زۆرجوان و رەنگین و چەندەها گۆرانی و بۆنە هەیە لەسەر ئاوی ئەڵوەن و بۆتە سومبوولی جوانی و ئاوەدانی شاری خانەقی. خانەقی شارێکی دەووڵەمەندو جوانە بێ لەبەرهەمی نەوتیی خاکێکی بەپیتی بەرفراوانی میوەجاتەو چواردەوری ئەم شارە بەباخ و بێستان رازاوەتەوەو بەناوبانگە بە (خورما، هەنار، پرتەقاڵ، لالەنگی، قەیسی، هەڵوژەو.. هتد). خانەقی بەزمانی کوردی وشێووە زاری کەڵهوڕی و گۆران دەپەیڤن و زۆربەیشیان شێووەزاری سلێمانیسلێمانی دەزانن و خەڵکەکەی بەخەڵکێکی رۆشنبیر ناویان هەیە. هۆزو تیرە کوردییەکانی کەلەوێدا دەژین زۆرن و ئەمەش ناوی هەندێکیانە : (باجەڵان، ئەرکەوازی، دەلوو، جاف، تاڵەبانی، کاکەیی، هەمەوەند، سورەمێری).
باس لەمێژووی دوێنێ و ئەمڕۆی کەرکوک بکەین سەرتاپای ئەم شارە گۆڕاوەو بەعارەب کراوەو هەتا ئێستاش کەساڵی (2008) ەو (5) پێنج ساڵیشە کەرکوک لەدەست زووڵمی بەعسی یەکان رزگاری بووە کەچی (500) خێزانی کوردی ئاوارەی کەرکوک هەتا ئێستاش نەگەڕاونەتەوە بۆ کەرکوک کەئەمەش گوێ پێنەدان و بەتەنگەوە نەهاتنی دەسەڵاتی کوردی دەسەلمێنێ و بێجگە لە بەرژەوەندی تەسکی پارتایەتی و شەڕی ساردو کێبڕکێی خراپی پارتایەتی و کێشەی ناوخۆو.. هتد کەبۆتە هۆی لەبیرکردن و پشتگوێ خستنی ئەم شارە گرنگە کەبڕبڕەی پشتی ئابووری و ماکی وڵاتی کوردستانە بەهەرچوار پارچەکەیەوە.
نەوتی عێراق کەئێستا بەروبوومەکەی بۆ دەسەڵاتی ناوەندەو نەوتی کەرکوک لەسەدا چلی (40%) ئەو بەرهەمەیە کەبۆ عێراقە تەنها لەکۆی هەموو بەروبوومی ئابووری عێراق تەنها لەسەدا حەڤدەی (17%) ی بۆ کوردستانە کەزۆرکەمە لەچاو رێژەی بەرزی ئابووری عێراق لەڕاستیشدا ئەو بەرهەمە ئابووری و ماکی یە ناچێتە بەردەم پارلەمان و راستەوخۆ یارمەتی میللەتی کوردی پێبدرێت بەڵکو لەسەدا پەنجاودووی (52%) بۆ پارتی و لەسەدا چل و هەشتی (48%) بۆ یەکیتی یە و ئەوانیش یارمەتی هاوپەیمانانی خۆیان دەدەن بەو پارەیە وەکو پارتە بچووکەکانی کوردستان. راستە لەباری یاسایی یەوە دەبێت پارتە بچوکەکان یارمەتی بدرێن بەڵام ئەو پارەیە وەکو دەم چەور کردنێک وایە بۆیان بۆیە لەدووای حەڤدە (17) ساڵ و هەتا ئێستا بەو هەموو خراپەکاری و کەم و کوڕی و پشتگوێ خستنەی خەڵک و وڵات لەکۆی بیست (20) پارتی بچووکی کوردستانیی تەنها پارتێک ورتە ناکات و رەخنە ناگرێت لەدەسەڵات کەبەڕاستی جێی داخ و نیگەرانی یەو هەتا ئێستاش بەرهەڵستکارێکی (opposition) راستەقینەو یاساییمان نی یە لەپەڕڵەمانی کوردستاندا. (ڕەخنە لەدڵسۆزی یەوە دێت کەمرۆڤ مشووری کارێک دەخوات بۆ جوانترو باشترکردنی ئەوکارە ئەگەر رەخنەکە دروستکەربێت نەک ناوو ناتۆرەو وشەی بازاڕیی ناشرین.. کورد خۆی دەڵێت : دۆست ئەوەیە دەتگرێنێ.. هتد).
پارتی بەعس و دەسەڵاتداری عێراق لەهەموو کاتێکدا بیری وێرانکردنی کەرکوکی هەبووەو هەمیشە عارەبی هاوردەی باشووری بۆ هێناوەو کوردی کەرکوکی ئاوارەو دەربەدەرو بێ خاک و ماڵ کردووە بۆیە لەنزیکترین کاتدا لەبەرواری (17-03-2003) دا پێش رووخانی دەسەڵاتی بەعس لەلایەن ئەمریکاوە بە (22) رۆژ، حەوت (7) خێزانی کوردی ناو شاری کەرکوکی زێدی باووباپیرانیان وەدەرناوەو ئاوارە کردووە ئەوە بەڵگەی ئەوەیە کەدەسەڵاتداری خوێناوی عێراق هەتا دوواهەناسەی خۆی دژایەتی میللەتی کوردو شاری کەرکوکی کردووە.
