🏠  سەر پەڕە
کوردیی ناوەڕاستکوردیی ناوەڕاست
📧تماس
ℹ️دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
 فرەتر(ویشتر)
Kurdipedia
کوردیی ناوەڕاست
🏠|📧|دەربارە!|کتاووخانه|📅
🔀 بەخش بەختەکی!
❓ کمک
📏  إگرەک بینەل استفاده
🔎 مِنِی کردن(گێردین) ترەختی کریا
➕ کِل کِردِن
🔧  أبزار
🏁 زبان
🔑  سامانە مإ
✚  بەخش نوو(جەدید)
📝 مەسرور بارزانى لە تورکيا چەوى کەفتە ئەردۆغان
مەسرور بارزانى سەرۆک حکومەت هەرێم کوردستان, ديداريگ وەل رەجەب تەيب ئەردۆغان سەرۆک تورکى لە کوشک سەرۆکايەتى لە ئەنقەرەى پايتەخت ساز کرد لە چوارچيوەى سەردانە فەرميەگەى ئەرا تورکيا.
له و ديدارە هەردوگلا
📝 مەسرور بارزانى لە تورکيا چەوى کەفتە ئەردۆغان
📖 پيشەی هەلاجی لەلای فەيليەيل
هەلاجی پيشەيگە لە پيشەيل باو ک لەزوورم شارەيل عراق ناوداری داشت، ک هەرچەنی ناوچەيل مەردمی زياتر مامڵە وەليا کرديان.
ئی پيشە لەوەردەم پيشکەفتنەيل تەکنۆلۆجی ئامێرەيل تازەيش هەر مقەيەتی لە خوەی کرد و هە
📖 پيشەی هەلاجی لەلای فەيليەيل
📖 ئايا نيشتەجييەيل مەنەلی کوردن!؟
م لەی وتارە ئەرا جوواودانێگ وە ئەی بەشە لە نويسەرەيل، بەشێگ لە کتاو نەتەوەيل عراق (ن: گۆرگيس جبران هومی – عەبدالعەزيز بەرهام) جوور بەڵگەێگ تێرمه و وەر و وەتمە: گومان ئەوە چوود مێژوو ئيڵ تورکمان لە عرا
📖 ئايا نيشتەجييەيل مەنەلی کوردن!؟
📕 من و بەڕۊ
شێعر نەسرین شەفیعی لە لاێەن پەخشانگاێ (دیباچە) ێ شار کرماشان وە لە هەژمار 1000 دەنگ هاتە چاپ کردن .
بڕیارە ئێ بەرهەم تازەێ خانم شەفیعییە لە نەمایشگاێ کتاو کرماشان ک تا چەن رووژترەک دەس وە کار کەێدن ب
📕 من و بەڕۊ
📕 خاک بە خاک بە دەم باوە ئەڕۆم
خاک بە خاک بە دەم باوە ئەڕۆم ” یەکمین پرتووک فەرزاد سەفەرەس ک لە لاێەن پەخشانگاێ ” داستان ” لە شار تەێران هاتێیەسە چاپ کردن.
ئێ کومەڵە شێعرە وە شێوەزارەیل کوردی کەڵهۆڕی و سورانی لە 80 لاپەڕە پێکهاتێی
📕 خاک بە خاک بە دەم باوە ئەڕۆم
👫 نەسرین شەفیعی
خانم نەسرین شەفیعی لە داڵگ بو ساڵ 1970 لە شار کرماشانە ؛ سێ ساڵە شێعر وە زووان فارسی ئۆشێدن بەڵام یەێ ساڵە رۆ هاوردێیەسەو شێعر وەتن وە زووان داڵگی خوەێ.
