دەستپێک
تۆمارکردنی بابەت
کوردیی ناوەڕاست (# 249,912)
Kurmancî - Kurdîy Serû (# 58,077)
English (# 3,302)
کرمانجی - کوردیی سەروو (# 5,061)
هەورامی (# 62,092)
لەکی (# 38)
عربي (# 12,178)
Kurdîy Nawerast - Latînî (# 1,154)
فارسی (# 2,613)
Türkçe (# 2,286)
עברית (# 13)
Deutsch (# 647)
Ελληνική (# 13)
Française (# 291)
Svenska (# 57)
Español (# 34)
Italiano (# 38)
Nederlands (# 127)
日本人 (# 18)
Fins (# 11)
中国的 (# 11)
Norsk (# 14)
Pусский (# 807)
Հայերեն (# 10)
پەیوەندی
دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زۆرتر
Kurdipedia
🏠 | 📧 | دەربارە! | پەڕتووکخانە | 📅 | English Menu
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
☂️ یانەی وەرزشی ئاسۆ
یانەیەکی وەرزشییە، ساڵی 1994 دامەزراوە، خاوەنی چەند نازناو و یاریزانی بەناوبانگە و بەشداری خولەکانی کوردستان دەکات. [1]
☂️ یانەی وەرزشی ئاسۆ
👫 پەیام مەحمود
ناو: پەیام
ناوی باوک: مەحمود
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
ژیاننامە
خانمە ڕاگەیاندکارێکی شاری سلێمانی باشووری کوردستانە، لە تیڤی و ڕادیۆ و ڕۆژنامەکاندا کاری ڕاگەیاندن و ڕۆژنامەنووسی کردووە.
ماوەی چەن
👫 پەیام مەحمود
👫 ڕەفیق سەعید 1
ناو: ڕەفیق
ناوی باوک: سەعید
شوێنی لەدایکبوون: هەولێر
پیشە: وەرزشەوان
جۆری وەرزش:تۆپی پێ
ژیاننامە
ڕاهێنەری یانەی وەرزشی سۆرانە، ڕاهێنەرێکی ئاستبەرزە، توانیویەتی لەگەڵ یانەکەیدا ئاستێکی بەرز پێشکە
👫 ڕەفیق سەعید 1
👫 نەریمان خدر
ناو: نەریمان
ناوی باوک: خدر
شوێنی لەدایکبوون: هەولێر
پیشە: وەرزشەوان
شوێنی یاری: گۆڵپارێز
ژیاننامە
گوڵپارێزی یانەی وەرزشی هەندرێنە، گۆلپارێزێکی بەتوانا و ئاستبەرزە. [1]
👫 نەریمان خدر
📖 ئاشی مام خدر لە کۆیە نزیکەی سەدەیەکە کار دەکات
ئاشی مام خدر بە یەکێک لە شوێنەوارە هەرە گرینگ و کۆن و جوانەکانی شاری کۆیە هەژمار دەکرێت، ئەم ئاشە نزیکەی سەدەیەکە لە کارکردن بەردەوامە.
ئاشی مام خدر لە 13-02- 1928 لە شاری کۆیە دامەزراوه و تاکو ئەمڕۆ
📖 ئاشی مام خدر لە کۆیە نزیکەی سەدەیەکە کار دەکات
👫 هاوکار ڕەزا
ناو: هاوکار
ناوی باوک: ڕەزا
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
پیشە: وەرزشەوان
شوێنی یاری: گۆلپارێز
ژیاننامە
گۆڵپارێزی یانەی وەرزشی بابانە، یەکێک لە گۆڵپارێزە دیار و ئاستبەرزەکانی باشووری کوردستان. [1]
👫 هاوکار ڕەزا
👫 جەبار گەریاوەیی
ناو: جەبار
نازناو: گەریاوەیی
رۆژی کۆچی دوایی: 30-09-2022
شوێنی لەدایکبوون: هەولێر
شوێنی کۆچی دوایی: هەولێر
ژیاننامە
مامۆستا و وەرزشەوانێکی چالاکی شاخەوانی بووە، لە ڕێکەوتی 30-09-2022 لە قەڵا سن
👫 جەبار گەریاوەیی
☂️ ناوەندی ڕۆشنگەری چاودێر
ناوەندی ڕۆشنگەریی چاودێر، ناوەندێکی ڕۆژنامەوانیی ڕۆشنگەرییە، کار بۆ بەدیهێنانی کۆمەڵێکی مەدەنی و دیموکرات و سیکیۆلار دەکات.
لە گرنگترین بەرهەمەکانی دەزگای چاودێر:
-رۆژنامەی چاودێر کە ڕۆژنامەیەکی سیا
☂️ ناوەندی ڕۆشنگەری چاودێر
📕 نەمریی و بیرەوەری
ناونیشانی پەڕتووک: نەمریی و بیرەوەری
ناوی نووسەر: موحسین عەلی ئەکبەر
شوێنی چاپ: سلێمانی
بڵاوکار: تۆڕی ناوەندی ڕۆشنگەریی چاودێر
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: یەکەم

