Kurdipedia.org
🏠 Destpêk
کوردیی ناوەڕاستکوردیی ناوەڕاست
📧Peywendî
ℹ️Derbare!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Zortir
Kurdipedia
کوردیی ناوەڕاست
🏠|📧|Derbare!|Pertûkxane|📅
🔀 Babet behellkewt
❓ Yarmetî
📏 Rêsakanî bekarhênan
🔎 Geranî wirid
➕ Nardin
🔧 Amrazekan
🏁 Zimanekan
🔑 Hejmarî min
📌 Actual
Kitêbî yekem Bo Polî yekemî seretayî Be tîpî latînî
Nûsîn u amadekirdinî: Kerîm Danişyar
Swîd – 2007

Margarita Borissowna Rudenko
Margarita Borissowna Rudenko rusî (Маргарита Борисовна Руденко) 9. Gulan 1926 li Tiflisê † 27. Tîrmeh 1976 li Leningradê peyvzan, rojhilatnas, kurdnas, nijadnas, û zaneya wêjeyî rûsî bû
Rudenko damezrînera lêkolîna wêjeyî di kurdnasiya rusî de, danera kataloga destnivîsên kurdî ya yekemîn bû, Pirtûkxaneya Saltykow-Schtschedrin li Sankt Petersburgê xwediya wan destnivîsan. Zêde, werger û ravekera rexneyî li ser çendîn berhemên kurdî yên Serdema Navîn wek Şêxê Sen\'anê Feqiyê Teyran, Mem û Zînê Ehmedê Xanî, Leyla û Mecnûmê Haris Bitilîsî, Ûsiv û Zelîxeyê Selîm Silêman û yên din.Danera xeleka waneyan li ser dîroka wêjeya kurdî, ku di sala 1970an de li Fekulteya Vekolînên Rojhilaltî ya Zanîngeha Hikûmî ya Êrîvanê rû dan.
Rudenko ji bo lêkolînên zargotin û nijadnasiya kurdî tiştên giring nivîsiye.
Di nav tiştên din de, bidestxistina weşana yekemîn ya destnvîsa dîrokzanê kurd Mele Mehmûdê Bazîdî; berhevoka çîrokên kurdî, monografek li ser helbesta ayînî ya kurdî, çend gotar û waneyan derbare zargotin, jiyana rojane, bawerî û kevneşopiya kurdan.
Belavok û nivîsar (bi zimanên kurdî û rûsî)[biguherîne]
Poem des kurdischen Dichters des 17. Jahrhunderts Ehmedê Xanî „Mem û Zîn“. Autorreferat der Doktorarbeit. Moskau, 1954. (Поэма курдского поэта ХVII в. Ахмеда Хани "Мам и Зин". Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата филологических наук. М., 1954. [АН СССР, ИВ]).
Sammlung des A. Jaba (Kurdische Manuskripte). Orientalistik-Sammelband, 1958. (Коллекция А. Жаба [Курдские рукописи]. - ТГПБ. Т. 2 [5], 1957, "Восточный сборник", 1958).
Kurdische Volksmärchen. Gesammelt, Übersetzung und Vorwort von M.B. Rudenko und I. Farizow. Moskau, Goslitizdat, 1959. (Курдские сказки. Запись текстов, перевод с курдского и предисловие М.Б. Руденко и И. Фаризова. М. Гослитиздат, 1959)
Kurdische Sprichwörter und Redensarten. Gesammelt und übersetzt von K.K. Kurdoev und M. B. Rudenko. - Inhalt: „Sprichwörter und Redensarten der Völker des Ostens“. Moskau, 1961. (Курдские пословицы и поговорки. Собрали и перевели К. К. Курдоев и М.Б.Руденко. — В кн.: "Пословицы и поговорки народов Востока". К. ИВЛ, 1961, с. 330-331).
Eine Beschreibung der kurdischen Manuskripten Leningrader (Sankt-Petersburger) Sammlungen. Moskau, 1961. (Описание курдских рукописей ленинградских собраний. М.: Издательство восточной литературы, 1961).
Unbekannte kurdische Folklorversion über Scheich San’an. Inhalt: Wissenschaftliche Konferenz zur Iranischen Philologie. Thesen zum Referat. Leningrad, 1962, S. 36-37. (Неизвестная курдская фольклорная версия о шейхе Сан\'ане. -В кн.: Научная конференция по иранской филологии [ЛГУ]. [Тезисы докладов]. Л., 1962, с. 36-37).
Mela Machmud Bayazydi. Traditionen und Gebräuche der Kurden. Übersetzung, Vorwort und Erläuterungen von M. B. Rudenko. Moskau, Verlag “Literatur der Völker des Ostens“, 1963. (Мела *Махмуд Баязиди. Нравы и обычаи курдов. /Перевод, предисловие и примечания. М.Б. Руденко. М. ИВЛ, 1963. АН СССР, ИНА).
Kharis Bitlisi. «Leyli und Majnun“. Text, Übersetzung und kurdische Folklor-Versionen. Übersetzung, Vorwort und Erläuterungen von M. B. Rudenko. Verlag „Nauka“, Moskau, 1965. (Харис Битлиси. Лейли и Меджнун. Текст, перевод и курдские фольклорные варианты. Перевод, предисловие и примечания М.Б.Руденко. М. "Наука", 1965).
Faqi Tayran. „Scheich San’an“. Der textkritische Apparat, Übersetzung, Erläuterungen und Vorwort von M. B. Rudenko. Moskau, Verlag „Nauka“, 1965. (Факи Мухаммед Тейран. «Шейх Сан\'ан». Критич. текст, перевод, примечания и предисловие М. Б. Руденко. М. "Наука", 1965. АН СССР ИНА).
Der kurdische Wissenschaftler und Aufklärer des 19. Jh. Mela Machmud Bayazydi. Zeitung "Rya Teze" („Der Neue Weg“), 20. September 1967 (in kurdischer Sprache). (Курдский ученый и просветитель XIX в. Мела Махмуд Баязиди. — Газ. "РйаТǝзǝ". 20.IX.1967 г. [на курд. яз.]).
Über die kurdische Literaturfassung des Poems „Yusif und Zulaykha“. Zeitschrift „Rya Teze" („Der Neue Weg“), 20. September 1967. (in kurdischer Sprache). („О курдской литературной версии поэмы "Юсуф и Зулейха". - Газ. "Рйа Тǝзǝ". 18. V. 1967 [на курд. яз.]).
Beerdigungslieder der Jesiden des Transkaukasien. - Jahrbuch „Die Schriftdenkmäler und Denkmäler der Geschichte und Kultur der Völker des Ostens“, 1968, S. 87-88. (Похоронные песни курдов-езидов Закавказья. - ПП и ПИКНВ. IV. 1968, с. 87-88).
Das neue Manuskript des Poems des kurdischen Dichter Selims Sleman „Yusif und Zulaykha“. - Jahrbuch „Die Schriftdenkmäler und Denkmäler der Geschichte und Kultur der Völker des Ostens“, 1969. (Новая рукопись поэмы курдского поэта Селима Слемана "Юсуф и Зулейха". - ПП и ПИКНВ. V. 1969).