لەڕاستیدا باشووری کوردستان لەگەڵ وڵاتی عێراقدا سنوری راستەقینەی خۆی دیارە پێش پەیمانی لۆزان (1923) وپلانی ئینگلیزو فەرەنسا و تورکیا بۆ دابەشکردنی کوردستان سنوری باشووری کوردستان لە شاخی حەمرینەوە دەست پێ دەکات کەنزیکەی (130 کم) (حەمرین/بەغداد 130 کم) بەرەو باکووری بەغداو ئەولای کەرکوکە بەڕووی عێراقداو بەغدادا کەپایتەختی عێراقەو سنوری حەمرین (120 کم) (حەمرین/کەرکوک 120 کم) دەبێت بەرەو کەرکوک کەواتە دووری شاری کەرکوک بۆ شاری بەغداد کە پایتەختی عێراقە (250 کم) دەبێت.
لەکات و سەردەمی دەووڵەتی پاشایەتی عێراق و لەسەردەم و کاتی دەسەڵاتی فەیسڵ پاشای یەکەمەوە (الملک فیصل الاول 1921) وەهەروەها سەردەمی کۆماریی دەووڵەتی عێراق (1958) لەوسەردەمەوەو هەتا ئێستا دەسەڵاتی عێراق و عارەب چاویان هەرلەسەر شاری کەرکوک بووە کەئەکاتە هەشتاو حەوت (87) ساڵ پێش ئێستا ئەمە بێجگە لەوەی کەدەسەڵاتی توورک لەمێژە لەسەردەمی عوسمانلییەکانەوە هەتا ئێستا (1514/2008) چاوی داگیرکردنی لەسەر شاری کەرکوکە. ئەو دەسەڵاتە شۆڤێنیی و رەگەزپەرستە یەک لەدووا یەکانەی عێراق بەبەرنامەو پلان دانان عارەبیان لەباشووری عێراقەوە بۆ شاری کەرکوک هێناوە بەمەبەستی شۆرینەوەو سڕینەوەی هەموو بەڵگەنامەکانی کوردبوونی کەرکوک (تعریب) Ethnic Cleansing) بەتایبەت لەسەردەمی بەعسدا (1968/2003) وەهەروەها لەسەردەمی دەسەڵاتی (ئەیاد عەلاوی و ئیبراهیم جەعفەری و نوری مالکی) دا (2003/2008) هەمان کاری بەعارەب کردنی کەرکوک بەردەوام بووە. واتای ئەوەیە دەسەڵاتە شۆڤێنی و رەگەزپەرست و کۆنەپەرستەکانی یەک لەدووایەکی دەووڵەتی عێراقی چاوی پیسیان لەسەر ئەم شارە کوردستانی یە نەتروکاندوەو بەئاسانیش لێی ناگەڕێن بگەڕێتەوە سەر هەرێمی کوردستان بۆیە ئیبراهیم جەعفەری لە سایتی (العراقیة) دا لەبەرواری 13-08-2008 ی رۆژی چوارشەمە وتویەتی : کەرکوک شارێکی عێراقی یەو گفتووگۆی زیاتر هەڵناگرێت. دەستە خوشکی کەرکوک زۆرن کەبەعارەب و بەبەعسی (تعریب و تبعیث) کراون و دڵ و چاوی کوردستانن وەکو شاری خانەقی و مەندەلی و شەنگال و.. هتد. دەووڵەتی عێراق بەدرێژایی (87) ساڵی رابردوو سودی لەهەڵەو براکووژی و (fratricide) بیری تەسکی بەرژەوەندی تایبەتی و بەرژەوەندی پارتایەتی ناوخۆی گەلی کوردی بینیووە بۆیە لەدووای نەمان و روخانی بەعسی عارەبی بەناو سۆسیالیستی (2003) کە شیعە دەسەڵاتدارە تێیدا ئێستا سوودی لە شەڕی ساردی یەکێتی و پارتی بینیووە بۆ داگیرکردنی ناوچە کوردییەکان لەهەرێمی کوردستاندا وەکو کەرکوک و خانەقی و شەنگال و مەندەلی و.. هتد. کەچی دەسەڵاتی کوردی سوودی لەوە نەبینیووە کەدەووڵەتی عێراقی نوێی دووای سەدام کە ساڵی (2003 و 2004 و 2005) ە و بێ هێزە لەڕووی ئابووری و سەربازییەوە دەتوانرێت کاری باشی رامیاری یان سەربازی بکرێت بۆ هێنانەوەی ناوچە داگیرکراوە کوردییەکان بۆسەر هەرێمی کوردستان بەڵام نەکرا ئەویش لەبەر بەرژەوەندی پارتایەتی و کێ بڕکێ و جەنگی بەرژەوەندی خۆیی نێوان پارتە کوردی یەکان بووە هۆی لەدەست دانی گرنگترین ناوچەکانی ئابووری و ماکی کورد کە کەرکوک و خانەقی و دووای ئەو هەموو رەخسانی بوارو کاتەی کەلوواوە بۆ کورد لەکیس خۆمان دا ئێستا دێین شیووەنی بۆ دەگێڕین و دەسەڵاتی کۆنەپەرستی عێراقیش وەکو یاری بەهەستی کورد بکات و بابەتی (58) لادەبات و دەیگۆڕێت بۆ (140) و ئەویش بەبڕیاری کۆمەڵێک شۆڤێنیستی ناو ئەنجومەنی عێراق دەیگۆڕێت بۆ یاسای ژمارە (24) و لەشێوە کودەتایەکی رامیاری دەچێت و ئەم پلانەش بەسەرۆکایەتی (مەشهەدانی) دەبێت کەسەرۆکی ئەنجومەنی عێراقە ئەم کارەی لەوە دەچێت وەکو منداڵ بخەڵەتێنێت ئاوایە. بەڕاستی و دروستی لەبەرئەوەی کورد لەیەکەم ساتەکانی (1991/2003) کەدووجار کەرکوکی رزگارکرد بەخوێنی پێشمەرگەپێشمەرگەو هەژارانی میللەتی کورد کەچی کەرکوکی نەخستە سەر هەرێمی کوردستان کەلەکاتێکدا هیچ دەسەڵاتێک لەبەغدا بوونی نەبوو کەئەوەشیان نەکرد دەبوایە هەر هیچ نەبێت یەکێتی و پارتی و پارتە وردەکانی تری کوردستانی بەکاری رامیاری و بەرنامەی جوان لەناو شاری کەرکوک و خانەقیدا و جێگەکانی تری داگیرکراومان دەتوانرا تورکومان و عارەب و ئاشووری و کلدان و مەسیحی و ئەوانی تریش بکرانایە بەدۆستی کوردو خۆیان دەسەڵاتی بەغدایان رەت بکردایەتەوەو دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان و گەلی کوردیان هەڵبژاردایە بەڵام مخابن تاڕادەیەکی باش ئەویش نەکرا. بەداخەوە زیاتر لەسەدەیەک خەبات و تێکۆشان فێری کاری رامیاری و زانستی کاری رامیاری (العلم السیاسة) (Politics Science) بەرنامە داڕشتن و سەرنجی خەڵکی لەکاری باش و پێکەوە ژیانی بەرژەوەندی هاووڵاتی کوردو نیشتمان نەبووین.