لە سنوور شەو و ڕووژ
ئاگر ئاڵا، زووان وەشنێ
س
👫 نەسرین شەفیعی
📕 تەگرەژیلە
مجموعە شعری کردی سەید وەعید مێرەبەێگی
📕 تەگرەژیلە
📖 کوڕ شێت و کوڕ ئاقڵ
کووکردنەوە : سەجاد جەهانفەرد ( ژیار )
لە رووژگارەیل زۊنە، د برا بۊن ک یەکێ لێیان گەوراتر بۊ. ئێ براێ گەورا فرە زانا و مێر‌ەبان و خوەش زوان بۊ وەلێ زوور نەێاشت و فەقیر و بێشەڕ بۊ؛ ئەمانێ براێ بۊچگ سەر
📖 کوڕ شێت و کوڕ ئاقڵ
📖 دەسڵات کەڵهوڕ لە مایەیشت و دەرەتەنگ
هووز کەڵهوڕ یەکیگە لە هووزەیل گەوراى کورد، لەباوەت ناوەگەیانیش چەن ئەراى چوینیگ وجوود ديرێد، لەوانەيش:
مامۆستا هەژار موکریانى لە لاپەڕەى (594) شەرەفنامە نویساگە: کەڵهوڕ چنەو‌ ئەرا بان کڵاهوڕ ک یەکیگ
📖 دەسڵات کەڵهوڕ لە مایەیشت و دەرەتەنگ
📕 نمایشنامەێگ ئڕا بازی
بابەت: شانۆنامە
نووسینی: نەسرین باباخانی
نووترین بەرهەم نۊسەر کورد نەسرین باباخانی، چاپ کریادن.
ئێ کتاوە بریتییە لە سێ نمایشنامەێ کوردی وە شێوەزار کوردی کەڵهڕی ک لە 70 لاپەڕە لە لاێەن پەخشەنگاێ داس
📕 نمایشنامەێگ ئڕا بازی
📕 چەمێ ئەژ چریکەێ بەرد
رێوار ئاودانان
📕 چەمێ ئەژ چریکەێ بەرد
📕 کۆردی ئەڤەڵ دەبستان - زۆن کۆردی پەڵە
٢٠١٦
📕 کۆردی ئەڤەڵ دەبستان - زۆن کۆردی پەڵە
📕  کتاووخانە
شازايه بۊچگڵه
🏰  جاگەل
گردەکشانە
📖  مەقاڵەل گؤجەر
شێخەڵڵای هەولێر کييە؟
📖  مەقاڵەل گؤجەر
نەخش کوردەيل لە دامەزرانن ب...
👪  هووز - طائفه - دووێمان
هووز کەمانگەر (کەوانگەر) و ...
🏰 جەلەولا - گوڵاڵە | ڕزگ(دەسە):  جاگەل | زبان مقاله: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ Share
Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ ارزیابی مقالە
1 رای 5 ⭐
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ عالی
⭐⭐⭐ متوسط
⭐⭐ بد نیست
⭐ بد
☰  فرەتر(ویشتر)
⭐ اضاف کردن أ کووکریال
💬 نظر خود را در مورد این مقاله بنویسید!

