=KTML_Bold=Hêza ku yekitiya xaka Sûriyê û gelê wê diparêze, #QSD# ’ê ye=KTML_End=
NAVENDA NÛÇEYAN- EHMED MIHEMD
QSD'ê ku li ser bingehê parastina rewa, rêgezên nîştimanî û peymanên navneteweyî yên girêdayî şer tev digire, gelek herêmên Bakur û Rojhilatê Sûriyê ji çeteyan rizgar kirin û têkoşîna li dijî dagirkeran û şaneyên çeteyan didomîne. Rûspî û siyasetmedar hêvî dikin ku ev hêz bibe bingehek ji hemû hêzên leşkerî yên nîştimanî re.
Îro salvegera damezirandina Hêzên Sûriya Demokratîk (QSD) ye. QSD' di 15'ê Cotmeha 2015'an de hate avakirin, dikeve sala xwe ya 7'an de, di tunekirina terorê de destekdayîneke mezin a gel girt û di dezgehên çapemeniyê yên herêmî û navneteweyî de bûye rojev.
Li gel hebûna gelek komên leşkerî û yên çekdar ên girêdayî hêzên derve, QSD'ê di qada hundirîn û derve de xwedî girîngiyeke mezin e, ji ber ku di parastina xaka Sûriyê, rizgarkirina wê û têkbirina terorê li welat de roleke pêşeng dilîze.
Şoreşa Sûriyê di 2011'an de dest pê kir û bi rêya hêzên herêmî û navneteweyî yên ku ji bo berjewendiyên xwe dest li Sûriyê werdan ji xeta xwe ya aştiyane derket û veguherî şerekî navxweyî. Di encamê de kuştin, wêranbûn û koçberî çêbû. Gelê Sûriyê ev zêdetirî 10 sal in azarên vê yekê dikişînin.
Şêniyên Bakur û Rojhilatê Sûriyê destwerdana derve û ji şerê nijadî û etnîkî dûr ketin. Ji bo parastinê, şêniyên herêmên Bakur û Rojhilatê Sûriyê bi hemû pêkhateyên xwe hêzên xwe yên leşkerî bi navê Hêzên Sûriya Demokratîk (QSD) ava kirin.
QSD'ê 15'ê Cotmeha 2015'an di kongreyeke çapemeniyê de hate avakirin. QSD'ê ji hevgirtina 8 kom û yekîneyên leşkerî ji hemû pêkhateyên herêmê (Kurd, Ereb û Suryan) hate avakirin. QSD'ê piştî rêzecivînan di navbera fermandarên van koman de û piştî serkeftinê hevbendiya Odeya Operasyonan a Volkana Firatê ku li kantona Kobanê di 2014'an de hatibû avakirin, hate ragihandin.
Yekîneyên Parastina Gel (YPG), Yekîneyên Parastina Jin (YPJ), Hêzên Senadîd ên eşîrên ereban, Hêzên Kombûna Tûgeyên Cizîrê, Hevbendiya Erebî-Sûrî, Meclisa Leşkerî ya Suryanî, Ceyş El-Siwar (Artêşa Şoreşgeran) û Odeya Operasyonan a Volkana Firatê tovê avakirina QSD'ê ne.
Di demekê de ku alozî û şerekî navxweyî li welat hebû, komên çete xwe li hêzên navneteweyî û herêmî digirtin û berjwendiyên wan pêk dianîn, her wiha di demekê de artêşa hikumeta Şamê û artêşa Iraqê hilweşiyan û rê li ber DAIŞ'ê vekirin ku herêmên berfireh ji Sûriyê û Iraqê dagir kirin, avabûna QSD'ê hate ragihandin.
=KTML_Bold=QSD'Ê MERTAL E=KTML_End=
Şêxê eşîra Xewatina ya Ereb li navçeya Holê, Besman Nayif El-Ebûd têkildarî pêvajoya avabûna QSD'ê got: QSD'ê hate avakirina da ku ji bo parastina ewlehiya herêmê û pêkhateyên wê bibe mertal.
Girîngiya avabûna QSD'ê ew e ku ji malzaroka azarên şêniyên Bakur û Rojhilatê Sûriyê derket û ji hêzên leşkerî yên cûda yên li ser xaka Sûriyê pêk tê.
QSD'ê xwe dispêre rêgeza parastina rewa, rêgezên niştimanî yên ku di rêzikanameya wê de hatiye diyarkirin a ku di 26'ê Kanûna 2016'an de hate dayîn.
Ji armancên sereke yên QSD'ê ku gelek caran diyar kiriye, rizgarkirina gel, xaka Sûriyê û parastina wê ji hemû êrişan e. Her wiha QSD'ê li gorî peymanên navneteweyî yên girêdayî şer, di serî de peymana Cinêvê tev digere.
Besman Nayif El-Ebûd anî ziman ku QSD'ê garantorê tekane yê parastina ewlehî û istiqrara xaka Sûriyê û gelê wê ye.
QSD'ê ji ber rola xwe ya mezin di tunekirina terora DAIŞ'ê de, bi taybet di pêngavên xwe yên rizgarkirina navçeyên Holê de di Mijdara 2015 de û Bendava Tişrînê di 26'ê Kanûna 2015'an de, di qada herêmî û navneteweyî de deng veda.