پەڕتووکی بیرەوەرییەکانی مامۆستا
📕 نەمریی و بیرەوەری
📕 رێزمانی کوردی؛ وشەسازی و ڕستەسازی
ناونیشانی پەرتووک: ڕێزمانی کوردی؛ وشەسازی و ڕستەسازی
نووسەر: پ. ی. د. عەبدولواحید موشیر دزەیی
شوینی چاپ: هەولێر
ساڵی چاپ: 2014
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
📕 رێزمانی کوردی؛ وشەسازی و ڕستەسازی
📕 برایەتی گەلان و تانەی براکان
ناونیشانی پەڕتووک: برایەتی گەلان و تانەی براکان (ئاپۆتیزم و تانەکانی ناسيۆناليزمی سەرەتايی)
پێشکەش به ژینا ئەمینی کە پرچی بوو به چۆپی بۆ سترانی (ژن. ژیان. ئازادی)
ناوی نووسەر: ژیرۆ زاگرۆس
ساڵی چاپ:
📕 برایەتی گەلان و تانەی براکان
👫 باقی عەبدولخالق
ناو: باقی
ناوی باوک: عەبدولخالق
ساڵی لەدایکبوون: 1964
شوێنی لەدایکبوون: کەرکوک
شوێنی کۆچی دوایی: چەمچەماڵ
ڕۆژی کۆچی دوایی: 09-09-1996
ژیاننامە
باقی عەبدولخالق ئەو شاعیرو چیرۆکنووسەی کە لە ساڵی1
👫 باقی عەبدولخالق
👫 سەعید بارانی
ناو: سەعید
ناوی باوک: بارانی
شوێنی لەدایکبوون: بەردەڕەش
ژیاننامە
لەقەزای بەردەڕەش سەعید بارانی وەک لێکۆڵەرێک 31 ساڵە تەمەنی خۆی بەخشیووە بۆ کۆکردنەوەی پارچە کەلەپوورییەکان و تا ئێستا، توانیوویەتی
👫 سەعید بارانی
📖 کوشتنی ژینا ئەمینی یەکێکە لەتاوانە بێ ئەژمارەکانی کۆماری ئیسلامی ئیران
کوشتنی ژینا ئەمینی یەکێکە لەتاوانە بێ ئەژمارەکانی کۆماری ئیسلامی
نوام چۆمسکی
نوام چۆمسکی زمانناس و فەیلەسوفی ناوداری ئەمریکی سەبارەت بەسەرکوتکردنی دڕندانەی خۆپیشاندەران لەئێران، گرتەیەکی ڤیدیۆیی بڵا
📖 کوشتنی ژینا ئەمینی یەکێکە لەتاوانە بێ ئەژمارەکانی کۆماری ئیسلامی ئیران
👫 قادری سەیاحی
ناو: عەبدولقادر
نازناو: قادری سەیاحی
ناوی باوک: سەید محێدین سەیاحی
ساڵی لەدایکبوون: 1943
شوێنی لەدایکبوون: شاری مەهاباد
شوێنی کۆچی دوایی: مەهاباد
ساڵی کۆچی دوایی: 17-04-2022
ژیاننامە
عەبدولقاد
👫 قادری سەیاحی
👫 شکۆیێ حەسەن
ناو: شکۆی
ناوی باوک: حەسەن
رۆژی لەدایکبوون: 17-06-1928
شوێنی لەدایکبوون: گوندی جاموشڤانای بچووکی هەرێمێ ئەبخارانی ئەرمەنستان
ساڵی کۆچی دوایی: 1976

