نامې: عەبدولڕەحمان
نازنام: قاسملۊ
نامۊ تاتەی: حاجی موحەمەد ئاغا قاسملۊ
نامۊ ئەڎێ: فاتمەخانە
ڕۊ پېڎابییەی: #22-12-1930ز.#
ڕۊ شەهیڎبییەی: #13-07-1989ز.#
یاگۊ پېڎابییەی: #ورمێ#
یاگۊ مەرڎەی: #ڤیەڼا#
$ژیۋاینامە$
عەبدولڕەحمان قاسملو؛ ئەشناسیا بە دکتۊر قاسملو، تاریخو (#22-12-1930#ز.) جە شارو ورمێ، وەرکۆتو کورڎەسانی ئامان دنیا. وانای سەرەتایی و میانیش جە ورمێ و تاران تەمامنان.
عەبدولڕەحمان قاسملۊ، ساڵەو (1946ز.) کۊششی ڕامیاریش بە ئەرەمەرزنای یۊبییەی لاوا دیموکراتی جە شارو ورمێ دەسپەنەکەردەن. کۊمارو کورڎەسانی جە مەهاباد مانگەو (12)، ساڵەو (1946ز.) داگیرکریاو کۊتاش ئاما، ئیتر قاسملۊ پەی وانای ڕوەشکەرڎە شارو تارانی و دمای چن ساڵا دماتەریچ پەی درېژەدای بە وانای، لوا پەی پاریسی، پایتەختو فەڕەنسای. یاوایش بە فەڕەنسای، هامکات بې چەنې پرۆسەو تیرۆری سەرنەکۆتەی شاو ئێرانی دلې زانکۊ تارانی جە تاریخو (#14-02-1949#ز.) کە بی بە مایې دلېنەشییەی ئازاڎیە دیموکراسییەکا دلې سەراسەرو ئێرانینە. پا بۊنۆ گلېرۆبییەیێ فراوانو وانکارە ئێرانییەکا جە پاریس لواڕاوە، ئەچاگە قاسملۊ بە درېژی باسش جە تاوانەکا ڕژېمو پالەوی و سەرکوتکەرڎەی ئازاڎیە ڕامیاری و فەرهەنگی و فەردییەکا کەرد، بەڵام ئەچاگە قاسملۊ کۆت چېرو ناڕەزایێ فراوانی و دماجار وانکارە ئێرانییەکې پېخامێ ناڕازیئامېزشان پەی  موحەممەد ڕەزا پەھلەوی کیاست، ئانەیچە بی بە مایې فشاری گۆرەو باڵیوزخانەو ئێرانی جە پاریس و تەنانەت حکوومەتو فەڕەنسای پەی سەرو قاسملۊی. ئاڎیچ سەرئەنجام ناچاربی پاریسی جیابازۊن و بلۊن پەی (پراگ) پایتەختو چیکۆسلۆڤاکیای، ھەر ئەچا فەترەنە کە جە فەڕەنسا بې، بە ھامکاری چن وانکارێ تەری کورڎی کۊمەڵەو وانکارا کورڎیش جە ئەورووپا مەرزنارە.
ساڵەو (1962ز.) قاسملۊ جە زانستگاو پڕاگی دکتۆراو  زانستی ئابوورییش وەرگېرت و ھەتاکو ساڵەو (1970ز.) جە زانستگاو پڕاگی دەرسی ئابووریی سەرمایەداری و ئابووریی سۆسیالیستی و تیئۆریی ھۊردای ئابووری واچېوە. ئەچا ماوەنە دکتۆر قاسملۊ چڼین کتېب و نامیلېش سەرو گیر و گرفتە دارایی و کۊمەڵی و ڕامیارییەکا نویستې، کە جە گرڎیشان بەنامبانگتەر و ئېژاتەر، کتېبو (کوردەسان‌ و کورد)ین. ئی کتېبە بنەڕەتەنە سەرو زوانی چیکیی نویسیاوە، تائیسە بە زوانەکانو ئینگلیزی و سلۆڤاکی و پۆڵەندی و عەرەبی و کوردی و فارسی و ھیندی و چن بەشێچش بە فەڕەنسی چاپ و پەخش کریانۆ.