Über einige Besonderheiten der mittelalterlichen kurdischen literarischen Sprache (basierend auf dem Selim Slemans Poem „Yusif und Zulaykha“). — Inhalt: „Iranische Philologie“. Moskau, 1969, S. 104-107. (О некоторых особенностях языка средневековой курдской литературы [по материалам поэмы Селима Слемана "Юсуф и Зелиха"]. — В кн.: «Иранская филология. Краткое изложение докладов научной конференции, посвященной 60-летию проф. А.Н.Болдырева». М., 1969, а 104-107).
Kurdische Volksmärchen. Gesammelt, Übersetzung, Vorwort und Erläuterungen von M.B. Rudenko. Moskau, Hauptredaktion der Orientalischen Literatur, 1970. (Курдские народные сказки. Запись текстов, пер., предисл. и примеч. М.Б. Руденко. М. ГРВЛ, 1970, 248 с.)
Die Systeme des Versbaus in der mittelalterlichen kurdischen Dichtung im Bereich des Norddialektes. - Jahrbuch „Die Schriftdenkmäler und Denkmäler der Geschichte und Kultur der Völker des Ostens“, 1970. (Системы стихосложения в средневековой курдской классической поэзии на северном диалекте. — ПП и ПИКНВ. VI. 1970).
Zeitaufzeichnungen des Manuskriptes des Poems von Selim Sleman „Yusif und Zulaykha“. Palästinensischer Sammelband, Heft 21 (84), 1974. Хронограммы в рукописи поэмы Селима Слемана "Юсуф и Зелиха“. ПС. Вып. 21 (84), 1970, с. 68-69.
Über das Entstehen des Manuskriptes der persischen Gedichtversion Bachtiar-Name (Das Manuskript des Institutes der Orientalistik der Akademie der Wissenschaften, Signatur „B1277“). - Jahrbuch „Die Schriftdenkmäler und Denkmäler der Geschichte und Kultur der Völker des Ostens“ 1971. (К происхождению рукописи персидской поэтической версии "Бахтиар-наме" [Рукопись ИВАН\'а, шифр «В 1277»]. - ПП и ПИКНВ. VII. 1971)
Kurdische Literatur des 17. Jahrhunderts. – Zeitschrift „Die Völker Asiens und Afrikas“ 1971, № 3. (Курдская литература XVII века. – „Народы Азии и Африки“, 1971, № 3).
Unveröffentlichte Gedichte kurdischer Dichter. – Inhalt: „Orientalistik-Sammelband“ Heft 3. Мoskau, 1972, S. 111-137. (Неопубликованные стихи курдских поэтов. - В кн. «Восточный сборник». Вып. 3. М. 1972, с. 111-137).
Funktion des Verbes ("geîyan") in den Texten der mittelalterlichen kurdischen Literatur im Bereich des Nordischen Dialekts. - Jahrbuch „Die Schriftdenkmäler und Denkmäler der Geschichte und Kultur der Völker des Ostens“, 1970. (Функция глагола ["geîyan"] в текстах средневековой курдской литературы на северном диалекте [курманджи]. - ПП и ПИКНВ. VIII. 1972, с. 200-203.)
Kurdische Literatur. - Inhalt: „Geschichte der Weltliteratur“. Band 4, Heft 7. Moskau, 1973, S. 61-70. (Курдская литература. - В кн.: «История всемирной литературы». Т. 4. Вып. 7. М. 1973, с. 61-70).
Kurdische lyrische Lieder aus der Diaspora des Zyklus "dilokê xerîbîye" und ihre Verbindung zu den Beerdigungsriten. - Jahrbuch „Die Schriftdenkmäler und Denkmäler der Geschichte und Kultur der Völker des Ostens“, 1973. (Курдские лирические чужбинные песни цикла "dilokê xerîbîye" и их связь с погребальным обрядом. - ПП и ПИКНВ. IX. 1973)
„Yusif und Zulaykha“. Kurdische Literatur- und Folklorversionen. Autorreferat der Doktorarbeit. Moskau, 1973. ("Юсуф и Зелиха". Курдские литературные и фольклорные версии. Автореф. диссертации на соискание ученой степени доктора филол. наук. М. 1973).
Eine Darstellung einiger antiken Riten und Ansichten in der heutigen kurdischen rituellen Folklore. - Jahrbuch „Die Schriftdenkmäler und Denkmäler der Geschichte und Kultur der Völker des Ostens“, 1974. (Отражение некоторых древних обрядов и представлений в современном курдском обрядовом фольклоре. - ПП и ПИКНВ. х. 1974).
Stellt das Manuskript des kurdischen Poems von Selim Sleman „Yusif und Zulaykha“ einen Autograph dar? (Saltykow-Schtschedrin-Bibliothek, Signatur – „курд. 15“). «Die Schriftdenkmäler des Ostens“, 1972. Moskau, 1977, S. 26-27. (Автограф ли рукопись курдской поэмы Селима Слемана «Юсуф и Зелиха»? [ГПБ, шифр – «курд. 15»]. - ППВ. 1972. М., 1977, с. 26-27).
Einige kurdische Beisetzungslieder aus der Sammlung von A. D. Jaba. Die Schriftdenkmäler des Ostens, 1973, Moskau, 1979, S. 168-173. (Несколько курдских похоронных песен из собрания рукописей А.Д. Жаба. - ППВ. 1973. М., 1979, с. 168-173).
Kurdische Rituspoesie. Moskau, Verlag „Nauka“, 1982. (Курдская обрядовая поэзия. М., "Наука", 1982).
Literatur- und Folklorversionen des kurdischen Poems „Yusif und Zulaykha“. Moskau, Verlag „Nauka“, 1986. (Литературная и фольклорные версии курдской поэмы "Юсуф и Зелиха". М., Наука 1986)

Jacqueline Surenovna Musaelyan
Di sala 1957 ew ji beşa Fîlolojiya Îranî yên li Zanîngeha Lênîngradê ya dewletê xilas kir.
Ji sala 1958 an de li IOM xebitî، Lêkolîner Senior Di 1978، di bin rêveberiya Doctor of Philosophy MB Rudenko de teza xwe ya ji bo asta kandîdatê zanistiya sîmayên li ser babeta "The Kurdish poem" Zambilfrosh "û Versiyon ji komalê xwe" parast. Published 7 pirtûk û li ser 40 articles. Di dema niha de، bi hev re bi grubê EI Vasilyeva amade ji bo weşandina vê xebatê "Eşîrên kurdan. ferhenga Reference ".
herêmên lêkolîn Main:
Li gorî lêkolîna ku ji wêjeya kurdî ya li ser bingehê abîdeyên-destê nivîsîn، kar bibliographical، di xebatê de ji pêvajoyên etno-dîrokî.
Di çileya 2013 de teqawît bû.

