Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
Iraqi Kurdistan and Beyond: the EU’S Stakes
15-05-2024
Hazhar Kamala
Library
The Kurds in the Policy of the Great Powers, 1941-1947
15-05-2024
Rapar Osman Uzery
Library
A Transitional Justice Approach to Foreign Fighters
14-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Kurdish Political and Civil Movements in Syria and the Question of Representation
13-05-2024
Hazhar Kamala
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Creation and First Trials of the Supreme Iraqi Criminal Tribunal
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
On the KRG, the Turkish-Kurdish Peace Process, and the Future of the Kurds
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Untangling the Turkey-KRG Energy Partnership: Looking Beyond Economic Drivers
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
SITUATION IN IRAQ/UK FINAL REPORT FINAL REPORT
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
IRAQ AS A FAIILED STATE
06-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 519,263
Images 106,552
Books 19,263
Related files 97,049
Video 1,384
Biography
Cecil J. Edmonds
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIAL...
Library
Woman’s role in the Kurdish...
Library
Iraq as a Failed State
Library
Operation IRAQI FREEDOM Dec...
سامی عەوداڵ
Kurdipedia rewrites the history of Kurdistan and Kurds day by day.
Group: Biography | Articles language: کوردیی ناوەڕاست
Share
Facebook2
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber1
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking item
1 Vote 5
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
Kurmancî - Kurdîy Serû4
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

سامی عەوداڵ

سامی عەوداڵ
سامی عەوداڵ نازناوی هەڵبەستی چەوساوەکانی کورد (مەلا حسێنی کوڕی بابە ڕەسوڵی کوڕی خەلیفە ئەحمەد) ە، لە ساڵی 1910دا لە شاری #کۆیە# لە خێزانێکی هەژاری ئایین پەروەری ئەدەب دۆست لەدایک بووە و پەروەردە کراوە.
خوێندنی فەقێیەتی لە مزگەوتەکانی کۆیە فێر بووە و بۆ تەواوکردنی خوێندنەکەشی گەلێک شار و دێهاتی کوردستان گەڕاوە و گەیشتۆتە پلەی مەلایەتی، بەڵام مەلایەتی نەکردووە و ملی داوەتە کار و کاسبی و ژیانێکی پڕ کوێرەوەری ژیاوە و ماڵ و خێزانێکی پێکەوەناوە و بە پیشەی پینەدۆزی گوزەراتی کردووە.
سامی عەوداڵ تاکوو ساڵی 1950 لە شاری کۆیە دا ژیاوە، بەڵام لەو ساڵەوە ڕووی کردۆتە شاری #هەولێر# تاکوو ساڵی 1972 هەر بە پیشەی پینە دۆزی ژیاوە، ئینجا گەڕاوەتە شاری کۆیە و ژیانێکی نەمر و نەژی بەسەر بردووە تاکوو لە ڕۆژی 1985-12-20دا لە تەمەنی 75 ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە و هەر لەو شارەدا لە گۆڕستانی دەروێش خدر بە خاکی نیشتمان سپێردراوە.=KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2008/372/0001.JPG=KTML_Photo_Alt=سامی عەوداڵ=KTML_Style=width:25%;height:20%;float:right;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2008/372/0001.JPG=KTML_Photo_End=
سامی عەوداڵ و هەڵبەست:
سامی لە سەرەتای شاعیرییەتیدا وەک شاعیری هەڵبەستی غەزەل هاتۆتە نێو مەیدانی هەڵبەستی کوردی، بۆ نموونە... لە هۆنراوەیەکی دڵداریدا بە ناونیشانی (یارەکەم) هەموو هەست و سۆزی دڵی خۆی بۆ ئەو یارە نازدارەی دەردەبڕێت و دەڵێت:
چەن جەزام دەی من ڕەزامە، هەر عەزیز و یارمی
کەی گوتوومە لای کەسێکی باعیسی ئازارمی؟

چونکە سوڵتانی لەبەر دڵا گاهی ڕیزوان و دەمێ
بۆ دڵی غەمگین و بێکەس بولبولی گوڵزارمی!