لەسەردەمی پارتی بەعس و هاتنە سەرکاریان لەماوەی (4) چوار ساڵدا و بەناوی خۆماڵی کردنی نەوتی عێراق (التامیم النفط) لەدەست داگیرکەری ئینگلیز (1972) ناوی شاری کەرکوکیان گۆڕی بە ناوی (التامیم) و بۆ ئەوەی لەدوواڕۆژدا بیکەنە بەڵگەی تەوواوی عەربی و عێراقی بوونی ئەم شارەو بەتەواوی داگیری بکەن. هەوڵێکی شۆڤێنستی تری دووڵەتی عێراق ئەوەبوو هەڵستا بە گوڕینی ناوچەو نەتەوەی کورد (دیموگراف) مەبەست لەم زاراوەیەش گۆڕینی ناوچەکە بە ناوو نەتەوەوە لەکوردی یەوە بۆ عارەبی بەمەبەستی داگیرکردن بۆ نەوەی داهاتویان بۆ نموونە : گۆڕینی نەتەوەی کورد (Barter) بەعارەب و گۆڕینی ناوی ناوچەکان و گەڕەکەکانی کەرکوک لەکوردی یەوە بۆ عارەبی و گۆڕینی بیروباوەڕ لەکوردایەتییەوە بۆ بەعسێتی و (تعریب، تبعیس، تبعید) هێنانی هەزاران عارەب لەباشووری عێراقەوە لەبەسرەو ناسری یەو نەجەف و.. هتد بۆ کەرکوک و بەخشینی پارەو زەوی و موڵک و هەموو شتێکی ماکی بۆیان لەپێناو جێگیربوونیان لەکەرکوک و بەمەبەستی گۆڕین و داگیرکردنی شاری کەرکوک بۆ دوواڕۆژی خۆیان و نەتەوەی عارەب. لەبەرئەوەی ئەم شارە زۆر دەووڵەمەندە لەباری ئابووری یەوە بۆیە دەووڵەت و دەسەڵاتە یەک لەدووا یەکەکانی عێراق (1921/2008) چاویان تێ بڕیووەو بەئاسانی وازیان لێنەهێناوەو لێی ناهێنن. کەرکوک کوردستانە ئیدی دووژمن پێی خۆش بێت یان پێی ناخۆش بێت من دڵنیام دووژمن پێێ ناخۆش دەبێت بەڵام ئەم نووسین و بەڵگەنامانە خۆیان دەدوێن و لەکۆتاییدا هەموو ماڵێک دەگەڕێتەوە بۆ خاوەنی بنەڕەتی و راستەقینەی خۆی و داگیرکاری و بیری کۆنەپەرستی و شۆڤێنیستیش بۆکەس ناچیتە سەر. داگیرکردن و چەوساندنەوەو زووڵم و ستەمی تورکیاو ئێران و سوریاو عێراق و دەووڵەتە موسوڵمانەکانی کەنداوی عارەبیش هەتاسەر نابێت بەرامبەر بەمیللەتی کورد.