Kurteyek leser Lur
Amadekar : #Wehîd Kemalî Îlamî#
=KTML_Bold=Pêşekî=KTML_End=
Lurekan weku beşêkî gewre le pêkhatey komelgey Kurdewarî‌ u danîştwanî zincîre çiyaî dirêj ‌u pan‌ u berînî zagros, her le seretay destpêkirdnî jiyan‌u mêjuy nûsrawî şarstanîyet le dawênî şax‌u daxekan‌u deşt‌u dolekanî em cugrafiyayye jiyan ‌u be parastnî zewî ‌u kultur‌u zimanekeyan w...htd, rolêkî yekcar berçawyan heye le hemû biwarekanda nek tenha le nawçekanî dêrînî nêştecîbûnî xoyan, bigre le zor rûdaw‌u pêşhatî komelayetî, ramiyarî, abûrî, serbazî, kulturî‌u… htd, ke le nêwan dewlet‌u netewe drawsêyekanî roydawe. Lurekan le zor bwarda binere‌tîtrîn‌u serekîtrîn berdî binaxey şarstanîyet‌u pêşkewtine mirovayetyekanyan danawe le asiyay nawîn‌u rojhelatî nawerastda.
Ew asewaraney ke le nawçe Lurnşînekanda dozirawnetewe nîşanderî ewen ke ber le (80-100) hezar sal pêş zayîn, mirov lem nawçane jiyanî beser birduwew mêjuy şarstanîyet‌u şarnişînî le nawçe Lurnşînekan be giwêrey zor lêkulînewey zanstî‌u ekadîmî‌u meydanî‌u peydabûnî zor asewarî kon degerêtewe bo diwanze (12000) hezar sal ber le zayîn, eme ew zanyarî‌u mêjuweye ke ta êsta be dest kewtuwew hîç dûr nîye ke le dahatûda le encamî lêkulînewekan‌u peydabûnî asewar‌u nîşaney dîke em mêjûye bgerêtewe bo diwatir.
Sereray ew hemû be serhat‌u alugoraney ke be drêjayî çendîn hezar sal be ser em beşe le netewey Kurd hatuwew her çende tenanet ziman ‌u zarawey Lurî nehatuwete ser rêziman ‌u rênus ‌u dab‌u nerît‌ u kultur ‌u edeb‌u mosîqa‌u zarawew zimanî Lurî hêşta be şêwazêkî zarekî mawetewe, belam pêkhatey komelgey Lurî ewende kon‌u rîşedar‌u qayme, ke ta êstaş zorîney taybetmendye resenekanî xoy be başî ‌u xawênî parastuwew hewldanî neyaranî netewey Kurd bo tiwandinewey Lurekan le nêw xoyan neytiwanîwe bigat be encam.
=KTML_Bold=Watay wişey Lur=KTML_End=
Sebaret be watay wişey Lur yan liwêr yan lêr çend bîru boçûnî corawcor le aradaye, em wişeye le hendê le nawçe Lurnşînekan bew cêgayane degutrêt ke darstanî çir‌upiryan heye, le ber ewe hendê kes lew birwayedan çunke zorîney nawçe Lurnşînekan şaxawî‌u darstanîn, boye nawî Lur‌u Lurstaniyan beserda birawe, mîr şerefxanî bidlîsî mêjûnûsî be nawbangî Kurd ke le qonaxêk le serdemî sefewîyekan le baregay şah tehmasbî sefewî karubarî nawçe Kurd ‌u Lurnşînekanî jêr deselatî sefewîyekanî pê sipêrdrabû le pertukî şerefname cige lewey ke le Lure‌kan weku yekêk le hoze serekîyekanî netewey Kurd nêwdebat le ser ew birwayedaye ke em beşe le netewey Kurd boye nawî Luriyan be serda dabirawe ke le melbendî manrûd (nawçeyekî başûrî rojhelatî Kurdistane le nizîkey kendawî hurmuz) gundîk heye be nêwî Kurde u le nizîkî ew gunde derbendêk heye ke be Lurî pê delên kûl, le nêw em derbendeş şiwênêk heye ke nêwî Lur e u leber ewey re‌çelekî hoz‌u xêle Lurekan le sereta danîştuy ew şiwêne bûne boye nawî xoyaniyan nawe be Lur.
Le layekî dîkewe le bakûrî şarî Lurnişînî endîmişk ke êsta dekewête parêzgay xuzistanî Êran şarêkî kon‌u ruxaw heye be nêwî lûr ke asewarî çendîn împratorîyet ‌u deselat, weku, madekan, partekan, sasanîyekan, eşkaniyekan‌u seretakanî serdemî îslamîyet tiyaîda dozrawtewew hendê le mêjûnûsan birwayan waye ke em şare kewtuwete ber şalaw ‌u hêrşî mexolekan ‌u lenêw çuwe, ca le ber ewey em şare cêgay baw‌ u bapîranî Lurekan buwe nawî Lur‌ u Lurstanîş lewiyewe dêt. Hendê bîr‌ u bawerî tirîş heye ke le ber ewey le rastîda nizîk nîn‌u hîç belgeyek bo selmandiniyan le arada niye amajeyan pê nakeyn.
=KTML_Bold=Lur kên u regeziyan çîye=KTML_End= =KTML_Red=?=KTML_End==KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/159434/0002.JPG=KTML_Photo_Alt=0002.JPG=KTML_Style=width:20%;height:20%;float:left;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/159434/0002.JPG=KTML_Photo_End=
Le çwar çêweyekî giştî weku hemû netewe arî ‌u Êranîyekan bêguman Lurekanîş beşêkin le regeze resenekan ke tenanet berle nûsînî yekem laperekanî mêjûş nîştecêy ew nawçane bûn‌u be hezaran sale tyaîda dejîn.
Duktur nêgehban ke yekêke le pispore dêrîn nasekanî Êran ‌u besalan lêkolînewew lêgerînî kirduwe le tepe u girdekanî çiqazenbîl, çiqamêş ‌u heft tepe , delêt Lurekan heman îlamîyekann, ke be lanîkem şeş hezar sal mêjûyan heye lem nawçane. Dîtramanî fransewî (ferensî)‌u hutum şîndler le ser ew baweredan Lurekan heman gûtîyekan ‌u loloiyekanin ke le danîştwanî dêrîn‌u zor konî zincîre çiyay zagros bûn.
Hendêkî dîke le mêjûnûsan‌u pisporanî mêjûnas reçelekî Lurekan degerênnewe bo kasîyekan ke le gel gelanî dîke yekêtî sê layeneyan le rojaway Êran pêkhêna le pênaw damezirandnî dewletî mad ‌u le kotayîda madekan le salî (612)î ber le zayîn dewletî aşûriyan be tewawetî şikistda‌ u şarî neynewayan dagîr kird.
Derbarey regezî resenî kasîyekanîş bîruray ciyawaz heye u hendê piyanwaye kasîyekan arîn‌u hendêkî dîkeş delên aziyanîn‌u ber le arîyekan ‌u madekan nîştecêy zagros bibûn.
