نامې: جەمیل
نازنام: نۆسووڎی
نامۊ تاتەی: عەبدوڵڵا
نامۊ ئەڎێ: صافیە
ساڵۊ پېڎابېیەی: #1946ز.#
ڕۊ مەرڎەی: #04-03-2024ز.#
یاگۊ پېڎابېیەی: #قەڵاگا_نۆسووڎە_ هۆرامان#
یاگۊ مەرڎەی: #نۆسووڎە_هۆرامان#

$ژیۋاینامە$
جەمیل ئەحمەدی، ئەشناسیا بە جەمیل نۆسووڎی دلې دەگاو قەڵاگای سەر بە پایتەختو لهۊنی، شارەکڵەو نۆسووڎې، هۆرامانو وەرکۆتی ساڵەو (1946ز.) ئامان دنیا، پېسە تەمامو خەڵکو ناوچەکەی ژیوایێ ساڎە و سەربەرزانە ژیوان، بەهرەو دەنگوەشی و هونەرو سیاچەمانە چڕیەی تېکەڵ بە ڕۊحیش بییەن، هەر زوو تاوانش ئا بەهرە تەڵاینەیە وەرجەسە بکەرۊن، بە ئاسانی دەسش یاوان قولې بەرزەو سیاوچەمانەی و بە دەنگە سیحراویەکەیش دانش گۊشې خەڵکی و کەش و کۊیرە.
مامۊسا جەمیل فرەو عومریش بە گۊرانی واتەی و خزمەت بە ھونەر و فەرھەنگو کورڎەسانی گوزەرنان، ساڵەو (1966ز.) دەسش کەرڎەن بە گۊرانی واتەی، ساڵەو (1970ز.) یەکەم نوارەش چەنی مامۊسا عوسمانی تۊمارە کەردېنە.
دەنگو مامۊسا جەمیلی لاو تەمامو خەڵکو هۆرامانی و بەرو هۆرامانیۆ وەش و دڵگیرەن.
دەنگو کاک جەمیلی کە هەمیشە پېسەو دەنگو بەقا بەرزڵەی و داڵانی و بنارو تەختو سانی بېیەن بە سامفۆنی سرووشتە جوانەکەو هۆرامانی و بە ئەژنیەیش دڵوەشی بەخش بییەن بە
خەڵکە بەشمەینەتەکەو ئاگەی و جەشیوەن و چەمەرەنە خەمڕەمنو دڵانی و جە شاڎییەنە شاڎی بەخشو دڵ پەڕداخا.
پەی ماوەو چل ساڵان مامۊسا جەمیل پېسە یۊ جە یەرەپاکا گۊرانیې سیاوچەمانەی خەریکو چڕیەی و تۊمارکەرڎەی بەزمە ڕەسەنەکان.
کاک جەمیل گۊرانیواچ، گۊرانی ئەشناس، گۊرانی ساز، یۊ بې جە کۊڵەکە بنەڕەتییەکا دنیاو سیاوچەمانەی و پاڎشاو ھونەرو گورانیې ھۆرامیې، کۊڵەکێوە هېقمە جە یەرەپاو سیاوچەمانەی (عوسمان هۆرامی_ حەمەحسێن کێمنەی_ جەمیل نۆسووڎی)، کە تاواشان بناغەو مەدرەسەو سیاوچەمانەی بنیارە. ھەرکەس گەرەکش بۊ نەغمەو، سەڎاو سیاوچەمانەی دراسە کەرۊ، مشوم بە وردی گۊش جە گڵوەو کاک جەمیلی بگیرۊن، تاکو بزانۊ چ ئاسێوەنە بیېنە، کاک جەمیل سەلېقێوە زەریفش بەکار ئاردەن، چن بینیش پەی واردەنۆ، چن وە چکونە کەلیمەکا دریژ کەرۊوە، وە چکۊنە بەرزی و نزمیشان مدۊ پەنە.