تاکوو لە کۆتایی غەزەلەکەیدا دەڵێت:
شیوەن و زاری کە (سامی) گرتووە هەرتۆی سەبەب
لەشکری تاتاری بەشمە چونکە خۆت سالارمی!
شاعیر لە هۆنراوەیەکی دیکەی دڵداریدا هەست و سۆزی خۆی بەم جۆرە دەردەبڕێت و دەڵێت:
وەک منداڵە بیروهۆشم، چاو لە دوو بەی مەمتەوە
بەس بەدوای زوڵفی تاتا بێ خەتابم بەستەوە!
ئینجا شاعیر دڵداری بە باری هەژاری خۆی دەبەستێتەوە و لە هۆنراوەیەکی دیکەیدا دەڵێت:
من خەمم هەردەم خەماوی، کاروپیشەم هەر خەمە
بۆ هەژاریم دڵ بە تاوم غەیری زوڵف و پەرچەمە
من خەمم خوارد و خەمیش خوێنی سەرم دەخواتەوە
تاکوو سەد ساڵی بنووسم قەت خەلاس نابێ کەمە!
سامی دوای غەزەل ڕوو لە دنیای هەڵبەستی نیشتمانی دەکات.. بۆ نموونە: لە هۆنراوەیەکیدا دەڵێت:
ئەی وەتەن تۆ چی لەبۆ من، خۆشی و شادی چیت هەیە؟
باغی پڕ گوڵ، دەنگی بولبول، سازی فیردەوسیت هەیە

هەندێک ئەرزی نێرگزین و سومبول و هەم یاسەمین
باسی ناکرێ گوڵا لە کێوان، خاوو نەسرینت هەیە

سێوەڕەووێنجە و شلێر و حاجیلە و ڕەیحانی دەشت
مەندیلانە و نەوعی هێرۆ، بۆنی بەیبونت هەیە!

خۆخ و سێو و ناسکە هەرمێ، هەم هەڵووژە و هەم گەراز
باخی پڕ میوە و تەعام و سێوی نەخشینت هەیە
ئینجا شاعیر ئەم هۆنراوە نیشتمانییەی تێکەڵ بە خەباتی چینایەتی دەکات و دەوری کارگەران لە ڕزگاریی نیشتمانی دەردەبڕێت و دەڵێت:
چینی کارگەر، ئاشی ئازادی نەگێڕی گەر بە خوێن
بێ سەروپا هەر دەناڵێ خاکی غەمگینت هەیە!

سام و هێزی کارگەرانە بۆتە کۆمونەی فەرەنگ
قاڕڕەکان هەر پێنج ئەڵێن تۆ توڕڕەیی خوێنت هەیە


سامی عەوداڵ شاعیری چەوساوەکانی کورد:
سامی شاعیری ڕاستگۆی چەوساوەکان بوو، ئەگەر قانیع شاعیری چەوساوەکانی لادێی کوردستان بووبێ، ئەوا سامی شاعیری چەوساوەکانی شار بووە و لە ڕێگەی هەژاری و داماوی خۆیەوە هەڵبەستی پڕ هەست و سۆزی بۆ داڕشتووین و تابلۆی یەک لە دوای یەکی هەڵبەستی ناسکی بۆ کێشاوین.. بۆ نموونە: لە هۆنراوەیەکیدا لە بارەی ژیانی هەژاری و چەوساوەیی خۆیەوە دەدوێ و دەڵێت:
من فەقیر و دڵ حەزینم بۆ هەژاریم خەم دەخۆم،
ڕووت و برسی و دەردەدارم، ساڵی جارێک خۆم دەشۆم!