=KTML_Bold=Zarawe u zimanî Lurekan=KTML_End=
Le ber ewey zarawew zimanî Lurî be şêweyekî zanstiyane îşî rêzimanî ‌u lêkolînewî le ser nekirawe u ta êstaş Lurekan be taybetî ewaney ke nîştecêy nawçe Lur nişînekanî wilatî Êranin rêzimanêkiyan nîye bo nûsînî zimanekeyan, zor layen weku farsekan‌ u turke azerîyekan hewliyandawe Lurekan‌u şêwe zarî Lurî weku beş yan liqêk le netewew zimanekanî xoyan le qelem biden, yan bo ewey ciyawazî bixene nêwan Lur ‌u Kurd, zarawey Lurîyan be zimanêkî ciyawaz le zimanî Kurdî pênase kirduwew çendîn tiyorî dûr ‌u dirêj‌ u belgey saxteşiyan bo taşîwe.
Ewey ke şêwe zarî Lurî beşêkî ciyaî helnegire le baqî şêwe zarekanî zimanî Kurdî le layen zor kesayetî payeberzî zimannas ‌u lêkuler ‌u deyan pispor‌ u şareza le biwarî zimanda pişt rast kirawetewe, eger pisporanî zimannas‌ u netewenas ew derfeteyan bibwaye ke lêkolîneweyekî meydanî û zanistî u pratîkiyan kirdba le ser şêwe zarekanî zimanî Kurdî le her çiwar parçey Kurdistan be giştî ‌u nawçe Lur nişînekan be taybetî sedased hîç dû dilîyekî nedema lewey ke nek tenha şêwezarî Lurî, belku dab‌u nerît‌ u kultur‌ u zorîney faktere komelayetîyekanî komelgey Lurî legel baqî pêkhatekanî netewey Kurd weku yekin ‌u mêjûyekî hawbeş‌u dêrîniyan heye. zorbey pisporanî zimannas şêwezarekanî zimanî Kurdiyan bemşêweye polên kirdutewe.
1- =KTML_Green=Kirmancî jûrû=KTML_End=
2- =KTML_Green=Kirmancî nawerast=KTML_End=
3- =KTML_Green=Kirmancî xwarû=KTML_End=
4- =KTML_Green=Goranî=KTML_End=
Ke her kam lem şêwe zaraneş be giwêrey ew dîmografiya‌u cugrafiyayeî ke be karî dênin çendîn liqî coracoriyan heye ke emeş nek ciyawazî nîye, belku dewlemendî ziman‌ u şêwe zarekanî Kurdî pîşan dedat. Zarawey Lurîş deçête çiwarçêwey şêwe zarî kirmancî xiwarû ke bo xoyşî çendîn şêwe zarî corbecorî heye weku zarawey xormawayî (xurem abadî), bextiyarî, buyir ehmedî, mamesenî (memesenî), kêwe gêlu, zarawey dizpêlî (dizfulî)‌u endîmişkî, zarawekanî buşehrî‌u hurmuziyanî, deştistanî‌ u tengistanî, berdistanî, şiwankare u ...htd ke zorîneyan zor le yek nizîkin‌ u be başî le yektir têdegen ‌u herweha hezaran wişey hawbeşiyan heye legel şêwe zarekanî dîkey zimanî Kurdî.
=KTML_Bold=Ayîn u ayînza le nêw Lurekan=KTML_End=
le diway derkewtinî îslam, Lurekan ayînî îslamiyan wergirt ‌u êsta zorîney pêkhatey komelgey Lurî musilmanin‌u le ser ayînzakanî şîe u sunnen. Lurekan le diway dameziranî deselatî sefewîyekan le Êran her weku netewekanî dîke, yan be zebrî şimşêr, yan le pênawî berjewendî ‌u manewe ayînzay şîeyan wergirt‌ u beşêk le Lurekan, ke le jêr deselatî osmanîyekan mabûn le ser ayînzay sunne manewe, belam êsta nizîkey le sedda newedî (90%) Lurekan le‌ se‌r ayînzay şîen. Beşêkî kemî Lurekan le ser eayînekanî dîke weku yarsan‌ u behayî ‌u cûleke u mesîhîyetin.
=KTML_Bold=Jimarey Lurekan=KTML_End=
Be hoy ewey ke heta êsta serjmêrêkî rasteqîne u zanistiyane u meydanî leser Lur nekirawe u hîç organ yan rêkxirawêkî fermî em îşey nekirduwe, boye amarêkî rasteqîne u bawer pêkiraw lem bareye le arada nîye, belam be giwêrey ew amaraney ke dewletanî Êran u Êraq sebaret be danîştiwanî parêzgakaniyan deriyan xistuwe u be leberçawgirtnî rêjey ew Luraney ke le parêzga qeyre Lurekanda dejîn(mebest ew parêzgayaneye ke be giwêrey xerîtey fermî sinûrî parêzgakan beşêkî zor le Lurekan ‌u nawçe Lurnişînekaniyan le cemawer ‌u nawçekanî xoyanda dabrîwe), jimarey sercem Lurekan le wilatî parçekirawî Kurdistan u nawçekanî dîke degat be (9000000) no milyon kes ke zorbeyan danîştuy rojhelatî Kurdistann.
=KTML_Bold=Cugrafiyay nîştecê bûnî Lurekan=KTML_End==KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/159434/0005.JPG=KTML_Photo_Alt=0005.JPG=KTML_Style=width:20%;height:20%;float:left;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/159434/0005.JPG=KTML_Photo_End=
Zorîney ew şiwênaney ke Lurekan tiyayda nîştecên helkewtute rojhelatî Kurdistan ‌u be diway ewe jimareyekî zorîş le Lurekan danîştuy başûrî Kurdistan‌ u wilatî Êraqin.
Le wilatî Êran nizîkey 7 parêzga be tewawetî be cemawer‌u cugrafiyay siroştî ‌u ramiyarîyewe jîngey mêjuyî‌ u hawçerxî Lurekane ke emanen :
Luristan yan xormawa (xurem abad) - çiharmehal‌ u bextiyarî –kohgîluye u buiyr ehmed - parêzgay şîraz ke êsta be fars denasrêt– merkezî (erak) - buşehir- hurmuziyan (hurmuzgan).
Cige leme Lurekan u nawçe Lurnşînekan beşêkî le pêkhatey komelayetî u cugrafiyaî em parêzgayane pêkdênin wate parêzgakanî :
kirmaşan – îlam - hemedan – esfehan - başûrî kirman -xuzistan.
le başûrî Kurdistan‌ u wilatî Êraq Lurekan lem parêzgayane nîştecên:
hewlêr (erbîl) – kerkuk – silêmanî – diyale – wasit - mîsan.
Wate le şar‌u şaroçkekan ‌u deştekanî weku: çemçemal, xaneqîn, dûzxurmatu, cilewla, deştî hewlêr, deştî koye, şarezûr, deştî bîtwên, menelî (mendelî), cesan, tirsaq, heşîme, zirwatiye, bayray(bedre), elî qerbî, elî şerqî, baxisay, kût u...htd.