✍️ پێشینە(وەرینەل) بەخش
🏷️ Metadata
RSS

📷 به دنبال تصویر رکورد انتخاب شده در گوگل
🔎 به دنبال رکورد انتخاب شده در گوگل
✍️✍️ اێ بەخشە بگؤەڕن(خووتر کە)
| 👁️‍🗨️

جەلەولا
سەرەتا پێویستە ئەم شارە، لەچەند دێڕێکیشدا بێت، بناسێنین، تەنانەت ئەگەر گرفتی گەورە لەهەر پێناسەیەکدا هەبێت کە بۆی بکرێت. ئاشکرایە پرسی پێناسەکردنی هەر شوێن و دیاردەیەک پشت بە دوو رەگەز دەبەستێت، یەکەمیان: ئەوەی کە لەفەرهەنگە فەرمییەکاندا دیاریکراوەو لەبارەیەوە هەیە، دووەمیان: ئەوەی کە لەواقعی حاڵدا بەردەستەو بەشێوەیەکی ماددی دەبینرێت. واتە چ بەپێی فەرهەنگەکان و چ بە پێی واقعیش بێت، پێناسەکردنی جەلەولاجەلەولا لەئێستادا گرفتی خۆی هەیە، چونکە ئێمە لەبنەڕەتدا کێشەی سیاسیی گەورەمان لەگەڵ ئەو واقعەدا هەیە کە بەدرێژایی مێژوو بەسەر ئەم ناوچەیەدا سەپێنراوە، هەڵەکە ئەوەیە تەنانەت هەندێ لەنوسەران و لێکۆڵەرانی خۆیشمان، لەپێناسەکردنی ناوچە کوردستانییە دابڕێنراوەکاندا دەکەونە داوی هەڵەی پێناسە ئامادەکراوەکانەوە بەبێ بیرخستنەوەی ئەم گرفتە، لەگەڵ ئەوەشدا دەکرێت لێرەدا ئەو لایەنانەی پێناسەی جەلەولا بخەینەڕوو کە لەدەرەوەی گرفتی مێژوویی ناسینێتی.
جەلەولا، ناحیەیەکی گەورەی سەربە شارۆچکەی خانەقینخانەقینە کە ناوچەیەکی کوردستانییەو لەدۆخی ئێستای عێراقداو لەرووی کارگێڕییەوە کراوەتە بەشێک لەپارێزگای دیالە. شارەکە، وەک خۆی، لەساڵی (1958ز)دا کراوەتە ناحیەو کۆمەڵێک گوندی شارەدێی قەرەتەپەو قەزای خانەقین-ی خراوەتەسەر. رووبەری جەلەولا (467کم2)ە، بەپێی لێکۆلینەوەیەکی مەیدانییش کە لەساڵی (2003ز)دا کراوە، ژمارەی دانیشتوانەکەی (54733) کەسە لەکاتێکدا کە ژمارەی دانیشتوانی قەزای خانەقین لەهەمان مێژوودا (53965) کەس بووە. لەساڵی (2007ز)یشدا ژمارەی دانیشتوانی جەلەولا زیادبووەو تامانگی شوباتی ئەو ساڵە گەیشتۆتە (63602) کەس. لەرووی نەخشەی جوگرافیشەوە، ئەم شارە دەکەوێتە باشوری رۆژئاوای شاری خانەقین و کەناری رووباری سیروانەوە، ناحیەی کوڵەجۆ دەکەوێتە باکورییەوەو ناحیەی قەرەتەپە-ش رۆژئاوای، بە کەمتر لە45 کم-یش لەقەزای کەلارکەلارەوە دوورە کە دەکەوێتە باکوری نەخشەی شارەکەوە، لەبەشی خۆرهەڵاتیشەوە تەنها 40 کم لەسنوری کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە دوورە.
جەلەولا، یان گوڵاڵە؟
بەسەرهاتی ناونانی جەلەولا بەم ناوەوە، جۆراو جۆرو جیاوازە. لەهەندێ لەو سەرچاوانەی کە لەسەر بنەڕەتی ناوی ئەم شارە وەستاون، زانیاریی ئەوەمان دەخەنە بەردەست کە ئەم شارە پێش ئەوەی بەو ناوەی ئێستایەوە ناوزەد بکرێت، ناوێکی کوردیی پەتی و شیرینی هەبووەو ناوی (گوڵاڵە) بووە. لێرەدا دوو ئاماژەی بابەتی هەن بۆ ئەوەی باوەڕمان بەوە هەبێت کە ناوی جەلەولا پێشتر گوڵاڵە بێت، ئاماژەی یەکەم پەیوەندیی بەسروشتی کەش و هەوای ناوچەکەوە هەیە کە لەوەرزی بەهاراندا گوڵاڵەی سوورەی زۆری لێ دەڕوێت، تەنانەت گوڵاڵە سوورە لەگەرمیانگەرمیانیشداو لەو وەرزەدا بەسروشتی شاخ و دەشت و لاپاڵەکانی ناوچەکەدا پەخش و بڵاودەبێتەوە. ئاماژەی دووەم ئەو گۆڕانکارییە فۆنەتیکی و زمانەوانییانەیە کە لەنوسینی ناوی گوڵاڵەدا روودەدات بە زمانی عەرەبی.