ژیاننامە
شکۆیێ حەسەن ڕۆژی 17ی حوزەیرانی ساڵی
👫 شکۆیێ حەسەن
💚 محەمەد حسەین حەیبەکر
ناو: محەمەد
ناوی باوک: حسەین حەیبەکر
ساڵی لەدایکبوون: 1918
رۆژی گیران و ئەنفالکردن: 31-07-1983
شوێنی لەدایکبوون: گوندی بازێ ی شارەدێی بارزان ی شارۆچکەی مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر.
شوێنی ئەنفالک
💚 محەمەد حسەین حەیبەکر
💚 سەبری محمەد حسەین
ناو: سەبری
ناوی باوک: محەمەد حسەین
ساڵی لەدایکبوون: 1968
رۆژی گیران و ئەنفالکردن: 31-07-1983
شوێنی لەدایکبوون: گوندی بازێ ی شارەدێی بارزان ی شارۆچکەی مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر.
شوێنی ئەنفالکرد
💚 سەبری محمەد حسەین
💚 نەجمەدین محەمەد غەزالی حسەین
ناو: نەجمەدین
ناوی باوک: محەمەد غەزالی حسەین
ساڵی لەدایکبوون: 1972
رۆژی گیران و ئەنفالکردن: 31-07-1983
شوێنی لەدایکبوون: گوندی بازێ ی شارەدێی بارزان ی شارۆچکەی مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر.
شوێنی
💚 نەجمەدین محەمەد غەزالی حسەین
💚 دیوالی محەمەد غەزالی حسەین
ناو: دیوالی
ناوی باوک: محەمەد غەزالی حسەین
ساڵی لەدایکبوون: 1971
رۆژی گیران و ئەنفالکردن: 31-07-1983
شوێنی لەدایکبوون: گوندی بازێ ی شارەدێی بارزان ی شارۆچکەی مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر.
شوێنی ئ
💚 دیوالی محەمەد غەزالی حسەین
💚 ڕەمەزان محەمەد غەزالی حسەین
ناو: ڕەمەزان
ناوی باوک: محەمەد غەزالی حسەین
ساڵی لەدایکبوون: 1968
رۆژی گیران و ئەنفالکردن: 31-07-1983
شوێنی لەدایکبوون: گوندی بازێ ی شارەدێی بارزان ی شارۆچکەی مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر.
شوێنی
💚 ڕەمەزان محەمەد غەزالی حسەین
💚 مەلا حسەین غەزالی حسەین
ناو: مەلا حسەین
ناوی باوک: غەزالی حسەین
ساڵی لەدایکبوون: 1938
رۆژی گیران و ئەنفالکردن: 31-07-1983
شوێنی لەدایکبوون: گوندی بازێ ی شارەدێی بارزان ی شارۆچکەی مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر.
شوێنی ئەنف
💚 مەلا حسەین غەزالی حسەین
💚 وەیسی محەمەد ساڵح
ناو: وەیسی
ناوی باوک: محەمەد ساڵح
ساڵی لەدایکبوون: 1962
رۆژی گیران و ئەنفالکردن: 31-07-1983
شوێنی لەدایکبوون: گوندی بازێ ی شارەدێی بارزان ی شارۆچکەی مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر.
شوێنی ئەنفالکردن
💚 وەیسی محەمەد ساڵح
💚 عەبدولعەزیز ساڵح ئەلیاس
ناو: عەبدولعەزیز
ناوی باوک: ساڵح ئەلیاس
ساڵی لەدایکبوون: 1966
رۆژی گیران و ئەنفالکردن: 31-07-1983
شوێنی لەدایکبوون: گوندی بازێ ی شارەدێی بارزان ی شارۆچکەی مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر.
شوێنی ئەن
💚 عەبدولعەزیز ساڵح ئەلیاس
💚 ئەحمەد ساڵح ئەلیاس
ناو: ئەحمەد
ناوی باوک: ساڵح ئەلیاس
ساڵی لەدایکبوون: 1940
رۆژی گیران و ئەنفالکردن: 31-07-1983
شوێنی لەدایکبوون: گوندی بازێ ی شارەدێی بارزان ی شارۆچکەی مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر.
شوێنی ئەنفالکرد
💚 ئەحمەد ساڵح ئەلیاس
وەک پشتگیرییەک بۆ خۆپیشاندانەکانی ڕۆژهەڵات و بۆردوومانەکانی داگیرکەری فارس بۆسەر هاوزمانە ڕۆژهەڵاتییەکانمان، کوردیپێدیا دەبێتە ڕۆژهەڵات-پێدیا!
👫 کەسایەتییەکان
ژینا ئەمینی
📖 کورتەباس
22 موشەک ئاڕاستەی بارەگاکان...
✌️ شەهیدان
میلاد پورساحێب
✌️ شەهیدان
هاجەر زەرگە
✌️ شەهیدان
رەیحانە کەنعانی
👫 جەلادەت بەدرخان | پۆل: کەسایەتییەکان | 🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook3
Twitter0
Telegram2
LinkedIn0
WhatsApp1
Viber0
SMS0
Facebook Messenger1
E-Mail0
Copy Link0
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
2 دەنگ 5 ⭐
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🏁 وەرگێڕان
Kurmancî - Kurdîy Serû2
English0
عربي1
فارسی1
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