مامۊسا جەمیل بە وەش فکری و وەش سەلېقەیی و ژیرانەو وېش دلې گرڎو کەلیمەکانە، وەشتەرینېشا هۊرچنې و ڕېک و پېکېشان کەرې و ۋرازېشا یۊیرە و بەرېشا چېرو واتەو مووسیقای کۊنو زوانی ئەڎایی وېش (هۆرامی)، کەرېشا بەزمې دڵ نشینې، تاکو هەم زوانی ئەڎایی وېش پارېزنابۊش و هەم دڵو خەڵکیش شاڎ و وەش کەرڎەبۊ، ئی هەرمانەو مامۊسا جەمیل نۆسووڎییە ئڼە بە نرخەو بەرزە بې، ئڼە خاس نیشتېبې دڵو خەڵکی، پەی زەمەنێ درېژی ئا نشینگایە جیانازې.
کاک جەمیل هامشانو هونەرەکەیش، پەی ساڵانێ وېش و سیاوچەمانە و تفەنگەکەش کەشەکا هۆرامانینەو دلې تاش و تەۋەنەکا کۊساڵانی و شاهۊینە کۊششش پەی ئازاڎی و ژیوایێ سەربەرزانەی کەرڎەن.
کاک جەمیل نۆسووڎی دمای تەمەنێ جە خزمەتکەرڎەی بە هونەرو گورانیې هۆرامانی و زیاتەر هونەرو سیاوچەمانەی، تاریخو (04-03-2024ز.) پەی هەتایی جیاشئاستیمې و بارگەش پېچاوە پەی دنیاو باقی، هەر دلې شارو نۆسووڎی، زید و ماواو وېشەنە ئەسپەردەکریا. مەردەی کاک جەمیلی خەمی قووڵش ۋستەنە دلې دڵو تاک بە تاکو هۆرامییەکاو ئانېشا هەکە عاشقې دەنگە ڕەسەنه ئاهووراییەکەیش بېنې.
ئېژا حەمەو حەمەسەعیڎی، شالیارو شالیارگاو ڕۊشنۋیری و لاوا ماتەمنامێوەش پی بۊنۆ وەڵاکەردۆ:
بۆنۆ مەرگو هونەرمەڼی نامی مەحاڵەکێما و یۊ جە کۊڵەکە هێقمەکا سیاوچەمانەی مامۊسا جەمیل ئەحمەڎی ئەژناسیا بەجەمیل نۆسووڎی، سەرەوەشی جە کەس وکار و دۊس و ڕەفېقاش و عاشقا دەنگیش کەرونە.
هەروەخت باس و سیاوچەمانەی، وردەبەزم، دەرەیی کریۊنە ، نامې کاک جەمیلی مێنە، بەتەنیا وېش قەڵێوە بې پەی پارېزنای ڕەسەنیبییەی هونەرو هۆرامانی.
جارێتەر بەنامې وېم و شالیارگاو ڕۊشنویریۆ هامخەمو خەڵکو هۆرامانی و کەسوکارەکەیشەنا.
ڕۊحش شاڎو ڕاش ئەوەنەبڕیێبۊ.
شاعېر و نویسەر جەلیل عەباسی، ئەپېسە کۆتەن تاریفې کاک جەمیلی:
نیم وە سەرینت زار زار بناڵوو
خاک یانەی نۆت وە چەم بماڵوو
وەڵتەرێ بە دڵ و دەروونێ وەش واتەبێم پەیت:
‍ قڵوەز
قریوەش جە سەرچەمەو حەنجەرەیتۆ گرتەن.
وەزڵیە
سەرچۆپی نەغمەو تۊش دەسۆن و سەرمەسانە سەما کەرۊ
زەماوندگاو عەشقینە.
تیشکەو دەنگیت
وەستە پەشتەو حەوزەلارەی و
تریفەو عەشقیش پژگنا هەراتەرە.
نەڵکمین باڵاجامو وەشەسیاییش گرت پېشوازش،
تا ڕاو مارانی برمانۆوە سۊزو سەدایتەنە
تا کێمنە شاباشو چریکەیت وارنۆ باڵاو گەچینەیرە
تا دەربەنو شەوقو ئوسمانی دەنگێ بدۆوە:
مامۊساو گۊرانیا.