دمای ڕېککۆتەنامەو میانو ڕابەرا شۆڕشو کورڎی جە پانیشتو کورڎەسانی و دۆڵەتی مەرکەزی ئێراقی، ئیمکانو کۊششی ڕامیاری جە وەرکۆتو کورڎەسانی زېیاتەر بی، پۆکەی چا کاتەنە دکتۊر قاسملۊ جە ئۆروپاوە گېڵاوە پەی کورڎەسانی، بە هامکاری چڼین جە یارانیش ئەرکو زیڼەکەرڎەیۆ و ڕاسکەرڎەیۆ حزبو دیموکراتو کورڎەسانیشان گېرت گەردەن. دلې کۆنفرانسی یەرەمو حیزبینە، دکتۆر قاسملۊ بە ئەندامو کۊمیتەو میانی و دماتەر بە سکرتێری گرڎینەو حیزبو دیموکراتو کوردەسانو ئێرانی ھۊرچنیا، چا کاتۆن دلې گرڎو کۊنگرەکا حیزبینە پېسە سکرتێرو گرڎینەو حیزبی هۊرچنیان. پی تەشکە پەی ماوەو ھەژدە ساڵا پېسە ڕابەرێ کارزانی و شارەزای، پلەی یەکەمو وەرپەرسیارینە هەرمان و بارو حیزبو دیموکراتو کوردەسانو ئێرانیش ڕاوە بەردەن. 
دکتۊر قاسملۊ زوانەکانو کورڎی و فارسی و تورکی و عەرەبی و ئینگلیزی و فەڕەنسی و چێکۆ سلۆڤاکی و ڕووسی بە ڕەوانی زانې و بە چن زوانێ تەریچ پېسە ئەڵمانی و زوانەکانو سلاڤی تاکو خایتێ ئاشناییش بې.
دکتۊر قاسملۊ، تاریخو (#13-07-1989#ز.) جە کاتێنە پەی ئېستەیۆ ڕاو چارەی ئاشتیوازانەو گرفتو کورڎی جە ئێران، چەنی چن کیانیێوە حکوومەتو کۊمارو ئیسلامی ئێرانی جە ڤییەڼا سەرو مېزەو واتە و واچی نیشتەبېرە، چەنی عبداللە قادری ئازەر ئەندامو کۊمیتەو میانی و کیانیاو حیزبو دیموکراتو کوردەسانو ئێرانی جە ئۆرووپا، بەدەسو کیانیاکاو کۊمارو ئیسلامی ئێرانی شەھیڎې کریێ. ھەر دلې ئا تاوانە گۆرەیەنە،  دکتۆر فازل ڕەسووڵ، ھاموڵاتی و ڕامیارکارو پانیشتو کورڎەسانیچ شەھیڎ کریا.
قاسملۊ، پېسە کۊششکارێ و شۆڕشگېڕێ کورڎی، پېسە سەردارێ کاریزمای، دلې پارتە کورڎیەکا هەر چوار پارچەو کورڎەسانینە، هەم جە لاو دۆڵەتە داگیرکارەکا کورڎەسانیۆ حیسابێ وەرچەمش پەی کریې. ئاڎ تاوابېش پېوەنییە ڕامیارەکاش چەنی تەمامو ڕېکۋزیا و پارتە کورڎییەکا فراوان بکەرۊن، هەم میانو سیاسەتو دۆڵەتە ئەقلیمییەکانە پېسە کارەکتەرێ بە ئەزموون و خاوەن ویرێ ڕامیاری باڵای پېوەڼییەکاش مەرزنۊرە، کە بە قازانجو مەسەلە ڕەواکې میللەتەکەیش بۊن.
تیرۆرکەردەی قاسملۊی، پېخامێش یاونا دنیای، کە ئاڎ یاگې تەرسې دژمەنەکاش و ئومېڎو دۊسەکاش بییەن، چونکوم پېسە حەکیمێ دەواکەری، مەسەلې میللەتەکەیش یاونێبې دنیاو بەری، پەیش بەیان کەردېبېنې هەکە مافو ژیوای و وېڕاوەبەری و دەسەڵاتی ڕامیاری پەی میللەتو کوردی کوفر نییەن و پېسە تەماموو میللەتانو دنیێ هەقو وېشەن، حەیف ئا کۊششە ئاقڵانە و حەکیمانە بە مەرگ کۊتاش ئاما، دژمەنې کوردیچ پەی ماوێ خەباتو میللەتو کوردیشان جە وەرکۆتەنە سڕ کەرد، ئینەیچ وەختییەن و کۊششی نەتەوەیی سەرەمڕە ئینا ڕانەو مدرایش ئینا چەنی ڕزگاری یەکجاری.[1]