جەلادەت بەدرخان
جەلادەت عەلی بەدرخان یان میر جەلادەت لە20ی مانگی نیسانی ساڵی 1893 لە ئەستەنبول لەدایک بووە. ناو براو کوڕی سیاسەت مەدار و رۆشەنبیری بەناوبانگی کورد ئەمین عەلی بەدرخانەکەئەویش کوڕی میر بەدرخانە. میر جەلادەت کەلەدایک دەبێت بنەماڵەیان لەئەستەنبول لەمەنفا بوون. دایکی سەنیحەخانم چەرگەز بووەو باوکیشی ئەمین عەلی موفتی دادگای ئەستەنبول بووه. ناو براو لەو ساتەرۆڵێکی گرنگی هەبوو لەناو بزۆتنەوەی کوردایەتی دا. هێژا میر جەلادەت سیاسەت مەدار و رۆژنامەوان و زمان زانێکی گەورەی کورد بوو.
ناو براو کوڕەگەورەی بنەماڵەی بەدرخانیان بوو.جەلادەت وەک پێشەنگی زمانی کوردی بەپیتی لاتینی ناسراوەو لەسەر زمانی کوردی خەبات و تێکۆشانێکی بەنرخی کردووەو دوور لەووڵات گۆڤاری هاوار و رووناهی دەرخستووه.خەبات و تێکۆشانی ئەدەبی ئەم گەورەپیاوەبووەبەرێبازی هاوچەرخی زمانی کوردی. هێژا لەژیانی سیاسیدا زۆر چالاکانەخەباتی نەتەویی دەکرد و ئەندام و دامەزنێنەری خۆیبوون بوو. دوای شەری بەدرخانیەکان لەدژی سوڵتان عبدالحمید هەموو خانەوادەیان بەرەو یەمەن دوورخرانەوە. دوای سەرکەوتنی بزوتنەوەی رزگاریخوازی تورکیا بەسەرۆکایەتی مستەفا کەمال ئاتاتورک هەموو مافەکانی گەلی کورد قەدەغەکران و ئەمین عەلی بەدرخان لەگەڵ هەرسێ کوڕەکانی فەرمانی خنکاندنیان دەرچوو.
ئەمین و کوڕەکەی سورەیا بەرەو میسر و کامووران و جەلادەت بەرەو ئالمانیا رۆیشتن. ئەوان لەئالمانیا دەستیان کرد بەخوێندنی باڵا و جەلادەت لەحقوق دکتۆرای وەرگرت. ناو براو لەساڵی 1930 گەرایەوەشام و لەوێ دەستی کرد بەتێکوشانی نیشتیمانی و لەناو بزوتنەوەی خۆیبوون ئەندامێکی چالاک بوو. هەروەها جەلادەت یەکێک لەهاوکار و بەشدار بووەکانی سەرهەڵدانی ئاگری بووه. جەلادەت بێجگەلەزمانی کوردی ئەم زمانانەش زۆر بەباشی ئەزانی وەک : ئینگلیزی، فەرەنسی، ئالمانی، تورکی، فارسی، عەرەبی، عێبری، یونانی. بەرەی سێیەمی بنەماڵەی بەدرخانیەکان لەسەرەتای سەدەی بیستەم دا بەجەلادەت، کامووران و رەوشەن بەدرخان دەستی پێکرد و بەمانەش کۆتایی پێ هات. بێگومان لەبەرەی سێیەم جەلادەت بەدرخان رۆڵی زۆر گرنگی بینیووە. چونکەعوسمانیەکان قەدەغەیان کرد بوو کەبنەماڵەی بەدرخانیەکان بچنەکوردستان، ئەمین عەلی بۆ ئەوەی مناڵەکانی دا نەبڕێن لەچاند و زمانی کوردی لەکوردستان گۆرانی بێژ و چیرۆک بێژی دەهێنایەلای خۆیان.جەلادەت لەگەڵ خۆشک براکانی لەژێر دەستی ئەماندا گەورەبوون، هەروەها بەدرخانی لەئەستەنبول لەگەڵ بنەماڵەدوورخراوەکان وەک بنەماڵەی(شەمزینی و باببانی و جەمیل پاشا) پەیوەندیان هەبوو. عوسمانیەکان هەمیشەگومانیان لەبنەماڵەی بەدرخانیەکان بوو.
هەر لەبەر ئەم هویەش بوو کەلەکاروباری فەرمی دانەئەمەزرا و زوو بەزوو جێگایان پێ ئەگۆری.جەلادەت ژیانی منداڵی لەگەل باوکی لەمەنفا لەئەستەنبول، ئەدرنە، کۆنیای ئاقا، ناهلووس و سەلانکێ بەسەر بردووە. لەتەمەنی 18 ساڵیدا دەستی بەخۆێندن کردووەلەمەدرەسەی حەربیه.لەساڵەکانی جەنگی جیهانی یەکەم وەک مامۆستای پێگەیاندنی ئەفسەر کاری کردووەو لەبەرەی قەفقاز دژی رووسەکان شەری کردووە. دوای لەئەنجامی جەنگی جیهانی یەکەم ئیمپراتۆری عوسمانی تێک چوو و لەناو وەڵاتپارێزانی کورد پرۆسەیێکی رێکخستنی دەستی پێکرد، جەلادەت لەئەستەنبول دەستی کرد بەکاری سیاسی و بوو بەیەکێک لەچالاکەکانی(کۆمەڵەی رێکخستنی کۆمەلگای کورد). ئەو لەدوای بەدەست هێنانی هەلێکی لەبار دەگەڕا بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی کوردی.دوای تەواو بوونی شەر وڵاتانی سەرکەوتوو وەک بریتانیا لەکوردستان کەوتەجموجۆڵ. جەلادەت لەساڵی 1919 لەگەڵ برای کامووران و ئەرکان جەمیل پاشا و فایق تەوفیقی بەرەو کوردستان رۆیشتن. چەند ئەفسەرێکی سیاسی بریتانیشیان لەگەڵ بوو وەک ماژۆر هۆێل. ئامانجیان ئامادەکاری پەیمانی سێڤر بوو. کەمالیستەکان کەلەمەبەستی جەلادەت و هاورێکانی ئاگادار بوون چەکداری ناردەسەریان و مەجبور کران بگەرێنەوە. جەلادەت بەدرخان لەگەشتەکەیدا بەرەو شاری(مالاتیا) رۆیشت و بەناو کوردستان دا گەڕا ئاگاداری بارودۆخی هەرێمەکەبوو.هەروەها لەم گەشتەیدا زۆر وشەو مەتەڵ و چیڕۆکی کوردی کۆ کردەوە. لەئەنجامی پەیمانی (سێڤر) بەچاودێری نوێنەری کوردەکان شەریف پاشا بەشێک لەمافەکانی نەتەوی گەلی کورد دەست نیشان کران.لەساڵی 1922 هاوکات لەگەڵ هاتنی کەمالیستەکان بۆ سەر حوکم شاری ئەستەنبۆلیان خستەژێر دەست و حوکمی لەسێدارەدانیان بۆ هەموو سەرکردەکانی کورد دەرکرد بەردخانیش یەکێک بوو لەو سەرکردانە، هەر لەبەر ئەم هۆیەش جەلادەت و براکەی کامووران، سەفدەر تەوفیق و برازاکەی حەقیلەساڵی 1923 بەرەو ئالمانیا کەوتنەڕێ و لەئالمانیا دەستیان کرد بەخوێندنی باڵا لەزانکو دا و هەروەها باوکی میر جەلادەت ئەمین عەلی لەگەڵ گشت ئەندامانی بنەماڵەکەی بەرەو میسر کۆچیان کرد. لەساڵی 1925 کەبزۆتنەوەی شێخ سەعیدی پیران لەباکووری کردستان دەستی پێ کرد جەلادەت بۆ بەشداربوون لەشۆرشی شێخ سەعید بەنهێنی بەرەو کوردستانی باکوور کەوتەرێ.