لەزمانی عەرەبیدا پیتی (گ) دەکرێتە (ج/ جیم)، پیتی (ڵ) یش دەکرێتە (ل/ لام)و حەوتەکەی سەری ناخوێنرێتەوە، ئەمە جگە لەوەی بە سروشتی زمانەکە زۆرجار لەزمانی عەرەبیدا وشەی بیانی دەشکێنرێت و گۆڕانێکی زارەکی (لفڤی) بەسەردا دێت، لێرەوە لەبری ئەوەی لەعەرەبیدا بنووسرێ (گوڵاڵە) دەنوسرێ (جولالە)، ئەم جولالە-یەش لەئاخاوتندا گۆڕانی بەسەرا هاتووەو وا گریمانە دەکرێت کە بەدرێژایی کات بووبێتە ئەم جەلەولا-یەی ئێستا، بۆیە گریمانەیەکی دوور نییە لەراستییەوە.
رروداوێکی مێژوویی، ئاوێنەیەک بۆ ئەمڕۆ
لەلایەکی ترەوە، هەندێ سەرچاوەی تری کوردی دەڵێن کە پێشتر ناوی جەلەولا هەر گوڵاڵە بووە، بەڵام گۆڕانی ناوەکەی بۆ جەلەولا پەیوەستە بە رووداوێکی مێژوویی نێو زنجیرە فتوحاتی ئیسلامییەوە کە بریتییە لەفەتحکردنی سوپای ئیسلام بۆ ئەم شارە لەساڵی 16ی کۆچی / 637ی زاینی، ئەمەش دوای ئەوەی کە سوپای ئیسلام سوپای ئیمبراتۆرییەتی ساسانیی دەشکێنێت و کوژراوێکی زۆر لەریزی سوپای ساسانیدا روودەدات، بەجۆرێک کە، وەک لەریوایەتە مێژوییەکاندا هەیە، تەرمی کوژراوەکان، لەزۆریدا، گۆڕەپانی شەڕەکە دابپۆشن و بەسەریەکا کەڵەکەو سەفتە ببن، بە گوزارشتە عەرەبیەکەش ریوایەتەکە بەم جۆرەیە:
(جللوا الارچ بالجپپ، ای غگت جپپهم الارچ کالجل)، هەر لێرەوەشەوە ئیتر ناوی جەلەولا لەشوێنی رووداوەکە نراوە کە جەلەولا-ی ئەمڕۆیە.
ئەگەر سەرنج بدەین، ئەم رووداوە دوو ئاماژەی مێژوویی تیایە کە دەستپێکە بۆ لەباربردنی هەر سەقامگیرییەک لەژیان و گوزەرانی خێڵە کوردییەکانی ناوچەی جەلەولادا. ئاماژەی یەکەم ئەوەیە کە، بەپێی هەندێ سەرچاوەی مێژوویی، بەشی زۆری ئەو لەشکرەی کە سوپای ساسانییان لەو شەڕەدا پێکهێناوە لەخێڵە کوردییەکانی ناوچەکە بوونە. ئاماژەی دوەمیش بریتییە لەبەعەرەبکردنی ناوچەکەو پێش هەرشتێکیش ناوەکەی، چونکە وەک دەوترێ لەو شەڕەدا نزیکەی (100.000) سەد هەزار کەس لەریزی سوپای ئیمبراتۆرییەتی ساسانی کوژراون کە ئەمانە زۆربەیان لەکوردەکان بوونە، ئەمە جگە لەناوەکەیش کە دەستبەجێ بە گوڵاڵە-ی کوردی نەهێڵراوەتەوەو تەعریب کراوەو کراوەتە جەلەولا.