Ciyawaz lemane jimareyekî zor le Lurekan le derewey cugrafiya u nawçekanî xoyan dejîn, bo wêne beşêkî zor le Lurekanî Êran le bakûrî Êran le parêzgakanî gîlan ‌u mazenderan, le bakûrî xorhelsan(xurasan),qezwin, zencan u nawçey sayîn qelay parêzgay azerbacanî rojawa dejîn ke zortir le xêlekanî çignî , papî, beyranwend‌u çardolî (çerdawilî)n. beşêkî dîke le Lurekan ke le bineçekda le xêlî mamesenî (memesenî) nawçey nûrabadî şîrazin kewtûnete parêzgay sîstan u belûçistan . Le wilatî Êraqîş cige lew Luraney ke danîştuy nawçekanî başûrî Kurdistan ‌u lêwarî sinûrî Êraq ‌u Êranin heta parêzgay mîsan, jimareyekî zor le Lurekan (ke hendê le serçawekan jimareyan be milyon degeyenn) danîştuy şare gewrekanî Êraq weku bexdan ke be Lur yan Kurdî feylî nasirawin.
Girupêkî dîkeş le Lurekan danîştuy wilatî turkiya‌ u bakûrî Kurdistanin ke le başûrî Kurdistanewe koçber kirawin bo ew wilate, weku xêlî şêx bizeynî ke beşêkiyan le nawçey haymana le parêzgay enqere(ankara)dejîn. Be giwêrey hendê serçawey nafermî jimareyek le Lurekan le çiwarçêwey xêl u eşîret ke renge jimareyan bigat be 50,000 kes danîştuy wilatî israyîlin‌ u mêjûyêkî taybet be xoyaniyan heye. Beşêkî dîke le Lurekan danîştuy resenî wilatanî lubnan , suriya,(berzaiyekanî gulan yan culan),kuweyt,behrên û rojeaway pakistanin.
=KTML_Bold=Cugrafiyay Lur le eran=KTML_End==KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/159434/0006.JPG=KTML_Photo_Alt=0006.JPG=KTML_Style=width:20%;height:20%;float:left;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/159434/0006.JPG=KTML_Photo_End=
Cugrafiyay siroştî ‌u serçawe siroştîyekanî nawçe Lurnişînekan
Zorîney cugrafiyay siroştî nawçe Lur nşînekan be taybet le rojhelatî Kurdistan şaxawîn‌u le zincîre şax u daxî berz ‌u nizm ‌u zor derbend‌ u deşt‌u dol pêkhatûn‌ u le nîwe zortrî zincîre çiyaî zagros le xo degrin.
Berzayî şaxekan le hendê nawçe weku çiyay dina degate 4500 metr, zorbey melbendekan daristanî‌ u çirupirin û be hoy barînî befr u baran be radeyekî baş çendîn çem‌ u rûbarî gewrew biçûk lem şaxanewe serçawe degrin ke le serçawe serekîyekanî aw le Êranin. Le başûrî Kurdistan u Êraq zorîney ew nawçaney ke Lurekan tiyaîda nîştecên germiyanin u pêkhatûn le deştî pan u berîn u şaxi hewraz u nizm.
Be şêweyekî giştî ajeldarî ‌u kiştukal pêşey serekî xêle Lurekane u be hoy zor hokarî ramiyarî u mêjuyî pîşesazî lem nawçane perey nesenduwe.
Hem le Êran ‌u hem le Êraq nawçe Lurnşînekan zor serçawey firawanî newt ‌u gaziyan heye, cige le serçawe newtîyekanî nawçe Lurnşînekanî başûrî Kurdistan u Êraq weku germiyan‌u dewruberî xaneqîn ‌u banê mîl, le wilatî Êran le sedda heftay (70%) newt u gazî ew wilate le nawçe Lur ِu Kurdnşînekan berhem dêt wate le parêzgakanî kirmaşan, îlam, kohgîluye u buyer ehmed, buşehr ‌u bakûr ‌u rojhelatî parêzgay xuzistan ke şiwênewarî çend hezar saley Lurekane, cige le dewlemendî em nawçane le biwarî serçawe here girîngekanî newt u gaz ‌u aw, be deyan kangay girîng ‌u sitratîjî weku : zêr, asin, çendîn çeşin berdî be beha, sîlîs(şûşe), çîmento, geç, berdî xeloz, misîne (ms), mîka, gugird, alumînîum, azbest, qum ‌u lim, xiwê w...htd lem nawçaneda heye.
Lurekan le ser lêwarî kendawî hurmuz nizîkey şeş sed(600) kîlometr sinûrî awîyan legel deryada heye, wate le benderî deylem le parêzgay buşehrewe heta lêwarî tengey hurmiz le parêzgay hurmuziyan (hurmuzgan).
=KTML_Bold=Kurteyek le mêjuy ramiyarî Lurekan=KTML_End=
temenî ramiyarî komelgey Lurî mêjûyekî dûr‌ u dirêjî heyew Lurekan le hemû qonaxekanî mêjuy ramiyarî-komelayetî Êran ‌u Êraq ‌u nawçeke her le konewe bigre ta êsta rulêkî berçawiyan gêrawe. Her le serdemî împratoryetî îlam‌u madekan ‌u dewletanî hexamenêşî, eşkanî, sasanî, efşarî‌ u zendîyekanewe heta degate sefewîyekan, osmanîyekan, qecerekan, pehlewîyekan ‌u Êraq‌ u Êranî êsta, Lur le hawkêşe ramiyarî u komelayetîyekanî nawçekeda rolî xoy bînîwe. Hendê car xawen deselat u dewletî taybet be xoyan bûnew hendê carîş be yarmetî‌ u hawbeşî ‌u yekêtî legel gelanî dîkey Êran be şêwazêkî hawbeş deselatiyan berêwe birduwew nawçe Lurnşînekan‌ u Êraniyan parastuwe le beranber dujminî hawbeş. Le serçawe mêjuiyekanda zor babet u amaje heye sebaret be beşdarî‌ u deselatdarêtî Lur be taybet le Êran ‌u karîgeriyan leser hawkêşe ramiyarî, abûrî, serbazî u komelayetiyekanî nawçekeda. Cêgay amajeye ke yekemîn damezirawe u hizbî Kurdîş ke helgirî nasname û alay nasîunalîsmî Kurd buwe le layen kesayetiyekî Lur rêk dexrêt wate hizbî hîway Kurdistan ke lelayen refîq hilmî ke xoy Lur buwe dademezrêt .
Lurekan çendîn fermanrewayî u dewletî taybet be xoyaniyan buwe ke girîngtirîniyan emanen :
1- Dewletî kasîyekan ke diwatir legel gelanî dîkey nawçeke êmpraturiyetî îlam‌u madiyan damezirand.
2- Dewletî sasanîyekan ke Lur beşêkî zor lem deselate be destî Lurekanewe bû.