Ji destpêka avabûnê ve, QSD'ê gelek herêmên Bakur û Rojhilatê Sûriyê ji çeteyên DAIŞ'ê rizgar kirin; navçeyên Hol û Şedadê, Bendava Tişrîn, Minbic, Tebqa û Reqa. Herî dawî gundewarê rojhilatê bajarê Dêrazorê ku baregeha dawî di destê DAIŞ'ê de mabû.
=KTML_Bold='ROLA HERÎ GIRÎNG DI TUNEKIRINA DAIŞ DE LI SÛRIYÊ, BI SAYA QSD'Ê YE'=KTML_End=
Li ser mijarê, lêkolîner û pisporê kar û barên komên îslamî yên cîhadîst ên tundraw Dr. Mistefa Emîn diyar kir ku rola herî girîng di tunekirina DAIŞ'ê li Sûriyê de bi saya QSD'ê ye ku xwedî pisportiyên leşkerî yên meydanî yên mezin in.
Dr. Mistefa Emîn bi domdarî got: Pisportiya QSD'ê û lezbûna tevgera wê li ser erdê hişt ku di demeke kurt de herêmên ji terorîstên DAIŞ'ê rizgar bike û wê li baregeha dawî li herêmê tune bike. QSD'ê erdîngariya Sûriyê yên di bin serweriya wê de parast. Piştî ku şerê li hemberî DAIŞ'ê bi dawî bû jî, barê herî mezin û herî xeter girt ser xwe ku kampên malbatên wan tê de hene û girtîgehan diparêze, her wiha li hemberî şaneyên wê yên veşartî şer dike.
Muxalifa Sûriyê însaf Silêtîn jî destnîşan kir ku avabûna QSD'ê mîna hejmarekê ye ku nayê derbaskirin û wiha pê de çû: Di axaftina li ser şerê li dijî terorê û rawestandina zêdegaviyên rêxistina DAIŞ a terorîst de, QSD'ê roleke girîng di xêzkirina hevsengiyên leşkerî û siyasî li Sûriyê de lîst.
QSD'ê di têkoşîna xwe ya li hemberî DAIŞ'ê de ji sedî derdora 30 ji xaka Sûriyê rizgar kirin û derdora 12 hezar şehîd dan. Ev yek li ser zimanê fermandarê giştî yê QSD'ê Mezlûm Ebdî hate piştrastkirin.
Saziya Gaziyan a Bakur û Rojhilatê Sûriyê diyar kir ku di şerê li hemberî çeteyên DAIŞ' û artêşa Tirk a dagirker de derdora 22 şervanên QSD'ê gazî bûne.
=KTML_Bold=BERDÊLÊN AZADIYÊ=KTML_End=
Şervanê QSD'ê Aram Îbrahîm di şerê li hemberî DAIŞ'ê de ji milekî xwe bûye dibêje: Ez poşman nebûme, birîna me çi be, min ji erka min a di nava QSD'ê de û rêgezên wê dûr naxe. Çi bikeve ser milê min ez ê pêk bînim.
Îbrahîm diyar kir ku têgihiştina wî ji rewşê, xeteriya êrişan û girîngiya parastina herêmê û pêkhateyên wê hişt ku tev li YPG'ê bibe ku di bin sîwana QSD'ê de ye.
Aram Îbrahîm berpirsê rêveberiya saziyên hêzên leşkerî li warê xwe bajarê Qamişlo ye, di şerê li navçeya Til Temirê de milê xwe yê çepê û beşek ji madeya xwe winda kir, cara duyemîn li bajarê Reqayê milê xwe yê rastê û lingê xwe yê çepê winda kir.
QSD'ê ku ji gelekî meclisên leşkerî yên herêman pêk tê roleke mezin di parastina herêmên rizgarkirî yên Rêveberiya Xweser de dilîze. Bi awayekî mezin dixebite da ku çeteyên DAIŞ'ê careke din vengerin. Operasyonên wê yên li hemberî şaneyên DAIŞ'ê heya niha berdewam in.
Di girîtgehên QSD'ê de zêdetirî 19 hezar çeteyên herêmî û biyanî hene. Lê heya niha tu gaveke navneteweyî ji bo çareserkirina pirsgirêka DAIŞ'iyên girtî û darizandina wan nehatin avêtin.
Şêxê eşîra Xewatina li Holê, Besman Nayif El-Ebûd got: QSD'ê hêmaneke ku dikare artêşa Sûriya ya pêşerojê li ser were avakirin. Ji ber ku hemû beş û pêkhateyên civaka Sûriyê di nav xwe de digire ku bi bêyî cûdabûn parastina pêkhateyên Sûriyê dike û xwe naspêre ajandeyên derve.
Çavdêr û siyasetmendarên Sûriyê di karînên QSD'ê yên şerê li dijî DAIŞ'ê de, rêgeza wê ya parastina mafên rewa, parastina pirrengya Sûriyê de hêviya avabûna artêşeke sûrî yekbûyî ji bo avakirina jiyaneke hevbeş dûrî mezhebperst û netewperast dibînin.
Însaf Silêtîn dibêje: Rola ku vê hêzê berê lîstiye û niha jî dilîze dihêle ku cihekî girîng di pêşeroja welat de bigire ku wekî beşek ku ji tevna niştimanî ya Sûrî de neyê cûdakirin. Ev yek ancex bi rêya diyalogan bi dewleta Sûriyê re pêk were ku di encamê de formeke hevbeş ya siyasî, civakî, leşkerî were avakirin. Bêyî van diyalogan axaftin li ser pêşeroja Sûriyê nabe. Lê dê nakokî û tawanên li hemberî ve dewam bikin.[1]