Îlham Ehmed: Em hewl didin ku sîstema #Rêveberiya Xweser# baştirîn bikin
Reportaj Summay
Seroka Desteya Rêveber a Meclisa Sûriya Demokratîk (MSD) Îlham Ehmed diyar kir ku, ew amadekariya kongreyekê dikin ku tê de modelekê baştirîn a Rêveberiya Xweser li pêş bixin.
Meclisa Sûriya Demokratîk (MSD) di 31`ê Tîrmeha borî de ragihand dibû ku ji bo sîstemek baştirîn a rêveberiya xweser bi xuliqînin amadekariya komcivîneke di asta bakur û rojhilatê sûrî de dikin.
Seroka Desteya Rêveber a MSD Îlham Ehmed diyar ku ji bo vê komcivînê ewê li herêmê rêzecivînên ku nûnerên gel, rewşenbîr, akademisyen, serok û şêxên eşîran te de cih bigirin li darbixin.
KONGREYA KU MSD`Ê HEWL DIDE DI VÊ QONAXÊ DE LI DAR BIXE ÇI YE Û ÇIQAS GIRÎNG E?
Kongre wê bi şêweyê panelên hundirîn di navbera Rêveberiya Xweser û pêkhateyên herêmên Cizîrê û Firatê de bê li darxistin. Wekî hûn dizanin bi taybetî di demên dawîn de diyar bû ku îstiqrar û ewlehî li herêmê serwer e. Lê belê bi rêya destwerdanên derve yên dewletên herêmî, rejîma Sûriyê û komên çete hewl hat dayîn ku vê îstiqrarê têk bibin. Bi taybetî bûyerên dawîn li herêma Dêrazorê rû dane ku encama destwerdanên derve û encama hebûna şaneyên razayî yên DAIŞ`ê li herêmê bû. Bi rêya wan hewl didan aramî û îstiqrara herêmê xera bikin.
Ji lewra, me dît ku pêşxistina diyalogeke hundirîn di navbera şênî û pêkhateyên herêmê de tiştekî pêwîst e û divê di zûtirîn dem de pêk bê, da ku Rêveberiya Xweser xurt û mayînde bibe û bê pêşxistin. Nexasim piştî rexneyên ku li dijî xebatên hin saziyên rêveberiyê bi rêya dezgehên çapemeniyê û civînan tên kirin û bangewaziyên ji bo pêşxistina rêveberiyên li Bakur û Rojhialtê Sûriyê, ev komcivîn hîn bêhtir giringe.
Rexne nayên wê wateyê ku Rêveberiya Xweser nikar e herêmê bi rêve bibe, potansiyala wê tune ye û divê ev proje bi dawî bibe. Berovajî wê, divê em guh bidin wan renxneyan, têbîniyan di ber çav re derbas bikin û bi rêbazekî din van Rêveberiyên Xweser xurttir bikin. Lewra pêşkêşkirina projeyên diyalogên hundirîn di navbera pêkhateyên herêmên Cizîrê û Firatê de, erkeke pêwîst bû ku Meclisa Sûriya Demokratîk wî barê rake.
Di vê çarçoveyê de, dibe ku civînek li ser asta her du herêman bê lidarxistin, da ku bigihînin hin xalên girîng ên girêdayî Rêveberiya Xweser û pêkhateyên herêmê. Her wiha ji bo peydakirina pêdiviyên şêniyan, başkirina rewşa jiyanî li herêmê û derxistina modeleke baş ya rêvebirinê.
DÊ MSD DI VÊ ÎNSYATÎFA XWE DE KÎJAN ALIYAN BIGIRE DEST?
Dema ku Rêveberiya Xweser hate damizrandin gelek piştevan û alîgirên wê hebûn, heta niha jî hene. Lê belê beşekî ne di bin siya van rêveberiyan de heye, dibe ku beşekî eşîran yan kesayetên teknokrat (hikumeta pisporan) an partî û blokên siyasî be, ku hin ji wan girêdayî rejîma Sûriyê ne, hinek jî girêdayî opozisyonê ne û hinek jî serbixwe ne û ne girêdayî tu partî û blokên siyasî ne.
Lewra, girîng e ku nêrînên hemû pêkhateyên herêmê çi yên alîgirên rejîmê yan jî yên alîgirên opozisyona derve yan serbixwe dibin an jî yên di nava rêveberiyên xweser de ku rexneyan li ser makanîzmeya xebatê rêveberiyê dike, di ber çavan re bê girtin. Pêşxistina diyaloga bi van aliyan re dê makanîzmeya birêvebirinê baş bike û siyaseta Rêveberiya Xweser li gorî pêşniyarên hemû beşdarên însyatîfê, bê guhertin.
GELO DÊ ÇAWA EV KONGREYA FIREH LI DARK EVE Û MEKANÎZMEYA MECLISÊ YA NIHA ÇI YE DA KU WÊ KONGREYÊ LI DAR BIXE?