بەڵام تا ناو براو گەیشتەکوردستان شۆرش هەرەسی هێنا بوو، جەلادەت بەهاوکاری کۆچەرەکانی کوردستان لەووڵات دوور دەکەوێتەوەو جارێکی تر بەرەو ئالمانیا دەگەرێتەوه.هەر لەم بەینەدا برای بچۆکی سەفدەر لەئالمانیا کۆچی دوایی دەکات و تەوفیقی برای بەرەو تورکیا دەگەرێتەوەو لەژێر فشاری کەمالیستەکان پاش ئەوەی ناوی خۆی دەگۆڕێت بە(چنار) دەکەوێتەخزمەت کردن بەتورکەکان.ڤەسیف چنار برازای میر بەدرخانی لەلایەن کەمال ئاتاتورکەوەوەک وەزیری پەروەردەدامەزرا بوو. (بۆ زانین ناو براو لەبنەماڵەی بەدرخانیەکان دەرکراوە).کامووران دوای گەڕانەوەی جەلادەت لەئالمانیا مایەوەو دکتۆرای لەحقوق وەرگرت. جەلادەت دوایی کەزانکۆی لەئالمانیا تەواو کرد بۆ تەواو کردنی خوێندنی باڵا چووەووڵاتی میسر. ئەو کاتەباوکی جەلادەت لەبەر مردن بوو. دوای مردنی باوکی چووەبەیروت و لەوێ نیشتەجێ بوو. لەو رۆژگارەدا لەبەر زۆڵم و زۆرداری کەمالیستەکان زۆربەی رووناکبیرانی کورد بەرەو سوریا کۆچیان کردبوو و لەو وڵاتەکۆببوونەوە. کەمالیستەکان دوای شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران جارێکی تر کەوتبوونەگیانی رۆشنبیرانی کورد بەتایبەت ئەوانەی کەبەرەو هەندەران کۆچیان کرد بوو.جەلادەت دوایی لەبەیروت نیشتەجێ دەبێت ودەکەوێتەناو بزۆتنەوەی وەڵاتپارێزانی کورد. هەر لەم کاتەدا هەوڵدانێک بۆ دامەزراندنی رێکخستنێکی نەتەوی دەست پێ دەکات. دوای بەشدار بوونی جەلادەت لەرێکەوتی 5/ئەیلولی ساڵی 1927 لەلوبنان لەشاری بێحێمدوون کونگرەی دامەزراندنی رێکخستنی خۆیبوون دامەزرا. بێجگەلەجەلادەت بەدرخان رۆناکبیر (د.نوری دێرسمی، قەدری ڤان، د.نورەدین زازا، مەمدوح سەلیم وانلی، حەمزەبەگێ موکسی، ئەکرەم و قەدری جەمیل پاشا و سەرۆک عەشایری وەک حاجۆ ئاغا، ئەمینێ پەریخانێ، مستەفایێ شاهین بەگی بەرازی، بەدرەدین حەبزبنی) و زۆر کەسایەتی تر بەشداری کونگرەی دامەزراندن بوون. یەک لەبڕیارەکانی خۆیبوون ئەوەبوو کەبۆ پشتگیری لەبزووتنەوەی ئاگری لەسنورەکانی بن خەتێ (سنۆری تورکیا و سوریا) دەست بەتێکۆشانێکی چەکدارانەبکەن. بۆ جێبەجێ کردنی ئەم بڕیارەجەلادەت بەدرخان بەهاوکاری حاجۆ ئاغا و رەسووڵ ئاغای محەمەلەناوچەی تۆری و بەهاوکاری سواری کورد هێرش بەرنەسەر قەرەقۆلێکی تورکەکان. چۆنکەئامانجی سەرکەوتنیان بەدەست نەهێنا جەلادەت بەرەو شاخی ئارارات کەوتەرێ و لەبزۆتنەوەی سەرحەد بەشداری کرد.لەبەر ئەوەی ئەم بزۆتنەوەیەش سەری نەگرت ناو براو لەگەل ئیحسان پاشا بەرەو ئێران چوون. شای ئێران محەمەد رەزا پاهلەوی بۆ ئەوەی میر جەلادەت لەبزووتنەوەی کوردایەتی دوور بخاتەوەداوای لێ کرد لەیەکێک لەوەڵاتەکانی ئەم جیهانەوەک کونسلوسی ئێران کار بکات. چونکەجەلادەت داواکاری شای ئێرانی رەت کردەوەهەر ئەو کات لەئێران دەرکرا.دوای ئەوەی لەئێران دوورخرایەوەماوەیەک لەکوردستانی باشوور و لەشاری بەغداد پایتەختی عێراق مایەوە. بەڵام ئینگلیزەکان پێیان خۆش نەبوو ئەو لەعێراق بمێنێت ودا وایان لێ کرد کەعێراق بەجێ بهێڵێت، بەناچاری گەڕایەوەسوریا و لەکوردستانی خوارو بەردەوامی دا بەخەباتی خۆی. لەوێ بەهاوکاری بنەماڵەی جەمیل پاشا و حەمزەی مکسی و حاجو ئاغا بەناوی کومەڵەی هاوکاری کوردەکانی بەلنگاز کومەڵەیەکیان دامەزراند. ئامانجیان ئەوەبوو کەهاوکاری ئەو کوردانەبکەن کەلەباکووری کوردستان بەرەو سوریا هەڵاتوون. سوریا لەو کاتەدا لەژێر دەسەڵاتی (ئینتداب) داگیرکەری فەرەنسا دا بوو.پەیوەندی فەرەنسا و کەمالیستەکان لەئاستێکی باش دا بوو. لەبەر داواکاری و فشاری تورکەکان بۆ سەر فەرنسیەکان ئەوانیش بەدڵیان نەبوو ئەوان لەکوردستان بمینن. لەساڵی 1930 لەگەل چەند رۆشنبیر و سەرکردەیەکی کورد بەئیجبار لەشام نیشتەجێ کران.بێ ئەنجام بوونی خەباتی سیاسی و ژێردەستی وڵاتانی داگیرکەر و سەردەست جەلادەت بۆ خەبات و تێکۆشان بەدوای رێگەچارەیەکی تردا گەرا.هەروەها بارودۆخی ناوچەکەش بەشێوەیەک بوو کەتوانای راپەڕینی بزۆتنەوەیەکی نەتەوەیی تری نەدەبوو.هەروەها بارودۆخی ناو خۆی کوردیش زۆر لاواز بوو، زۆربەی گەلی کورد نەخوێندەوار بوون هەروەها بواری رۆشنبیری کورد لەئاستێکی زۆر نزم دا بوو. لەکوتایدا گەیشتەئەو ئەنجامەی کەکورد پێویستی بەخولقاندنی بوارێکی رۆشنبیری هەیەو بریادی دا لەم بوارەدا کار و خەباتی خۆی بەردەوام بکات.