سابوونم گڵە حەمامە دەچمە ناو مزگەوتەوە
هەر بە نینۆک پارە پارە و شەق شەقم کرد قەلبی خۆم
خۆم بسووتێم بە سووتان، با بسووتێم چاکترە
لەو ژیانەی وا بە تەنگی حەسرەتی یەک نانە جۆم
شاعیر لە سەرتاپای هۆنراوەکەیدا چ لایەنی ناخۆشی ژیانی هەژاران هەیە بە ناوی خۆی دەریان دەبڕێ، بەڵام بەبێ ئەوەی ڕێگە چارەیان بۆ بدۆزێتەوە و پێمان بڵێ چینی هەژاران چ بکەن باشە تاکوو لەو ژیانە سەنگە سارییە ڕزگاریان ببێ و بگەنە کامەرانی؟
ئەگەر بمانەوێ (سامی عەوداڵ) ی شاعیری چەوساوەکان باشتر بناسین ئەوا دەتوانین لە ڕوانگەی هۆنراوە سیاسییە ناودارەکەی (قەلبی من) ەوە بیناسین و بە شاعیری چەوساوەکانی لە قەڵەم بدەین و با بزانین بەو هۆنراوەیەیدا چی پێشکەش کردووین؟
قەلبی من گەر چەشنی لالە بێتو نەوتی تێبکەن
ئاگری دوژمن بێتە گیانم وەک چرا من پێ بکەن!
شەق شەقی کەن گۆشت و ئێسقان یەک بە یەک خوێی تێبکەن
بێ ترس من دێمە مەیدان حوکمە ئازادیم دەوێ،
گەر نەسووتێم و نەخنکێم چۆن هەژارم سەرکەوێ؟
نەچمە ناو جەرگەی هەژار و شان بەشانی وەک برا
ڕوح و لاشەم ئیش نەکا بۆ میللەتێکی حەق خورا
بۆ شەوی پڕ ترس و تاریک من نەسووتێم وەک چرا
کۆمەڵی دامای هەژاران چۆن دەبینن بچنە پێش؟
لێم گەڕێن من با بسووتێم ببمە خاک و خۆڵەمێش!
ببمە خاک و خۆڵەمێش تاکوو هەژارم پێ بگا
با بسووتێم بەڵکوو گەنج و لاوەکانم تێ بگا
بێتە مەیدان خوێن بریژێ تا حەقی پێ بگا
با بزانێ غەرقی خوێنە کێ هەقی وی خواردووە؟
با لە بۆ هەق خوێن بڕێژێ، دەرچێ دوژمن تازووە!
سامی لەم هۆنراوەیەیدا سرووشتی لە دێڕە هەڵبەستێکی شاعیری ناوداری پێشکەوتخوازی تورک (نازم حیکمەت) وەرگرتووە کە دەڵێت: (ئەگەر من نەسووتێم و تۆ نەسووتێی، کێ ئەم میللەتە ڕزگار بکات) ، ئەم کارەش درووستە و لە ڕوانگەی ئەدەبی بەراودکاری لەنێوانی ئەدەبی میللەتان نرخی خۆی هەیە.
شاعیر لە کۆتایی هۆنراوە ناودارەکەی دا دەڵێت:
(سامی) قوربانی گەلت بە قەت مەژی بەو زیللەتە
هەر کەسێ بمرێ لە ڕێگای نیشتمان و میللەتا
نامری هەردەم دەمینێ چونکە خاوەن غیرەتە
خۆت بە قوربانی گەلت کە، فەرزە قوربانی لەبۆ
نیشتمانی حوڕ و سەربەت ئوممەتێکی سەربەخۆ!
بەم جۆرە سامی عەوداڵ تاقیکردنەوەیەکی سەرکەوتووی لە هەڵبەستی سیاسی کوردیدا کردووە، هەرچەندە دەبوایە لە کۆتایی هۆنراوەکەی دەبوایە بیگوتبایە:
(ئوممەتێکی بەختیار و نیشتمانی سەربەخۆ)
چونکە خۆی لەگەڵ حزبی شیوعی بووە و ئەندامێکی چالاکی بووە، کە دروشمەکەی (نیشتمانێکی ئازاد و گەلێکی بەختیار) ە.. چونکە بەختیاری خەباتی بۆ دەکرێ تاکوو مییلەت بیگاتێ و سەربەخۆییش تێکۆشانی بۆ دەکرێ و خۆبەختکردنی پێدەوێت تا نیشتمان ئازاد بێ.. لەگەڵ ئەوەشدا سامی کردارێکی ئەدەبی بەرزی ئەنجامداوە و هەندێک ڕەمز و چەمکی نوێی خسووەتە ناو ئەدەبی تێکۆشانی جینایەتی و بەم کارەیشی لەسەردمی چلەکانی سەدەی بیستەمەوە کە مێژووی دانانی هۆنراوەکەیەتی کردووە و بەردێکی پتەوی لە بنچینەی تەلاری ئەدەبی شۆڕشگێڕیی کوردی داناوە.
لە کۆتاییشدا دەبێت ئاماژە بۆ ئەوەش بکەین کە لە ساڵی 1983دا چەپکێک لە هەڵبەستەکانی سامی عەوداڵ لە ئامادەکردن و پێدا چوونەوەی نووسەری ئەم باتە لەلایەن ئەمیندارێتی ڕۆشنبیریی و لاوان چاپکراوە.[1]
This item has been written in (کوردیی ناوەڕاست) language, click on icon to open the item in the original language!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
This item has been viewed 76,519 times
HashTag
Related files: 3
Linked items: 9
Group: Biography
Date of Birth: 00-00-1910
Date of Death: 20-12-1985 (75 Year)
Alive?: No
Country of birth: South Kurdistan
Gender: Male
Language - Dialect: Kurdish - Sorani
Nation: Kurd
People type: Poet
Place of birth: Koya
Technical Metadata
The copyright of this item has been issued to Kurdipedia by the item's owner!
Item Quality: 99%
99%
Added by ( Hawreh Bakhawan ) on 18-11-2008
This item recently updated by ( Hawreh Bakhawan ) on: 19-12-2023
URL
This item has been viewed 76,519 times
Attached files - Version
Type Version Editor Name
Photo file 1.0.113 KB 14-01-2010 Hawreh BakhawanH.B.
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Biography
KHAIRY ADAM
Biography
HIWA SALAM KHLID
Biography
Jasmin Moghbeli
Articles
The Israel Factor and the Iraqi-Kurdish Quest for Independence
Library
Kurdish Political and Civil Movements in Syria and the Question of Representation
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Library
Iraqi Kurdistan and Beyond: the EU’S Stakes
Biography
Shilan Fuad Hussain
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Abdullah Zeydan
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Articles
Rentier economy of the Kurdish region in Iraq as a source of barriers for the regional security sector reform
Biography
Antonio Negri
Biography
Havin Al-Sindy
Library
The Kurds in the Policy of the Great Powers, 1941-1947
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Biography
Nurcan Baysal
Library
A Transitional Justice Approach to Foreign Fighters
Articles
An Overlooked Aspect of Sexual and Gender-Based Violence
Articles
New Neanderthal remains associated with the ‘flower burial’ at Shanidar Cave
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Ayub Nuri
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
Archaeological places
Hassoun Caves
Image and Description
Yezidi boys 1912
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Articles
Shanidar Z: Archeologists studying Neanderthal behavior patterns in Kurdistan