3- Dewletî hezar esp ke fermanrewaiyekî serbexo‌ u xawen destur‌ u deselatêkî dadperwer‌ u bê wêne buwe le nawçekeda.
4- Fermanrewayî dînewer ‌u şarezûr ke be hesnewîye benawbang bûn.
5- Fermanrewayî fezluiyekan ke be Lurî gewre nasirawin.
6- Fermanrewayî etabekanî Lurî biçûk ke weku dewlet deselatdarêtiyan kirduwe.
7- Dewletî zend (zendîyekan) be rêberayetî kerîm xanî zend ke le xêlî zendî nawçey mile ayir (melayr- mile agir)î Lurstan buwe.
8- Fermanrewayî walîye feylîyekanî piştko‌u pêşko ke zortir le sêsed sal deselatdarêtiyan kirduwe.
9- Çendîn fermanrewayî dîke weku : fermanrewayî zengî, fermanrewayî ertiqî, fermanrewayî şah ermen w...htd, ke be hezaran sal yek le diway yek deselatdarêtiyan kirduwe.
Le salî 1928 z diwayîn deselatdarêtî nawçeyî Lurekan be fermanrewayî xulam rezaxanî ebûqedare ke le nawçey piştko (parêzgay îlamî êsta) bibû, le layen reza şay pehlewîyewe be bê şer ‌u pêkdadan le nêw çû‌ u be royştinî xulam rezaxan bo Êraq, deselatdarêtî xocêyî Lurekan kotayî pêhat.
Lurekan le mêjuy ramiyarî u têkuşanî azadî xiwazaneyan beranber be dagîrkeranî derewe u nawewe le seretay sedey bîstemewe u be dameziranî deselate dagîrkere nawendîyekanda heta êsta xawen çendîn şoriş‌ u bizutinewey be nirx u kesayetî gewre u benawbangin, cige lew kesayetîyaney ke rolî paşayetiyan gêrawe le mêjuy konî em beşe le netewey Kurd, bo wêne :hurmiz (serkrdey supay Êranîyekan le katî sasanîyekan ‌u şer legel erebekan), kerîm xanî zend‌ u ...htd le sedey rabirduş zor kesayetî benêwbang ‌u xulqênerî mêjuy xebatî azadî xiwazyan buwe ke le çarenûsî hawkêşekanî ramiyarî nêwxoy Êran ‌u Êraq karîger bûne u rolî yek lakereweyan bînîwe, bo wêne dekrê le: bizutinewey gewrey serdar esedî bextiyarî le katî meşrute xiwazî le Êran - serheldanî dilÊranî tengistan be serkrdayetî reîs elî dilwarî le dijî brîtanîyekan ‌u prteqalîyekan - şoriş u berxodanî qeyem xeyr (qedem xeyr)‌u brakanî dij be supay rezaxan u brîtanîyekan - bizutinewey bîbî miryemî bextiyarî dij be deselatî nawendî le serdemî pehlewî – şorişî key Lurasibî batûlî buyer ehmedî dij be deselatî nawendî Êran– bizutinewey melaxulam hisênî syahpûrî buyr ehmedî dij be deselatî nawendî Êran‌u tenanet bizutinewey esmaîl xanî sewlet elduley qeşqayî ke be yarmetî‌u piştgirî xêle Lurekan dij be deselatî nawendî Êran pêkhat ‌u kesanêk weku tewfîq wehbî beg le serdemî şêx mehmûdî hefîd ‌u r efîq hilmî serkirdey hêzbî hîway Kurdistan le başûrî Kurdistan u Êraq nêw bibrdirêt. Zor kesayetî‌ u colanewey dîkeş le nêw Lurekanda heye ke lem kurteye derfetî amaje pêdaniyan nabêt.
=KTML_Bold=Erkî neteweyî hemû layenekan=KTML_End=
her weku pêkhatekanî dîkey netewey Kurd be diway pênase kiranî çemkî neteweyî le wilatanî Êran ‌u Êraq‌ u turkiya u suriya u hemû nawçekeda, Lurekanîş kewtine ber şalawî şovînîzm‌u le layen netewekanî serdestewe tûşî qeyranî şunas u deselat u ramiyarî sîstmatîk bibûn. Ramiyarî çewaşe u mebestdarî nawendekanî deselat le layekewe u kemterxemî ‌u serlêşêwawy ‌u na azayetî nuxbe u runakbîre Lur ‌u Kurdekanîş le layekî dîkewe bibû behoy ewey ke em pêkhate gewreyeî netewey Kurd le hemû biwarêkda tûşî qeyranî şunas ‌u hebûn bibêt û le cestey netewekey bibirdirêt. Lurekan be taybetî ewaney rojhelatî Kurdistan be hoy gelêk hokarî mêjuyî, ramiyarî, abûrî, bazirganî, cugrafiyayî, ayînzayî u...htd, hem le baqî pêkhatekanî dîkey netewey Kurd dabirawin u hem neyantiwanîwe weku pêwîst ‌u be qed ‌u qebarey xoyan beşdarî prosey xebatî rizgarî xiwazî netewekeyan bibnewe u zortir her weku le Êraq u Êran debînîn le jêr karîgerî hêze ramiyarî u komelayetî ‌u kulturîyekanî deselate nawendîyekanî em du wilate mawinetewe.
Lurekan ziyatir le yek sedeye ke be bê hîç rêkxirawe, organ yan dezgayekî behêzî perwerdeyî, kulturî, runakbîrî ‌u ramiyarî taybet be xoyan kewtûnete ber pelamar ‌u hêrişî ziman ‌u kulturî dam ‌u dezga ruxênere biyanîyekan ‌u be bê hîç amrazêkî parastinî şunasekeyan tûşî proseyekî gewre u metirsîdarî mêjuyî tiwandinewey sîstimatîk bûnetewe u roj bediway roj qeyranî şunas le nêwiyan qultir debêtewe.
Le hel u mercêkî wehada erkî hemû kesayetye runakbîre Lur u Kurdekan ‌u hêz ‌u rageyandin ‌u organ ‌u rêkxirawe neteweyekanî pêkhatekanî netewey Kurde ke le hemû biwarekanda behayekî zortir ‌u tenanet taybet biden le pênaw jiyanewe u bujandinewey dabu nerît ‌u kultur u şunasî rasteqîney em beşe le netewekeman, boye çî Lurekan be taybet ewaney rojhelatî Kurdistan le diwarojda entêgrey netewekeyan bibn yan nebin, girîng eweye ke dab‌u nerît ‌u ziman u kultur ‌u şunasî Lur weku beşêk le dewlemendî şunasî netewekeman u danîştwanî zagros lenêw neçêt ‌u paktaw nebêt. Bo em mebesteş girîngî dan ‌u pêşxistnî mosîqa ‌u huner‌ u zarawe u kulturî Lurî be taybet le rêgay rageyandinekanewe u damezirandinî dam ‌u dezgay fermî taybet be Lur berdî binaxey likandin u gerandinewey Lur be baweşî netewekeyetî.[1]

