کورد دلۍ چەرخەکا تارېخینە
هۊرئەوەگېڵنای و ئاماڎەکەرڎەی: ئەسعەد ڕەشید
بەشۍ: یاڼزەهەمە
ساڵەو (2116_ 2000)
زیاتەر جە هەشتا ساڵا گۆتییەکۍ فەرمانڕەوایی پانیشتو میزۆپۆتامیایشان کەرد، ئاڎیچ دمای ۋڕنای دەسەڵاتو ئەکەدیەکا، بەڵام جە ساڵەو (2116) وەڵۍ زاینینە سۆمەرییەکۍ پەلامارێ فراوانەشان کەرڎە سەرشانو کۊتاشان بە دەسەڵاتو گۆتییەکا ئارد.
هەر چا چەرخەنەو جە ساڵەو (2109) وەڵۍ زایینینە ئۆتۆهیگال پەلامارەو (تیریگانی) پاشاو گۆتییەکاش دا، دلۍ دەگاو (دوبروم) ینە کوشتش.
هەر بەپاو بەڵگەنامەکا شۊنئەشناسەکا چا زەمەنەنە کە وەراوەرەن چەنی ساڵەو (2100) وەڵۍ زایینی، پەی یەکەمجاری نامۍ (ماد) ی پېڎا بېیە.
ئاشوورییەکی پەلامارێ گۆرۍ مادەکاشا دا، ناوچەکەشان داگیرۍ کەردۍ تاکو نزیک بە شارو (بەڵخ) ی، جە ساڵەو (2018) وەڵۍ زایینی.
بەپاو ئا بەڵگەناما کە شۊنئەشناسەکا ئېستېنێ جە ساڵەو (2000) وەڵۍ زایینینە چن کارەساتێ و دیاردێ قومیێنۍ:
چارەکو یەکەمو ئی هەزارەینە، هۆرییەکۍ کە ڕەگەزێ کۊنۍ کوردەسانی بېنۍ دلۍ ناوچەکانو کەوانەی بە پیتینە نیشتەجایۍ بییۍ.
سەدەکانو ڼوزدە، هەژدە، حەڤڎەو وەڵۍ زایینی هۊز و خېڵە هیند و ئۆرووپییەکۍ کوچشان کەرد پەی کوردەسانی.
ئەچی سەدەنە مادەکۍ حۆت تیرۍ و هۊزۍ بېنۍ و نیشتەجایۍ کوردەسانی بېنۍ، ئینۍ بېنۍ: پارتاسنی، بوزیابوس، ئاسترۆشات، ئاریزانت، بودی، ماژ-- ماگ --ماخ --ماگوش، دیلام. چەربارەو ئینەو دمایینیشان هیچ زانیاریێ چامنە وەردەسەنە نېیەن.
سۆمەریەکۍ دلۍ تەختە گڵینەکا وېشانە نامۍ گەلێشا بەردېنە بە نامۍ کارداکاوە کە باباگۆرۍ کورڎینۍ.
هەر ئەچی سەدەنە مادەکۍ کوچشان کەرڎەن پەی کوردەسانی.
بەشێ جە کتېبو هاوڕێنامەی، نویستەی هاوڕێ باخەوان، هۊرگېڵنای پەی سەرو زوانی هۆرامی: ئەسعەد ڕەشید.[1]