Em ê destpêkê komxebat û panelên biçûk mîna Qamişlo, Hesekê, Dêrazor, Minbic, Reqa, Tebqa û Kobanê li ser asta her kantonekê li dar bixin, li. Wê nûnerên Rêveberiya Xweser û kesên ji derveyî rêveberiyê tev li van panelan bibin.
Di van panelan de, dê gelek mijar werin gotubêjkirin; mijara têkiliyên dîrokî yên di navbera pêkhateyan de û rola wê di xêzkirina pêşeroja Sûriyê de. Diyalogên ku berê û heta niha li Sûriyê çêbûne çi bi opozîsyonê re yan jî bi rejîma Sûriyê re yan jî bi aliyên Kurd re dê di kongreyê de werin nîqaşkirin. Ji ber ku nêrîna her aliyekê girêdayî hinek xalan cuda ye. Hinek alîgir in hinek dijber in.
Dê erk û mafên Rêveberiya Xweser ji aliyên siyasî, ewlehî û xizmetguzarî ve werin nîşqakirin, pêşniyar û rexne çi ne wê bi şeklî derbikevin holê. Di encamê de dê rêzeperspektîf bêne dayîn da ku Rêveberiya Xweser di tevahiya waran de pêşkeve û bigihêje rêveberiyek baş û mînak. Bi şêwazekê ku tevahiya şêniyên herêmê xwe di vê rêveberiyê de bibînin. Her wiha da ku bibe gavek ji bo spandina ewlehiyê li herêmên Sûriyê yên din. Ji ber ku dê gelek şande ji derveyî herêmên Rêveberiya Xweser dê tev li kongreyê bibin. Wê sûd ji pêşketinên li herêmê çêbûne bigirin.
ÇIMA KANTONA ŞEHBAYÊ NE DI ROJEVA KONGREYA FIREH DE YE RUXMÎ KU RÊVEBERIYA XWESER LI WIR JÎ HEYE?
Şehba beşek ji Rêveberiya Xweser e her wiha şêniyên taxa Şêxmeqsûd a Helebê jî beşek ji rêveberiyê ne. Lê rewşa Şehbayê cuda ye. Ne mîna rojhilatê Firatê ye. Niştecihên wê koçberên Efrînê ne. pirsgirêk û dozên wan pir in. Lewra taybetmendiya wan herêman heye û dê di ber çavan re were derbaskirin. Dê bernameyek taybet ji bo wan herêman hebe.
GAVA DUYEMÎN PIŞTÎ LIDARXISTINA PANELAN ÇI YE?
Piştî wê em ê hewl bidin civîneke berfireh li dar bixin. Bi şêwazekê ku gelek rûspiyên herêmê, kesayetên teknokrat, rewşenbîr, saziyên jinan û ciwanan, saziyên sivîl ên ku nûnertiya şêniyên herêmê dikin li ser asta herêmên Firatê û Cizîrê tev li civînê bibin. Dê li gorî di panelên biçûk de hatiye lihevkirin, kaxizek mirov dikare bi Hevpeymana niştîmanî bi nav bike yan jî kaxiza ber bi sepandina ewlehiyê li herêmê bi nav bike derkeve. Piştre wê komîteyek şopandinê bê avakirin da ku pêkanîna perspektîfên kongreyê bişopîne.
Hejmara kesên ku dê tev li civîna dawî bibin, yanî kongreya fireh, dê bi hezaran bin û dê ji nûnerên herêmê bin. Lê heger pêşniyar û têbiniyên gel hebin derî ji hemûyan re vekiriye.
GELO PERSPEKTÎVÊN DAWÎN ÊN KONGREYA FIREH DÊ GIRÊDAYÎ BAKUR Û ROJHILATÊ SÛRIYÊ BIN LÊ DÊ LI SER ASTA SÛRIYÊ BIN?
Helbet wê perspektîf girêdayî herêmê bi taybet bin. Lê di nav de dê perspektîfên giştî yên girêdayî Sûriyê hebin. Çi mijara yekitiya axa Sûriyê yan jî mijara çareseriya siyasî. Ev her du mijar bingehîn û giştî ne û girêdayî Sûriyê bi giştî ye.
Em ê encamên vê kongreyê bi hêzên siyasî û opozîsyona Sûriyê re parve bikin. ji ber ku hêzên dijberî vê projeyê her tim hewl didin tevliheviyên li herêmê derbixin. Dixwazin ewlehiya herêmê bi rêya wê bihejînin. Lewra pêwîste em encamên kongreyê û nêrînên xwe bigihînin tevahiya hêzên niştîmanî, herêmî û navdewletî.
Meclisa Sûriya Demokratîk, hinek hêz û kesayetên serbixwe ji bo çareserkirina aloziya Sûriyê li ser asta Sûriyê bi giştî xwedî projeyeke din in. ew niha bi hêzên opozîsyona demokratîk re dixebite. Xebat jî berdewam e.[1]