⚠️ اێ مەقاڵە أ زوون (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) نۆیسیائە، أڕا واز کردن بەخش أ زوون بنچێنە(اصلی)!أڕؤی آیکون کلیک کەن
⚠️ ئەم بابەتە بەزمانی (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
📚 فایل های مرتبط: 2
🖇 آیتم های مرتبط: 2
📊  آمار و گەپ آزمایی
1.👁️بەڕێوەبەری شارەدێی گوڵاڵە: پارێزگاری دیالە رێگرە لەئاوەدانکردنەوەی شارەدێیەکە
👫  زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
1.👁️یەعقوب یوسف
📂[  فرەتر(ویشتر)...]

⁉️  ویژگیەل بەخش
🏷️ ڕزگ(دەسە): 🏰  جاگەل
🏳️ زبان مقاله: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
🏴 Ethnic Change: 👳
⛰️ Topography:
🏙 شهرها: ⚪ خانقین
🌐 لهجە: 🏳️ ک. لری
💎 محل: ▪️ شهرک

⁉️ Technical Metadata
©️ کپی رایت صادر شده به کوردیپیدیا!
✨  کیفیت بەخش : 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
بد👎
✖️
 40%-49%
بد
✖️
 50%-59%
بد نیست
✔️
 60%-69%
متوسط
✔️
 70%-79%
عالی
✔️
 80%-89%
عالی👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
اێ ڕکؤردە إژ لآ Aug 23 2010 4:05PM أڕا(هاوڕێ باخەوان)
✍️ اێ بەخشە گل دؤمائن(آخرین گل) إژ لآ(هاوڕێ باخەوان): أڕاAug 10 2018 1:41PM نووآ بی(بروز بی)
☁️ نیشانی مەقاڵە
🔗
🔗
⚠️ اێ بەخشە إڕؤی(طبق) 📏 إستانداردەل كوردی پدیا هەنی(هالی) ناتەمامە ؤ بازنگری متن إگرەکەسێ(نیازە)
👁 اێ بەخشە 9,766 گل سئرکریائە(دێینە)

📚 Attached files - Version
نوع Version 💾📖🕒📅 👫 نام ویرایشگر
📷  پەروەندە عەسگ 1.0.146 KB Aug 23 2010 4:05PMهاوڕێ باخەوان
📚 کتاووخانه
  📖 تەگرەژیلە
  📖 چەمێ ئەژ چریکەێ بەرد
  📖 کۆردی ئەڤەڵ دەبستان - ...
  📖 شازايه بۊچگڵه
  📖  فرەتر(ویشتر)...


📅 کرونولوژیا از وقایع
  🗓️ 26-01-2021
  🗓️ 25-01-2021
  🗓️ 24-01-2021
  🗓️ 23-01-2021
  🗓️ 22-01-2021
  🗓️ 21-01-2021
  🗓️ 20-01-2021


💳 بخشیدن
👫 همکاران کوردیپیدیا
💬 قسەل(گەپەل) هۆمە
⭐ کووکریائەل(گردآکریائەل)کاربەری
📌 Actual
شازايه بۊچگڵه
ئانتوان دو سه‌نت ئگزۊپری
ئه‌ڵگه‌ردانن له‌ فه‌رانسیه‌وه‌ ئه‌را (كوردى كه‌ڵهوڕی) : موحسن ئه‌مینی
سنندج - دانشگاه كردستان - 2008
شازايه بۊچگڵه
گردەکشانە
گردەکشانە یەکێگ لە شارەیل پارێزگەێ ئازەربایجان خوەرئاوا و ناوچەێ موکریان و ناوەند بەش لاجان لە شارستان پیرەن پیرەن . دانیشتووەیل شار گردەکشانە 1.800 کەسن (ئامار ساڵ 1390 کووچی ھەتاوی) وە زوان کە کوردی سورانی (بنزاراوەێ موکریانی ) قسە کەن. مەردم گردەکشانە بێشتر لە ئێڵ مامەش ن.
