کورد دلې چەرخەکا تاریخینە
بەشې: دوەسەڎ و هەشتا و یەکەمە
هۊرگېڵنای و ئاماڎەکەرڎەی: #ئەسعەد ڕەشید#
ساڵەو (1919ز.):
* سەرەتاو مانگەو (08)ئی ساڵېنە، ئینگلیزەکې هېرششان کەرد پەی سەرو ناوچەو بامەڕنی و شېخە نەقشبەڼییەکې ئا ناوچێشا دەسگیرکەردې.
* تاریخو (#06-08-1919#ز.) ئینگلیزەکې شارو ئامێدیشا داگیرکەرد.
* تاریخو (#08-08-1919#ز.) شۆڕشگېڕە کوردەکې دلې دەربەنو (مزورگە)ی بە سەرداری حاجی ڕەشید بەگی هېرشو ئینگلیزەکاشا تڼ ماڕا. دیسان دلېڕاسەو ئی مانگېنە دۆسکیەکې بە سەرداری تایەر ئاغای و بە یاردی ساڎق برۆ و سڵێمان قەتێ سەردارو خېڵەکانو گەلی و سندی، پەلامارەو هېزەکانو ئینگلیزیشان دا دلې دەربەڼو (سوارە توکە)ی و زەرەرێ فرەشان وەنەدێ.
* تاریخو (#09-08-1919#ز.) ئێران و ئینگلیزەکې ڕېککۆتەنامێشا بە نامې (ئەنگلۆ – ئێرانی) مۊرە کەرد.
* مانگەو (09) ئی ساڵېنە، نویسەر و ویریار مەسعود محەمەد دلې شارو کۆیەی ئامان دنیا.
* تاریخو (#04-09-1919#ز.) تاکو (#11-09-1919#ز.) کۊنگرەو سیواسی تورکە کەمالیەکا بەسیان، ڕۊژگارو کۊنگرەکەینە مێجەر نۆیل و کامەران و جەلادەت بەردخان و ئەکرەم جەمیل پاشا دلې گەشتەکێشانە یاوێ مەلاتێ، ئا سەردایە گرفتێ فرەش پەی کەمالییەکا درووسکەرد و تەرسەو سەرهۊردای شۆڕشو کوردەکا گېرتېبېنېرە، هەر پەوکەی مستەفا کەمال فەرمانو دەسگیرکەردەیش پەی بەرکەردې.
* تاریخو (#21-09-1919#ز.) بە کۊتا ئامای گەشتەکې مێجەر نۆیلی پەی سەرنیشتو کورڎەسانی.
* تاریخو (#04-10-1919#ز.) پېشمەرگە کوردەکې جە ناوچەو ئاکرێ هېرششان کەرد سەرو هېزێ ئینگلیزەکاو (کۆڵۆنێل بیڵ و کاپتن سکۆت)شان نزیک بە دەگاو (پیرە کەپرې) کوشتې.
* تاریخو (#22-10-1919#ز.) یەرې نامې جە لاو شەریف پاشا و سەی عەبدولقادر ئەفەڼی کیانیێ پەی کۊنگرەو ئاشتی جە پاریس، دلېشەنە داواو ئانەیشان کەردەبې کە کوردەسان دابەش نەکریۊ و هېزە هامپەیمانەکې یاردی تورکی نەڎان. [1]