لەو رۆژانەی کەجەلادەت لەشام بوو دەستی کرد بەکاری زمانەوانی و ئالفابێی لاتینی کوردی بەبەرهەم هێنا. جەلادەت بەهەڵسەنگاندنی زۆر لەزمان و ئالفابێیەکان گەیشتەئەو ئەنجامەی کەئالفابێتی لاتینی باشترین ئالفابێتەبۆ زمانی کوردی و رێگا خۆشکەرەبۆ نووسەرانی کورد. هێژا هەر لەساڵی 1919 باوەری بەم جورەرێبازەهەبوو و کەلەئالمانیا بوو لەسەر ئەتیمۆلۆژی کارێکی بەنرخی ئەنجام دا بوو. بۆ ئەوەی ئەم بووچوونەی بخاتەبواری پراکتیزەکردن پێویستی بەدەرکردنی گۆڤارێک بوو کەلەساڵی 1931مۆڵەتی لەفەرانسا وەرگرت کەلەسوریا گۆڤارێک دەر بکات. دوای خۆ ئامادەکردن لە5ی گووڵانی ساڵی 1932 ژمارەی یەکەمی گۆڤاری (هاوار) گەیشتەدەستی خوێنەران. هەر لەم ساڵەشدا کتێبێکیبەناوی رێزمانی ئالفابێی کوردی بەچاپ گەیاند. گۆڤاری هاوار مانگی دوو جار دەر دەچوو. لەهەر ژمارەیەک 3-4 لاپەڕەبەزمانی فەرەنسی بوون. تا ژمارە23 بەهەردوو ئالفابێی لاتینی و عەرەبی دەردەچوو.بەڵام دوای ژمارەی 23 هەر هەمووی بەزمانی کوردی ئالفابێی لاتینی چاپ دەکرا.لەژمارەکانی سەرەتایی هاوار زۆربەی بابەتەکان لەلایەن جەلادەت و براکەی کامووران کەئەویش لەلوبنان هاتبوو ئامادەدەکران، بەڵام دووای ژمارەی چوار زۆر نووسەری تر بەشادارییان کرد و زۆرلەو نووسەرانەلەبوارەکانی گوتار و زمانی کوردی بوون بەنووسەری بەناو بانگ.ئەم گۆڤارەبووەبانگێک بۆ وێژەو زمانی کوردی و تا ساڵی 1943 بەردەوام بوو. جەلادەت لەژمارەی یەکەم و رستەی یەکەم وەها دەستی پێکرد : هاوار دەنگی زمانه. زمان خۆ ناسینە– خۆ ناسین بۆ ئێمەی کورد تەنها رێگایەبۆ ئازادی و سەربەخۆ بوون. جەلادەت لەشام لەبوارێکی زۆر ناخۆش دا دەژیا کەمالیستەکان لەتورکیا هەموو واریداتی بنەماڵەکەیان داگیر کرد بوو. هەر نالەباری باری ئابووری ناچاری کردبوو وەک ماموستای وانەی فەرانسی دەرس بداتەوەو هەروەها کاری پارێزەریش بکات. میر جەلادەت لەشام تەنها ژوورێکی هەبوو کەبنکەی گۆڤاری هەوار و جێگای پێشوازی مێوانەکان و جێگای ژیانی بوو بەڵام هەر بەدوای دەرفەتێک دەگەرا کەجارێکی تر بەگەرێتەوەکوردستان. بەڵام دوای ئەوەی بزوتنەوەی بنەماڵەی علی یونس لەناوبرا جەلادەت تێگەیشت کەئەو دەرفەتەبەم زووانەنایەتەدی. لەبەر ئەم هۆیەش بوو کەناو براو لەساڵی 1935 لەشام لەگەڵ ئامۆزاکەی رەوشەن خانم خێزانی پێک هێنا. لەو کاتەدا رەوشەن خانم ماموستا بوو.بەرهەمی ئەم هاوژینیەسێ مناڵیان دەبێت بەناوی (جەمشید و سینەمخان و سافدەر) سافدەر هەر لەتەمەنی یەکساڵی ئەمرێت. هەروەها کچی رەوشەن خانم بەناوی ئوسەیما لەمێردی یەکەمی لەلای ئەوان دەژیا. لەمناڵەکانی جەلادەت جەمشید لەئالمانیا دکتورای وەرگرت و لەساڵی 1999 کۆچی دوایی کرد، جەمشید کوڕ و کچێکی بەناوی کوردو و ئەڤین هەبوو ئەوان ئێستا لەئالمانیا نیشتەجێن. هەروەها کچەکەی جەلادەت سینەمخان لەعێراق لەشاری بەغداد نیشتەجێ بوو تا ئیستا چەندین پەرتووکی لەسەر مێژووی کوردستان نووسیوە. ئوسیەم لەگەل خانەوادەی خۆی لەمیسر / قاهێرەنیشتەجێ بووە. لەگەڵ دەست پێکردنی جەنگی جیهانی(دووەم) جارێکی تر فشاری سیاسی لەسەر رۆشنبیرانی کورد لەسوریا زیادی کرد.دەوڵەتی فەرانسا لەساڵی 1943 تا ساڵی 1946 مانەوەی جەلادەت بەدرخانی لەشام فەرز کردو ئەم فەرز کردنەلەلایان دەوڵەتی سوریا تا سالی 1948 بەردەوام بوو. قەدەغەبوو کەجەلادەت بۆ دەرەوەی شام سەفەر بکات. دوای دەست پێکردنی جەنگی جیهانی دووەم جەلادەت لەشام دەستی کرد بەکاری رۆژنامەگەری و گۆڤاری (رۆناهی) دەرکرد.پێنچ ژمارەی یەکەمی رۆناهی لەسەر دەنگوباسی شەری جیهانی بوو.بەڵام دوایی بوو بەگۆڤارێک کەلەهەموو بوارەکانی زمان و وێژەی کوردی بابەتی بڵاو دەکردەوە. (لەساڵی 1943 گۆڤاری هاوار راگیرا)، میر جەلادەت گرنگی دا بەگۆڤاری رۆناهی. هەر لەو کاتەدا برای میر جەلادەت، کامووران لەلوبنان گۆڤارێکی بەزمانی فەرانسی و کوردی بەناوی (رۆژا نوو) دەر دەکرد. ئەو گۆڤارەش تا ساڵی 1945 بەردەوام بوو. میر جەلادەت بەدرخان بێجگەلەدەرکردنی گۆڤار و رۆژنامەگەری چەندین پەرتووکی نووسیووەو هەروەها لەزۆربەی گۆڤار و رۆژنامەی کوردی و زمانەکانی تری ئەو سەردەمەبابەتی بڵاو کردوتەوە.بەهۆی ئالۆزی باری ئابووری میر جەلادەت لەساڵی 1950 لەگوندی حاجانێ نزیک بەشام کاری کشتوکاڵی کردووە. ئەو ناچار بوو ئەم کارەبکات بۆ ئەوەی ژیانی ماڵ و منداڵی خۆی مسۆگەر بکات. هەر چەند زۆر لەبرادەرانی دەوڵەمەند بوون و ویستویانەهاوکاری بکەن بەڵام ناو براو پەسەندی نەکردووه.لەگوندی حاجانێ بۆ ئاو دێری پەمۆ بیرێکی گەورەی هەڵکەندووەلەئەو نامانەی کەبۆ بنەماڵەکەی نووسیوەهاتووەناوی بیرەکەی ناوە(بیرا قەدەرێ). میر جەلادەت لە15 ی مانگی گەلاوێژی ساڵی 1951 لەگوندی حاجانێ وەفاتی کرد و لەتەنیشت باپیری میر بەدرخانی لەگۆڕستانی شێخ خالید نەقشبەندی لەشام لەگەرەکی کوردەکان نێژراوە.[1]