بابەتێکی تری گرنگ لەباسەکەماندا جێدەکەینەوە بۆ دەووڵەمەند کردنی وتارەکەمان و بەپێزکردنی مێژووی کوردو رەش کردن و پیشاندانی بیری دووژمنکارانەی دووژمنانی کورد ئەویش زووڵمێکی تری دەسەڵاتی عێراق دەسەلمێنێت بەرامبەر کوردو مرۆڤی عێراقی لەسەردەمی دەسەڵاتی پاشایەتیدا لەسەردەمی فەیسەل پاشای دووەم (الملک فیصل الثانی) کەئەویش ئاگادارکردنەوەی زۆربەی جولەکەکانی عێراق و بەتایبەت جولەکەی کەرکوک و خانەقی و بەغداو ناردنەوەیان بۆ ئیسرائیل لەدووای جەنگی جیهانی دووەم (1947) کەژمارەیان پتر لە شەش هەزار (6000) کەس دەبوو بەهۆی کێشەی فەلەستینەوە کەبیانویەکی زۆر نایاسیی و نامرۆیی بوو چونکە جولەکەی عێراق پەیوەندی نەبوو بەکاری رامیاری ئیسرائیل و فەلەستینەوە. ئەم بابەتی ناردنەوەیە زەرەرێکی تربوو لەگەلی کورد کەوت چونکە زۆربەی جولەکەکانی عێراق کوردبوون و بەوەش میللەتی کورد زەرەرمەندبوون لەباری ئابووری و مرۆیی و سەرژمێری یەوە چونکە زۆربەی زۆری جولەکەکانی عێراق بەتایبەت جولەکەکانی سلێمانی و کەرکوک و خانەقینخانەقین و موسڵموسڵ و شەنگال مخابن کوردبوون و دەووڵەمەندیش بوون. ساڵی (1973) دەووڵەتی عێراق عارەبی هاوردەی باشووری عێراقی بەرەو کەرکوک بەڕێ کردو زەوی و پارەو دەسەڵاتێکی زۆری پێدان و جێگەی ئەو کوردانەی پێ پڕدەکردەوە کە دەری دەکردن خەڵکی ناوچەکەش ناوێکی بۆ ئەو عارەبە هاوردانە دروستکردو پێیان دەووتن (دەهەزاری) چونکە دەسەڵاتی ئەوکاتەی بەعس بۆ هەر خێزانێکی هاوردە دەهەزار (10000) دینار پارەی عێراقی پێ دەبەخشین (دەهەزار دیناری عێراقی (چاپی سویسری) ساڵی (1973) دەکاتە (35000) سی و پێنج هەزار دۆلاری ئێستا). ئەوەی شایانی باسە بەدرێژایی هەشتاو دوو (82) ساڵ دژایەتی و رکەبەری و وێرانکردن و بەعارەب کردنی کەرکوک و ناوچەکانی دەوروبەری نزیکەی دووسەدوپەنجا هەزار (250000) کورد لەکەرکوک ماڵ وێران و دەرکراوە کەچی ئەنجومەنی عێراق بەدەنگدانێکی ناحەزانەو لەبەرواری (22-07-2008) دا بەئامادەنەبوونی زۆرێک لەئەندامانی ئەنجوومەن بڕیاری بابەتی (140) ی گۆڕی بە بابەتی یاسای ژمارە (24) کەهێشتا بەو هەموو زووڵمەی لەکەرکوک کراوەو ئەو هەموو کوردەی لێدەرکراوە رازی نابن بە هەڵبژاردن و دەنگدانی خەڵکی شاری کەرکوک بۆ چارەنووسی خۆیان ئەوە ئەوپەڕی فاسیستی و تاک رەووی یە لەبیری کۆنەپەرستی دەسەڵاتدارانی عێراقدا هەیەو بۆیە لە بەرواری (28-07-2008) دا خەڵکی بەشەرەف و ئازادیخوازی کەرکوک دەستیان کرد بەخۆپیشاندانی ئاشتی و نەک تەنها کەرکوک بەڵکو سەرتاپای کوردستان خۆپیشاندانیان کرد دژبە بابەتی ژمارە (24) بەڵام مخابن لەکاتی خۆپیشاندانی ئاشتیانەی خەڵکی کەرکوکی قارەمان خۆکووژێک خۆی تەقاندەوەو بیست و شەش (26) شەهیدو دووسەد (200) برینداری لێکەوتەوە کەبەڕاستی جێی نیگەرانی زۆربەی وڵاتانی جیهان بوو. دوابەدوای بڕیاری بەغداو خۆپیشاندانەکانی کوردستان ئەنجومەنی باڵای کەرکوک دەستەوەستان نەبوو بۆیە زۆر بوێرانەو زۆرکوردانە ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک لەکۆبوونەوەیەکی نائاساییدا لەبەرواری 31-07-2008 ی کاتژمێر یەکی (1) پاشنیوەڕۆی هەمان بەروار بەبڕگەی سێ (3) بابەتی (مادە) ی دوو (2) ی یاسای ژمارە سیانزە (13) ی جێبەچێکردنی یاسای هەرێمەکان بۆ ساڵی (2008) بەزۆرینەی دەنگ داوای گەڕانەوەی شاری کەرکوکیان کرد بۆسەر هەرێمی کوردستان. وەکو یاسا وەکو دیموکراتییەت وەکو جێبەجێکردنی یاسای هەرێمەکان لە سیستمی فیدراڵییەتدا ئەو بڕیارەی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک زۆر یاسایی و بەجێ بوو بێجگە لەوەی زۆر بڕیارێکی شۆڕشگێڕانەو نیشتمان پەروەرانەبوو بڕیارێکی مێژوویی بوو بەڵام هەتا ئێستاو هەتا کاتی نووسینی ئەم وتارە کە بەرواری (25-08-2008) ە دەسەڵاتی ناوەند وەڵامی داخوازییە رەواکەی ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوکیان نەداوەتەوە. ئەوەی شایانی باسە و گرنگیدان بەکەرکوک و پیشاندانی بۆ دووژمنان کە ئەم شارە کوردستانەو وەڵامێکی ناڕاستەوخۆو وەڵامێکی تاڵ بۆ تورکیاو بەغدا ئەوە بوو کە کاک مەسعود بارزانیمەسعود بارزانی لە (08-08-2008) دا سەردانی شاری باباگوڕگوڕی کردو سەردانەکەی ناولێنا (پەیامی ئاشتی و برایەتی) بۆ خەڵکی کەرکوک بەڵام لەڕاستیشدا ئەو سەفەرەو لەوکاتەدا زەنگێک و ئاماژەیەک بوو بۆ دووژمنان و بەپیرەوە چوونی داواکەی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک بوو.