گردەکشانە
شێخەڵڵای هەولێر کييە؟
شێخەڵڵا ناو بازاڕيگ مەردمى هەولێرە، کەفتەسە ناوڕاس شارەگە، ئمجا بنەچەک ناوەگەى ئەچێده و ئەرا مەزاريگ ک قاپيەگەێ رويه و کويچەى حەريق خانەقا و (باغ شار) جاران هەڵکەفتگە.
وشەگە لە(عەبدوڵڵا)ەوە سەرچەوە گرتگە، خوەى شێخ عەبدوڵڵا بويە، کوردەيل فرەيگ ناوچەى کوردستان هەناى ک پيشناويگ ئەکەفێد وەل ناو (عەبدوڵڵا)ەوە، ئەوە هەرچوار پيت (ع، ه، ب، د) قويته و ئەيەن و نايەرنەى بان زووان. ئەرا نموونە:(شێخ عەبدوڵڵا ئەکەن شێخوڵڵا. کاک عەبدوڵڵا ئەکەن کاکەوڵڵا)، وەلێ لەى ناوە ديارە هەولێريەيل پيت(واو)يش قرتاننه و لەج
شێخەڵڵای هەولێر کييە؟
نەخش کوردەيل لە دامەزرانن بەغدا
خەليفە مەنسور عەباسی ئەی شارە بنيات نا و کردەی ناوەند دسەڵات حکوومەت عەباسيەيل. کوردەيليش وەل مەنسور لە دامەزانن و سازين بەغدا هاوکاری کردنە.
کوردەيل لە ناوچەی(ئەزەج) بەغدا نيشەجی بوينە و ئيجار ناو ئەی ناوچە ئەڵگەردياس و کرياسە باب شێخ. ئەی ناوچە تا ئيسەيش يەکێگ لە پڕ هاتووچووترين ناوچەيل بەغداس.
لە موودەی ناو باب شێخێش ئەڵگەردێده و ئەرا مەزار(شێخ عەبدولقادر گەيلانی) ک ها ناو ئی ناوچە. بڕێگ له و کەسەيل بەرجەسه و ناودارە ک لەلای ئی شێخه دەرس خوەنستنە، کوردەيل ناوچەی ئەزەج(باب شێخ) بوينە جوور: ج
نەخش کوردەيل لە دامەزرانن بەغدا
هووز کەمانگەر (کەوانگەر) و کوشيان مەحمود بەگ
بەشيگ گەورای زەردۆئی سەر وە تیرەی کەمانگەرن، ئى تیرە یەکيگە لە تیرەيل گەوراى جاف، رووڵەيل ئى تيرە جاران لە ناوچەيل ئافريان ژويەر و خوارگ، ماويان، کورەدەرە، تفين، ساتياری، قەرەویس، کۆڵەسارە، ماسان، کەوانە، پاڵنگان، گرگان، عەنەب و دەرەشیش نيشتەجێ بوون، وەلێ شوون وماوى ئيسەيان ئەکەفێدە سنوور هەردوگ پاريزگاى کرماشان و سنە ناوچەى بيلور.
مەرز باکووريان: کرماشان و کامیاران، مەرز باشووريان ميان دەربەند کرماشانە، مەرز خوەرهەڵاتیان ناوچەی بيلورەو، له خوەرئاوايشەو کنار کويەێ شاهۆ و روانسەرە.
بڕيگ لەليان
هووز کەمانگەر (کەوانگەر) و کوشيان مەحمود بەگ

Kurdipedia.org (2008 - 2021) version: 13.01
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| زمان دؤرسکردن وەڵگە(پەڕە): 0,187 ثانیه(اێس)
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574