📚 فایلی پەیوەندیدار: 3
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 21
📕 پەڕتووکخانە
1.👁️Bîranînên Celadet Bedir-Xan (1893-1951)
2.👁️Elfûbêy Kurdî
3.👁️Ferheng kurdî–kurdî
4.👁️Kurd û Welatê wan Kurdistan
5.👁️Perçeyên Bijarte
6.👁️Rêzana elfabêya qurdî
7.👁️Rûpelinên Elfabê
8.👁️De la question Kurde
9.👁️مذكرات الامير جلادت بدرخان
10.👁️ٲوراق جلادت وروشن بدرخان
11.👁️Günlük notlar 1922-1925
👪 هۆز - تیرە - بنەماڵە
1.👁️بەدرخان
📷 وێنە و پێناس
1.👁️جەلادەت بەدرخان و مەمدوح سەلیم
📅 ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️20-04-1893
2.👁️30-06-1925
📖 کورتەباس
1.👁️Celadet Ali Bedirxan vefatının 71’inci yıldönümünde anıldı
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️ڕەوشەن بەدرخان
2.👁️Celadet Alî Bedir-Xan
3.👁️Jaladat Badirkhan
4.👁️Rawshan Badirkhan
5.👁️Селадет Бедир Хан
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📅 رۆژی لەدایکبوون: 20-04-1893
📅 رۆژی کۆچی دوایی: 15-07-1951 (58 ساڵ)
⚤ رەگەزی کەس: 👨 نێر
👥 نەتەوە: ☀️ کورد
🗺 وڵات - هەرێم: ⬆️ باکووری کوردستان
👫 جۆری کەس: 👫 کەسایەتی
👫 جۆری کەس: 📰 رۆژنامەنووس
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی سەروو
💓 لەژیاندا ماوە؟: ❌ نەخێر