ووڵات و دەسەڵاتی تورکیا سەرسەختترین و دوواکەوتوترین دووژمنی گەلی کوردە ئەو نەک پێی رەوا نی یە مافی کوردەکانی باکوور بدات بەڵکو چاوی لەبەشەکانی تریشەو هەرێمی کوردستانی باشووریش بۆتە دومەڵی سەر دڵی و نزیکەی (2007/2008) بەبەردەوامی بۆردومانی خەڵکی سڤیلی قەندیلقەندیل و باشووری کوردستان دەکات. دووژمنانی کورد هەموو چاویان بڕیووەتە کوردستان و بەتایبەت کەرکوک بۆیە تورکیا خۆی بۆنەگیراو سەردانێکی نهێنی کەرکوکیان کرد چوونەکەشیان بەم شێوەیە بووە.. سەردانی تورکیا بۆ شاری کەرکوک ساڵی (2006) بەبێ رەزامەندی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک بووە تەنها لەسەر بانگهێشتی پارتێکی تورکومانی بووە ئەمەش بۆخۆی کارێکی نایاسایی و بێ رێزی یە بە هەیبەتی هەرێمی کوردستان و عێراق. تورکیا خۆی وانیشان دەدات کەدڵسۆزی تورکومانەکانە بەڵام ئەوکاتەی گەلی عێراق و کوردو تورکومان لەژێر زووڵم و رەزالەتی بەعسدا دەچەوسانەوە تورکیا لەکوێ بوو.؟. یان ئەو هەموو تەنگاوی و پەلەقاژێیەی تورکیا بۆ تورکومانە یان بۆ کەرکوکە.؟. یان کارەکە زۆر لەوە گەورەترەو دەترسێت کورد بیبات و بخرێتە سەر هەرێمی کوردستان و ئەوکات هیچ رێزو بوونێک بۆ تورکیا دانەنێت. یان دەسەڵاتی توورک شۆڤێنیستی و نەژاد پەرستی و رک و کینەو نایاسایی بەشیرەوە خواردووە.؟. تورکیا لەئەمڕۆ ناترسێت کەکوردستان هەمووی پارەخواردن و گەندەڵی بینەقاقای گرتووە بەڵکو لەسبەینێ دەترسێت کەسەربەخۆدەبێت و پەل دەهاوێت بۆ بەشەکانی تری کوردستان.. ئەو رۆژە دێت و خەووخەیاڵ و ئاواتی لەمێژینەمان دەبێتە ژیانێکی راستەقینە. سەرنج لەفاشیستی و بێ متمانەیی دووژمن بدەی بەئاسانی دڵ پاکی و نەزانی کاری رامیاری سەرکردەی کوردمان بۆ دەردەکەوێت. ئەوکاتەی عێراق لەگەرمەی تەپوتۆزی شەڕدا بوو لەگەڵ شەڕی ناوخۆ (civil war) (دەسەڵات و سەدرییەکان) (2003/2004/2005) فرسەتێکی باش بوو بۆ کورد خۆی بەدەستی خۆی کەرکوکی ببردایەو لەوکاتەدا دەووڵەت لاوازبوو لەباری ئابووری و سەربازیدا نەیدەتوانی هیچ بکات بەڵام کورد فێری کاری رامیاری و بەڕێوەبردن نابێت تەنها لەیەک کاردا زرنگ و چالاکین ئەویش بەرامبەر بەیەکترو بەرژەوەندی تەسکی پارتایەتی. ئێمەی کورد ئەگەر بەهێزی سەربازی ئەوەمان نەکردوو بەهەڵەمان دەزانی لەڕاستیدا ئەو بیرکردنەوەیە خۆی هەڵەبوو دەنا وڵات و خاکی خۆت ئەمڕۆ بیبەیت لەسبەینێ باشترە. بەداخەوە چاوەڕێی دەسەڵاتی ناوەندبووین خۆی کەرکوکمان بداتێ هەرگیز کورد چاوەڕێی ئەوە نەکات دووژمن خۆی خاک و ئاوی کوردستانی بداتەوە بەپێچەوانەوە ئاواتی دووژمنانی گەلی کورد ئەوەیە نەتەوەی کوردیش نەهێڵێت. پێویستە کورد لەمەودووا بەبیروهۆشێکی رامیاری و بەرژەوەندیانە بیربکاتەوەو خەڵکی هۆشیارو رامیارزان لەخۆی کۆبکاتەوەو بڕیاری رامیاری چارەنووس سازی گەورە بۆ میللەتی کورد بدات. (ئەنتۆنی داماتۆ) یاساناس و گەورە نووسەری ئەمریکی دەڵێت : کورد پێویستە بڕیاری سەربەخۆیی خۆی بدات (independence) لەباشووری کوردستان و ناوچەیەکی نزیک لەموسڵ بدات بەئەمریکا بۆ ئەوەی پارێزگاری لێبکات چونکە بەگەڕانەوەی هێزی ئەمریکا بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا خۆی کورد لەم بارە ناهەمووارەیدا بێت دووژمنانی دەیخۆن.[1]


🗄 سەرچاوەکان
📚 فایلی پەیوەندیدار: 29
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 313
📊 ئامار و راپرسی
1.👁️23 کەس بە ناسنامەی ساختەوە دەسگیراون لە شاری کەرکوک
2.👁️ئاماری توشبوانی کۆرۆنا لە شاری کەرکوک
3.👁️بە بڕیاری دەستەی دەستپاکی عێراق کارکردن لە 179 پڕۆژەی کەرکووک رادەگیرێت
4.👁️بەڕێوەبەری ئەوقافی کەرکوک دەڵێت: سێ‌ جۆر مزگەوت و دوو جۆر مەلامان هەیە
5.👁️حاڵەتەکانی دزیکردن و رفاندن لە کەرکووک زیادیانکردووە
6.👁️ژمارەی عەرەبی کەرکووک زیادیکردووە
7.👁️سەوزایی ماڵئاوایی لە کەرکوک دەکات
8.👁️لە کەرکوک 113 بەنزینخانەی نایاسایی داخران
9.👁️کەرکوک بەدەست کەمیی پۆلیسی هاتووچۆ و خراپی شەقامەکانەوە دەناڵێنێت
10.👁️کەرکوک، خوێندنی کوردیی لە قەیراندایە
📄 بڵاوکراوەکان (گۆڤار، رۆژنامە و ...)
