چاشتەو خاڎمی
هورگېڵنای و ئاماڎەکەرڎەی: #ئەسعەد ڕەشید#
بەشەی سەڎ و هەشتا و چوارەمە
سەرنام: پەناو یانە حاجۆینە
پەناو دیوەخانو یانە حاجۆینە یاتاقێم پەی تەرخان کریا، ساڵێ مەنانێ. هیچ هەواڵێم جە ژەن و زاروڵەییم نەبې، حاجی مەلا ساڵحێشان ڕاسپارا کە زاروڵەکېم پەی بارۊ. مەلا جە بەغڎا دیڎیېبېنېشۆ و ئاردېبېنېشۆ پەی مووسڵی چاگۆ بە قاچاخ پەی سوریای. ڕانە، شەوې پۊلیسا تفەڼگې نیێبېنې پۆ؛ بەڵام سڵامەتې بیېبېنې. دلې خېڵو کۆچەرارە ڕەڎې بیېبېنې؛ کە مەعسوومې واتەنی: ژةنەکېشا عەگالشا سەرۆ بې.
کە وېم جە سووریا و ژەن و یانە جە بەغڎا بېنې، وەهابی بلووری و مینەی شەرەفی ئامێبېنې پەی بەغڎای و هەواڵو منشان پەرسابۍ. ئۊباڵم بە گەردەنو خەڵکی، واتشان ئېرانییەکا کیاستېنې پەی ئانەی بېزاتۆ! زەمانو قاسمینە نامێوە شەرەفیم پەی ئاما، قەسەمش واردەبې کە چا تۊمەتەیە دوورەن بۊختانیشان پەی کەردەن. جارێشا مەعسوومې ماچۊ: بە زاروڵەیی ئەژنەویەبېم کابرێوە چن ساڵێ دیارنەبییەن، یاوابې وڵاتو شەیتان پەرەسا؛ ئەرې مەگنۊ کۊگۆ؟ واتم: ئېمە یەرې ڕوە ڕێ وڵاتو شەیتان پەرەسامان جیائاستەن!
ڕوێشا فرە بە هېمنی پەرساش: ئەرې ئېمە تاکو کەی یانەو یانە ئاوارې بیمې؟ واتم: تۊ چەمېت پەی حەوای مڎیان. پېسە یانە دۊما! هەر حۆتێ ئینێ دەگێوەنە فرەیچ بە ژیوای وېشان ڕازیېنې، بنیەرە یانە دۊمېنمې، ئیتر نەڎیمۆ هەرگیز گلەیې جە بەختەو وېش بکەرۊن.
چی بەینەنە من وەڕەزیېنە لوابېنا پەی شارو قامیشلی، هۊڎێم گېرتەبې. دلېیانێ سوکەڵەم بې. وېرەگانێ کوڕێ یانە حاجۆی ئاما، ماچۊ: هۊرزە یانەکەیت بپېچۆ! ژەن و زارولەکېت ئامێنې و ئینێ یانۆ محیەدین حاجۆی، چ یانێ؟ ئەڎا و دوې زاروڵې پېسە وېشان مەنېنې، بەڵام یانە؟ کۊن یانە! هەرچی ئامابې بارو هەرێ نەبې! ئەژنیمۆ کە چەنی عەبدوڵڵا عەلی براو عەزیزی گېڵێنێ؛ عەبدوڵڵا ئەسپابو یانەو وېش سازنان و دلېیانەکەو ئېمەش دلې حەسارینە هۊرمتەن.
واتم: کاکە! ئەی ئېمە؟
ماچۊ: متاودې چەمێ یانە پەی وېتان پېڎابکەردې!
چاری ناچار، پەناشان بە کاک محەممەڎی ئیمامی بەردېنە. دلې حەسارێنە کە وېش ئیجارەش کەردەن و یەرې هۊڎېن، هۊڎێش دێنې پەنە، وېش و ژەنەکېش پېسە واڵې ئەڎا و تاتەییې هاگاڎاری مەعسومېشان کەردەن و چەمێشا ئۆ زاروڵەکاوە بییەن. کاک محەممەڎ جە زەمانو عوروسی ئەوەڵینۆ کۆتەبې وڵاتو تورکانی. جەندرمەیی، قاوەچییەتی، فەعلەیی و هەرمانې تەرې فەقیرانېش کەردېبېنې. دلې شوڕشو شېخ مەحمووڎینە بەشداریش کەردەبې. بییەن بە هەرمانبەرو بەڼزینخانەی و یانەنشین کریان و دووکانش نیانەرە و دووکان بڕیان و تاڵان کریان و ئینا ئۆپەڕو دەستەڼگینە؛ بەڵام پیاوەتی و شەرەفەنە فرە باڵان و نموونەش کەمەن. پاسە بزانو شکسپیر ماچۊ: (ئەی شەرەف! تۊیچ هەر پېسە پېخامئاوەرا هەر یاگې نزمە و کەلاوې وېرانەنە مەژیوی!). ژەنەکېچش خەڵکەو (حەفتەخاری) دۆرو کەرکوکی بې؛ بە بېوەژەنی شووش بە ئیمامی کەردەبې. دوې زارۊڵېش جە مېردی وەڵینې بېنې؛ ئیمامی وێشان مەکەرې. نامې ژەنەکې (بەهیې) بې؛ پەنەش واچېنې (ئەڎای کەریمە).
ئەڎاو کەریمی، مسەفای پېسە ئۆلاڎو وېش مەزانې و زیاتەریچ. کاتێ کە ئیمامی وەرو گرانی کرې و دەستەڼگی، یانەکەنە فاڕیابێ، زارۊڵەکې منیچش بەردېبېنې چەنی وېش پەی یانە تازەکا، دلې هۊڎێوەنە نیێبېنېشەرە کە سەرەمڕە ئاگاش چەنەشان بۊن. بەشێ جە کتېبو چێشتی مجێور، نویستەی هەژار موکریانی، هورگېڵنای پەی سەرو زوانی هۆرامی: ئەسعەد ڕەشید. [1]