✚ Babetî niwê
👫 Murat Bektaş
Murat Bektaş di sala 25.07.1965 de li Amed ê hatiye cîhanê. Bi eslê xwe ji Merdîn ê, gundê Bafawa girêdayî navça [stewrê|(savur] Dema tê ru dinyayê herdu çavên wî nabînin. Murat Bektaş hîn zarok buye,
👫 Murat Bektaş

📕 Destpêka Edebiyata Kurdî
Mehmet Uzun
📕 Destpêka Edebiyata Kurdî

📕 Dewsa Ramûsanên Birûskan
Nivîskar: Mahîr Bagok
Dewsa Ramûsanên Birûskan, pirtûka kûrteçîrokan a duyemîn a Mahir Bagok e. Mahir Bagokê ku di heman demê de helbestkar e, hunera xwe ya edebî di kurteçîrokan de jî rê dide, zede
📕 Dewsa Ramûsanên Birûskan

👫 Kamiran Alî Bedirxan
Kamiran Alî Bedirxan parêzger û rojnamenivîsê kurd û yek ji lawên malbata mezin a kurdan malbata Bedirxaniyan bû.
Kamiran Alî Bedirxan birayê Celadet û Sureyya bû. Di 21\'ê tebaxa 1895\'an de li Stenbo
👫 Kamiran Alî Bedirxan

📕 Elfebeya Kurdî
Kamiran Alî Bedirxan
📕 Elfebeya Kurdî

👫 Heseniyên Bazîdê
Axayê êla Heseniya ya Kurdên Êzidî, ji sençeqa Bazîdê Ûsib Beq û Egît Beg di gel helalya xwe Almast Xanim... Ûsib beg /ortê da/ Salên 1918-1920. Wekîlê êzdiya bû li parlamênta Ermenistana serbixwe ...
👫 Heseniyên Bazîdê

👫 Isan
Isan (İhso, Heso) li Agiriyê erebeya destan a çar teker digerîne û debara xwe dike. Ji gundê Zado ye û kurê Midiryayê ye Birayekî wî yê mîna wî kêm aqil heye, navê wî Kerem e. Isan gelekî Keremê biray
👫 Isan

👫 Alî Harîrî
Hozanê navdar ê edebiyata klasîk a Kurd Ali Harîrî, yekem nivîskarê bi zaravayê kurmancî di dema Islamiyetê de tê hejmartin. Harîrî li Colemergê di sala 1009an de hatiyê dine. Bi wî re jî, di sedsala
👫 Alî Harîrî

📕 Sserfa Kurmancî
Mele Elî Teremaxî, Sserfa Kurmancî, Kurdî/kurmancî, Pencînar We?anxaneya Çanda Kurdî, Sverige/Stockholm, 1997, 140 rûpel, ISBN 91-972779-4-0. Tîpguhaztina ji alfabeya erebî: Zeynelabidin Zinar.
AGAGD
📕 Sserfa Kurmancî

📖 Hevpeyvînek Taybetî Bi Mamosta Cemîla Celîl Ra
70 MÎN SALROJA JI DAYIKBÛNA KOMPONÎST Û MUZÎKZANA KURD HUNERMENDA NAVDAR CEMÎLA CELÎL PÎROZ BE.
19ê vê mehê roja ji dayikbûna du hunermendên Kurd yên mezin bû. Cemîla Celîl û Şehram Nazirî. Xizmeta C
📖 Hevpeyvînek Taybetî Bi Mamosta Cemîla Celîl Ra

📕 Xewna Yarê
Resul Ustun
Helbest
Berî nivîsandin û xwendinê helbest hebû. Destpêka nivîsandin û xwendinê jî, bi helbestê ye.
Ayet û peyamên hemû dîn û olan helbestane ne. Gotinên kurt, wecîzane, tesîrbar û bi w
📕 Xewna Yarê

📕 Ferhenga Somerî Kurdî - Kurdî Somerî
Ferheng hem bi Somerî-Kurdî, hem jî bi Kurdî-Somerî ye. Ango duzimanî û dualî ye. Di vê ferhenga li ber destê we de bi qasî 1500 peyvên Somerî hene. Wateya wan a bi Kurdî hatiye danîn. Di derveyê wê d
📕 Ferhenga Somerî Kurdî - Kurdî Somerî

📖 Eskerê Boyik - KURDȆN ȆZDȊ Ȗ QETLYAMA ERMENIYA
Para duda
Van roja li seranserê chanê 100 saliya komkujiya Ermeniyan ku di alyê dewleta Osmaniyê va hatiye kirin tê bîranîn. Ew qewimandin bûyareke reş e di dîroka mirovayê da. Ew neheqîke mezin bû k
📖 Eskerê Boyik - KURDȆN ȆZDȊ Ȗ QETLYAMA ERMENIYA