1.👁️هاواری کەرکوک
2.👁️کەرکوک
📝 بەڵگەنامەکان
1.👁️مەڵبەندی کەرکوکی یەکێتیی: بەهیچ شێوەیەک رێگە نادەین دەست بۆ زەوی و زاری کورد ببرێ
2.👁️ڕاگەیەندراوی شانەی قەیرانەکانی کەرکوک سەبارەت بە قەدەغەی هاتووچۆ
☂️ پارت و رێکخراوەکان
1.👁️بنکەی کەرکوک بۆ چارەسەرکردنی قوربانیانی ئەشکەنجە
📕 پەڕتووکخانە
1.👁️أطلس كركوك
2.👁️ئەتڵەسی کەرکوک؛ گۆڕانکارییە کارگێڕییەکانی نێوان ساڵانی 1947-1987
3.👁️پارتیزانەکانی کەرکوک بەدواداچوون و بیرەوەری
4.👁️پاکسازی رەگەزی لە ناوچەی کەرکوک و ئەگەری دەستێوەردانی مرۆڤانە
5.👁️پردێ التون كۆپری المدينة و المستقبل
6.👁️پرۆژەی چارەسەری پرسی کەرکوک
7.👁️پەندی پێشینان و قسەی نەستەق لە ناوچەی کەرکوکدا
8.👁️تەعریبی کەرکوک
9.👁️جارانی کەرکوک
10.👁️جەماعەتەکەی کەرکوک
11.👁️چراکان ناکوژێنەوە (دەفتەری سەروەری مامۆستایانی شەهید و ‏ئەنفالکراو – کەرکوک)
12.👁️چیمەن ئاوایێکی نوێ لە کودرستان
13.👁️داستانا لێدانا گازخانا کەرکوک
14.👁️دڵسۆزی کەرکوک
15.👁️راپەڕین و.. رزگاری کەرکوک
16.👁️سیاسەتی بەعەرەب کردنی کەرکوک
17.👁️شاری کەرکوک
18.👁️شاری کەرکوک بەشێک لەمیژووی مزگەوت، تەکیە، خانەقا، زاناو پیاوە ئاینییە ناودارەکانی
19.👁️كركوك الجریحة
20.👁️گەشەنامەی مسێونێرێک بۆ ناوچەکانی کەرکوک وسلێمانی؛ ساڵی 1877
21.👁️گەڕانەوە بۆ کەرکوک
22.👁️لە کەرکوکەوە بۆ ڤێستەرۆس؛ بەدەم پیاسەوە لەگەڵ سەلام محەمەدی شاعیردا
23.👁️ماددەی 140 و کێشەی کەرکوک
24.👁️مێژووی سیاسەتی بەعەرەبکردن لە پارێزگای کەرکوک
25.👁️مێژووی قەدەغەکردنی کتێب لەکتێبخانەی گشتیی کەرکوکدا
26.👁️مێژووی نەوتی کەرکوک
27.👁️مێژووی کۆنی کەرکوک
28.👁️ناوچەی کەرکوک و هەوڵی گۆڕینی باری نەتەوەیی ئەم ناوچەیە
29.👁️نەخشەی تێکشکانی هێرشەکانی داعش بۆ باشووری کەرکوک
30.👁️نەوتی کەرکوک لە نێوان 1927-1972
31.👁️نەوەکانی باپیرە(شێخ محێدین)ی کەرکوک
32.👁️هونەرە فۆلکلۆری و میللییەکانی دەڤەری کەرکوک: ستران، گۆڤەند و موزیک
33.👁️کورد و کەرکوک
34.👁️کوردستانییەتی کەرکوک و ناوچە دابڕێنراوەکان
35.👁️کۆبەندی چەند بابەتێک لەبارەی کەرکوکەوە
36.👁️کێشەی کەرکوک و چۆنییەتی چارەسەرکردنی
37.👁️کەرکوک بۆ مێژوو دەدوێت
38.👁️کەرکوک بەرەو دواڕۆژێکی نادیار
39.👁️کەرکوک لە روانگەی میژووەوە
40.👁️کەرکوک لە سەدەی نۆزدەهەم دا
41.👁️کەرکوک لە سەردەمی دەوڵەتی عوسمانیدا
42.👁️کەرکوک لەنێوان پیلان و خەمساردیدا
43.👁️کەرکوک و بزاڤی شیعری کوردی
44.👁️کەرکوک و سیاسەتی تەعریب
45.👁️کەرکوک و قینی رەشی جەزراوی
46.👁️کەرکوک و گەمەی رێککەوتنەکان؛ پانۆڕامای کەرکوک و مادەی 140 - 2002 - 2011 - بەرگی یەکەم
47.👁️کەرکوک.. شاری قەڵا و ئاگر و خوێن
👩 دۆزی ژن
1.👁️63٪ی ئەو کەسانەی لە دەرەوەی دادگا هاوسەرگیریی دەکەن جیادەبنەوە
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️08-08-2008
2.👁️17-03-2003
3.👁️25-08-2008
🏰 شوێنەکان
1.👁️Kerkûk
2.👁️ئەحمەد ئاغا
3.👁️ئەسرا و مەفقودین (الأسری والمفقودین)
4.👁️ئەلماس
5.👁️بریادی
6.👁️بولاق
7.👁️بەعس (ئەگەر ئێستا ناوی نەگۆردرابێت)
8.👁️بەگلەر
9.👁️پەنجا عەلی
10.👁️پەنجا عەلی
11.👁️تسعینی نوێ
12.👁️تسعینی کۆن
13.👁️تەپەی مەلا عەبدوڵڵا
14.👁️حوجاج (الحجاج)
15.👁️حورییة (الحریة)
16.👁️حەدیدەین
17.👁️خان خورما
18.👁️خەزرا (الخضراء)
19.👁️دوومیز
20.👁️زوببات (حی الضباط)
21.👁️ساحەی تەیەران (ساحة الطیران)
22.👁️ساری کەهیە
23.👁️سەرچنار
24.👁️شاتەرلو
25.👁️شوان
26.👁️شوققەکانی غاز (شقق الغاز)
27.👁️شۆرجە
28.👁️شێخ جگری
29.👁️عروبە
30.👁️عەرەفە
31.👁️عەسکری 1
32.👁️عەسکری 2
33.👁️غەرناتە
34.👁️قادسیة 1
35.👁️قادسیة 2
36.👁️قوڕنە
37.👁️قۆریە
38.👁️قەسابخانە
39.👁️كركوك
40.👁️مامۆستایان (معلمین)
41.👁️موسەڵڵا
42.👁️مەمدودە