چەوساوەن
دماگەلەکەرە شۆخەکێ سیاچەمانەی
هەوارش جە هەیاتو سۊزو ئوسمان و حمەحسێنیۆ فاڕاوە نوەیجەڕو چریکەی ئاشقەوماشقەو ئوسمان و جەمیلی.
دەنگتا ئیتر
مینا لۆلاو باخو هارمۆنیای ئاوێزان بی.
دەنگت ئێتر
بی تاو ترازیەکا، کېشمانو چریکەو داوودیگڵوەو بەقە شەلیشا پەنە کریێ.
ئیسەیچ.... ئاااااااخ، ئیسەیچ بە دەروونێ شێویا و دڵێ پەڕ و دیدېوە تەڕۆ، چەمەرییەو کۆچی بېنازیت گېڵنوو:
قڵوەز یەند شیوەنت پەی کەرۊ، چەمەو هەرساش وشکیۆرە..
وەزڵیە بووڵاوەو بېنازیت پیمۆ و
هەرات پەشتیش مەڕیەنە چېرۆ باری قورسو کەژاوەی تەنیاو کۆچیتەنە.
ئێسە، عوسمان و حمەحسێن، پێوەرە ملانە دڵێ گڵوێ غەریبانێت و تەوەرگەو شیوەنو (ڕەفېق ئای، کەسم ئای) وارنارە سەرو نۆسووڎەێرە.
منیچ حەسرەتاوەو بېتۆیی نۊشوو و ناڵنوو:
مەرگت دېوە لوول خەمان دېونان
چوون ئاهووی تەنیا سەر لێم شێونان.
یانەی نۆت پیرۊز... ڕەوانت ئارام و یادت هەمیشە سەوز مامۊساو سیاوچەمانەی، ڕەفېقی گېیانی.
کۊچی دمایینو مامۊسا جەمیلی، هەرچی قەڵەم بەدەسې هۆرامانی بېنې چڵاکنېشەرە، خامەشان نیا وەبانی سەفحە، واچې و دەسەواچې ڕەنگینې و بۊ وەشې، تېکەڵ بە خەمگینییەکا دەنگو کاک جەمیلیشان متېرە.
نویسەر و شاعېر کاک سوهەیب فاروق ئەپېسەش نویستەن:
منویسوتەوە بە هەنگووری
موانووتەوە بە دڵ
مژنەوتۆ بە یاسینەو سیاچەمانێ، فەڵەک ئایێ
هەی کە بییەت داڵانیی بەرزوو ئاواتا
هەی کە گڵویت
هیلیانەو هەزارا چێڵە خەمبارا
تەوەن
تەوەن.
نەوسووڎەو بەرزەچڕێتنە
دەرێو هاژەش مێرە وارێ،
دڵێ مەیل مەیل لەترێ مڎۊ
خەمێ کەیل کەیل عەشقی ژەنۆ
هەی کە سۊزت هەزاران زەڵمێ سەرشێتێ
تەڵان
تەڵان.
بازە با ماتیۆ ئی سەنگێ
با لاڵیۆ ئی دەورانە
بازش... بازش... بازش
با ئی دڵە حەر بېکەسیۆ
با ئی هۆرە حەر گرمنۆ و حەر نەوارۆ
هەی کە قوولەت وارانوو ئەوەڵ وەهاری
خوڕەم
خوڕەم.
ڕابەڼانوو مەراقێنە
تۆ شکە بەرێنا و پێکێ شیعرە
دڵێ مەڕیا و ئاواتێ دوور
هۆمێڎێ پیر و پەڕوو پیاڵێ شەرابی سوور
خواڵەداڎێ و زەنگۆڵەوشکە
هەی کە مەیلت مەسیحوو ژیوایێ تازەی
وەهار
وەهار.
هەی هونەرمەڼ![1]