Actual
Biography
Cecil J. Edmonds
23-03-2022
Hazhar Kamala
Cecil J. Edmonds
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
09-06-2023
Rapar Osman Uzery
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Library
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
25-04-2024
Hazhar Kamala
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
Library
Iraq as a Failed State
05-05-2024
Hazhar Kamala
Iraq as a Failed State
Library
Operation IRAQI FREEDOM Decisive War, Elusive Peace
06-05-2024
Hazhar Kamala
Operation IRAQI FREEDOM Decisive War, Elusive Peace
New Item
Library
Iraqi Kurdistan and Beyond: the EU’S Stakes
15-05-2024
Hazhar Kamala
Library
The Kurds in the Policy of the Great Powers, 1941-1947
15-05-2024
Rapar Osman Uzery
Library
A Transitional Justice Approach to Foreign Fighters
14-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Kurdish Political and Civil Movements in Syria and the Question of Representation
13-05-2024
Hazhar Kamala
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Creation and First Trials of the Supreme Iraqi Criminal Tribunal
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
On the KRG, the Turkish-Kurdish Peace Process, and the Future of the Kurds
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Untangling the Turkey-KRG Energy Partnership: Looking Beyond Economic Drivers
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
SITUATION IN IRAQ/UK FINAL REPORT FINAL REPORT
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
IRAQ AS A FAIILED STATE
06-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 519,263
Images 106,552
Books 19,263
Related files 97,049
Video 1,384
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Biography
KHAIRY ADAM
Biography
HIWA SALAM KHLID
Biography
Jasmin Moghbeli
Articles
The Israel Factor and the Iraqi-Kurdish Quest for Independence
Library
Kurdish Political and Civil Movements in Syria and the Question of Representation
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Library
Iraqi Kurdistan and Beyond: the EU’S Stakes
Biography
Shilan Fuad Hussain
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Abdullah Zeydan
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Articles
Rentier economy of the Kurdish region in Iraq as a source of barriers for the regional security sector reform
Biography
Antonio Negri
Biography
Havin Al-Sindy
Library
The Kurds in the Policy of the Great Powers, 1941-1947
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Biography
Nurcan Baysal
Library
A Transitional Justice Approach to Foreign Fighters
Articles
An Overlooked Aspect of Sexual and Gender-Based Violence
Articles
New Neanderthal remains associated with the ‘flower burial’ at Shanidar Cave
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Ayub Nuri
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
Archaeological places
Hassoun Caves
Image and Description
Yezidi boys 1912
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Articles
Shanidar Z: Archeologists studying Neanderthal behavior patterns in Kurdistan

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.5
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.282 second(s)!