43.👁️نیدا
44.👁️نەسر (سەرکەوتن)
45.👁️واستی (الواسطی)
46.👁️ڕاپەڕین 1
47.👁️ڕاپەڕین 2
48.👁️ڕێگای بەغدا (طریق بغداد)
49.👁️ڕەحیماوا
50.👁️کوردستان (فەیلەق کۆن)
51.👁️یەکی ئازار (1 آذار)
52.👁️یەکی حوزەیران (1حزیران)
✌️ شەهیدان
1.👁️ئارام مستەفا
2.👁️ئەحمەد جەبار ئەمین محەمەد عەلی زەنگەنە
3.👁️ئەودا هەرێزی
4.👁️پێشەوا عەبدولڕەحمان
5.👁️فەرهاد عەبدوڵڵا زەنگەنە
📷 وێنە و پێناس
1.👁️ئاهەنگی 11ی ئازار لە کەرکوک - سەرەتای هەفتاکان
2.👁️ئاڵای بەرەی تورکمانی بەرزتر لە ئاڵای کوردستان لە کەرکوک
3.👁️بازاری ژێر قەڵای شاری کەرکوک ساڵی 1956
4.👁️بۆریی نەوتی کەرکوک - جەیهان
5.👁️بەدیلگرتنی چەند داعشێک لەلایەن پۆلیسی کەرکوکەوە
6.👁️پردی ئاڵتون کۆپری
7.👁️پۆلیسی پاراستنی دەزگا نەوتیەکانی کەرکوک ساڵی 1972
8.👁️پیاوێکی کورد لە برسێتییەکەی ساڵی 1917 لە کەرکوک تەرمی کوڕە لەبرسامردووەکەی دەبات بۆ ناشتن
9.👁️پێشمەرگەیەک پۆستەری هێزەکانی دیجلە دەسووتێنێت لە کەرکوک
10.👁️پەڕینەوەی سوپای ئینگلیز لە رووباری خاسە - کەرکوک 1918
11.👁️تیپی 21ی کەرکوک و تیپی 93ی کۆیە
12.👁️چایخانەی موسەڵا لە کەرکوک - 1929
13.👁️خاشاکی ژێر پردەکەی کەرکوک
14.👁️دوا ناوەندی باوەگوڕگوڕ
15.👁️دوو وێنەی کەرکوک لە کاتی داگیرکردنی لەلایەن ئینگلیزەکانەوە
16.👁️دەروازەی کەرکوک
17.👁️سڕینەوەی ئاڵای داگیرکەری ئێڕاق لە کەرکوک و گۆڕینی بە ئاڵای کوردستان
18.👁️سەردانی عەبدولسەلام عارف بۆ کەرکوک لە 1966
19.👁️سەنگەرێکی پێشمەرگە لە باشووری کەرکوک
20.👁️شاری کەرکوک ساڵی 1932
21.👁️لێژنەی جیۆلۆجی و زەوی ناسی بەریتانیاو ئەڵمانیا بۆ دۆزینەوەی نەوت لە کەرکوک ساڵی 1926
22.👁️مام فەتاح و هاوسەرەکەی لەبەردەم پەیکەری چوار کوڕە شەهیدەکەیان لە کەرکوک - پەیکەری چواربرا
23.👁️ماڵپەڕی دووربینی نزیک لە کوردە سەلەفییەکان و مەلا کرێکار رایدەگەیەنێت کە 400 پێشمەرگە لە کەرکوک کوژراوە
24.👁️هێزەکانی ئینگلیز شاری کەرکوک داگیردەکەن - 1918
25.👁️هەڵبژاردەی تۆپی پێی رەحیم ئاوە؛ شاری کەرکوک 1980
26.👁️وێنەی یەکێک لە لادێیە جولەکەنشینەکانی شاری کەرکوک لە ساڵی 1934
27.👁️ڕمهاوێژی
28.👁️ڕێگەی نێوان کەرکوک و سلێمانی ساڵی 1912
29.👁️کارمەندانی تەلەڤزیۆنی کەرکوک
30.👁️کڵیسای تەماسگرد لە شارۆچکەی تەکیەی سەر بە کەرکوک ساڵی 1911
31.👁️کۆمەڵێک پێشمەرگەی کەرکوک
32.👁️کۆڕی خواردنەوەی هونەرمەند و نووسەرانی کەرکوک
33.👁️کەرکوک - وێنەی نەناسراو
34.👁️کەرکوک لە ساڵی 1911دا
35.👁️کەرکوک لە ساڵی 1950
36.👁️کەرکوک، ساڵانی شەستەکان
37.👁️کەرکوک؛ ناوشار
🎵 کارە هونەرییەکان
1.👁️چوار برا
📖 کورتەباس
1.👁️شەماعیە و هەیاس
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️ئەحمەد جەمیل مودەڕیس
2.👁️ئەفراسیاو کامیل
3.👁️برایم محێدین عارف
4.👁️رووبار رەشید کاکەیی
5.👁️سوبحی داودی
6.👁️نازم کەرکوکی
7.👁️ڕەنجوری
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 🏰 شوێنەکان
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
💎 جۆری شوێن / شوێنەوار: 🌆 شار
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🌐 زمان - شێوەزار: تورکمانی
🏴 گۆڕینی رەگەز: 🇹🇷 بە تورکمانی کراوە
🏴 گۆڕینی رەگەز: 👳 بە عەرەب کراوە
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان
# ژمارەی دانیشتووان: زۆرتر لە یەک ملیۆن

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 13 2010 8:30PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 6 2022 9:04AM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 100,091 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.130 KB Sep 13 2010 8:30PMهاوڕێ باخەوان
📚 پەڕتووکخانە
  📖 سەربەخۆیی لە ناخمدایە؛...