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (👨 هاوڕێ باخەوان 📧)ەوە لە: 07-11-2008 تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (👨 زریان سەرچناری 📧)ەوە لە: 17-07-2022 باشترکراوە ✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 80,574 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار👫
📷 فایلی وێنە 1.0.114 KB 27-10-2009👨 هاوڕێ باخەوانهـ.ب.
📊 ئامار
   بابەت 398,830
  
وێنە 79,186
  
پەڕتووک PDF 15,310
  
فایلی پەیوەندیدار 63,922
  
ڤیدیۆ 383
  
سەرچاوەکان 21,828
  
تایبەتمەندییەکانی بابەت 1,331,544
  
بابەتە پەیوەستکراوەکان 647,322

📚 پەڕتووکخانە
   برایەتی گەلان و تانەی ...
   خوێندنی کوردی قۆناغی ب...
   کچی مەرگ
   فرە کلتووری
  📖 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
   30-09-2022
   29-09-2022
   28-09-2022
   27-09-2022
   26-09-2022
   25-09-2022
   24-09-2022


👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
📌 رۆژەڤ
ژینا ئەمینی
ناو: ژینا
نازناو: ئەمینی
ناوی باوک: ئەمجەد ئەمینی
ناوی دایک: موژگان
ساڵی لەدایکبوون: 2000
ڕۆژی کۆچی دوایی: 16-09-2022
شوێنی لەدایکبوون: سەقز
شوێنی کۆچی دوایی: تاران

ژیاننامە
ژینا ئەمینی ناسراو بە (مەهسا ئەمینی) لە دایکبووی ساڵی 2000 لە شاری سەقزی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لە میانەی گەشتێکیان بۆ تاران لەگەڵ خێزانەکەیدا لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر کراوە بەهۆی باڵاپۆش نەبوونی، وە دایکی ژیناش ئاماژەی بەوەداوە کە ژینا باڵاپۆش بووە، وە بەهۆی ئەشکەنجەدرانییەوە بە سەختی بریندار بووە و ب
ژینا ئەمینی
22 موشەک ئاڕاستەی بارەگاکانی حزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کراوە لە کۆیە 4 شەهید و 18 بریندار هەیە
بارەگاکانی حزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە کۆیە، ئەمڕۆ لە ڕۆژی چوارشەممە لە ڕێکەوتی 28-09-2022 لە کاتژمێر: 10: 30ی بەیانی، لە لایەن کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە بۆردومان و موشەک باران کران، کە بە هۆیەوە نا ئارامی لێ کەوتەوە و بارودۆخی شاری کۆیە شلەژا و فەرمانگەکانی شاری کۆیە کەوتنە ئامادەباشی بەتایبەت بەرگری شارستانی و نەخۆشخانەی گشتی شەهید دکتۆر خالید و بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی کۆیە، لەلایەکیتریشەوە بەڕێوەبەرایەتی پەروەردەی کۆیە، دەوامی دوای نیوەڕۆی ڕاگرت و زانکۆی کۆیەش دەوامی خۆی ڕاگرت.[1]
22 موشەک ئاڕاستەی بارەگاکانی حزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کراوە لە کۆیە 4 شەهید و 18 بریندار هەیە
میلاد پورساحێب
ناو: میلاد
نازناو: پیرساحێب
رۆژی شەهیدبوون: 28-09-2022
شوێنی شەهیدبوون: کۆیە
ژیاننامە
میلاد پیرساحێب، یەکێکە لە شەهیدانی بۆردومانەکەی ڕۆژی 28-09-2022ی داگیرکەری ئێران بۆ سەر بارەگای حیزبی دیموکرات لە کۆیە.[1]
میلاد پورساحێب
هاجەر زەرگە
ناو: هاجەر
نازناو: کەریمی
رۆژی شەهیدبوون: 28-09-2022
شوێنی شەهیدبوون: کۆیە
ژیاننامە
هاجەر کەریمی یەکێکە لە شەهیدانی بۆردومانەکەی ڕۆژی 28-09-2022ی داگیرکەری ئێران بۆ سەر بارەگای حیزبی دیموکرات لە کۆیە. [1]
هاجەر زەرگە
رەیحانە کەنعانی
ناو: ڕەیحانە
نازناو: کەنعانی
رۆژی شەهیدبوون: 28-09-2022
شوێنی شەهیدبوون: کۆیە
ژیاننامە
رەیحانە کەنعانی، پێشمەرگەی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، بەهۆی بۆردومانەکانی ئەمڕۆی ئێران بۆ سەر بارەگای (حدکا) لە سنووری کۆیە، دووگیان بوو دوای بریندار بوونی دەگەیەنرێتە نەخۆشخانە و خۆی گیان لەدەست ئەدا و منداڵەکەی ڕزگار ئەکرێ و بەزیندوویی ئەمێنێتەوە ناوی ئەنێن وانیار ڕەحمانی بەڵام لەدوای مانەوەی نزیکەی 24 کاتژمێر بەزیندوویی وانیار گیان لەدەست. [1]
رەیحانە کەنعانی


Kurdipedia.org (2008 - 2022) version: 14.10
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1.219 چرکە!
009647508574727 | 009647503268282 | 009647509744770
| 0031654710293


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2022)