نامې: شېخ حوسێن
نازنام: هەزارکانیانی
نامۊ تاتەی: شېخ حەسەن
یاگۊ پېڎابییەی: #هەزارکانیان _ دیواندەرە#
یاگۊ مەرڎەی: #هەزارکانیان _ دیواندەرە#
ژیۋاینامە
شېخ حوسێن هەزارکانیانی؛ نامې تەمامەش: حاجی شېخ حوسەینی مەردۊخی، کوڕو شېخ حەسەن، کوڕو شېخ موحەمەڎ عارف، جە پەشتەو شېخ عەبدولغەفاری یەکەمین. پیێوە زانا و دانا و خوڎاتەرس بییەن، ئەدەب دۊسێ بە تەوانا و سەلېقە زەریف و هەرمان جوان بییەن. پیێوە دڵفراوان و مېمان دۊست بییەن و گۆرە و گولانەی قەدرشان گېرتەن، بەڵام چەنی داخې کە تەمامو شېعرەکانو شېخ حوسەینی هەزارکانیانی دلېنەشیېنې و تاکو ئیسەیچ سۊراخو شېعرەکاش نییەن و ئانەی کە ئینا وەردەسەنە، هەر نامەکېشەن کە پېسە شاعېرێ گۆرەی سەردەمو وېش ئەشناسیان.
شېخ حوسەین هەزارکانیانی، ویسەکانو چەرخو چواردەینە، کۊچی دمایینش کەرڎەن. زانیاری زیاتەر دەربارەش نییەن و نامېچش دلې هیچ کۊڵەپەشتێ تەرېنە وەرچەم نەکۆتېنە.
شېخ حوسێن دلې شېعرەکاشەنە بەرمەگنۊ کە ئاوەز و نەستێ جوانش بییەن، چەنی شاعېری گۆرەو کورڎی مەولەوی تاوگۆزی، جار و بار شېعرېشان پەی یۊترینی نویستېنې،
مامۊسای گۆرە مەولەوی، قەدرێ فرەو شېخیش گېرتەن و پاگێوە گۆرە و بەرز و تاییبەتتش لاشۆ بییەن.
ئینەیچە وەسېن پەی شاهېڎیدای سەرو شاعېریبییەی و گۆرەیی شېخ حوسەینی هەزارکانیانی. مامۊسا مەولەوی جوابو شېعرێ ئاڎی مڎۊوە بە نامې (هەوای سەر ساراڵ)، پېسە فەرماوۊ:
هەوای سەر ساراڵ ....
هەوای (سەر ساراڵ) خوسووس وەتەن بۊ
ئەرچی سەفای ڕۊح، ڕاحەتی تەن بۊ
بەڵام دووری تۊ، یەند زۊر ئاوەردەن
دەردێ وە دەروون، هامدەردان بەردەن
وە هەر جا تەشریف تۊ ئەرزانییەن
هەر دیدە پەی تۊ (هەزار کانییەن).
هەزارکانیانی، زاڎگاو شېخ حوسەینین، دەگێوە ناوچەو (ساراڵ)ی سەر بە دیواندەرەیەن. ئی دەگا بە مەڵامەتو ئانەی کە بنەیانێ مەردۊخیش چەنەبیېنې، ئیسە خاوەنو کەلتوورێ کۊنییەن، چڼین کەسې نامڎارې و زانێش چەنە هۊرکۆتېنې، پېسە شېخ نیماتوڵڵا مەردۊخی هەزارکانیانی، شېخ عەبدوڵڵا هەزارکانیانی مەردۊخی و شېخ خالیڎ خوددامی. مەولەوی ماچۊ: ڕاسەن هەوای سەر ساراڵ ڕاحەتی ڕۊح و ئارامی گیانیەن، بەڵام دووری تۊ ئڼە زۊرش ئاردەن و دۊسېش دەردەدارې کەردېنې، بلی پەی هەریاگێ، گرڎ دیڎە و چەمێ پەی تۊ (هەزار کانیانەن).
حاجی شېخ حوسەین، تاتەو شېخ عەبدوڵڵای هەزار کانیانییەن؛ کە پیێوە زانا و گۆرە بییەن، کە فرەو خەڵکو ناوچەکەی و چواردۆریش مەشناساش و مەزانان کە پیێوە خاوەن متمانە و وەشەوېسو لاو خەڵکین، پیێوە باڵا بەرز و قۊز بییەن، شارەزاییێ فرەش دلې دەوا و چارەسەرو کوردەوارییەکانە بییەن، پزیشکێ متمانەپەنەکریا بییەن، پسپۆڕێ درەختئەشناس بییەن، گژ و گیواوی کوردەواریش پەی چارەو فرەو دەردەکا بەکارئاوەردەن. دماتەر کتېبێش نویستەن جە بارەو ئەشناسای باعزە نەوەشیێ و شېوازو چارەکەرڎەیشان. چەنەوەشبییە، شېخ عەبدوڵڵا ساڵانە دۋې جار سەرو داواو خەڵکی لوان پەی شارو سنەی و چارەو نەوەشەکاش کەرڎەن. ئی زاتە بەهرێ شېعری عالش بییەن، هەم دەسێ باڵاش بییەن جە شیکەرڎەیۆ و لەیەکۆدایۆ ئایەتەکا قورئانی، چی دمایاوە بە دەسنویسێ فرە جوان لەیەکۆدایێ هەمە لاییش پەی قورئانی نویستەن، کە بە تەرزێ ئەدەبی وەش نویسیان.
ئەسعەد ڕەشید.[1]