  📖 هارۆڵد پینتەر
  📖 تیۆر و پراکتیک له کتێب...
  📖 ژیانێکی تر
  📖 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 18-08-2022
  🗓️ 17-08-2022
  🗓️ 16-08-2022
  🗓️ 15-08-2022
  🗓️ 14-08-2022
  🗓️ 13-08-2022
  🗓️ 12-08-2022


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
📌 رۆژەڤ
19-08-1979
رۆژهەڵاتی کوردستان
- خومەینی لە دژی گەلی کورد لە خۆرهەڵاتدا فەتوایەکی ئایینیی دەرکرد.
- دەستپێکردنی جەنگی سێ مانگە، لە نێوان پێشمەرگەکانی رۆژرهەڵات و داگیرکەری ئێران.
- لە پاوە 7 کەسی دیکە لە سێدارە دران.[1][2][3]
19-08-1979
جلی کوردی
جلی کوردی، پۆشاکی نەتەوەیی خەڵکی کورد و کوردستانە. لە ناوچەیەکەوە بۆ ناوچەیەکی تر دەگۆڕێت، بەڵام بەگشتی خۆیی لە کراسی درێژ بۆ ژنان و ڕانک یان شەڕواڵدا دەبینێتەوە بۆ پیاوان. ئەم جلانە نەک تەنها بۆ خەڵکی کورد بەڵکو بۆ کوردستانییانی ناکوردیش تاڕادەیەک بە هەمان شێوەیە. بۆ نموونە ئاشووری و کوردە جولەکەکانیش هەر هەمان پۆشاکیان پۆشیوە.
ناوی پارچەکانی جلی کوردی لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێک دەگۆڕدرێت، رانک و چۆغە، شەڕواڵ و مرادخانی، ستارخانی، شاڵ و شەپیلک، کەوا، سەڵتە، هێلەک و ئاوەڵ کراس، هەندێک لەو زاراوە و
جلی کوردی
محەمەد کەساس جەباری
لەدایکبووی 01-07-1953 شارەدێی جەباری سەر بە شاری کەرکوکە. لە ساڵی 1983 چووەتە ریزی شۆڕشەوە لەکەرتی چواری جەباری بووەتە پێشمەرگە وکادری رێکخستن هەر لەبەر ئەوەش رژیمی بەعس شەش کەس لەئەندامانی خێزانەکەی گرتووە. پشتر بووتە پرۆفیسۆر لە زانکۆی سلێمانی، مامۆستای ئەدەب و رەخنە بووە و وانەی خوێندنی باڵا دکتۆرا و ماستەر وتووەتەوە، خاوەنی چوار بەرهەمی بڵاوکراوەی ئەدەبی رەخنەییە. سەدان وتاری ئەدەبی ورەخنەیی و زمانەوانی کۆمەڵایەتی لە رۆژنامە و گۆڤارەکاندا بڵاوکردووەتەوە دیوانێکی شیعری هەیە.
بەرهەمەکانی:
محەمەد کەساس جەباری
بەهرام پورمەند
ناو: بەهرام پورمەند
نازناو: بەهرامجی
رۆژی لەدایکبوون: 1952
شوێنی لەدایکبوون: کرماشان

ژیاننامە
بەهرام پورمەند، کە زیاتر بە نازناوی هونەریی بەهرامجی ناسراوە، گۆرانیبێژ و موزیکژەنی بەناوبانگی کورد، لەدایکبووی ساڵی 1952ی شاری کرماشانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە.
بەهرامجی، هەر لە منداڵییەوە لەگەڵ مۆسیقای فۆلکلۆری کوردی و ئێرانی ئاشنا بووە، لە تەمەنی سیانزدە ساڵییەوە دەستی بە فێربوونی ئامێری سەنتوور کردووە. قۆناغی یەکەمی دەرکەوتنی بەهرامجی وەک هونەرمەندێکی کورد لە بواری مۆسیقای فۆلکلۆری، لە تەمەنی مێ
بەهرام پورمەند
مزگین ئایدین
ناو: مزگین
نازناو: ڕووناک
ناوی باوک: ئایدین
ساڵی لەدایکبوون: 1974
شوێنی لەدایکبوون: دیاربەکر
ژیاننامە
مزگین ئایدین لە دایکبووی شاری دیاربەکرە، خانمە نووسەر و زیندانی سیاسی کوردە کە پاش 30 ساڵ لە زیندان بە وتنەوەی (ئەی ڕەقیب)ئازاد کرا، لە چاوپێکەوتنێکدا باس لەوە دەکات لەو ماوەی زینداندا تەنیا بیری بینینی چوار وەرزەکەی کردووە، چونکە ساڵ لە زینداندا یەک وەرزە و هەست بە گۆڕینی وەرزەکان ناکەیت. وە هەروەها باسی لەوەش کردووە ئازادییەک کە دواکەوتبێت ئازادی نییە و مرۆڤ خۆی نەخەڵەتێنێت.
مزگین لە تە
مزگین ئایدین


Kurdipedia.org (2008 - 2022) version: 14.08
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.422 چرکە!
009647508574727 | 009647503268282 | 009647509744770
| 0031654710293


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2022)