📕 КУРДСКИЙ ФОЛЬКЛОР - ZARGOTINA KURDA
Собрали, составили, снабдили примечаниями и предисловием
ОРДИХАНЕ ДЖАЛИЛ И ДЖАЛИЛЕ ДЖАЛИЛ
Книга I
Издательство Наука
Главная редакция восточной литературы
Москва 1978
Berev kirin, hazir kirin, n
📕 КУРДСКИЙ ФОЛЬКЛОР - ZARGOTINA KURDA

💎 Dara Darê
Dara، Dare an jî Darê bi yewnanî: Δάρας Dáras; di dema Bîzansê de navê wî Anastasiopolîs bûye û di salên 1950\'yan de navê wî guhertine jê re gotine Oğuz، lê îro (2010) dîsa navê Dara lê kirin 30 km li
💎 Dara Darê

📕 Lînînîzım û Meseley Nîştîmanî
Y.Sıtalîn
Gorînî: N. T
1956
📕 Lînînîzım û Meseley Nîştîmanî

👫 Arîtma Mohammadî
Rûnakbîr، nuser، rojnamenus، çalakî medenî û syasîye ke le pêwendî be pris û kêşe syasî û medenîyekanî kurdistan û rojhellatî nêwerrast wtar û babet û lêkollînewe dekat، nawbraw takû îsta deyan wtar،
👫 Arîtma Mohammadî

👫 Aras Ezîz Ebidulllla
sallî1962 leslêmanî ledaykbuwe. xwêndinî seretayî le (derbendîxan) û nawendî le (azadî) û amadeyî le (ezimer) leslêmanî tewawkrduwe. sallî 1986-1987 kolêcî pzîşkî bepleyi yekem û be astî (zorbaş) û sa
👫 Aras Ezîz Ebidulllla

👫 Hawrê Baxewan
le zimanî xoyewe:
nawî tewawm (hawrrê qadr resull)e.
le rojî 28î fêbriywerîyi sallî 1966 le gerrekî (goyje)î şarî slêmanî ledaykbûm.
her le slêmanî xwêndinî seretayî û amadeyî – rşiteyi wêjeyîm
👫 Hawrê Baxewan

📕 Xom.. Ew wextey ballindem!
ŞÊRKO BÊKES
Helbest، 147 rûper
Nefel، 2004
📕 Xom.. Ew wextey ballindem!

📕 Pertûkxane
Kitêbî yekem Bo Polî yekemî...
👫 Kesayetîyekan
Margarita Borissowna Rudenko
👫 Kesayetîyekan
Jacqueline Surenovna Musaelyan
📖 Kurtebas
Kurteyek leser Lur
📕 Bazarganê Vênîsiya | Pol: Pertûkxane | Zimanî babet: 🏳️ Kurdîy Nawerast - Latînî
⠪ Share
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ Nirxandinî babet
⭐⭐⭐⭐⭐ Nayab
⭐⭐⭐⭐ Zor başe
⭐⭐⭐ Mamnawendî
⭐⭐ Xirap nîye
⭐ Xirap
☰ Zortir
⭐ Bo naw lîstî kokirawekan
💬 Rayi xot derbareyi em babete binûse!

✍️ Gorankarîyekanî babeteke!
🏷️ Metadata
RSS

📷 Gûgllî wêneyi babetî hellbijêrdraw bike!
🔎 Gûgllî babetî hellbijêrdraw bike!
✍️✍️ Em babete baştir bike!

Bazarganê Vênîsiya
William Shakespear [1]

⚠️ Têbînî: em perrtûke faylî PDFî legellda nîye, tkaye yarmetîyi kurdîpêdiya bide bo bedesthênanî!. 📕 Nardinî Pertûk
🗄 Serçawekan
[1] 📡 Mallper | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | http://www.saradistribution.com/Cankurd.htm
📚 Faylî peywendîdar: 0
🖇 Babete peywestkrawekan: 0

⁉️ Taybetmendîyekanî babet
🏷️ Pol: 📕 Pertûkxane
📄 Corî dokumênt: ⊷ Wergêrrdraw
🌐 Original Language: 🇬🇧 Înglîzî
📄 PDF: ✖️
📙 Pertûk: 🎭 Şano
🌐 Ziman - Şêwezar: 🏳️ K. Bakûr T. Latîn

⁉️ Technical Metadata
✨ Kwalîtîyi babet: 66% ✔️
66%
✖️
 30%-39%
Xirap👎
✖️
 40%-49%
Xirap
✖️
 50%-59%
Xirap nîye
✔️
 60%-69%
Mamnawendî
✔️
 70%-79%
Zor başe
✔️
 80%-89%
Zor başe👍
✔️
 90%-99%
Nayab👏
66%
✔️
Em babete lelayen: (Ziryan Serçinarî)ewe le: Oct 4 2018 10:13PM tomarkirawe
👌 Em babete lelayen: (Hawrê Baxewan)ewe le: Oct 5 2018 2:18PM pêdaçûneweyi bokrawe û azadkrawe
✍️ Em babete bo diwacar lelayen: (Ziryan Serçinarî)ewe le: Jul 4 2019 11:48AM baştirkirawe
☁️ Nawnîşanî babet
🔗
🔗
⚠️ Em babete bepêy 📏 Standardekanî Kurdîpêdiya hêşta natewawe u pêwystîy be dariştinewey babetî u zimanewanîy zortir heye!
👁 Em babete 1,085 car bînrawe

📚 Attached files - Version
Cor Version 💾📖🕒📅 👫 Nawy tomarkar
📷 Faylî Wêne 1.0.122 KB Oct 4 2018 10:13PMZiryan Serçinarî
📚 Pertûkxane
  🕮 Destpêka Edebiyata Kurdî
  🕮 Elfebeya Kurdî
  🕮 КУРДСКИЙ ФОЛЬКЛОР
  🕮 Demên Salê
  🕮 Zortir...


📅 Krronolojiyay rûdawekan
  🗓️ 15-08-2020
  🗓️ 14-08-2020
  🗓️ 13-08-2020
  🗓️ 12-08-2020
  🗓️ 11-08-2020
  🗓️ 10-08-2020
  🗓️ 09-08-2020


💳 Komekî Darayî
👫 Hawkaranî Kurdîpêdiya
💬 Bîrurakantan
⭐ Kokirawekan
📊 Amar Babet 376,212
Wêne 59,787
Pertk PDF 11,169
Faylî peywendîdar 44,775
📼 Video 169
🗄 Serçawekan 15,156

Kurdipedia.org (2008 - 2020) version: 12.08
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| Katî afrandinî lapere: 0,422 çirke!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574