دکتور نورەدین زازا. ل ڕێککەفتا #15-02-1919# ل دەڤەرا مەعدەن یا دناڤبەرا #ئامەد# و ئالعەزیز ژدایک بوویە، ل ماڵباتەکە نشتیمانپەروەرا دێرین کو پشتەڤانی ل خەباتێن گەلێ کورد ب تایبەت ل سەردەمێ شێخ سەعیدی پیراندا کرییە، شوڕەشا ساڵا 1925ز..
ل ئەنجامدا بابێ وی، مەلا یوسف و برایێ مەزنێ وی، دکتور نافیز، ل تورکیا هاتن زیندانی کرن. پشتی ئازادکرنا وانا، دکتور نافیز و نورەدینێ برایێ وی کو ژیێ وی حەفت ساڵ پتر نەبوو، بەرەف سووریا چوون و ل #قامیشلۆ# ئاکنجی بوون، ل وێرێ دکتور نافیز کارێ نوژداری کرییە.
نورەدین دەمێ کوو قویناغا ئامادەیی ل سووریا تمام کر، هەوڵدا بچیتە ناڤ شوڕەشا کوردی ل باشوورێ کوردستانێ، لێ ل بەغدایێ هات دەستەسەر کرن. پشتی ئازاد بوونێ، گەشتەک کرییە ژبوو لوبنانێ، ل وێرێ قویناغا ئێکەما زانینگەهێ تمام کرییە، پشترە چوویە سویسرا و باوەڕنامەیا دکتورا ل زانستێن پەروەردەیی بدەستڤە ئانییە.
ل ساڵا 1956ز. هەوڵدا ژبوو ڕوونڤەکرنا ئازار و بارودۆخێ گەلێ کورد ژبوو ئەوروپییان.
ل ساڵا 1949ز. دگەل بەشەک ل هەڤاڵێن خوە کۆمەڵەیا خوەندەکارێن کورد دامەزراند و بوویە سەروکێ کۆمەڵێ و گوڤارا (دەنگی کوردستان) دەرکر.
ساڵا 1956ز. پشتی بدەست ئانینا باوەڕنامەیا دکتورا ڤەگەڕیا سووریا ژبوو بدیف داچوونا ڕەوتا خەباتا گەلێ کورد، لێ ب ئالییەکێ ڕێکخراوتر، ساڵا 1957ز. بوو دگەل کۆمەک هەڤاڵان خوە ل دامەزراندنا پارتی دیموکراتی کورد ل سووریا یێ بەشدار بوو، پشترە بوویە سەروکێ ئەوێ پارتی، قویناغەک نوو یا خەباتێ دەست پێکر، ب ناڤنیشانێ بەرگریکرن ل بوونا گەلێ کورد و مافێن ڕەوا ئێن کوردان. پشتی ماوەیەکێ کوورت، ئەڤ حزبە ل شەقامێ سیاسیێ سووریادا باشتر دەرکەت، ئەڤە ژی بوویە ئەگەرا دەستەسەرکرنا وی ل ساڵا 1960ز. ل دەمێ دادگاییکرنێدا، ڤی نوژدارەی یاداشتا بناڤبانگا خوە پێشکەش ب سەروکێ دادگەها ئاساییشا دەوڵەتا سەربازی کر. ئەوا کوو هاتبوو ل یاداشتێدا:
(ڕێزدار، سەرباری ڕووداوێن جیاکاری و ڕەگەزی، کو ل زور بوار و ب شێوازێن جۆربجۆر ڕوو ددەن و دهێنە جیبەجی ەکرن، من دڤێت ژبو وە ئاشکرە بکەم، بەری کوو ڕاستییان دەربخەم، ئەگەرا سەرەکە کو دبیتە سەبەبا ئەڤان ڕوویدانان و ڤان چەرمەسەەریان. بوونا گەلی کورد کو ل بازنەیا کۆمارا ئێکگرتییا عەرەبی خوە لسەر خاکا خوە بوون و نها ژی دژین، هەڤشان دگەل برایێن عەرەب و گەلەکن کو خوەدی زمان و داب و نەریتێن خوەنە ، و ئەوان بناغەیێن خوە پاراستینە کو ئەم ل ڤێ قویناغێ داینە ل ژیانا مرۆڤایەتی کو هەوڵددەت ژبوو هەڤکاری و لێکتێگەهشتنا گەلان، بوو بدەست ئانینا پێشکەتن و خوەشگوزەرانییا باشتر ژبوو مرۆڤ و چەسپاندنا ئاشتی و هەست و کەرامەتا مرۆڤایەتیێ بوو ئاستێ گونجاوێ خوە؛ وەکە من گۆت زمانێ کوردی و داب و نەریتا کوردی یا گەلێ کورد و پابەندبوونا وانا ژێرە قەت چاڤکانییەکە جوداکاری و ناکۆکییان یا دناڤبەرا عەرەب و کوردان دە.) .
ل ساڵا 1961ز. وەکە کاندیدەکێ ڤێ حزبێ هاتە ناڤا هەڵبژاردنێن پەرلەمان و ئەگەر دەستوەردانا دەسەڵاتێ و سەختە کرنا ئەنجامان نەبوو، نزیک بوو ل بدەستڤە ئانینا سەرکەتنەک مەزن ل هەڵبژاردناندە.
سەفەر ژبوو لوبنانێ کر و ل وێرێ ژی دەستەسەر کرن، پشترە ل ساڵا 1963ز. ڤەگەڕیا بوو سووریا و دەسەڵاتداران ل وێرێ ژبوو پارێزگەها سوەیداء دویر خستن.
ل ساڵا 1967ز. ڤەگەڕیا تورکیا، ل وێرێ ژی ل ساڵا 1970 گەشتەک ژبوو سویسرا کر و ل ڕێککەفتا #07-10-1988# و ل وی وڵاتەی وەغەرا داویێ کر. [1] [2]