نامۍ: ئاغا موحەمەد
نازنام: نامی کەلهوڕی
ساڵۊ مەرڎەی: 1799ز.
یاگۊ پېڎابییەی: #کرماشان#
یاگۊ مەرڎەی: #کرماشان#

$ژیۋاینامە$
نامی کەلهوڕی؛ نامۍ تەمامەش، ئاغا موحەمەڎی نامی، تایفەو کەلهوڕیەن و نزیکەن جە ئەڵڵا قولی خانی زەنگەنەی. حاکمو کرماشانی بېیەن، تاکو ساڵەو (1799ز.) ژیوان، پېسە نویسەرو (تحفەّ العالم) ماچۊ: ئاغا موحەمەدی نامی، پیێوە جوانخاس، ئەشناسیا جە تڼ نویستەینەو خاوەنو دیوانێ شېعرا بېیەن،
بەڵام بەداخۆ دیوانەکەش دلۍ ئاژاولا و گېرمەو کېشەی جەنگی و ناکۊکیانە دلېنە شییەن، بەشێ جە شېعرەکانیش چیلاو چۆلاوە بە پەرش و وەڵایی دلۍ بەیازە کۊنەکانە و بڕێچشان سەرو دەمو خەڵکییۆ هەڵای مەنېنێ. ئی شاعېرەمان، نامی کەلهوڕی پېسە شاعېرە گمنامەکا تەری کەمتەرین زانیاری سەرو ژیوای و بەرهەمەکانیش هەنۍ، هەر ئا زانیاریېنۍ کە بابا مەردۊخی کوردەسانی تۊمارۍ کەردېنۍ دلۍ تاریخو نامڎارانو کورڎینە.
بەپاو ئی دوە نموونەیە بۊ، نامی کەلهوڕی دەسێ باڵاش بېیەن جە شېعر نویستەینە و دیارەن شارەزایی خاسش بېیەن جە ئەدەبی فارسینە، شېعرەکانش فرە جوانۍو ڕەوانۍ و شیرین و پاراوېنۍ. بەداخۆ کە دیوانەکەش دلېنەشییەن و بەرهەمەکېش پژگیێ و وەڵێنۍ.
چن نموونێ جە شېعرەکانو نامی کەلهوڕی بە زوانی فارسی:
کاکل عنبر فشان:
کاکل عنبر فشان، یار من افشان کرد باز
یک جهان جمعیت دل ڕا پریشان کرد بار
ڕوزگارم ڕا سیە کرد از دو چشمان سیاە
سینەام ڕا چاک از چاک گریبان کرد باز
وعدەی قتل مرا دا اَن مە نامهربان
طالع وارون من او ڕا پشمان کرد باز
خط او خضر و دهانش چشمەی حیوان بود
خضر مسکن در کنار اَب حیوان کرد باز
یار در سر کی هوای پُرسش (نامی)ش بود
از گدای بی نشانی یاد، سلطان کرد باز.
دور از جانان:
دور از جانان نمردم، سخت جانی ڕا ببین
زندە ماندم بی جمالش، زندگانی ڕا ببین
با ڕقیبان مهربان گشت و بە ما نامهربان
مهربانی ڕا نگر، نامهربانی ڕا ببین
من فشانم جان ز مهر و او ستاند جان ز کین
جانفشانی ڕا نظر کُن، جان ستانی ڕا ببین
شادمان غیر ، از ڕُخش، من بی ڕخش ناشادمان
شادمانان ڕا نگر، نا شادمانی ڕا ببین
ای کە می پُرسی ز أحوال دل (نامی) ما
چهرەی کاهی و اشک ارغوانی ڕا ببین.
ئەسعەد ڕەشید.[1]